1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
TRẦN THỊ PHƯƠNG MAI
PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG ƯỚC
QUỐC TẾ VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG
HOẠT ĐỘNG HÀNG HẢI: THỰC TRẠNG VÀ
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
Chuyên ngành: Luật Quốc tế
Mã số: 60 38 60
LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ NHƯ MAI
3
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
MỞ ĐẦU
1
Chƣơng 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN PHÁP LUẬT VIỆT
NAM VÀ CÁC ĐIỀU ƢỚC QUỐC TẾ VỀ BẢO VỆ MÔI
TRƢỜNG BIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG HÀNG HẢI……….
7
1.1
Khái niệm hoạt động hàng hải và vai trò của hoạt động hàng
hải trong đời sống kinh tế xã hội …………………………….
7
1.1.1
Khái niệm hoạt động hàng hải ………………………………
7
1.1.1.1
Khái niệm ……………………………………………………
7
1.1.1.2
Nguyên tắc …………………………………………………..
7
1.1.2
Vai trò của hoạt động hàng hải trong đời sống kinh tế xã hội
8
1.1.2.1
Hoạt động xây dựng và khai thác cảng biển Việt Nam ……..
8
1.1.2.2
Hoạt động kinh doanh khai thác tàu ………………………...
9
1.1.2.3
Hoạt động công nghiệp tàu thủy …………………………….
9
1.2
Thực trạng ô nhiễm môi trường biển từ hoạt động hàng hải ..
11
1.2.1
Khái niệm ô nhiễm môi trường biển ………………………...
11
1.2.2
Các nguồn gây ô nhiễm môi trường từ hoạt động hàng hải …
12
1.2.2.1
Ô nhiễm môi trường từ hoạt động của cảng biển và đội tàu
biển …………………………………………………………..
12
1.2.2.2
Ô nhiễm môi trường từ hoạt động đóng mới, sửa chữa và
phá dỡ tàu biển ………………………………………………
13
1.2.2.3
Ô nhiễm môi trường từ các vụ tai nạn, sự cố ………………..
17
1.2.3
Các vụ tai nạn gây ô nhiễm môi trường từ hoạt động hàng
hải tại vùng biển của Việt Nam ……………………………...
18
4
1.2.4
Thực trạng giải quyết các vụ ô nhiễm môi trường biển ……..
22
1.3
Tổng quan pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế về
bảo vệ môi trường biển trong hoạt động hàng hải …………..
26
1.3.1
Pháp luật Việt Nam về bảo vệ môi trường biển trong hoạt
động hàng hải ………………………………………………..
26
1.3.2
Điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường biển trong hoạt động
hàng hải ……………………………………………………...
27
Chƣơng 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VÀ
CÁC ĐIỀU ƢỚC QUỐC TẾ VỀ BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG
BIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG HÀNG HẢI …………………...
29
2.1
Quy định của pháp luật Việt Nam về bảo vệ môi trường biển
trong hoạt động hàng hải …………………………………….
29
2.1.1
Pháp luật quy định về trách nhiệm của các chủ thể trong bảo
vệ môi trường biển …………………………………………..
29
2.1.2
Pháp luật quy định về các biện pháp bảo vệ môi trường biển
trong hoạt động hàng hải …………………………………….
35
2.1.3
Pháp luật quy định về các chế tài về bồi thường thiệt hại ô
nhiễm biển …………………………………………………...
39
2.2
Quy định của các Điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường
biển trong hoạt động hàng hải ……………………………….
46
2.2.1
Trách nhiệm của các Quốc gia trong vấn đề bảo vệ môi
trường biển …………………………………………………..
47
2.2.2
Các biện pháp phòng chống ô nhiễm môi trường biển ……...
51
2.2.3
Trách nhiệm dân sự và bồi thường thiệt hại ………………...
65
Chƣơng 3: THỰC TRẠNG THỰC THI PHÁP LUẬT VIỆT
NAM VÀ ĐIỀU ƢỚC QUỐC TẾ VỀ BẢO VỆ MÔI
TRƢỜNG BIỂN TRONG HOẠT ĐỘNG HÀNG HẢI VÀ
CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT …………………………………...
79
3.1
Thực trạng thực thi pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế
5
về bảo vệ môi trường biển trong hoạt động hàng hải ……….
79
3.1.1
Pháp luật Việt Nam ………………………………………….
79
3.1.1.1
Những thuận lợi và các mặt đã thực hiện được ……………..
79
Về phòng ngừa ô nhiễm môi trường ………………………...
79
Về ứng cứu, giải quyết sự cố ô nhiễm môi trường ………….
81
3.1.1.2
Những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện …………
82
Về phòng ngừa ô nhiễm môi trường ………………………...
82
Về ứng cứu, giải quyết sự cố ô nhiễm môi trường ………….
85
Về trách nhiệm và bồi thường thiệt hại………………………
86
3.1.2
Điều ước quốc tế …………………………………………….
87
3.1.2.1
Những thuận lợi và các mặt đã thực hiện được ……………..
87
Về phòng ngừa ô nhiễm môi trường ………………………...
88
Về trách nhiệm, khắc phục sự cố ô nhiễm dầu ……………...
89
3.1.2.2
Những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện …………
90
Về phòng ngừa ô nhiễm môi trường ………………………...
90
Về khắc phục, giải quyết sự cố ô nhiễm dầu ………………..
92
3.2
Các giải pháp đề xuất ………………………………………..
93
3.2.1
Về tổ chức thực hiện ………………………………………...
93
3.2.2
Về cơ sở vật chất …………………………………………….
94
3.2.3
Về nguồn nhân lực …………………………………………..
95
3.2.4
Về cơ chế phối hợp thực hiện giữa các cơ quan, tổ chức của
Việt Nam và với các tổ chức quốc tế liên quan ……………..
95
3.2.5
Hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về bảo vệ môi
trường biển trong hoạt động hàng hải ……………………….
96
3.2.6
Gia nhập các điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường biển
trong hoạt động hàng hải …………………………………….
99
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ………………………………………..
107
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………….
110
PHỤ LỤC 1 ……………………………………………………………
112
6
PHỤ LỤC 2 ……………………………………………………………
116
