BÔ GIA
O DUC VÀ ĐA
O TAO NGÂN HA
NG NHA
NƢƠ
C VIÊT NAM
TRƢƠ
NG ĐAI HOC NGÂN HA
NG THA
NH PHÔ
HÔ
CHI MINH
NGUYỄN PHƢỚC KINH KHA
PHÁT TRIỂN GIAO DỊCH PHÁI SINH HÀNG HÓA PHI
TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
THÀNH PHỐ HÔ
CHÍ MINH - NĂM 2015
BÔ GIA
O DUC VÀ ĐA
O TAO NGÂN HA
NG NHA
NƢƠ
C VIÊT NAM
TRƢƠ
NG ĐAI HOC NGÂN HA
NG THA
NH PHÔ
HÔ
CHI MINH
NGUYỄN PHƢỚC KINH KHA
PHÁT TRIỂN GIAO DỊCH PHÁI SINH HÀNG HÓA PHI
TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã số: 62.34.02.01
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
1. PGS.TS Lê Phan Thị Diệu Thảo
2. TS. Vũ Thị Thúy Nga
THÀNH PHỐ HÔ
CHI MINH - NĂM 2015
i
TÓM TẮT
Phái sinh hàng hóa là một trong những vấn đề Việt Nam đang rất quan tâm, vì phát
triển phái sinh hàng hóa có thể tạo nên một thị trƣờng có nhiều công cụ giúp bảo hiểm
rủi ro biến động giá hàng hóa, cung cấp thông tin minh bạch và là kênh đầu tƣ cho
nhiều đối tƣợng quan tâm. Phƣơng pháp chính đƣợc sử dụng để nghiên cứu là tổng
hợp cơ sở lý luận, kết quả các công trình nghiên cứu, tổng hợp số liệu sau đó phân
tích, suy luận duy vật biện chứng. Bên cạnh đó, luận án còn sử dụng phƣơng pháp
phỏng vấn những ngƣời quan trọng, các chuyên gia về giao dịch phái sinh hàng hóa;
thực hiện các khảo sát có liên quan và phân tích thực trạng thông qua mô hình SWOT.
Bằng các phƣơng pháp đó, luận án đã trình bày những lý luận liên quan đến các công
cụ phái sinh hàng hóa: kỳ hạn, quyền chọn và tƣơng lai. Luận án cũng trình bày các
điều kiện để phát triển giao dịch phái sinh hàng hóa, các lợi ích và rủi ro gia tăng khi
áp dụng các công cụ phái sinh trong thị trƣờng. Tiếp theo, luận án trình bày những bài
học kinh nghiệm từ một số thị trƣờng có đặc điểm tƣơng tự nhƣ Việt Nam. Phần thực
trạng, luận án trình bày tổng thể các điều kiện để phát triển giao dịch phái sinh hàng
hóa tại Việt Nam, thực trạng hoạt động các sàn giao dịch hàng hóa tại Việt Nam, các
giao dịch của các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện trên sàn hàng hóa quốc tế, trình
bày kết quả khảo sát nhà cung cấp sản phẩm phái sinh hàng hóa, khảo sát phía có nhu
cầu sản phẩm phái sinh hàng hóa và khảo sát các chuyên gia về hoạt động và điều kiện
phát triển phái sinh hàng hóa tại Việt Nam. Kế tiếp, luận án nhận định những mặt đạt
đƣợc, những mặt tồn tại của hoạt động phái sinh hàng hóa tại Việt Nam, xác định
nguyên nhân của những tồn tại và đánh giá hoạt động phái sinh hàng hóa bằng mô
hình SWOT. Dựa trên cơ sở phân tích những tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại,
dựa trên cơ sở lý thuyết, khảo sát và kinh nghiệm từ các nƣớc, luận án đã đề xuất
những giải pháp phát triển giao dịch phái sinh hàng hóa và những giải pháp hỗ trợ
nhằm phát triển hoạt động phái sinh hàng hóa tại Việt Nam.
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên la: Nguyễn Phƣớc Kinh Kha
Sinh ngay 15 tháng 10 năm 1981 tại: tỉnh Bến Tre; Quê quan: Tỉnh Bến Tre
Hiê
n công tac ta
i: Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
Là học viên cao học khóa 14 của Trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hô Chi Minh
Cam đoan luận án:
Phát triển giao dịch phái sinh hàng hóa phi tài chính tại Việt Nam
Ngƣơi hƣơng dân khoa hoc 1: PGS. TS Lê Phan Thị Diệu Thảo
Ngƣơi hƣơng dân khoa hoc 2: TS.Vũ Thị Thuý Nga
Luâ
n án đƣơc thƣc hiê
n ta
i: Trƣơng Đa
i hoc Ngân hang Thành phố Hô Chi Minh
Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi , các kết quả nghiên cứu có tính
đôc lâ
p riêng, không sao chep bât ky tai liê
u nao va chƣa đƣơc công bô toan bô nô i
dung nay bât ky ơ đâu ; các số liệu, các nguồn trích dn trong luận án đƣợc chú thích
nguồn gốc ro rang, minh ba
ch.
Tôi xin hoàn toàn chi
u trach nhiê
m vê lơi cam đoan danh dự cua tôi.
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2015
Nguyễn Phƣớc Kinh Kha
iii
LỜI CÁM ƠN
Tôi xin chân thành cám ơn quý Thầy Cô Trƣờng Đại học Ngân hàng Tp.HCM đã giúp
tôi hoàn thành chƣơng trình nghiên cứu sinh tại nhà trƣờng. Thời gian nghiên cứu tại
Trƣờng đã giúp tôi phát triển rất nhiều về học thuật và phƣơng pháp nghiên cứu. Đặc
biệt tôi xin gởi lời biết ơn vô cùng sâu sắc đến PGS. TS Lê Phan Thị Diệu Thảo và TS.
Vũ Thị Thuý Nga đã trực tiếp hƣớng dn tôi hoàn thành luận án này. Để hoàn thành
luận án, tôi cũng xin cám ơn tất cả các chuyên gia, các bạn nhân viên ngân hàng, nhân
viên sàn giao dịch hàng hóa và những ngƣời trồng cà phê tại Bảo Lộc đã giúp tôi hoàn
thành các bảng khảo sát. Tôi xin cám ơn ba mẹ, anh chị em và những ngƣời thân trong
trong gia đình luôn khích lệ và ở cạnh tôi. Tôi xin cám ơn vợ và gia đình nhỏ luôn tạo
cho tôi không khí ấm áp và tinh thần thoải mái nhất để nghiên cứu. Tôi xin cám ơn bạn
bè, đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện, động viên và hỗ trợ tôi trong nghiên cứu, giúp
tôi hoàn thành việc khảo sát cũng nhƣ hỗ trợ tìm kiếm thông tin, số liệu có liên quan.