
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------****----------
ĐỖ THỊ MỸ DUNG
PHÁT TRIỂN KINH TẾ KHU VỰC MIỀN NÚI
THANH HOÁ
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
HÀ NỘI - 2008
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------****----------

ĐỖ THỊ MỸ DUNG
PHÁT TRIỂN KINH TẾ KHU VỰC MIỀN NÚI
THANH HOÁ
Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã số: 60 31 01
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. Vũ Đức Thanh
HÀ NỘI - 2008

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
MỞ ĐẦU
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN
KINH TẾ KHU VỰC MIỀN NÚI ................................................................. 1
1.1. Lý luận chung về phát triển kinh tế .................................................... 1
1.1.1. Khái niệm phát triển kinh tế ............................................................ 1
1.1.2. Nội dung phát triển kinh tế ............................................................. 8
1.1.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển kinh tế ................................ 17
1.2. Tình hình phát triển kinh tế một số khu vực miền núi nước ta hiện nay
.......................................................................................................................... 21
1.2.1. Tình hình phát triển kinh tế khu vực miền núi phía bắc ................. 21
1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế khu vực Tây Nguyên ........................... 25
1.2.3. Đánh giá chung về tình hình kinh tế khu vực miền núi cả nƣớc thời kỳ
đổi mới ............................................................................................................ 30
Tóm tắt chương 1 ........................................................................................... 39
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ KHU VỰC MIỀN NÚI
THANH HOÁ ................................................................................................ 40
2.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế khu vực ............. 40
2.1.1. Điều kiện tự nhiên ........................................................................... 40
2.1.2. Điều kiện kinh tế – xã hội ............................................................... 45
2.1.3. Các chính sách, chƣơng trình phát triển kinh tế miền núi Thanh Hoá
......................................................................................................................... 53
2.2. Thực trạng phát triển kinh tế khu vực những năm qua .................... 63
2.2.1. Về tăng trƣởng kinh tế .................................................................... 63
2.2.2. Về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ........................................................ 67
2.3. Đánh giá quá trình phát triển kinh tế khu vực miền núi Thanh Hoá
......................................................................................................................... 72
2.3.1. Những thành tựu đạt đƣợc ............................................................... 72

2.3.2. Những mặt hạn chế .......................................................................... 74
Tóm tắt chương 2 .......................................................................................... 79
CHƢƠNG 3: QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
KINH TẾ KHU VỰC MIỀN NÚI THANH HOÁ ........................................ 80
3.1. Bối cảnh hiện nay và định hướng phát triển kinh tế khu vực miền núi
Thanh Hoá .................................................................................................... 80
3.1.1. Bối cảnh mới ảnh hƣởng đến sự phát triển kinh tế khu vực miền núi
Thanh Hoá ....................................................................................................... 80
3.1.2. Quan điểm định hƣớng và mục tiêu phát triển khu vực miền núi Thanh
Hoá những năm tới .......................................................................................... 83
3.2. Giải pháp đẩy mạnh phát triển kinh tế khu vực miền núi Thanh Hoá 90
3.2.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế, khai thác tốt tiềm năng thế mạnh của khu
vực .................................................................................................................. 90
3.2.2. Đào tạo, nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực ................................. 95
3.2.3. Phát triển thị trƣờng và nâng cao sức tiêu thụ sản phẩm ................ 96
3.2.4. Xây dựng cơ sở hạ tầng .................................................................... 97
3.2.5. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo động lực mới cho sản xuất
kinh doanh ...................................................................................................... 98
3.2.6. Huy động và sử dụng vốn đầu tƣ .................................................... 98
Tóm tắt chương 3 .......................................................................................... 101
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 102
PHỤ LỤC
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển kinh tế – xã hội miền núi, nâng cao mức sống dân cư, giảm dần
khoảng cách chênh lệch giữa miền núi với đồng bằng, hướng tới phát triển bền
vững là một trong những định hướng chiến lược phát triển theo lãnh thổ ở nước
ta. Trong chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam, Thanh Hoá có một vị trí
đầy tiềm năng, hứa hẹn sẽ trở thành một trong những trung tâm phát triển của
đất nước trong thế kỷ XXI.
Thanh Hoá là một tỉnh miền Trung, cách thủ đô Hà Nội 153 km về phía
nam. Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 11.106 km2 chiếm 3,37% diện tích cả nước.
Trong đó, khu vực miền núi có diện tích trên 8.000 km2 (chiếm trên 2/3 diện tích
toàn tỉnh). Khu vực miền núi Thanh Hoá gồm 105 xã vùng cao, 102 xã đặc biệt
khó khăn, thuộc chương trình 135 và 15 xã biên giới với chiều dài đường biên
giới 192 km.
Những năm đầu của thế kỷ XX, kinh tế miền núi tỉnh Thanh Hoá cơ bản
là sản xuất tự cung, tự cấp. Lao động nông nghiệp chiếm tới 90%, tỷ lệ đói
nghèo chiếm 60%. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều
chủ trương, chính sách tạo điều kiện thuận lợi để khai thác các nguồn lực để
phát triển kinh tế, nâng cao dân trí, xoá đói giảm nghèo, ổn định và nâng dần
mức sống cho đồng bào các dân tộc khu vực miền núi, giữ vững ổn định chính
trị và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng biên giới.
Do có vị trí chiến lược quan trọng cả về kinh tế – xã hội và an ninh, quốc
phòng, trong những năm qua miền núi Thanh Hoá luôn nhận được sự quan tâm
của Đảng và Nhà nước. Công cuộc đổi mới đã trực tiếp tạo thế và lực cho miền
núi phát triển trong những năm vừa qua. Tuy nhiên, đến nay khu vực miền núi
Thanh Hoá vẫn còn nhiều khó khăn, yếu kém; kinh tế phát triển chậm và vẫn là
một trong những vùng nghèo nhất của cả nước, sức phát triển kinh tế chưa tương
xứng với tiềm năng của bản thân khu vực nói riêng và của toàn tỉnh nói chung.
Đứng trước nhu cầu, đòi hỏi của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất

