Ộ Ố
Ọ Ệ
B QU C PHÒNG 5 Ị H C VI N CHÍNH TR
Ễ
Ỷ
NGUY N VĂN THU
PH¸T TRIÓN ý THøC THÈM Mü CñA HäC VI£N §µO T¹O SÜ QUAN QU¢N §éI NH¢N D¢N VIÖT NAM HIÖN NAY
Ọ
Ậ
Ế
Ế
LU N ÁN TI N SĨ TRI T H C
Ộ HÀ N I 2015
Ộ Ố
B QU C PHÒNG
Ọ Ệ Ị H C VI N CHÍNH TR
Ễ
Ỷ
NGUY N VĂN THU
PH¸T TRIÓN ý THøC THÈM Mü CñA HäC VI£N §µO T¹O SÜ QUAN QU¢N §éI NH¢N D¢N VIÖT NAM HIÖN NAY
ậ ệ ủ ứ Chuyên ngành: Ch nghĩa duy v t bi n ch ng
ậ ị ử và duy v t l ch s
ố Mã s : 62 22 03 02
Ọ
Ậ
Ế
Ế
LU N ÁN TI N SĨ TRI T H C
Ọ
Ẫ
NG
ƯỜ ƯỚ I H
NG D N KHOA H C:
PGS, TS Văn Đ c Thanh
ứ
Ộ HÀ N I 2015
Ờ
L I CAM ĐOAN
ứ
ế
ậ
ả ấ ứ
ệ ự
Tôi xin cam đoan đây là công trình ố ọ ủ nghiên c u khoa h c c a riêng tôi. Các s li u, k t qu nêu trong lu n án là trung th c và có xu t x rõ ràng !
ả ậ
Tác gi
lu n án
ỷ
ễ Nguy n Văn Thu
Ụ Ụ M C L C
Ụ
Ờ Ụ
Ữ Ế
Ắ
Trang 1 2 3 4 5
Ứ
Ế ÊN C U CÓ LIÊN QUAN Đ N
10
Ự Ấ Ề Ấ TRANG PH BÌA L I CAM ĐOAN Ụ M C L C DANH M C Ụ CÁC CH VI T T T Ở Ầ M Đ U Ổ T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHI Ề Đ TÀI Ch
Ẩ Ậ Ứ ngươ 1:
Ủ Ọ
Ệ 24
ọ ẩ ấ ự 1.1.
ộ ạ 24
ậ ề ứ ỹ ủ ệ t Nam ể 1.2.
ộ ạ ấ ọ
51
Ch
Ạ Ẩ Ể Ạ Ỹ Ủ ƯỚ Ọ ữ ỹ ủ ệ t Nam Ự Ứ ngươ 2:
Ộ 72
ự Ệ ẩ ể ạ 2.1.
ộ 72
ứ ẩ 2.2.
97
ộ Ả Ầ Ch
Ứ Ẩ Ể ngươ 3:
Ỹ Ủ Ộ Ạ
Ệ Ệ 108
ứ ầ ẩ 3.1.
ỹ ủ ệ ộ
108
ơ ả ứ ể ẩ 3.2.
ệ ạ ỹ ủ ọ i pháp c b n phát tri n ý th c th m m c a h c ệ ộ t Nam hi n
Ữ TH C CH T VÀ NH NG V N Đ CÓ TÍNH Ỹ Ể QUY LU T PHÁT TRI N Ý TH C TH M M Ộ Ạ C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM ứ ể Th c ch t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ẩ Nh ng v n đ có tính quy lu t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi TH C TR NG VÀ XU H NG PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ Ệ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY ọ ỹ ủ ứ Th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên ạ ệ ệ t Nam hi n nay đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ọ ỹ ủ ể ướ Xu h ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên ệ ệ ạ t Nam hi n nay đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi Ơ Ả YÊU C U VÀ GI I PHÁP C B N PHÁT Ọ TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY ọ ể ơ ả Yêu c u c b n phát tri n ý th c th m m c a h c ạ viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam ệ hi n nay ả Gi viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi nay
Ế
Ậ
Ố
Ủ
Ả
K T LU N DANH M C Ụ CÁC CÔNG TRÌNH C A TÁC GI ĐÃ CÔNG B CÓ
120 149 151
Ế
Ậ
Ụ
Ề Ệ
152 162
LIÊN QUAN Đ N Đ TÀI LU N ÁN Ả DANH M C TÀI LI U THAM KH O Ụ Ụ PH L C
Ữ Ế Ụ Ắ DANH M C CÁC CH VI T T T
ữ ế ầ ủ ữ ế ắ Ch vi t đ y đ Ch vi t t t S thố ứ tự
ỷ ự 1. ĐUQSTƯ ả Đ ng u Quân s Trung ngươ
Mác – Lênin MLN 2.
ế ị Ngh quy t NQ 3.
ấ ả Nhà xu t b n Nxb 4.
ươ ỷ Quân u Trung ng QUTƯ 5.
ộ Quân đ i nhân dân QĐND 6.
Trung ngươ TƯ 7.
ứ ẩ ỹ Ý th c th m m YTTM 8.
5
M Đ UỞ Ầ
ớ ề ậ ệ 1. Gi i thi u khái quát v lu n án
ề ứ ể ẩ ạ ỹ ủ ọ “Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân Đ tài:
ệ ượ ế ậ ứ ướ ộ đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n nay” đ c ti p c n nghiên c u d i góc đ tri ộ ế t
ậ ị ứ ủ ệ ậ ọ h c, chuyên ngành ch nghĩa duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s ự ử; d a trên
ậ ủ ồ ủ ơ ở lý lu n c a ch nghĩa Mác Lênin, t c s ư ưở t ể ng H Chí Minh, quan đi m
ả ả ệ ụ ề ẩ ỹ ộ ủ c a Đ ng C ng s n Vi ể t Nam v văn hoá th m m và giáo d c, phát tri n
ứ ủ ứ ế ả ệ toàn di n con ng ả ườ Nghiên c u sinh tham kh o k t qu nghiên c u c a các i.
ướ ế ề ồ ọ công trình khoa h c trong và ngoài n ờ ự c có liên quan đ n đ tài, đ ng th i d a
ỹ ủ ọ ự ạ ế ể ẩ ả vào k t qu nghiên c u ứ ứ th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ở ệ ọ ườ ộ ừ ế ạ t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i t năm 2010 đ n nay đ ể
ả ứ ặ ữ ế ậ ượ gi ấ ề i quy t nh ng v n đ nghiên c u đ t ra . Công trình lu n án đ ể c tri n khai
ấ ề ậ ươ ươ ữ ừ ệ xác l p nh ng v n đ lý lu n t vi c ậ ở ch ng 1, c s th c ti n ơ ở ự ễ ở ch ng 2 ,
ầ ị ươ ồ đ ng th i ờ xác đ nh yêu c u và ề ấ ả đ xu t gi i pháp ở ch ng 3 ậ ủ c a lu n án nh mằ
ứ ẩ ủ ọ ạ ộ phát tri n ể ý th c th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t
ệ Nam hi n nay.
ọ ề ự ậ 2. Lý do l a ch n đ tài lu n án
ủ ể ỹ ủ ấ ị ứ ẩ ậ ọ Ý th c th m m c a ch th đóng vai trò quan tr ng b c nh t đ nh
ướ ạ ộ ứ ụ ậ ả ộ h ạ ng cho toàn b các ho t đ ng nh n th c, c m th , đánh giá và sáng t o
ủ ể ồ ỹ ủ ề ề ể ế ể ẩ ờ th m m c a ch th , đ ng th i là ti n đ không th thi u đ nâng cao
ạ ộ ỹ ủ ự ự ẩ ộ ọ ọ ứ trình đ , năng l c th m m c a h trong m i lĩnh v c ho t đ ng. Ý th c
ỹ ủ ọ ẩ ộ ệ th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ề t Nam là n n
ể ỗ ọ ọ ế ớ ậ ẩ ả t ng quan tr ng đ m i h c viên thâm nh p sâu vào th gi ỹ i th m m ,
ứ ẹ ề ậ ế ả ụ ư ẹ ạ ắ nh n th c sâu s c v cái đ p, bi t c m th , sáng t o cái đ p và đ a vào
ộ ố ọ ậ ệ ể ấ ấ trong cu c s ng h c t p, rèn luy n, công tác đ luôn ph n đ u hoàn thành
ụ ệ ọ ố ẹ t t đ p m i nhi m v .
ỹ ủ ứ ể ẩ ọ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan quân đ i làộ
ề ế ự ể ấ ượ ụ ạ ấ v n đ thi ầ t th c đ góp ph n nâng cao ch t l ng giáo d c đào t o và
6
ị ơ ở ề ộ ươ ẩ ể ề ủ ộ chu n b c s , ti n đ c a đ i ngũ sĩ quan quân đ i t ng lai. Phát tri n ý
ơ ả ủ ữ ụ ứ ẩ ộ ỹ ể ộ th c th m m là m t trong nh ng n i dung c b n c a m c tiêu phát tri n
ặ ề ề ướ ệ ớ ọ toàn di n nhân cách h c viên và đ t ti n đ h ng t ể i phát tri n văn hoá
ứ ể ệ ẩ ẩ ộ ỹ th m m , phát tri n toàn di n nhân cách sĩ quan quân đ i. Ý th c th m m ỹ
ượ ọ ậ ệ ạ ườ ị ủ ọ c a h c viên đ c đ nh hình qua quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng s ẽ
ế ụ ể ọ ố ườ ở ti p t c phát tri n sau khi h c viên t ệ t nghi p ra tr ng, tr thành cán b ộ
ạ ỉ ở ể ơ ườ lãnh đ o, ch huy ị các đ n v quân đ i ề ả ộ . Đó là n n t ng đ ng i sĩ quan
ươ ẹ ố ộ t ng lai s ng, hành đ ng theo tiêu chí cái đ p.
ỹ ủ ẩ ọ ữ ể Nh ng năm qua, phát tri n ý th c ứ th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ
ở ệ ọ ườ ự ấ ộ quan các h c vi n, tr ể ng sĩ quan quân đ i cho th y, đã có s chuy n
ấ ị ự ứ ế ế ạ ẩ ộ ỹ ọ bi n, ti n b nh t đ nh, t o ra s say mê, h ng thú th m m và khát v ng
ủ ẹ ườ ứ ệ ồ ồ v ươ ớ n t i cái đ p c a ng ồ i đi tìm ngu n tri th c, ngu n trí tu và ngu n
ờ ố ự ủ ứ ạ ẩ ộ ỹ ả c m h ng sáng t o. Tuy nhiên, s tác đ ng c a đ i s ng th m m , giáo
ỹ ế ỹ ủ ể ẩ ẩ ụ d c th m m đ n phát tri n ý th c ấ ậ ứ th m m c a h c viên còn b t c p, ọ
ư ươ ị ế ỹ ủ ứ ầ ẩ ớ ọ ch a t ọ ng x ng v i nhu c u, th hi u và khát v ng th m m c a h c
ệ ồ ư ư ẹ ọ ọ ạ ộ viên. Ch a coi tr ng vi c l ng ghép, đ a cái đ p vào trong m i ho t đ ng
ọ ườ ộ ộ ẻ ậ ỏ ủ c a h c viên. Khi ra tr ạ ng, m t b ph n không nh sĩ quan tr còn h n
ấ
ế ề ư ể ế ậ ẩ ấ ộ ỹ ệ ch v trình đ lý lu n và kinh nghi m th m m , ch a th u hi u h t giá tr ị
ạ
ấ
ố ố
ị ế
ế
ấ
ạ
ỹ
ố ch ng l
i cái x u, l
ẩ i s ng th p hèn, th hi u th m m thi u lành m nh trong
ộ ố ư ẩ ỹ ệ ẹ ế đ u tranh ủ c a cái th m m trong cu c s ng; ch a bi t ả b o v cái đ p và
ấ ậ ấ ộ ộ ả ượ ữ ầ ứ ờ ố đ i s ng b đ i. Nh ng b t c p y c n ph i đ c nghiên c u đ gi ể ả i
ọ ậ ệ ạ ườ ế ỡ ờ quy t, tháo g ngay trong th i gian h c t p, rèn luy n t i tr ủ ọ ng c a h c
ẩ ể ằ viên, nh m phát tri n ý th c ỹ ủ ọ ứ th m m c a h .
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ộ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ệ ạ sĩ quan quân đ i hi n
ỏ ấ ộ ế ế ộ ề thang b c,ậ nay, là m t đòi h i c p thi t tr ướ tình hình bi n đ ng v c
ờ ố ự ẩ ẩ ộ ị chu n m c, giá tr văn hoá th m m ỹ trong đ i s ng xã h i và trong quân
ế ố ữ ỏ ướ ộ ộ đ i cũng không tránh kh i có nh ng y u t , xu h ự ng tác đ ng tiêu c c,
ờ ố ị ề ệ ẩ ầ ỹ ẩ làm “l ch chu n giá tr ” v văn hoá th m m trong đ i s ng tinh th n quân
ộ ọ ậ ọ nhân, trong đó có đ i ngũ ọ h c viên đào t o ạ sĩ quan. H đang h c t p, rèn
7
ự ệ ố luy n, công tác và s ng trong không gian m ng ộ ạ Internet, trong s tác đ ng
ở ử ủ ủ ệ ề ề ề ậ ộ đa di n, nhi u chi u c a h i nh p, m c a, c a n n kinh t ế ị ườ ng th tr
ướ ặ ộ ệ ế ị ươ ị đ nh h ủ ng xã h i ch nghĩa. Đ c bi t, Ngh quy t Trung ng 9 (Khóa
ự ụ ầ ỉ ườ ệ ể XI) ch rõ m c tiêu, yêu c u xây d ng con ng i Vi t Nam phát tri n toàn
ệ ướ ế ệ ầ ầ ỹ ả di n ph i: “… h ộ ấ ng đ n chân thi n m , th m nhu n tinh th n dân t c,
ủ ọ ỏ ầ nhân văn, dân ch và khoa h c”[23, tr.46, 47]. Tình hình đó, đòi h i c n
ự ứ ả ằ ậ ả ự ấ ph i có s nghiên c u chuyên sâu nh m lu n gi i, tìm ra th c ch t và cách
ả ế ộ ọ ứ th c gi i quy t m t cách khoa h c.
ự ề ậ ấ ọ ừ ự ế Lý do l a ch n đ tài lu n án còn xu t phát t ề ắ s thi u v ng nhi u
ặ ẩ ọ ỹ ứ ả ề khoa h c th m m mang tính đ c thù quân s m ng nghiên c u v ự. Nh ngữ
ộ ố ứ ế ầ ẩ năm g n đây, đã có m t s công trình nghiên c u liên quan đ n th m m ỹ
ự ụ ẩ ẫ ố ỹ ắ quân s và giáo d c th m m quân nhân, song v n còn khá tr ng v ng
ứ ữ ể ẩ ẩ ỹ ề nh ng công trình v phát tri n ý th c ứ th m m nói chung, ý th c th m m ỹ
ệ ấ ậ ậ ộ ủ ộ ộ c a b đ i nói riêng, nh t là vi c lu n gi ả ướ i d i góc đ lý lu n tri ế ọ t h c
ầ ộ ệ ể ấ ề ầ ấ ơ ả m t yêu c u r t c b n và c n thi ế ể ả t đ gi ế i quy t tri
ấ ọ ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ự l a ch n v n đ :
ộ ướ ứ ệ ộ Quân đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n nay” ớ ự t đ v n đ . V i s ề “Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ế ể t đ nghiên c u d i góc đ tri
ề ậ ầ ố ả ự ế ạ ọ h c, đ tài lu n án mong mu n góp ph n gi i quy t th c tr ng trên.
ụ ụ 3. M c đích và nhi m v nghiên c u ứ ệ
ụ ứ * M c đích nghiên c u :
ả ứ ữ ề ễ ể ấ ậ ậ Lu n gi ẩ ự i nh ng v n đ lý lu n và th c ti n phát tri n ý th c th m
ỹ ủ ọ ộ ừ ề ấ ả m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan quân đ i, t đó đ xu t gi ơ ả i pháp c b n
ứ ứ ể ể ệ ẩ ỹ ụ phát tri n ý th c th m m đáp ng m c tiêu phát tri n toàn di n nhân cách
ướ ớ ộ ươ ể ộ ọ h c viên h ng t i phát tri n đ i ngũ sĩ quan quân đ i t ng lai.
ụ ứ ệ * Nhi m v nghiên c u :
ộ ố ấ ự ể ấ ậ ứ ề Làm rõ th c ch t và m t s v n đ có tính quy lu t phát tri n ý th c
ẩ ộ ệ ỹ ủ ọ th m m c a h c viên đào t oạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam.
8
ự ạ ướ ự Phân tích, đánh giá th c tr ng và d báo xu h ứ ể ng phát tri n ý th c
ỹ ủ ẩ ọ ộ ệ th m m c a h c viên đào t oạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n
nay.
ề ấ ị ả ứ ể ẩ ầ Xác đ nh yêu c u và đ xu t gi i pháp phát tri n ý th c th m m ỹ
ộ ệ ệ ủ ọ c a h c viên đào t oạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay.
ố ượ ứ ạ 4. Đ i t ng, ph m vi nghiên c u
ố ượ ứ ướ ộ ế ọ ứ Nghiên c u d i góc đ tri t h c v ề phát * Đ i t
ứ ể ẩ ộ ng nghiên c u: ỹ ủ ọ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t oạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t
Nam.
ự ễ ữ ề ề ấ ạ ể ứ Nh ng v n đ lý lu n, th c ti n v phát tri n ậ * Ph m vi nghiên c u:
ỹ ủ ọ ẩ ể ở ạ ấ ộ ý th cứ th m m c a h c viên đào t o đ tr thành sĩ quan c p phân đ i có
ộ ạ ọ ở ệ ọ ườ ườ trình đ đ i h c các h c vi n, tr ạ ọ ng đ i h c và tr ộ ng sĩ quan Quân đ i
ệ ệ ậ ọ ọ ườ nhân dân Vi t Nam (trong lu n án g i là h c vi n, tr ng sĩ quan).
ề ả ạ ả ọ ộ Ph m vi đi u tra, kh o sát g m ồ : H c viên, giáo viên và cán b qu n lý
ộ ở ộ ố ơ ở ườ ạ ọ ọ h c viên, cán b phòng ban m t s c s đào t o: ạ Tr ng Đ i h c Chính
ườ ườ ạ ọ ố ườ ng Sĩ quan chính tr ); ấ (Tr ng Sĩ tr ị (Tr ị Tr ầ ng Đ i h c Tr n Qu c Tu n
ụ ườ ạ ọ ễ ườ quan L c quân 1) ệ (Tr ụ ng Sĩ quan L c ; Tr ng Đ i h c Nguy n Hu
ườ ố ườ ệ ọ quân 2); Tr ng Sĩ quan Thông tin (kh i tr ng sĩ quan); H c vi n Biên
ệ ệ ả ọ ọ ọ ệ phòng; H c vi n Phòng không Không quân; H c vi n H i quân; H c vi n
ố ọ ự ệ ệ ậ ậ ọ ọ ỹ ệ ầ K thu t quân s ; H c vi n H u c n; H c vi n Quân y (kh i h c vi n).
ố ệ ự ả ờ ừ ế S li u kh o sát đánh giá th c ti n ễ trong th i gian t năm 2010 đ n năm
2015.
ự ễ ơ ở ậ ươ ứ 5. C s lý lu n, th c ti n và ph ng pháp nghiên c u
ơ ở ệ ố ủ ủ ậ ậ : H th ng lý lu n c a ch nghĩa Mác Lênin, t ư * C s lý lu n
ưở ủ ả ả ồ ộ ệ t ể ng H Chí Minh, quan đi m c a Đ ng C ng s n Vi ề t Nam v văn hoá,
9
ụ ể ệ ẩ ỹ ườ th m m và giáo d c, phát tri n toàn di n con ng ố ớ i nói chung, đ i v i
ụ ự ự ể lĩnh v c quân s và giáo d c, phát tri n nhân cách quân nhân nói riêng.
ỹ ủ ọ ẩ ơ ở ự ễ Là đ i s ng ờ ố th m m c a h c viên đào t oạ sĩ quan * C s th c ti n:
ở ệ ọ ườ ộ ệ ệ các h c vi n, tr ỹ ng s quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay,
ứ ố ệ ự ế ố ệ ộ ọ ủ ề thông qua các căn c , s li u th c t , s li u đi u tra xã h i h c c a tác
ả ế ớ ị ị ươ ủ ề ộ gi ỉ ; cùng v i các ch th , ngh quy t, ch ố ng trình và đ án c a B Qu c
ự ề ộ ộ ộ ổ phòng v xây d ng đ i ngũ cán b trong quân đ i; các báo cáo t ng k t v ế ề
ụ ọ ộ ự ế ề ỹ ọ ả ạ công tác giáo d c b đ i, tr c ti p v công tác gi ng d y môn m h c Mác
ộ ệ ườ Lênin và các b môn khác liên quan ọ ở các h c vi n, tr ỹ ng s quan .
ươ * Ph ng pháp nghiên c u:ứ
ươ ậ ươ ứ ệ ậ ậ Ph ng pháp lu n chung là ph ng pháp lu n duy v t bi n ch ng và
ử ượ ủ ể ẩ ế ậ ỹ ậ ị duy v t l ch s đ ể ẩ c ti p c n vào khách th th m m và ch th th m m ỹ.
ươ ộ ố ử ụ ứ ươ Ph ng pháp nghiên c u c th , ụ ể s d ng m t s ph ư ng pháp nh :
ử ệ ố ấ ổ ợ ố ị lôgíc và l ch s ; h th ng và c u trúc; phân tích và t ng h p; th ng kê và so
ộ ọ ề ấ ỏ ị ướ ươ sánh; đi u tra xã h i h c; ph ng v n; quan sát có đ nh h ng; ph ng pháp
ộ ố ươ ạ ộ ế ậ ị ử ụ chuyên gia. S d ng m t s ph ng pháp ti p c n: giá tr ho t đ ng
ấ ặ ệ ươ ế ậ ấ ti p c n c u nhân cách; c u trúc quá trình, đ c bi ọ t chú tr ng ph ng pháp
ứ ể ể ẩ ỹ ự trúc quá trình đ phân tích s phát tri n ý th c th m m .
ớ ủ ữ ậ 6. Nh ng đóng góp m i c a lu n án
ủ ứ ứ ả ấ ấ ẩ ẩ ỹ Làm rõ b n ch t, c u trúc c a ý th c th m m và ý th c th m m ỹ
ế ậ ủ ế ọ ự trong lĩnh v c quân s t ự ừ ươ ph ng pháp ti p c n c a tri t h c.
ả ứ ữ ề ể ấ ậ ẩ ậ Lu n gi i nh ng v n đ có tính quy lu t phát tri n ý th c th m m ỹ
ườ ư ạ ự ở ườ ộ trong môi tr ng s ph m quân s nhà tr ng quân đ i.
ề ấ ầ ả ỹ ủ ể ẩ Đ xu t yêu c u và gi ọ ứ i pháp phát tri n ý th c th m m c a h c
ệ viên đào t oạ sĩ quan hi n nay.
ự ễ ủ ề ậ
7. Ý nghĩa lý lu n, th c ti n c a đ tài
10
ứ ủ ế ể ả ậ ầ ổ ậ K t qu nghiên c u c a lu n án góp ph n b sung, phát tri n lý lu n
ế ọ ề ỹ ề ẩ ự ứ ẩ ỹ tri ự t h c v ý th c th m m , v th m m trong lĩnh v c quân s .
ứ ủ ậ ứ ự ế ả ậ ầ ọ K t qu nghiên c u c a lu n án góp ph n xây d ng lu n c khoa h c
ỹ ủ ộ ộ ờ ố ự ể ằ ẩ nh m xây d ng, phát tri n đ i s ng th m m c a b đ i.
ể ượ ử ụ ệ ậ ả Lu n án có th đ c s d ng làm tài li u tham kh o trong nghiên
ạ ở ệ ọ ườ ệ ộ ả ứ c u và gi ng d y các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay
ế ấ ủ ậ 8. K t c u c a lu n án
ề ấ ở ầ ứ ề ồ ổ ươ G m: M đ u; t ng quan v v n đ nghiên c u; 3 ch ng (6 ti ế t);
ủ ụ ậ ả ố ế k t lu n; danh m c các công trình c a tác gi ế đã công b có liên quan đ n
ụ ụ ụ ệ ậ ả ề đ tài lu n án; danh m c tài li u tham kh o; ph l c.
11
Ế
Ề
Ổ
Ứ
T NG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN C U CÓ LIÊN QUAN Đ N Đ TÀI
ữ ứ ọ ể ậ 1. Nhóm nh ng công trình khoa h c tiêu bi u nghiên c u lý lu n
ề ẩ ỹ chung v th m m
ự ề ễ ế ề ấ ậ Đ c p
ự ề ậ v n đ chung v lý lu n và th c ti n liên quan đ n lĩnh v c ỹ ư ứ ữ ẩ ọ th m m có nh ng công trình khoa h c nghiên c u nh : Iu.A. Lukin, V.C.
ỹ ọ ớ ơ ố Xcacher sicc p v i “Nguyên lý m h c Mác – Lênin” [59]; N. Đmitriêva
ẹ ố ố ứ Cái đ p và ề “Bàn v cái đ p ơ ẹ ” [25]; V.Vansl p, P.T rôphim p nghiên c u “
ệ ủ ẩ cái cao th ỹ ngượ ” [118]; Tsecnisépxki nghiên c u “ứ Quan h c a th m m
ẹ ệ ộ ủ ỗ ố ớ đ i v i hi n th c ự ” [113]. “Cái đ p m t giá tr ị” c a Đ Huy [38]; Bàn v ề
ờ ố ế ẩ ị ễ ươ “Th hi u th m m ỹ trong đ i s ng” c a ủ Nguy n Ch ng Nhi p ế [78];
ệ ữ ứ ẩ ạ ỹ ộ ố Nghiên c u ứ “Quan h gi a cái th m m và cái đ o đ c trong cu c s ng
ệ và trong ngh thu t” V n đấ ề ễ ậ c aủ Nguy n Văn Phúc [82]; Nghiên c u “ứ
ụ ẩ ả c m th th m m ” ỹ c a ủ Lê Đình L c ụ [58].
ữ ứ ủ ướ Trong các công trình trên, nh ng công trình n ghiên c u c a n c ngoài
ữ ệ ạ ậ ơ ả ch yủ ếu trình bày nh ng khái ni m, ph m trù, nguyên lý, quy lu t c b n
ỹ ọ ế ố ộ ạ ứ ẩ ộ ủ c a m h c Mác – Lênin. Các y u t n i t ỹ ủ i thu c ý th c th m m c a
ủ ể ể ượ ư ẩ ỹ ẩ ẩ ỹ ch th nh : tri giác th m m , bi u t ng th m m , phán đoán th m m ỹ
ị ế ẩ ầ ẩ ớ ỹ ưở ẩ ỹ ỹ cùng v i nhu c u th m m , th hi u th m m , lý t ng th m m , quan
ể ỹ ượ ề ậ ự ệ ẩ đi m th m m ... đ ệ ớ c đ c p trong quan h v i hi n th c (khách th ể
ế ự ả ự ắ ứ ệ ẩ ẩ ớ ỹ ế th m m ) và liên quan đ n s c i bi n hi n th c g n v i ý th c th m m ỹ
ủ ể ự ạ ưở ứ ệ ặ ậ ủ c a ch th trong lĩnh v c sáng t o và th ng th c ngh thu t. M c dù
ệ ố ề ấ ề ậ ứ ư ự ế ề ẩ ộ ỹ ch a tr c ti p đ c p m t cách h th ng v v n đ ý th c th m m ,
ộ ố ấ ấ ị ế ẩ nh ng ư đã có m t s v n đ v ậ ề ề lý lu n th m m ỹ liên quan nh t đ nh đ n đ ề
ứ ị ữ ộ tài lu n ánậ . Nghiên c u sinh xác đ nh đ ây là m t trong nh ng c s , ơ ở ti n đề ề
ế ừ ể ế ể ọ ể lý lu n ậ quan tr ng đ ti p thu, k th a, phát tri n trong tri n khai khung lý
ế ủ ậ . thuy t c a lu n án
ọ ướ ổ ậ ủ Nh ng ữ công trình khoa h c trong n c, n i b t là công trình c a Đ ỗ
ẹ ộ Huy nghiên c u “ứ Cái đ p m t giá tr ị” [38]. Trong công trình, tác gi đãả
12
ủ ế ẳ ơ ỹ ị ủ ể ẩ phân tích c ch đánh giá c a ch th th m m và kh ng đ nh: “Không có
ủ ể ẩ ỹ ẽ ưở ứ ữ ạ ch th th m m , s không có đánh giá, th ng th c và sáng t o nh ng giá
ị ẩ ỹ ỹ ượ ọ ủ ể ẩ tr th m m . Không có ch th th m m không có cái gì đ c g i là cái bi,
ẹ ị ả ạ cái hài, cái đ p và cái giá tr ” [38, tr.147]. Theo tác gi ẩ , các ph m trù th m
ẩ ỹ ấ ế ủ ự ưở ứ ữ ạ ả m là s n ph m t t y u c a s đánh giá, th ng th c và sáng t o nh ng giá
ủ ể ẩ ỹ ự ỹ ủ ị ẩ ự ẩ ộ ỹ tr th m m c a ch th th m m d a trên trình đ , năng l c th m m và
ự ễ Ở ạ ộ ữ ệ ẩ ầ ấ ỹ nh ng kinh nghi m th m m trong ho t đ ng th c ti n. đây c n th y, cái
ỹ ặ ế ớ ế ẩ ộ ồ ệ th m m m c dù có c i ngu n xét đ n cùng là th gi ự i hi n th c, song ch ỉ
ớ ư ể ệ ứ ợ ủ ự ươ ả ẩ ấ có th xu t hi n v i t cách là s n ph m ph c h p c a s t ng tác bi nệ
ủ ể ẩ ể ẩ ỹ ớ ứ ữ ự ch ng tr c ti p ế gi a ch th th m m v i khách th th m m ỹ là th gi ế ớ i
ệ ả ứ ạ ả ấ ẩ ỹ hi n th c y ự ấ . Lý gi ẩ i khía c nh b n ch t cái th m m trong ý th c th m m ỹ
ủ ể ẽ ượ ứ ể ề ậ ổ ủ c a ch th s đ c nghiên c u sinh b sung phát tri n trong đ tài lu n án.
ị ế ờ ố ẩ ỹ trong đ i s ng” Trong công trình nghiên c u ứ “Th hi u th m m [78],
ả ươ ẩ ỹ tác gi ễ Nguy n Ch ng Nhi p ị ế ế quan ni mệ : “Th hi u th m m là m t b ộ ộ
ỹ ủ ủ ự ấ ậ ườ ẩ ph n c u thành năng l c th m m ch quan c a con ng ả i, nó không ph i
ố ượ ứ ạ ữ là cái v n có, mà đ ọ ệ c hình thành trong quan h ph c t p gi a cái sinh h c
ộ ộ ồ ậ ả và cái xã h i, cái cá nhân và cái c ng đ ng” [ 78, tr.14]. Trong lu n gi i vai
ờ ố ủ ẩ ẩ ỹ ả ị ế trò c a th hi u th m m ỹ đ i v i ố ớ đ i s ng th m m , tác gi ỉ đã ch ra: th ị
ỹ ớ ư ế ẩ ừ ố ủ ạ ưở hi u th m m v i t cách v a là nhân t ch đ o trong th ẩ ứ ng th c th m
ỹ ừ ế ố ủ ể ừ ạ ộ ủ ọ m , v a là y u t quan tr ng trong ho t đ ng đánh giá c a ch th , v a là
ộ ế ố ấ ủ ể ẩ ự ư ỹ m t y u t ạ ủ c u thành năng l c sáng t o c a ch th th m m . Nh ng nhìn
ờ ố ị ế ẩ ẩ ỹ ả ế chung, “th hi u th m m và đ i s ng th m m ỹ” mà tác gi ti p c n ậ m iớ
ề ẩ ậ ch y u ủ ế nghiêng v th m m ệ ỹ ngh thu t.
ạ ứ ộ ố ệ ữ ẩ ỹ Bàn v ề “Quan h gi a cái th m m và cái đ o đ c trong cu c s ng và
ả ễ ặ ệ trong ngh thu t” ậ [82], tác gi ủ Nguy n Văn Phúc phân tích tính đ c thù c a
ự ồ ệ ủ ủ ể ề ặ ậ ẩ cái th m m , ỹ đ ng th i ờ làm rõ s khác bi ứ t c a ch th v m t nh n th c
ị ế ể ả ẩ ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ỹ th m m (tình c m th m m , th hi u th m m , quan đi m th m m , lý
ứ ự ẩ ạ ớ ộ ỹ ưở t ng th m m ) trong so sánh v i cái đ o đ c và s tác đ ng qua l ạ ẫ i l n
ữ ẩ ỹ ự ấ ữ nhau gi a chúng [ 82, tr.40]. Th c ch t, quan h ạ ệ gi a cái th m m và cái đ o
13
ả ộ ạ ứ ớ ứ ạ ữ ự đ c ứ ph n ánh s tác đ ng qua l i gi a ý th c đ o đ c v i các hình thái ý
ứ ộ ứ ề ỏ ằ ứ ẩ ậ ỹ th c xã h i khác . Đi u đó ch ng t r ng, ả nh n th c th m m , tình c m
ể ẩ ẩ ắ ặ ỹ ỹ th m m , ý chí th m m ... không th không g n bó ch t ch v i t ẽ ớ ấ ả các t c
ủ ạ ế ứ ạ ị khía c nh khác c a đ i s ng ờ ố kinh t ộ , chính tr xã h i, đ o đ c pháp
ề ệ ậ ọ ươ ứ quy n, khoa h c, ngh thu t, tôn giáo... và t ứ ng ng là các hình thái ý th c
ứ ứ ứ ứ ứ ề ạ ọ ị chính tr , ý th c đ o đ c, ý th c pháp quy n, ý th c khoa h c, ý th c tôn
ừ ộ ấ ị ộ giáo c a ủ t ngừ th i đ i ờ ạ , t ng c ng đ ng ồ , t ng ừ ậ t p đoàn xã h i nh t đ nh ,
ạ ậ ấ ủ ữ ề ệ ả ộ thêm vào đó là c nh ng đi u ki n sinh ho t v t ch t c a xã h i cũng nh ư
ệ ố ủ ừ ề ế ướ đi u ki n s ng riêng c a t ng cá nhân. ậ Ti p c n theo h ng này, s đ ẽ ượ c
ề ậ ế ậ lu n án đ c p và trình bày đ n.
ơ ở ứ ể ọ ậ Các công trình trên là c s lý lu n quan tr ng đ nghiên c u sinh k ế
ế ậ ừ ế ễ ả ủ ậ th a, ti p thu theo cách ti p c n và di n gi i c a lu n án.
ữ ứ ề ự ọ tiêu bi u ể nghiên c u v th c
2. Nhóm nh ng công trình khoa h c ỹ ễ ờ ố ẩ ti n đ i s ng th m m
ủ ự ễ ẩ ẩ ồ ỹ ộ Trong “Th c ti n th m m – c i ngu n c a văn hoá th m m ” ỹ [96],
ả ự ố ễ ễ ằ ẩ ọ ỹ tác gi ấ ự Nguy n Ng c Thu cho r ng: “Th c ti n th m m là s th ng nh t
ệ ượ ữ ạ ộ ủ ẩ ớ ỹ gi a các hi n t ủ ể ẩ ng th m m khách quan v i ho t đ ng c a ch th th m
ủ ể ẩ ữ ỹ ỹ ườ ớ ộ ữ ố m ... Ch th th m m là nh ng con ng ệ i v i toàn b nh ng m i liên h ,
ệ ẩ ấ ị ệ ề ả ộ ỹ quan h th m m trong hoàn c nh và đi u ki n xã h i nh t đ nh... Trong
ẩ ẩ ộ ỹ ỹ văn hoá th m m , cái th m m khách quan mang tính xã h i và là s th ự ể
ủ ể ẩ ạ ộ ứ ủ ẹ ệ ỉ ỹ hi n ho t đ ng c a ch th th m m , nó không ch bó h p trong ý th c cá
ồ ạ ứ ờ ỹ nhân mà còn t n t ẩ i nh có ý th c th m m cá nhân” [ 96, tr.34]. Đây là m tộ
ướ ử ề ộ ồ ủ ế ậ ậ ị ẩ h ng ti p c n duy v t l ch s v c i ngu n c a văn hoá th m m t ỹ ừ ự th c
ơ ở ứ ễ ẩ ả ọ ỹ ti n th m m , là c s quan tr ng giúp cho nghiên c u sinh tham kh o đ ể
ứ ủ ế ậ ẩ ặ ộ ồ ỹ ừ ề ậ ữ ti p c n c i ngu n c a ý th c th m m . M t khác , t nh ng đ c p v ề
ạ ộ ồ ạ ủ ỹ ổ ớ ố ủ ể ẩ ho t đ ng c a ch th th m m luôn t n t i trong t ng hoà v i m i liên
ấ ằ ệ ẩ ứ ậ ợ ở ỹ ệ h , quan h th m m … đã g i m cho nghiên c u sinh nh n th y r ng:
ủ ể ẩ ỹ ờ ườ ự ệ ch th th m m bao gi cũng là con ng ấ ụ ể ư i hi n th c nh ng r t c th ,
ọ ớ ỹ ủ ữ ứ ẩ ầ ẩ ỹ ả cho nên ý th c th m m c a h v i nh ng nhu c u th m m , xúc c m
14
ị ế ể ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở th m m , quan đi m th m m , th hi u th m m , lý t ẩ ng th m m ỹ…
ữ ướ ệ ẩ ủ ự ẩ ị cùng nh ng th ỹ ề c đo giá tr , các chu n m c c a quan h th m m đ u
ố ở ị ự ấ ị ệ ị ử ề ả ộ ph n ánh, ch u s chi ph i b i đi u ki n l ch s , xã h i nh t đ nh. Song
ự ệ ỗ ố ộ ờ ữ ề m i “cá nhân hi n th c” s ng trong xã h i bao gi cũng đ u có nh ng t ố
ữ ủ ể ấ ặ ậ ắ ch t riêng c a mình, có nh ng đ c đi m mang đ m s c thái cá nhân, th ể
ệ ự ế ề ệ ạ ộ hi n s tinh t , đa d ng, phong phú, đ c đáo trong đi u ki n, môi tr ườ ng
ự ự ủ ả ọ ố s ng c a chính h . Theo đó, s ph n ánh hi n ề ặ ệ th c khách quan v m t
ẩ ẩ ỹ ỹ ờ ậ d u n c ứ th m m trong ý th c th m m bao gi cũng in đ m ấ ấ á nhân. Đi uề
ẽ ượ ữ ứ này s đ ề ậ c nghiên c u sinh đ c p trong nghiên c u ứ nh ng khía c nh ạ b nả
ấ ủ ẩ ỹ ứ ch t c a ý th c th m m .
ự ế ổ ủ ự ẩ ẩ ỹ ờ ỳ Bàn về “S bi n đ i c a chu n m c đánh giá th m m trong th i k
ớ ở ệ ả ậ ị ả ặ ổ đ i m i Vi t Nam” [12], tác gi Vũ Th Kim Dung đã lu n gi ể i đ c đi m
ủ ự ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ằ ơ ả c b n c a chu n m c đánh giá th m m trong văn hoá th m m là n m
ủ ể ẩ ủ ứ ấ ạ ẩ ộ ỹ thu c ph m vi c a ý th c th m m trong c u trúc ch th th m m , ỹ, có sự
ợ ủ ế ố ổ ể ả tham gia t ng h p c a các y u t ả : xúc c m, tình c m, quan đi m, lý t ưở ng
ẩ ả ớ ỉ ề ậ ế ộ th m m … ỹ [12, tr.38]. Tuy nhiên, tác gi m i ch đ c p đ n trình đ phát
ỹ ớ ư ể ủ ứ ẩ tri n c a ý th c th m m v i t cách năng l c ỹ ơ ữ ự đánh giá th m m ; h n n a, ẩ
ứ ẩ ả ư ứ ẩ ỹ quan ni m ệ ý th c th m m ỹ mà tác gi đ a ra là ý th c th m m cá nhân
ư ữ ấ ặ ệ ớ v i nh ng d u hi u đ c tr ng mang ạ tính phác ho mà ch a đ ư ượ khái quát c
ầ ế ủ ộ đ đ sâu c n thi t.
ị ủ ườ ẩ ng th m m ” ế Trong bài báo “Tìm đ n giá tr c a môi tr ỹ [31], tác giả
ị ủ ế ườ ớ ậ Thái Hanh đã ti p c n giá tr c a môi tr ẩ ng th m m ỹ v i tính cách là
ự ộ ố ệ ớ ả không gian sinh thái t ủ nhiên và c nh quan có quan h v i cu c s ng c a
ườ ườ ạ ả ể ệ ằ con ng i và do con ng i t o nên. Tác gi ề th hi n đi u đó b ng các
ậ ườ ả ườ thu t ng ữ “không gian môi tr ng” và “c nh quan môi tr ng” [31, tr.8]
ả ệ ế ẩ ậ thông qua mô t ắ các tác ph m, công trình ngh thu t ki n trúc, điêu kh c
ườ ẹ ạ ả ắ ổ ủ c a loài ng i đã t o nên c nh quan đ p m t và b ích. Tuy nhiên, giá trị
15
ườ ẩ ỹ ượ ế ừ ệ ố ị ủ c a môi tr ng th m m còn đ c “chi ấ t xu t” t h th ng giá tr văn hoá
ỹ ủ ẩ ẩ ố ỹ ườ ệ th m m trong các m i quan h mang tính th m m c a môi tr ộ ng xã h i.
ể ẩ ườ ườ ứ ẩ ạ ỹ ỹ Đ th m m hoá môi tr ả ạ ng ph i t o ra tr ng th m m lành m nh, t c là
ệ ứ ử ự ế ả ố ế ế ph i xây d ng các m i quan h , ng x , giao ti p và các thi t ch văn hoá
ẹ ả ẽ ượ ề ế ừ ổ theo tiêu chí cái đ p. Lý gi i đi u này s đ c k th a và b sung trong
ậ lu n án.
ứ ề ữ ọ ẩ 3. Nhóm nh ng công trình khoa h c nghiên c u v văn hoá th m
ụ ẩ ỹ mỹ và giáo d c th m m
ứ ề ữ * Nh ng công trình khoa h c ẩ ọ tiêu bi uể nghiên c u v văn hoá th m
mỹ
ự ể ẩ ỹ ườ i Công trình nghiên c u ứ “Văn hoá th m m và s phát tri n con ng
ệ ủ ậ ể Vi t Nam trong th k m i” ế ỷ ớ [44] c a t p th các nhà khoa h c ọ : GS.TS. Đỗ
ễ ễ ọ Huy, PGS.TS Nguy n Văn Huyên, TS. Nguy n Ng c Thu, TS. Đào Duy
ủ ễ ễ ấ ố Thanh, TS. Nguy n Qu c Tu n do PGS.TS Nguy n Văn Huyên ch biên đã
ệ ấ ữ ơ ể ố ẩ ộ ỹ ư đ a ra quan ni m: “Văn hoá th m m là m t th th ng nh t h u c các giá
ạ ộ ị ẩ ỹ ủ ẩ ạ ỹ ườ ệ ự hi n th c tr th m m và ho t đ ng sáng t o th m m c a con ng i đang
ữ ự ẩ ọ ồ ủ ẩ ờ ỹ hoá nh ng năng l c th m m ỹ c a h , đ ng th i văn hoá th m m còn là
ộ ệ ố ố ấ ả ạ ộ ự ủ ộ m t h th ng đ c đáo xuyên su t t ờ t c các lĩnh v c ho t đ ng c a đ i
ộ ừ ế ế ệ ọ ố s ng xã h i t kinh t , chính tr , ế ị khoa h c… đ n các quan h , các giao ti p
ơ ở ả ủ c a con ng ườ ” [44, tr.52]. Trên c s đó, các tác gi i ứ cũng xem xét ý th c
ẩ ộ ỹ ươ ệ ủ ẩ th m m cá nhân là m t ph ng di n, thành t ố c a văn hoá th m m ỹ
ẩ ượ ệ ở ể ữ ấ văn hoá th m m ỹ cá nhân, và đ c bi u hi n ộ nh ng c p đ khác nhau:
ạ ộ ự ấ ả ấ ộ ộ ấ C p đ ho t đ ng th c ti n ễ ; C p đ tâm lý c m xúc ộ ; C p đ lý tính...
ả ề ậ ủ [44, tr.62]. T p thậ ể tác gi ế ự ể ệ cũng đ c p đ n s th hi n vai trò c a văn
ạ ủ ứ ậ ẩ ỹ ườ hoá th m m trong nh n th c, đánh giá và sáng t o c a con ng ữ i, nh ng
ả ứ ế ậ ợ ở ậ lu n gi i và cách ti p c n đó g i m cho nghiên c u sinh có cách nhìn
ề ấ ỹ ủ ứ ứ ệ ẩ ấ bi n ch ng v c u trúc ý th c th m m c a ch th . ủ ể T t nhiên, nghiên
ể ở ữ ạ ẽ ứ c u sinh cũng s phát tri n thêm ứ ị khía c nh phân đ nh rõ gi a ý th c
16
ỹ ớ ự ễ ả ẩ ẩ ỹ ỹ ẩ th m m (cái ph n ánh th c ti n th m m ) v i văn hoá th m m cá nhân
ứ ể ạ ứ ứ ự ệ ị (cái ki u cách, d ng th c, mô th c hi n th c hoá và giá tr hoá ý th c thâm
ỹ ấ m y).
ẩ ỹ Nghiên c u ứ “Văn hoá th m m và nhân cách” [48], tác gi ả ươ ng L
ỳ ị ẩ ằ Qu nh Khuê xác đ nh năng l cự th m m ỹ là m t y u t ộ ế ố ơ ả n m trong c b n
ộ ạ ủ ẩ ầ ộ ấ c u trúc n i t i c a văn hoá th m m ự ỹ, đó là m t năng l c tinh th n – th c ự
ấ ậ ự ượ ủ ữ ẩ ả ti n, ễ là ph m ch t b c cao c a “nh ng l c l ấ ủ ng b n ch t c a con ng ườ i”
ự ế ặ ứ [48, tr.1315]. M c dù không tr c ti p làm rõ ấ c u trúc ỹ ủ ẩ ý th c th m m c a
ủ ể ư ấ ế ố ủ ự ch th , nh ng thông qua phân tích c u trúc các y u t ẩ c a năng l c th m
ỹ ở ỗ ự ẩ ườ ụ ể m ỹ và quá trình phát tri n năng l c th m m m i con ng ộ i ph thu c
ẩ ả ồ ờ ỏ ế vào năng khi u b m sinh , đ ng th i đòi h i ph i có m t ộ quá trình đ cượ
ự ụ giáo d c, rèn luy n ệ công phu, nghiêm ng t ặ trong th c ti n ề ễ . Đi u đó phù
ứ ứ ẩ ớ ể ợ h p v i quá trình phát tri n ý th c th m m s đ ỹ ẽ ượ nghiên c u sinh c đề
ậ ấ ớ ứ ẩ ộ ề c pậ trong đ tài lu n án. T t nhiên, nói t ỹ i ý th c th m m thì toàn b quá
ụ ự ế ấ ỉ ợ ả ậ ả ớ ầ trình c m nh n, c m th tr c ti p y m i ch h p thành vòng khâu ban đ u
ả ầ ượ ổ ở ọ – vòng khâu c m tính, còn c n đ ơ c b sung b i vòng khâu quan tr ng h n
– vòng khâu lý tính.
ộ ế ủ ừ ề ậ ẩ ỹ ố T góc đ ti p c n chung v văn hoá th m m và vai trò c a nó đ i
ể ả ụ ể ậ ỳ ị ớ v i phát tri n nhân cách, tác gi Lê Th Thu Dung đã v n d ng đ phân
ỹ ố ớ ự ủ ể ẩ tích “Vai trò c a văn hoá th m m đ i v i s phát tri n nhân cách sinh
ệ ệ ỉ ừ viên Vi t Nam hi n nay ” [13]. Tuy nhiên, công trình này ch d ng l ạ ở i hai
ươ ỹ ố ớ ự ệ ớ ủ ẩ ph ể ng di n l n trong vai trò c a văn hoá th m m đ i v i s phát tri n
ị ướ ị ồ ưỡ ự ả nhân cách là: đ nh h ng giá tr , b i d ệ ng năng l c c m xúc, hoàn thi n
ự ư ự ể ạ ớ năng l c t duy và phát tri n năng l c sáng t o. Trong khi đó, nói t i vai trò
ố ớ ể ớ ề ấ ủ c a văn hoá đ i v i phát tri n nhân cách là nói t i ti m năng cung c p tri
ủ ộ ứ ố ế ồ ứ th c s ng có văn hoá c a c ng đ ng đ n hình thành nhân cách, cùng s c
ề ạ ế ằ ố ớ ỹ ủ ệ m nh đi u ti ể t b ng chân – thi n – m c a nó đ i v i quá trình phát tri n
ạ ộ ạ ộ ọ ậ ả ạ ị nhân cách thông qua ho t đ ng gi ng d y và h c t p, ho t đ ng chính tr
ộ ơ ả ườ ườ ạ ộ xã h i và ho t đ ng vui ch i gi i trí... trong môi tr ng nhà tr ồ ng, đ ng
17
ấ ờ ế ả ề ậ ớ ả ắ ộ ề ố ữ th i còn nh t thi t ph i đ c p t i nh ng nét b n s c đ c đáo v l i hành
ữ ỹ ưở ự ố ớ ụ ị ử ẩ x th m m . Đây là nh ng ý t ng sát th c đ i v i giáo d c, đ nh h ướ ng
ố ượ ẩ ạ ậ ộ ọ ỹ th m m cho đ i t ng h c viên đào t o sĩ quan quân đ i mà lu n án s ẽ
ề ậ đ c p.
ể ị Phát tri n giá tr văn hoá trong nhân cách sĩ Công trình nghiên c u: “ứ
ẻ ộ ệ ệ ả quan tr Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay ” [112], tác gi ễ Nguy n Xuân
ườ ề ậ ụ ủ ế ị Tr ng đã đ c p đ n vai trò c a văn hoá và giáo d c giá tr văn hoá trong
ứ ệ ẻ ể ẩ ậ ỹ phát tri n ý th c th m m sĩ quan tr , thông qua vi c lu n gi ả ơ ở i c s lý
ậ ả ể ị ự ễ lu n, th c ti n và gi i pháp phát tri n giá tr văn hoá trong nhân cách sĩ quan
ẻ ệ ế ề ả ự ườ tr hi n nay. Đi u đó liên quan đ n gi i pháp xây d ng môi tr ng văn hoá
ỹ ủ ộ ơ ở ứ ể ẩ ẩ ỹ th m m , làm c s cho phát tri n ý th c th m m c a đ i ngũ sĩ quan tr ẻ
ươ trong t ng lai.
ứ ề ụ ữ * Nh ng công trình khoa h c ẩ ọ tiêu bi uể nghiên c u v giáo d c th m
mỹ
ẩ ậ ấ ề ự ụ ỹ đ V n đ
ỹ ọ ớ ệ
ố ố
ỗ ậ ề ụ ủ ưở ẩ “Giáo d cụ th m m m t s ẩ ng th m m “Giáo d c lý t
ế ế ệ ố cho thanh niên thông qua h th ng thi
ả ẹ ư t ch nhà văn hoá” ư ộ ố ủ ế "Đ a cái đ p vào cu c s ng” c a Nh Thi
ủ ẩ ệ c ta hi n nay” ỹ ở ướ n ề t [95]; “Giáo d cụ th m mẩ c a Vĩnh Quang Lê [51];
B ng [2]; th m m ệ ằ ồ
ủ ử ệ ệ ậ trong vi c hình thành l C u Long hi n nay”
ố ố ủ ươ c a L ng Thanh Tân [89]; “ ủ ủ ụ ẩ ạ giáo d c th m m
ầ ỹ” c a Tr n Tuý [116]; ẩ ầ ệ c ta hi n nay”
ẩ ỗ ụ trong giáo d c th m m ỹ ụ d c th m m Món n l n đ i v i th h tr ” ỹ ở ướ n ợ ớ ố ớ ế ệ ẻ c a ủ Đ Xuân Hà
ế ơ ả ề ụ ậ ẩ ệ t c b n v văn hoá ngh thu t và giáo d c th m m ễ ề lý lu n và th c ti n giáo d c th m m ượ c nhi u công trình ụ ộ ộ ” c aủ A.X. khoa h cọ nghiên c u: “ứ M h c Mác Lênin v i vi c giáo d c b đ i ộ ố ỹ ủ Milôviđ p và B.V. Xaphrôn p (ch biên) [67]; ỹ ự ễ c a Đ Huy [39]; ấ v n đ lý lu n và th c ti n” ố ầ c aủ Tr n Qu c ụ “V giáo d c ỹ i s ng văn hoá cho thanh niên vùng đ ng b ng sông Vai trò c a ngh thu t trong ề “Vai trò c a truy n thông đ i chúng ọ ủ “Giáo c a Tr n Ng c Tăng [85]; [30]; “M t sộ ố ụ ỹ” c aủ T ng c c ổ
ể hi u bi Chính tr ị [100].
18
ứ ở ướ n Trong các công trình trên, có công trình nghiên c u
ố ố ỹ ọ c ngoài ớ ệ
ề ậ ụ ư ế ẩ ỹ
ự ế ơ ả ứ ể ấ ằ ọ
ự ự ụ ệ ế ặ ắ ẩ ỹ t, công trình đã g n tr c ti p đ n lĩnh v c giáo d c th m m m . Đ c bi
ự ả ệ ổ ố ạ ộ ủ ự ộ
trong ho t đ ng quân s b o v T qu c xã h i ch nghĩa, trong xây d ng t ế ề ề ể ọ ế ố c aủ ề M h c Mác Lênin v i vi c giáo A.X. Milôviđ p và B.V. Xaphrôn p v “ ụ ộ ộ ” [67] đã đ c p khá toàn di n đ n giáo d c th m m nh con ệ d c b đ i ẩ ậ ườ ng tr c ti p, c b n và quan tr ng b c nh t nh m phát tri n ý th c th m đ ỹ ế ư t. Đây là ti n đ quan tr ng đ nghiên
ế ừ ế ề ấ ả ậ ủ cách và n p s ng c a quân nhân Xôvi ứ c u sinh ti p thu, k th a, phát tri n ể trong đ xu t gi ủ i pháp c a lu n án.
ẩ ề ỹ ở ề ậ ộ ố M t s công trình
ệ ươ c ướ đ c p v giáo d c th m m trong n ộ ố ấ ẩ ể
ỗ ả ự ụ
ộ ữ ng di n khác nhau, tiêu bi u là ủ ể ố ph ậ lu n và th c ti n” ỹ ừ ễ c a Đ Huy [39]. Tác gi ấ
ộ ộ ệ ụ ủ ườ ộ ạ ừ ị ự ề ụ nhi u “Giáo d cụ th m m m t s v n đ lý ề ỹ ẩ ệ quan ni m: “Giáo d c th m ủ ạ ộ ứ m v a là m t th th ng nh t gi a các hình th c ho t đ ng khác nhau c a i v a có m c tiêu,
ấ ả ệ con ng ươ i, ch u s tác đ ng c a toàn b quan h xã h i l ệ
ỹ ẹ ư ộ ố ồ ưỡ ộ ng ti n và n i dung riêng bi ẩ ph ụ d c th m m là b i d
ự ườ ự ự i – t
ạ ủ nhiên, nâng cao năng l c th ể ườ ườ i, làm cho con ng ữ nên s hài hoà gi a xã h i – con ng ả c m và sáng t o c a con ng
ạ ộ ư ệ ộ ỉ
ự ố ấ ủ ả ẩ ỹ
ủ ề ấ ủ ể ỹ c a ch th giáo d c t ạ ộ ho t đ ng ị đ nh h ng,
ụ n ch t c a giáo d c th m m ph i ụ ẩ ướ truy n th th m m ủ ủ ể ẩ ự ị ướ ỹ
ớ ngoài v i vai trò t ế đ nh h ị ẩ ể ậ ọ t” [39, tr.31] và trình bày b n ch t giáo ạ ng lòng khao khát đ a cái đ p vào cu c s ng, t o ụ ộ i phát tri n hài hoà trong ư ơ ho t đ ng lao đ ng cũng nh ngh ng i, trong quan h gia đình cũng nh xã ữ ả là s th ng nh t gi a ộ h i. Tuy nhiên, b ụ ừ bên lĩnh h i, ộ l aự theo mô hình
ng c a ch th th m m trong ằ chuy n hoá nhân cách ỹ ch n, ti p nh n giá tr th m m nh m ỹ ừ ụ ẩ ị
ụ ể ừ ườ ấ xác đ nh. Theo đó, g ự phát huy năng l c b n ch t ng
ủ ự ủ ằ
ạ ộ ho t đ ng t ẩ ự ườ ứ ẩ iáo d c th m m v a là quá trình giáo d c đ hình thành, ẹ ậ ả i theo quy lu t cái đ p, v a là quá trình ể ủ ể giác, có ch đích c a các ch th nh m xây d ng và phát tri n ề ỹ văn hoá th m mẩ i. Đi u ự ỹ cho con ng ỹ năng l c th m m , ý th c th m m ,
ẽ ượ ề ậ ậ này s đ c đ c p trong lu n án.
ế ộ ố ư ẹ ố "Đ a cái đ p vào cu c s ng” ư Nh Thi
t trong cu n sách ấ ế ủ ộ
ẹ ộ ủ ể ỗ ủ ế ậ ậ ra: quy lu t v n đ ng t ạ ờ ố đ i s ng h nh phúc, văn minh, ti n b c a xã h i, c a m i ng [95] đã chỉ ắ ớ ề ộ t y u c a cái đ p ngày m t phát tri n g n li n v i ắ ườ ộ i và g n
19
ộ ộ ế ủ ủ ặ ớ ậ ậ
ẹ ệ ự ủ ộ ố ả ư ch t v i quy lu t v n đ ng ti n lên c a ch nghĩa xã h i, do đó ph i đ a ư ọ ượ c cái đ p vào các lĩnh v c quan tr ng c a cu c s ng hi n nay nh : lao
ấ ế ệ ọ ậ ố ố ế ế ố i s ng, trang
ậ ệ ụ ể ạ ế ướ ữ ữ ấ đ ộ đ ng, chi n đ u, h c t p, quan h giao ti p, n p s ng, l ầ ph c, ngh thu t… đ v ch tr n nh ng cái x u, nh ng bi n t
ể ự ừ ệ ệ ả ằ
ự ấ trong các lĩnh v c y. T đó, tác gi ộ ố ủ ể ẩ ẹ ả ỏ ỹ
ự ủ ủ ộ ự ẩ ỹ
ự ủ ủ ể ủ ộ ể ề ấ
ẽ ượ ế ừ ộ ộ ể ẩ ọ ỹ ủ ng c a nó ụ ư cho r ng: đ th c hi n nhi m v “đ a ứ cái đ p vào cu c s ng hàng ngày” đòi h i ch th th m m ph i có ý th c, năng l c th m m và phát huy tính ch đ ng, tích c c c a mình [95, tr.38]. ứ V n đ phát huy tính ch đ ng, tích c c c a ch th trong phát tri n ý th c ậ c k th a, phát tri n trong lu n th m m là m t n i dung quan tr ng s đ
án.
ụ ề ẩ ỹ ở ướ n ệ c ta hi n Vĩnh Quang Lê khi nghiên c u ứ “V giáo d c th m m
ự ả ấ nay” [51] cũng có cách lý gi ả ươ i t ng t . Tác gi ả đã làm rõ b n ch t giáo
ự ẩ ỹ ẩ ự ồ ở ủ ể năng l c đ ng hoá th m m ụ d c th m m là s hình thành ch th ỹ đ iố
ự ệ ậ ớ ộ ụ ủ ụ ớ v i hi n th c. V i cách lu n gi ả ướ i d ẩ i góc đ m c tiêu c a giáo d c th m
ỹ ả ỹ ớ ề ậ ự ế ẩ m , tác gi ự ả đã đ c p đ n năng l c th m m v i tính cách là năng l c c i
ạ ộ ự ể ễ ả ớ ỉ ạ t o, ho t đ ng s n sinh cái m i ch có th hình thành trong th c ti n. Theo
ả ư ế ủ ứ ầ ẩ ỹ đó, tác gi đ a ra các thành ph n chính y u c a ý th c th m m hay năng
ị ế ẩ ả ả ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ự l c th m m là tình c m c m xúc th m m , th hi u th m m , lý t ưở ng
ủ ể ố ạ ộ ậ ủ ỹ ể ẩ ẹ th m m đ giúp cho ch th s ng và ho t đ ng theo quy lu t c a cái đ p
ứ ụ ả ư ề ậ ủ ề [51, tr.19]. Do m c đích nghiên c u, tác gi ứ ầ ch a đ c p đ y đ v ý th c
ỹ ớ ấ ấ ấ ứ ẩ ẩ ồ ỹ ủ ủ th m m , còn đ ng nh t c u trúc c a ý th c th m m v i c u trúc c a
ữ ự ế ẩ ỹ ả ề ộ ọ năng l c th m m . Song, nh ng ki n gi ủ i v tác đ ng c a văn h c ngh ệ
ậ ế ị ế ả ả ẩ ẩ ỹ ỹ ưở thu t đ n tình c m c m xúc th m m , th hi u th m m , lý t ẩ ng th m
ộ ỹ ươ ứ ệ ể ẩ ọ m là m t ph ng di n quan tr ng đ hình thành ý th c th m m s đ ỹ ẽ ượ c
ế ể ậ ti p thu và phát tri n trong lu n án.
ỹ ẩ ứ ố ố ệ Nghiên c u v “
ử ệ ồ
ị ủ ý nghĩa và giá tr c a giáo d c th m m
ng Thanh Tân đã phân tích ả ướ ằ ả ươ gi L ố ớ đ i v i thanh niên c n
ồ ệ ố ế ố ả ậ ẳ ộ ề Giáo d cụ th m m trong vi c hình thành l i s ng văn ủ ằ [89] c a tác hoá cho thanh niên vùng đ ng b ng sông C u Long hi n nay” ỹ ẩ ụ ử c nói chung, thanh niên vùng đ ng b ng sông C u ị hi n nay; kh ng đ nh Long nói riêng trong b i c nh h i nh p qu c t
20
ữ ề ố ị ộ ặ ữ ố ẹ ủ nh ng giá tr văn hoá truy n th ng t
ế ả ạ ưở ủ ộ ơ ậ ố ế ố ớ và h n ch , nh h
ả ư ng c a h i nh p qu c t ơ ả ộ ố ả Tác gi cũng đ a ra m t s gi ằ i pháp c b n nh m nâng cao ch t l
ẩ ụ ệ ỹ ố ố
ử ặ ố ố ư ư giáo d c th m m trong vi c hình thành l ằ b ng sông C u Long mang đ c tr ng l
ờ ớ ả ướ ủ tách r i v i thanh niên c n
ủ ọ ạ ẩ ỹ ố ớ ể ẩ
ượ ủ ư ặ ự t đ p c a dân t c; nh ng m t tiêu c c đ i v i thanh niên n i đây. ấ ượ ng ồ i s ng cho thanh niên vùng đ ng ề i s ng vùng mi n, nh ng không ụ ế ự c nói chung. Vai trò tr c ti p c a giáo d c ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan – ứ ề ậ làm rõ c đ c p, sẽ đ th m m đ i v i phát tri n ý th c th m m ố ượ đ i t ng mang đ c tr ng chung c a thanh niên
ậ thêm trong lu n án.
ẩ ứ ụ Công trình nghiên c u v “
ế ệ ố ầ ả
ế ủ ề Giáo d c lý t ế t ch nhà văn hoá” ẩ ụ ệ thông qua h th ng thi ề ậ đ c p đ n v
ữ ủ ả ộ
ể ế ề ố ị xã h i ch nghĩa cho thanh niên. Tác gi ủ c a các giá tr văn hoá truy n th ng và s phát tri n kinh t
ỹ ở ệ ố ưở ụ ế ế ệ
ẩ ng th m m ả h th ng thi ằ vi c giáo d c lý t ữ ờ ề ơ ả ụ ệ ưở ỹ ng th m m cho thanh niên ố [2] c aủ Tr n Qu c B ng cũng ỹ ố ớ ai trò c a giáo d c th m m đ i v i vi c hình thành nhân cách ộ đi sâu phân tích nh ng tác đ ng ộ ớ ự xã h i v i ồ t ch nhà văn hoá, đ ng ả i pháp c b n nh m nâng cao hi u qu giáo d c lý
ỹ ẩ ệ ố ế ế ấ th i đ xu t nh ng gi ưở t ng th m m cho thanh niên trong h th ng thi t ch nhà văn hoá
ộ ộ ư ậ ưở ụ ẩ ỹ tr.19]. Nh v y, giáo d c lý t
ng th m m là m t n i dung c a ấ ớ ố ớ ứ ể ẩ ẩ ỹ [2, ủ giáo d cụ ỹ th m m nói chung và có vai trò r t l n đ i v i phát tri n ý th c th m m
ộ ấ ề ế ả ế ẽ ậ m t v n đ liên quan đ n gi i pháp mà lu n án s bàn đ n.
ề ậ ề ề ấ ọ ọ Các công trình khoa h c trên đã đ c p nhi u v n đ quan tr ng v ề
ụ ế ẩ ộ ỹ ứ giáo d c th m m . Trong đó, liên quan đ n vai trò, n i dung, hình th c,
ươ ố ượ ụ ệ ỹ ự ậ ph ẩ ng ti n giáo d c th m m cho các đ i t ng khác nhau, s lu n gi ả i
ở ộ ố ộ ứ ắ ọ ơ ở m t s n i dung khá sâu s c là c s quan tr ng cho nghiên c u sinh k ế
ừ ổ ướ ậ th a, b sung, làm rõ thêm theo h ứ ủ ng nghiên c u c a lu n án.
ữ ứ ứ ọ ề ẩ 4. Nhóm nh ng công trình khoa h c nghiên c u v ý th c th m
mỹ
ự ứ ỉ ồ ủ ẩ ộ ỹ ữ ứ Trong bài báo “C i ngu n c a ý th c th m m và s th c t nh nh ng
ậ ủ ự ệ ạ ả ỗ năng l c sáng t o ngh thu t c a con ng i” ế ườ [94], Đ Th Minh Th o ti p ị
ỹ ừ ứ ẩ ự ạ ậ ồ ờ ậ c n ý th c th m m t ứ ệ năng l c sáng t o ngh thu t, đ ng th i ch ng
21
ự ượ ừ ự ễ ộ ả minh năng l c này đ c hình thành t trong lao đ ng th c ti n. Tác gi cho
ạ ộ ứ ệ ấ ẩ ồ ố ỹ ộ ằ r ng: “Ngu n g c làm xu t hi n ý th c th m m là ho t đ ng lao đ ng
ườ ướ ế ở ụ ạ ủ c a con ng i... mà tr c h t quá trình sáng t o công c , sau đó là ngôn
ế ủ ữ ườ ề ử ả ng , giao ti p c a ng i ti n s ” [94, tr.49]. Theo tác gi , “quá trình phong
ệ ậ ạ ả ấ ấ ố ộ phú hoá các m i quan h v t ch t xã h i, đa d ng hoá b n ch t con ng ườ i
ớ ả ủ ẩ ả đã đ y nhanh quá trình phong phú hoá tính c m giác ch quan v i c m xúc
ẩ ỹ ưở ượ ự ạ ượ ả ượ th m m , trí t ng t ng, tr c giác sáng t o:... đ c ph n ánh, đ ả c c i
ế ượ ầ ườ ệ ươ ứ ủ bi n và đ c đ u óc con ng i quán tri t theo ph ng th c riêng c a nó
ươ ứ ư ượ ệ ẩ ỹ ph ng th c t duy hình t ứ ậ ng th m m (ngh thu t)... qua đó mà ý th c
ỹ ượ ẩ ứ ề ứ ẹ ả ằ th m m đ ủ c n y sinh, mà b ng ch ng c a nó là ý th c v cái đ p hình
ứ ề ự ưở ứ ụ ẹ ấ ườ th c và ý th c v s h ng th cái đ p có tính ch t ng i” [94, tr.52 53].
ế ấ ậ ạ ộ ự ễ ẩ ỹ Cách ti p c n này cho th y n ờ h có ho t đ ng th c ti n th m m lâu dài
ườ ữ ượ ộ ớ ở ộ ủ c a con ng i thì nh ng giác quan đã đ c xã h i hoá cao đ m i tr thành
ự ẩ ẩ ả ỹ ỹ giác quan th m m . D a vào các giác quan này mà “hình nh th m m ”
ỹ ủ ự ẩ ặ ượ ể ệ m t th m m c a hi n th c khách quan đ ẩ c di chuy n vào trong óc th m
ủ ể ượ ỹ ủ ạ ộ ủ ư ẩ ạ ỹ m c a ch th , đ c ho t đ ng c a t ệ duy th m m tái sáng t o hi n
ậ ủ ự ẹ th c “theo quy lu t c a cái đ p”.
ả ủ ề ả ứ ấ ẩ ỹ V b n ch t, ý th c th m m là ủ ự ậ c a s v t khách
hình nh ch quan ộ ả ầ quan, t n t
ủ ủ ủ ể ẩ ồ ạ ướ ạ i d ứ
ổ ộ ễ ể ứ ạ ở ẽ ượ góc đ này s đ
ẩ ứ ỹ ề ố ượ
ự ề ả còn ả ư ở ặ
ề ng đ ứ ư ư
trong chi u ng ủ Di n đ t ề ậ “Ý th c th m m v đ i t ậ ề đ c p: đ tài lu n án. Tác gi ượ ủ ố ượ giác xác th c v hình nh c a đ i t ượ ạ c l ớ ả ượ ưở ự ẩ ỹ
ng t ấ ự ưở ườ ưỡ ụ i d ng tinh th n; n i dung ph n ánh mang tính khách ỹ ả quan; hình th c ph n ánh mang lăng kính ch quan c a ch th th m m . c nghiên c u sinh b sung, phát tri n trong ả ng là c m bên ngoài nó, và c đ t nh ả ỹ ề ẩ i, nh là nh là ý th c th m m v mình – tính c m ạ ng, tr c giác sáng t o i” [94, tr.53]. Tuy
ng th có tính ch t ng ỉ luôn nuôi d ứ ế ố ẩ ả ộ ỹ giác ch quan v i c m xúc th m m , trí t ữ ng nh ng s h ỹ ẩ nhiên, ý th c th m m không ch ph n ánh các y u t
ữ ứ ậ ộ
ệ ượ ự ả liên h b n ch t sâu kín c a s v t, hi n t ng. S ph n ánh đó luôn có s
ủ ự ậ ủ ủ ệ ả ấ ấ ệ ủ ứ ố th m m thu c hình ố th c bên ngoài mà còn thâm nh p vào n i dung bên trong, vào nh ng m i ự th ng nh t bi n ch ng c a cái ch quan và cái khách quan, c a lý trí và tình
22
ủ ừ ượ ư ộ ả c m, c a khái quát hoá, tr u t
ẽ ượ ướ ứ ể ổ ế ậ H ng ti p c n này s đ ấ ụ ể ng hoá nh ng r t c th và sinh đ ng. ậ c nghiên c u sinh b sung, phát tri n trong lu n
án.
ứ ư ủ ể ặ ẩ
ệ ộ ỹ ỹ [86], tác giả Trong bài báo “Tìm hi u đ c tr ng c a ý th c th m m ” ữ ẩ ứ Vũ Minh Tâm quan ni m: “Ý th c th m m là m t trong nh ng hình thái ý
ả ạ ệ ứ ự ườ
ầ ả ứ ậ ủ ộ ủ th c xã h i c a con ng ằ ượ i ph n ánh hi n th c khách quan trong d ng hình ế ạ t
ặ ả ứ ủ ẹ đ p” [86, tr.33]. Theo đó, tác gi
ỹ ỹ ỹ ả ẩ ẩ ẩ ượ ượ m : hình t ng th m m và tình c m th m m . Hình t
ố ả ế ệ ủ ứ ặ hình th c đ c thù và k t qu riêng bi
ộ ả ẩ ệ ự
ỹ ẩ ệ ự ứ ủ ỹ ớ ả ạ
ồ ắ ữ ộ ậ ả ộ
ủ ủ ỹ ủ ệ ấ ẩ ẩ ch quan c a con ng c ph m ch t th m m c a hi n th c.
ứ ạ ủ
cách lý gi do tính ph c t p c a ph m trù này nên ế ậ ẫ ư ủ ể ư ẩ ặ ả ề ặ ư ấ ữ d u hi u t nh ng
ườ ướ i tr ạ ỹ trên đây v n ch a đ đ nh n bi ầ ấ ủ ứ ẩ ả ậ
ệ ả ế ấ ơ liên h b n ch t bên trong đ phân tích c ch ho t đ ng cùng các c p đ
ế ố ủ ế ượ ữ ấ ớ m i có đ
và nh ng y u t ắ ế ố ợ ứ ệ ẩ ặ ỹ
ch y u c u thành nó, khi đó ề ý th c th m m . Ph i đ ớ ệ ố t các y u t ứ ủ ổ
ủ ể ẩ ỹ ể ừ ủ ấ ầ
ng – tình c m, nh m đáp ng nhu c u “ch t o theo quy lu t c a cái ẩ ư phân tích hai đ c tr ng c a ý th c th m ỹ ng th m m là ẩ ứ ệ ữ t c a m i liên h gi a ý th c th m ứ ỹ m v i hi n th c khách quan. Còn tình c m th m m là m t hình th c ộ ph n ánh có tính hi n th c khách quan c a ý th c th m m trong d ng m t ộ ệ ố h th ng đ c l p và v ng ch c bao g m toàn b các c m xúc, xúc đ ng ự Song, ủ ứ i v đ c tr ng c a ý th c ề ệ đ c tr ng v th m m ỹ. Do đó, c n ph i thâm nh p vào nh ng m i ố ữ ả b n ch t c a ý th c th m m ộ ạ ộ ể ấ c cái nhìn toàn ứ ả h p thành ý th c ứ ộ ỹ trong t ng hoà v i h th ng c u trúc c a ý th c và ý th c xã h i ấ ộ c a ch th th m m , đ t đó xác ậ ộ t ng b c, trình đ ậ ư ế ố ặ ế ấ ẩ
ứ ậ ỹ ẽ ượ nghiên c u sinh trình bày trong lu n án. ứ đ c tr ng c u thành ý th c th m m . Ti p c n theo c di n và sâu s c v th m mẩ theo các c p đ , ữ ị đ nh nh ng y u t ướ ng này s đ h
ề ậ ề ộ ủ ầ ậ Đ c p khá nhi u n i dung ớ ề liên quan sát, g n v i đ tài c a lu n án là
ễ ạ ậ ứ ể ẩ “Phát tri n ý th c th m m ỹ ở ọ h c Lu n văn th c sĩ c a ủ Nguy n Chí Linh:
ị ấ ệ ộ ộ viên sĩ quan chính tr c p phân đ i trong quân đ i ta hi n nay” [55]. Trong
ả ẩ ạ ả ỹ công trình, tác gi ằ cho r ng: “đ ấ ủ ánh giá th m m là khía c nh b n ch t c a
ấ ủ ứ ứ ả ẩ ả ỹ ẩ ý th c th m m ” ỹ [55, tr.6]. Song, b n ch t c a ý th c th m m ph i là quá
ự ạ ự ố ự ẹ ả ấ trình tri giác th c t i, ph n ánh s th ng nh t toàn v n, s hài hoà và cá
23
ệ ữ ủ ự ả ẩ bi ả t, s hoàn h o c a th gi ế ớ ướ ạ i d ỹ ủ i d ng nh ng c m xúc th m m c a
ườ ữ ặ ạ ầ ớ con ng ề ặ i gây nên nh ng khoái l c v m t tinh th n. M t khác, v i tính
ủ ứ ặ ả ồ ố ộ cách là m t ộ hình thái đ c thù c a ý th c xã h i, thì ngu n g c n y sinh,
ứ ẩ ứ ể ả ộ phát tri n và n i dung, hình th c ph n ánh c a ủ ý th c th m m ỹ cũng mang
ề ậ ữ ấ ậ ạ ặ tính đ c thù . Và nh ng khía c nh y ch a đ ủ ư ượ đ c p trong lu n văn c a c
ả ề ặ ư ủ ứ ệ ẩ ỹ tác gi . Quan ni m “v đ c tr ng riêng có c a ý th c th m m là s ự ph nả
ự ệ ằ ượ ứ ệ ệ ậ ánh hi n th c khách quan b ng hình t ậ ng ngh thu t, và ý th c ngh thu t
ệ ậ ấ ủ ứ ể ẩ ọ là bi u hi n t p trung và quan tr ng nh t c a ý th c th m m ” ỹ [55, tr.6] có
ể ấ ậ ượ ứ ẩ ỹ ỉ ứ ý th c th m m không ch bao hàm ý th c th ch p nh n đ c. Tuy nhiên,
ủ ệ ệ ậ ả ậ ặ ộ ỉ ẩ ngh thu t, và b n thân ngh thu t ch là m t hình thái đ c thù c a th m
ề ả ờ ố ỹ ủ ệ ẩ ỉ ườ ự m . ỹ Ch có trên n n t ng hi n th c là đ i s ng th m m c a con ng i thì ý
ỹ ớ ượ ứ ẩ ệ ậ ươ th c th m m m i đ c hình thành nên, và ngh thu t là ph ứ ng th c con
ườ ỹ ể ị ẩ ể ả ấ ữ ể ng i tái c u trúc các giá tr th m m đ chuy n t i nh ng quan đi m, lý
ị ế ấ ị ẩ ỹ ề ấ ứ ẩ ỹ ưở t ng, th hi u th m m nh t đ nh. Bàn v c u trúc ý th c th m m , tác gi ả
ế ố ấ ệ ẩ ằ ặ ặ ỹ cho r ng có hai y u t ẩ c u thành: m t trí tu th m m và m t tâm lý th m
ỹ ạ ố ủ ệ ư ưở ị ự ố ị ộ m tác đ ng qua l i và ch u s chi ph i c a h t t ộ ng th ng tr xã h i.
ả ự ỹ ầ ứ ủ ế ấ ậ ấ ẩ Song, ti p c n c u trúc ý th c th m m c n ph i d a vào c u trúc c a ý
ủ ể ủ ứ ứ ầ ấ ộ th c và ý th c xã h i và theo các c p đ , ậ ộ t ng b c, trình đ ộ c a ch th , và
ẽ ượ ế ề ậ ủ ề ậ ả ậ cách ti p c n này s đ c đ c p trong đ tài c a lu n án. Tác gi còn
ạ ộ ự ự ứ ẩ ẳ ả ỹ ị kh ng đ nh “ý th c th m m trong ho t đ ng quân s là s ph n ánh và
ệ ả ị ế ể ả ưở ườ ề bi u hi n c m xúc tình c m, th hi u, lý t ủ ng c a ng i quân nhân v “cái
ự ễ ạ ộ ự ự ệ ẩ ỹ th m m ” trong hi n th c khách quan và th c ti n ho t đ ng quân s ” [55,
ể ả ạ ộ ự ủ ậ ả ỉ tr.13], nêu b t tính bi u c m, c m tính c a ho t đ ng quân s , ch có thông
ớ ự ạ ộ ế ế ề ả qua ho t đ ng này m i tr c ti p đem đ n cho quân nhân c m xúc v cái
ể ượ ả ủ ể ẩ ả ỹ ẹ đ p. Song đ có đ ứ ỏ c c m xúc th m m , đòi h i ch th ph i có tri th c
ứ ự ề ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ả ư th m m , năng l c th m m , ý th c th m m – đi u mà tác gi ậ ch a lu n
ẽ ượ ề ậ ữ ế ả ố ả gi ả ế Đây là nh ng kho ng tr ng s đ i đ n. ổ c đ c p, b khuy t, gi ế i quy t
ề ậ trong đ tài lu n án.
24
ọ ế ả ứ ủ 5. Khái quát k t qu nghiên c u c a các công trình khoa h c đã
ế ụ ề ặ ữ ố ấ ầ ậ ả công b và nh ng v n đ đ t ra lu n án c n ti p t c gi ế i quy t
ứ ủ ọ ế ả 5.1. Khái quát k t qu nghiên c u c a các công trình khoa h c đã
công bố
ộ ế ố ấ ư ứ ẩ ỹ M t là, v n đấ ề ý th c th m m cũng nh các y u t ứ c u thành ý th c
ẩ ượ ế ở ộ ỹ th m m , đã đ ọ ề ậ c các công trình khoa h c đ c p m t cách gián ti p, các
ộ ế ậ ạ ươ ứ khía c nh, góc đ ti p c n, ph ng pháp nghiên c u khác nhau. Tuy nhiên,
ư ệ ố ứ ắ ọ ch a có công trình khoa h c nào nghiên c u có tính h th ng, sâu s c v ề
ấ ấ ỹ ướ ứ ẩ ộ ế ọ ủ ả b n ch t, c u trúc c a ý th c th m m d i góc đ tri t h c.
ộ ố ề ậ ứ ể ế ẩ ỹ Hai là, m t s công trình đã đ c p đ n phát tri n ý th c th m m ,
ứ ư ậ ả ệ ắ song ch a có công trình nào nghiên c u lu n gi i sâu s c quan ni m v ề
ỹ ừ ớ ư ứ ể ẩ ể ự phát tri n ý th c th m m v a v i t cách là quá trình phát tri n t thân,
ư ư ạ ộ ệ ộ ủ ừ ớ ư v a v i t cách là h đ ng thái ho t đ ng c a ch th ; ủ ể cũng nh ch a có
ứ ậ ả ề ể ậ ắ công trình nào nghiên c u lu n gi i sâu s c v tính quy lu t phát tri n ý
ứ ẩ ộ ệ ỹ ủ ọ th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam,.
ứ ự ễ ể ề ấ ẩ ỹ Ba là, v n đ đánh giá th c ti n phát tri n ý th c th m m cũng đã
ượ ề ậ ư ọ đ c đ c p trong các công trình khoa h c, song ch a có công trình nghiên
ệ ự ự ủ ạ ộ ườ ứ c u chuyên bi t nào đánh giá th c tr ng s tác đ ng c a môi tr ng văn
ủ ể ỹ ủ ụ ẩ ự ỹ ế ụ ẩ hoá th m m , c a các ch th giáo d c và t giáo d c th m m đ n phát
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan quân đ i. ộ
ố ộ ố ữ ế ấ B n là, ề ề ụ ề ậ tuy đã có m t s công trình đ c p đ n nh ng v n đ v m c
ả ỹ ề ủ ụ ẩ ả ấ tiêu, b n ch t, vai trò và giá tr ị c a giáo d c th m m , v nh ng ữ gi i pháp
ấ ượ ụ ệ ằ ẩ ả ỹ nâng cao ch t l ng, hi u qu giáo d c th m m nh m hình thành, phát
ể ố ố ườ ờ ạ ữ tri n nhân cách, l i s ng con ng i trong th i đ i m i ớ ..., song nh ng gi ả i
ự ế ứ ể ẩ ẩ ỹ pháp tr c ti p thúc đ y quá trình phát tri n ý th c th m m trong môi tr ườ ng
ỹ ủ ẩ ườ ệ ộ văn hoá th m m c a các nhà tr ớ ng quân đ i, cùng v i vi c phát huy vai trò
ố ủ ủ ể ủ ạ nhân t ự ủ ụ ch quan c a các ch th giáo d c – đào t o và vai trò tích c c c a
ẫ ấ ứ ể ẩ ọ ớ ỹ ẻ ả b n thân h c viên trong phát tri n ý th c th m m thì v n r t m i m .
25
ấ ề ặ ế ụ ữ ậ ả 5.2. Nh ng v n đ đ t ra lu n án ti p t c gi ế i quy t
ẽ ổ ể ế ắ ổ ộ M t là, ậ lu n án
ế ọ ữ ề ẩ ạ ậ ơ s b sung, b khuy t và phát tri n làm sâu s c h n ả ỹ làm rõ nh ng khía c nh b n ứ t h c v ý th c th m m , ế cách ti p c n tri
ấ ặ ỹ ừ ứ ủ ư ấ ẩ ỉ ấ ch t, tính ch t đ c tr ng và c u trúc c a ý th c th m m , t đó ch ra
ự ự ứ ữ ệ ể ặ ẩ ỹ ứ nh ng bi u hi n đ c thù ý th c th m m trong lĩnh v c quân s và ý th c
ỹ ở ọ ẩ ạ ộ ệ th m m h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam.
ứ ậ ả ả ứ ể ậ ấ Hai là, nghiên c u lu n gi ẩ i b n ch t, quy lu t phát tri n ý th c th m
ề ớ ơ ở ề ấ ậ ộ ố m ỹ là v n đ m i, là n i dung c t lõi mà trong ph n ầ c s lý lu n, đ tài
ề ả ẽ ậ ữ ứ ề ậ ấ ấ lu n án s t p trung nghiên c u, làm rõ v b n ch t và nh ng v n đ có
ỹ ủ ọ ứ ể ậ ẩ tính quy lu t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan trong
ạ ạ ườ ươ ế ậ ủ ế ọ quá trình đào t o t i tr ng theo ph ng pháp ti p c n c a tri t h c Mác
Lênin.
ự ứ ẽ ể ậ ả ẩ ỹ ủ ạ Ba là, lu n án s kh o sát th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a
ọ ươ ạ ớ ố ượ đ i t ng h c viên này trong t ng quan so sánh v i mô hình đào t o và
ữ ề ệ ề ề ể ổ ố ủ trong t ng th nh ng ti n đ , đi u ki n khách quan và nhân t ch quan
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ộ ủ c a phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân
ệ ờ ự ệ ướ ể dân Vi ồ t Nam hi n nay, đ ng th i d báo xu h ng phát tri n và khái quát
ể ể ẩ ữ ầ nh ng yêu c u có tính nguyên t c ỹ ố ớ ắ đ phát tri n ý th c th m m đ i v i ứ
ở ệ ọ ườ ộ ọ h c viên đào t o ạ sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i.
ố ệ ế ừ ứ ủ ọ ọ ữ ả B n là, vi c k th a có ch n l c nh ng thành qu nghiên c u c a các
ọ ề ặ ớ ế ứ ậ ả công trình khoa h c trên cùng v i k t qu nghiên c u v m t lý lu n và
ề ữ ể ề ủ ự ễ ề ậ ấ ắ ạ ề th c ti n c a đ tài lu n án t o ti n đ v ng ch c đ đ xu t các gi ả i
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ơ ả pháp c b n nh m ằ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan
ộ ệ Quân đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n nay.
26
ươ Ch ng 1
Ự Ữ Ậ Ấ Ề Ấ TH C CH T VÀ NH NG V N Đ CÓ TÍNH QUY LU T
Ỹ Ủ Ọ Ứ Ẩ Ạ Ể PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O
Ộ Ệ SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM
ỹ ủ ọ ự ứ ể ấ ẩ ạ 1.1. Th c ch t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ệ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ỹ ủ ọ ứ ệ ề ẩ ạ 1.1.1. Quan ni m v ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
ộ ệ Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ấ ủ ứ ả ẩ ỹ * B n ch t c a ý th c th m m
ế ẩ ỹ ệ ụ ể ế Th m m trong ti ng Vi ự ả t, có nghĩa là s c m th , hi u bi ẩ t, th m
ủ ướ ự ậ ệ ượ ị đ nh, đánh giá c a con ng ườ tr i c s v t, hi n t ng khách quan theo
ả ụ ả ủ ụ ế ả tr c cái đ p ẹ ẹ . Cái đ p là s ự ph n ánh k t qu th c m c a con ng ườ ướ i tr c
ệ ượ ụ ể ề ấ ẹ ộ ự ậ s v t, hi n t ng toàn v n, c th , hài hoà v c u trúc, v ề n i dung và
ệ ậ ắ ị ạ ứ hình th c v ề nh p đi u, cung b c, màu s c, âm thanh... đem l i cho con
ườ ự ế ả ẩ ạ ộ ộ ỹ ng i s rung c m th m m lành m nh, ti n b và có ý nghĩa xã h i tích
ự ậ ệ ượ ữ ế ớ ủ ự ệ ể c c. ự Nh ng s v t, hi n t ng c a th gi ề i hi n th c đ u có th mang
ẩ ộ ượ ặ ớ ư ể ẩ thu c tính th m m , khách th th m m ỹ đ c đ t v i t cách ỹ trong m iố
ệ ẩ ớ ườ ườ ớ ư quan h th m m chủ ỹ v i con ng i. Và, con ng i nói chung v i t cách
ể ẩ ề ả ể ế ẩ ị ưở th th m m ỹ đ u có kh năng ụ ả c m th , hi u bi t, th m đ nh, h ng th ụ
ể ự ươ ẩ ộ ự ữ ế ỹ ủ thu c tính th m m c a khách th . S t ng tác tr c ti p gi a khách th ể
ủ ể ẩ ệ ố ỹ ớ ỹ ạ ẩ ẩ ạ ph m trù th m m ỹ th m m v i ch th th m m t o nên h th ng các
ẹ ấ ả ấ (cái đ p, cái x u, cái cao c , cái th p hèn, cái bi, cái hài, cái hùng…) . T tấ
ệ ấ ượ ớ ư ự ể ả ả c các bình di n y, khi đ c xem xét v i t ế cách s di chuy n và c i bi n
ự ệ ầ ườ ứ ẩ ý th c th m m hi n th c khách quan trong đ u óc con ng i, chính là ỹ c aủ
ủ ể ch th .
ứ ẩ ậ ạ ắ ộ ỹ ế ớ Ý th c th m m là m t ph m trù g n bó m t thi t v i th gi ế ớ ộ i n i
ườ ứ ạ ế ứ ể ấ ấ tâm con ng i, r t sâu kín và có c u trúc h t s c ph c t p. Đ có quan
ủ ề ỹ ướ ứ ệ ầ ẩ ế ầ ậ ừ ự ả ế ni m đ y đ v ý th c th m m , tr c h t c n ti p c n t s n y sinh
27
ộ ố ớ ứ ự ệ ặ ả ủ c a nó thông qua i dung, hình th c ph n ánh đ c thù đ i v i hi n th c và
ờ ố đ i s ng.
ấ ủ ứ ữ ạ ả ẩ ỹ Nh ng khía c nh b n ch t c a ý th c th m m
ề ươ ự ự ứ ệ ẩ ả ỹ ệ ng di n Ý th c th m m là s ph n ánh hi n th c khách quan v ph
ớ ư ự ể ộ ộ th m mẩ ỹ. V i t cách m t th c th xã h i – văn hoá, con ng ườ ướ i tr c th ế
ớ ụ ế ớ ự ả ệ ả ể ồ ư ộ gi ậ i hi n th c c m nh n, c m th th gi i nh m t khách th “đ ng hoá”
ừ ượ ồ ờ v i ớ mình, đ ng th i đi sâu phân tích, tr u t ng hoá, khái quát hoá trong t ư
ứ ượ ả ế ớ ủ ể ấ ự ệ ậ duy đ nh n th c đ c b n ch t sâu kín c a th gi i hi n th c. Tuy nhiên,
ự ậ ệ ượ ế ớ ủ ự ệ khi ti p xúc v i các s v t, hi n t ng c a hi n th c khách quan, con ng ườ i
ỉ ạ ữ ậ ế ề ộ không ch ghi l i nh ng nh n bi ổ ẻ ằ ủ t v các thu c tính c a nó và “m x ” b ng
ệ ố ị ấ ứ ể ẫ ư t duy khái ni m ệ đ hình thành h th ng tri th c, mà còn b h p d n, rung
ề ẻ ẹ ủ ộ ồ ả c m v v đ p c a nó cùng tác đ ng thông qua các giác quan, đ ng th i đ ờ ượ c
ể ượ ữ ư ể ạ ư t duy hình t ng ượ “tái t o” thành nh ng bi u tr ng, bi u t ậ ng, lu n lý v ề
ờ ạ ộ ủ ẩ ẩ ỹ ỹ ườ ự ễ cái th m m . Nh ho t đ ng th c ti n th m m lâu dài c a con ng i mà h ệ
ả ố ư ấ ượ ể ộ th ng giác quan cùng kh năng t duy y đ c xã h i hoá cao, phát tri n và
ị ự ẩ ở ỹ tr thành các khí quan th m m ngày càng hoàn b . D a vào các khí quan này
ỹ ủ ự ượ ệ ẩ ả ể ẩ mà “hình nh th m m ” c a hi n th c đ c di chuy n vào trong óc th m m ỹ
ủ ể ượ ạ ộ ủ ư ượ ạ ở ủ c a ch th , đ c ho t đ ng c a t duy hình t ng tái t o ằ trong đó, nh m
ứ ầ ưở ự ứ ệ ạ đáp ng nhu c u th ậ ng th c, đánh giá và tái sáng t o hi n th c theo quy lu t
ẹ ủ c a cái đ p.
ự ấ ẩ ỹ ế ớ ủ ả b n sao ứ Th c ch t, ý th c th m m là “ ” c a th gi i khách quan v ề
ươ ệ ẩ ỹ ả ả hình nh c m tính và lý tính ph ng di n th m m . Đó là ủ ự ậ c a s v t khách
ồ ạ ướ ể ượ ứ ữ ợ ả quan, t n t i d i hình th c nh ng bi u t ự ố ng g i c m trong s th ng
ữ ứ ự ẹ ấ ộ ượ nh t toàn v n, s hài hoà gi a n i dung và hình th c đ c các khí quan
ẩ ỹ ạ ạ ụ ạ ư th m m ghi l i, chép l i, ch p l ặ i, “nhào n n” trong t duy con ng ườ i
ự ạ ế ớ ượ thông qua quá trình giao ti p v i th c t i khách quan và đ ể ệ c th hi n
ướ ạ ị ế ữ ả ả ưở ẩ d i d ng nh ng rung c m, c m xúc, th hi u, lý t ậ ỹ ng th m m . Do v y,
ứ ủ ả ẩ ở ỹ ộ n i dung ph n ánh c a ý th c th m m mang tính khách quan, b i đó không
ế ớ ự ủ ệ ả gì khác chính là th gi ứ ứ i hi n th c. Còn hình th c ph n ánh c a ý th c
28
ị ự ủ ủ ẩ ố ỹ ủ ể ậ th m m ch u s chi ph i và mang đ m lăng kính ch quan c a ch th .
ứ ự ả ộ ườ ề ặ ẩ S ph n ánh đ c đáo trong ý th c con ng i v m t th m m đ i v i ỹ ố ớ thế
ị ế ẩ ả ẩ ả ỹ gi ớ ướ i d i góc đ ỹ ộ nh ngữ c m xúc, tình c m th m m , th hi u th m m ,
ể ẩ ọ ưở ả ẩ ừ ỹ quan đi m th m m , khát v ng và lý t ỹ ng th m m ... n y sinh t ạ ho t
ễ ủ ự ườ ậ ủ ụ ể ộ đ ng th c ti n c a con ng i trong quá trình hoà nh p c a ti u vũ tr vào
ụ ế ệ ầ ằ ươ ớ ự ồ ạ đ i vũ tr , do nhu c u sinh t n, giao ti p, quan h nh m v i s phát n t
ể ự ệ ạ tri n hài hoà, t hoàn thi n nhân tính t o nên.
ự ươ ứ ẩ ả ự ế ứ ữ ệ ỹ Ý th c th m m ph n ánh s t ng tác bi n ch ng tr c ti p gi a ch ủ
ể ẩ ể ẩ ỹ ự ậ ệ ượ th th m m và khách th th m m ỹ. S v t, hi n t ng khách quan, cụ
ể ả ứ ự ộ ộ ữ ể ọ ỹ th , c m tính luôn ch a đ ng ả nh ng kh năng b c l cái m có th g i là
ướ ự ấ ệ ằ ự kh th m tính kh mả ỹ. Tr c hi n th c y và b ng năng l c ủ ả ẩ c a mình, con
ườ ụ ượ ứ ể ậ ả ự ậ ả ng i có th nh n th c, c m th đ ệ ỹ ủ c tính kh m c a s v t, hi n
ượ ế ố ẩ ữ ể cái th m mẩ t ng đ tìm ra nh ng y u t ỹ th m m . Rõ ràng, ỹ không ph iả
ự ậ ệ ượ ả ố là b n thân s v t, hi n t ng, cũng không ph i ả là cái v n có về t ư ưở , ng t
ủ ủ ả ệ ặ ệ xúc c m, đánh giá ch quan c a con ng ườ mà là quan h đ c bi i, ữ t gi a
ủ ể ẩ ể ẩ ỹ ớ ệ ấ ố ỹ ch th th m m v i khách th th m m . Trong m i quan h y, ch th ủ ể
ỹ ượ ẩ ớ ư ế ố ọ ự ậ th m m đ c coi v i t cách là y u t kh th m ệ ả ẩ , còn m i s v t, hi n
ượ ế ớ ượ ớ ư t ng, quá trình trong th gi i khách quan đ c coi v i t cách là khách
ự ươ ể ẩ ng tác qua l ạ i th kh m . ả ỹ Cái th m m ế ỹ là k t qu ứ ả ph c h p ợ c a ủ s t
ữ ườ ả ẩ ự ự ệ ớ gi a con ng i kh th m v i hi n th c kh m ự ả ỹ, thông qua s phân c c
ệ ượ ữ ẹ ẩ ỹ gi a các hi n t ả ấ ng th m m : cái đ p cái x u, cái bi cái hài, cái cao c
ỹ ủ ấ ẩ ủ ể ứ cái th p hèn... trong ý th c th m m c a ch th .
ế ớ ủ ủ ả ớ ạ V i tính cách hình nh ch quan c a th gi i khách quan, h t nhân
ứ ề ỹ ọ ề ủ ứ ẩ ỹ ố c t lõi c a ý th c th m m là ý th c v cái đ p ố ẹ . Các nhà m h c đ u th ng
ấ ề ủ ẹ ạ ẩ ặ ỹ ể ấ nh t v cái đ p là ph m trù trung tâm c a th m m . M t khác có th th y,
ạ ộ ả ạ ứ ủ ứ ả ậ ế ự s ph n ánh c a ý th c liên quan đ n ho t đ ng nh n th c và c i t o th ế
ớ ủ ườ ườ ướ ữ ớ cái h u ích; gi i c a con ng i nói chung th ng h ng t i ả ự song s ph n
ụ ả ự ủ ứ ế ế ánh c a ý th c còn liên quan tr c ti p đ n quá trình th c m th gi ế ớ ủ i c a
ườ ạ ướ ừ ư ẹ ọ con ng i h i l ng t ớ cái đ pẹ , t i ạ đó đ a tiêu chí cái đ p vào m i ho t
29
ấ ổ ả ộ ờ ố ứ ầ ả ậ ộ đ ng lao đ ng s n xu t, t ế ấ ch c đ i s ng v t ch t và tinh th n, c i bi n
ự ế ế ả ả ộ ườ t ả nhiên, c i bi n xã h i và c i bi n chính b n thân con ng ậ i. Vì v y, mà
ữ ự ẹ ẹ ế ẩ ỹ cái h u ích trong lĩnh v c th m m xét đ n cùng là cái đ p. Cái đ p không
ể ệ ự ữ ụ ụ ờ ố ề ả ạ ữ ầ ủ nh ng th hi n s h u ích v c i t o và ph c v đ i s ng tinh th n c a
ườ ữ ữ ẹ ở ọ con ng i, mà còn “đ p hoá” nh ng cái h u ích ấ ự m i lĩnh v c khác, nh t
ợ ữ ư ệ ấ ậ ấ ộ ớ là l i ích v t ch t, đ a cái h u ích lên trình đ hoàn thi n m i. T t nhiên,
ấ ớ ữ ẹ ồ ể ặ cái đ p và cái h u ích không đ ng nh t v i nhau, song cũng không th đ t
ấ ự ố ấ ả ệ cái này lên trên cái kia, mà ph i tìm th y s th ng nh t trong khác bi t, tìm
ấ ự ộ ưở ồ ạ ữ ặ ẩ th y s c ng h ng gi a các đ c tính riêng t n t ả i trong s n ph m t ươ ng
ữ ườ ớ tác gi a con ng
ế ớ ủ ủ ớ ý th cứ ự ễ . i v i th c ti n ả Cũng v i tính cách hình nh ch quan c a th gi i khách quan,
ự ố ứ ứ ữ ệ ấ ẩ ẩ ỹ ỹ th m m là s th ng nh t bi n ch ng gi a ý th c th m m cá nhân và ý
ỹ ộ ế ớ ứ ự ứ ẩ ẩ ả th c th m m c ng đ ng ỹ ồ . Ý th c th m m là s ph n ánh th gi i khách
ườ ề ặ ự ả ẩ ồ ờ ỹ ủ quan c a con ng ế ủ i v m t th m m , song đ ng th i là s ph n chi u c a
ủ ứ ầ ộ ượ ờ ố ý th c xã h i nói chung lên đ i s ng tinh th n c a cá nhân, đ c tô màu
ủ ủ ữ ể ặ ỗ ườ ằ b ng nh ng đ c đi m ch quan c a m i con ng i riêng bi ệ Nói cách t.
ứ ủ ộ ự ữ ứ ẩ ồ ỹ ớ ệ khác, ý th c th m m là s hoà quy n gi a ý th c c a c ng đ ng v i ý
ề ặ ư ứ ẩ ẫ ặ ỹ ư th c cá nhân v m t th m m , song lăng kính cá nhân v n là đ c tr ng u
ộ ườ ế ớ ướ th gi i con ng i, tr i. Theo C. Mác: “ Con ng i chính là ườ là nhà n c, là
ệ ệ ứ ố xã h iộ ” [60, tr.569]. Cho nên, trong m i quan h bi n ch ng cá nhân con
ườ ữ ộ ườ ị ế ữ ng ằ i xã h i và b ng nh ng con đ ng khác nhau, nh ng th hi u, lý
ưở ướ ủ ộ ẩ ồ ỹ t ng, t ư ưở t ng, xu h ộ ng th m m chung c a c ng đ ng luôn ràng bu c,
ế ị ế ậ ộ ố ỗ ả tác đ ng, xâm nh p, chi ph i m i cá nhân, và xét đ n cùng quy t đ nh b n
ộ ủ ứ ẩ ấ ỹ ướ ỏ ự ch t xã h i c a ý th c th m m cá nhân, song không t c b s phong phú
ự ế ủ ị ự ố ị ầ tinh th n th c t c a cá nhân. Ng ượ ạ c l i, dù ch u s chi ph i, quy đ nh,
ế ị ỹ ộ ớ ư ủ ứ ồ ẩ quy t đ nh c a ý th c th m m c ng đ ng v i t cách là thành viên trong
ủ ứ ư ấ ẩ ơ ộ ộ ỹ ẫ xã h i, nh ng tính đ n nh t và đ c đáo c a ý th c th m m cá nhân v n
30
ệ ộ ậ ươ ố ỗ ế ứ ổ ộ h t s c n i tr i. M i cá nhân riêng bi t có tính đ c l p t ng đ i trong s ự
ị ẩ ứ ể ẩ ọ ỹ ỹ ự l a ch n giá tr th m m , trong hình thành, phát tri n tâm th c th m m ,
ư ữ ử ẩ ỹ trong hành x theo tiêu chí th m m , cũng nh trong khái quát nh ng ý
ưở ỹ ở ẽ ề ẩ ệ ế ỗ t ng, quan ni m, lý thuy t... riêng v th m m . B i l ệ , m i “cá nhân hi n
ự ố ộ ồ ộ ờ ữ ố ấ th c” s ng trong c ng đ ng xã h i bao gi cũng có nh ng t ủ ch t riêng c a
ệ ố ữ ề ể ề ặ ấ ả ớ mình, v i nh ng đ c đi m v xu t thân, đi u ki n s ng, hoàn c nh, môi tr
ườ ộ ọ ự ụ ấ ả ở ự ừ ng giáo d c, trình đ h c v n, s t ng tr i, năng l c, s thích ... khác
ỹ ượ ứ ẩ ậ ậ ở ế ứ nhau. Do v y, ý th c th m m đ c ti p c n ý th c cá nhân bao gi ờ
ấ ậ ạ ủ ấ ấ d u n ch quan cũng in đ m tính ch t đa d ng, phong phú, mang .
ấ ặ ủ ứ ẩ ỹ ư Các tính ch t đ c tr ng c a ý th c th m m
ủ ư ứ ẩ ầ ỹ ứ Cũng nh ý th c nói chung, ý th c th m m mang đ y đ các tính
ạ ậ ươ ấ ặ ư ư ủ ứ ộ ố ch t đ c tr ng c a ý th c xã h i nh tính l c h u t ế ừ ng đ i, tính k th a,
ộ ế ứ ữ ụ ộ tính v ượ ướ t tr c, tính h i k t các hình thái ý th c xã h i, tính h u d ng tác
ở ạ ồ ạ ể ệ ở ộ ố ộ ộ đ ng tr l i t n t ề i xã h i... Đi u đó th hi n ể ạ m t s khía c nh tiêu bi u
ướ d i đây.
ứ ẩ ả ả ỹ ượ ờ Ý th c th m m có kh năng ph n ánh v t tr ướ nh tính năng c
ộ ộ ữ ộ đ ng cao c a ậ ủ m t b ph n nh ng nhà t ư ưở t ỹ ọ ng m h c”. Cũng nh b t c ư ấ ứ
ỹ ớ ự ả ự ế ẩ ọ t ư ưở t ng khoa h c tiên ti n nào, d c m, d báo th m m v i tính cách là
ủ ư ủ ộ ừ ể ấ c p đ cao c a ý th c ẩ ứ th m m , ỹ c a t duy hình t ậ ượ ,v a có th nh n ng
ắ ờ ố ừ ợ ứ ả ở ộ ỹ ệ ẩ th c và ph n ánh sâu s c đ i s ng th m m xã h i, v a g i m , phát hi n,
ữ ưở ữ ả ự d báo nh ng lý t ng và khát v ngọ th m mẩ ỹ, nh ng kh năng và ý nghĩa
ỹ ủ ớ ườ ớ ự ệ ướ ệ ẩ m i trong quan h th m m c a con ng i v i hi n th c và xu h ể ng bi n
ờ ố ỉ ự ủ ẩ ổ ấ ế đ i t t y u khách quan c a đ i s ng th m m . ỹ Không ch d báo v s ề ự
ẹ ầ ủ ể ế ẽ ắ ớ ả n y sinh, phát tri n và chi n th ng c a cái m i, cái đ p c n có – s có , mà
ấ ẽ ự ứ ẩ ỹ ụ ý th c th m m còn d đoán quá trình cái cũ, cái x u s tàn l ấ i, m t đi b iở
ủ ấ ế ớ ưở ộ ủ ế ộ ự ủ ị s ph đ nh c a cái t ợ t y u h p v i lý t ng ti n b c a xã h i loài ng ườ . i
31
ữ ớ ờ ạ ẫ V i nh ng t ư ưở t ng v ượ ướ t tr c th i đ i, có ý nghĩa soi sáng, d n đ ườ ng
ự ể ẩ ỹ ạ ề ọ mà d báo th m m có th đem l i chân lý, ni m tin , khát v ng v ươ ớ i n t
ở ị ẹ ợ ướ ự ự ệ cái đ p, g i m , đ nh h ng tính tích c c và thôi thúc hi n th c hoá nó
ầ ủ ờ ố ườ trong đ i s ng tinh th n c a con ng i.
ể ủ ứ ẩ ướ ộ ộ ứ ự S phát tri n c a ý th c th m m ỹ, d i góc đ m t hình thái ý th c xã
ứ ể ắ ộ ộ h i, luôn g n li n ề và thông qua s ự phát tri n các hình thái ý th c xã h i khác.
ừ ượ ứ ẩ ả ầ ỹ Ý th c th m m không ph i là cái thu n tuý tr u t ng, phi xã h i ử ộ l ch s . ị
ả ấ ườ ừ ượ ả ộ ở B i vì, “… b n ch t con ng i không ph i là m t cái tr u t ố ữ ủ ng c h u c a
ệ ệ ả ấ ườ cá nhân riêng bi ự ủ t. Trong tính hi n th c c a nó, b n ch t con ng ổ i là t ng hoà
ữ ể ủ ự ứ nh ng quan h ẩ ệ xã h iộ ” [61, tr.11]. S hình thành, phát tri n c a ý th c th m
ỹ ấ ế ị ự ố ả ưở ạ ớ ạ ộ m t ộ t y u ch u s tác đ ng chi ph i, nh h ng qua l i v i các ho t đ ng,
ủ ệ ố ộ ườ ậ ẩ ỹ các m i quan h xã h i khác c a con ng ứ i. Do đó, nh n th c th m m , tình
ể ẩ ẩ ắ ặ ỹ ỹ ả c m th m m , ý chí th m m ... không th không g n bó ch t ch v i t ẽ ớ ấ ả t c
ữ ộ ạ ớ ườ ờ ố nh ng gì tác đ ng qua l i v i con ng i: đ i s ng kinh t ộ ạ ế, chính tr , xã h i, đ o ị
ệ ề ậ ươ ứ ọ ứ đ c, pháp quy n, khoa h c, ngh thu t, tôn giáo ... và t ng ng là các hình thái
ứ ạ ứ ứ ứ ư ứ ề ộ ị ứ ý th c xã h i nh ý th c chính tr , ý th c đ o đ c, ý th c pháp quy n, ý th c
ọ ừ ồ ứ khoa h c, ý th c tôn giáo… c a ủ t ngừ th i đ i ộ ờ ạ , t ng c ng đ ng xã h i. ộ Chính vì
ứ ộ ỹ ế ị chi u qua lăng kính ậ v y mà t rong xã h i có giai c p ẩ ấ , ý th c th m m luôn b
ị ấ ộ ạ ỗ ộ ồ chính tr giai c p ấ ; t t nhiên, m i thành viên trong c ng đ ng xã h i l i có thế
ớ ệ ủ ể ả ẩ ỹ gi ầ i tinh th n riêng bi t c a mình ẩ , nên tình c m th m m , quan đi m th m
ẩ ỹ ị ế ủ ọ ề ợ ẩ m , ý chí th m m ỹ, th hi u th m m … ỹ c a h ít nghiêng v l ấ i ích giai c p
ề ả ươ ự ệ ữ ố mà nghiêng v tình c m giai c p. ấ Cũng t ng t là m i quan h gi a tính dân
ổ ế ạ ẹ ượ ộ ớ t c v i tính nhân lo i ph bi n: có cái đ p chung đ c các dân t cộ khác nhau
ể ủ ở ị ừ cùng th a nh n, ậ mang tính ph ổ quát, tr thành giá tr văn hoá tiêu bi u c a toàn
ở ỗ ể ạ nhân lo iạ ; nh ng ư ộ l m i dân t c ặ i ạ có nh ng ữ đ c đi m riêng ả ắ t o nên b n s c
ẩ ứ ẩ ộ ớ ủ dân t cộ c a th m m ỹ ủ ỹ, làm cho ý th c th m m c a dân t c này khác v i dân
ể ệ ấ ấ ủ ả ắ ộ t c khác , th hi n d u n c a b n s c dân t c ộ r t ấ sâu s cắ và đậm nét.
32
ở ạ ủ ỹ ế ờ ố ứ ẩ ườ ộ Tác đ ng tr l i c a ý th c th m m đ n đ i s ng con ng i là s th ự ể
ấ ả ộ ủ ứ ệ ậ ẩ ấ ớ hi n đ m nét nh t b n ch t xã h i c a ý th c th m m . ỹ Song, khác v i các
ộ ở ạ ủ ỹ ế ứ ứ hình thái ý th c xã h i khác, ộ tác đ ng tr l ờ ẩ i c a ý th c th m m đ n đ i
ộ ớ ộ ẳ ồ ự ườ à s tác đ ng “th ng vào trái tim r i m i d i lên óc” thông ố s ng con ng i l
ượ ớ ư ộ ươ ứ ặ ệ qua hình t ệ ng ngh thu t. ậ V i t cách m t ph ng th c đ c bi t trong
ệ ẩ ỹ ủ ườ ậ ề ả ự ệ ấ ấ quan h th m m c a con ng i, ngh thu t v b n ch t là s tái c u trúc
ụ ặ ỹ ằ ữ ẩ ệ ượ cái th m m b ng nh ng công c đ c bi t – đó là hình t ậ ệ ng ngh thu t.
ở ẽ ươ ỹ ủ ệ ẩ ườ ớ ệ B i l ọ , m i ph ng di n th m m c a con ng ẹ ự i v i hi n th c (cái đ p,
ự ề ả ọ cái bi, cái hùng, cái hài...) đ u có th đ ể ượ ph n ánh, l a ch n, tái t o l ạ ạ i, c
ể ệ ẩ ộ ế k t tinh l ậ ạ “nhào n n” ặ m t cách đi n hình hoá trong tác ph m ngh thu t i,
ự ạ ộ ạ ộ ự ẩ ộ ằ b ng s sáng t o đ c đáo ừ t ỹ ủ toàn b năng l c ho t đ ng th m m c a
ườ ệ ể ẩ ỹ ưở ẩ ỹ ng i ngh sĩ theo quan đi m th m m , lý t ẩ ng th m m , tiêu chí th m
ữ ỹ ượ ự ệ ậ m mang tính riêng. Nh ng hình t ẩ ng ngh thu t chân th c, có tính th m
ự ả ề ỹ ư ủ m cao đ u là s ph n ánh tâm t ọ , khát v ng và t ư ưở t ng c a m t l c l ộ ự ượ ng
ờ ạ ấ ị ấ ị ộ ộ ươ xã h i nh t đ nh, m t th i đ i nh t đ nh thông qua ph ng th c ứ tr u t ừ ượ ng
ụ ể ấ ầ ậ ấ ổ ơ ồ qua cái c th ; ph quát hoá cái đ n nh t; tinh th n hoá cái v t ch t... Đ ng
ờ ừ ự ữ ệ ả ẩ ậ ụ ỹ th i, t nh ng s n ph m ngh thu t có s tích t ị ẩ các giá tr th m m cao
ấ ậ ở ụ ể ữ ệ ế ạ ầ ộ y, ngh thu t tr thành công c đ tác đ ng đ n nh ng khía c nh th m kín
ồ ề và sâu xa trong tâm h n con ng ườ kh i d y, ơ ậ kích thích ni m tin, ý chí và i,
ỹ ạ ẩ ẩ ọ ộ ổ ỹ ố ố ự khát v ng th m m , t o đ ng l c th m m và c suý hành vi, l ẹ i s ng đ p,
ấ ấ ữ ưở ư ẹ ph n đ u v ươ ớ n t ụ i nh ng m c tiêu, lý t ế ề ng cao đ p. Đi u đó đ a đ n
ẹ ủ ẹ ẹ ậ ệ quan ni m ệ “cái đ p trong ngh thu t là cái đ p c a cái đ p”.
ữ ạ ấ ặ ủ ứ ẩ Nh ng khía c nh ả b n ch t, ấ tính ch t đ c tr ng ư c a ý th c th m m ỹ
ượ ướ ươ ậ ế ọ đ c lý gi ả d i i góc đ ộ ph ng pháp lu n tri t h c MácLênin trên đây là
ệ ứ ủ ẩ ặ ộ ỹ Ý th c th m m là m t hình thái đ c thù c a ý ế ơ ở ể c s đ đi đ n quan ni m:
ề ặ ự ứ ệ ả ẩ ộ ỹ th c xã h i, ph n ánh hi n th c khách quan v m t th m m thông qua
ầ ả ủ ể ứ ụ ủ ủ ằ lăng kính ch quan c a ch th , nh m đáp ng nhu c u c m th , đánh giá,
ụ ưở ả ạ ế ớ ẹ th h ng cái đ p và c i t o th gi ậ ủ i theo quy lu t c a cái đ p. ấ ẹ T t nhiên,
ứ ạ ủ ữ ạ ầ ả ậ ố do tính ph c t p c a ph m trù này nên c n ph i thâm nh p vào nh ng m i
33
ệ ẩ ỹ ữ ệ ả ấ ẩ liên h b n ch t n kín bên trong các quan h th m m gi a con ng ườ ớ i v i
ự ể ơ ế ữ ệ ấ ộ ạ ộ hi n th c đ phân tích c ch ho t đ ng cùng các c p đ và nh ng y u t ế ố
ủ ế ấ ứ ẩ ỹ ch y u c u thành ý th c th m m .
ứ ủ ấ ẩ ỹ * C u trúc c a ý th c th m m
ứ ủ ề ấ ẩ ỹ Đã có nhi u cách phân chia c u trúc c a ý th c th m m theo các góc
ậ ấ ả ứ ẩ ồ ỹ ộ Theo c p đ ph n ánh, ộ ế đ ti p c n khác nhau. ý th c th m m bao g m ý
ứ ẩ ỹ ườ ỹ ậ ứ ứ ẩ ẩ th c th m m thông th ng và ý th c th m m b c cao. Ý th c th m m ỹ
ườ ứ ẩ ồ ỹ ườ ẩ thông th ng g m: tri th c th m m thông th ỹ ệ ng; kinh nghi m th m m ;
ỹ ậ ị ế ứ ể ẩ ẩ ẩ ồ ỹ ỹ th hi u th m m ... Ý th c th m m b c cao g m: quan đi m th m m ;
ọ ỹ ưở ủ ể ẩ ẩ ỹ Theo ch th th m m , ẩ khoa h c th m m ; lý t ng th m m ... ỹ ý th cứ
ẩ ẩ ồ ỹ ỹ ỹ ộ ứ ẩ ồ ứ th m m bao g m ý th c th m m cá nhân và ý th c th m m c ng đ ng.
ể ệ ế ớ ộ ứ ề ẩ ỹ Ý th c th m m cá nhân th hi n chi u sâu th gi ủ i n i tâm c a con ng ườ i
ươ ỹ ồ ế ố ả ệ ẩ ẩ ỹ ề v ph ng di n th m m , g m các y u t ả : c m xúc th m m ; tình c m
ị ế ứ ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở ẩ ỹ th m m ; tri th c th m m ; th hi u th m m ; lý t ng th m m ;… Ý
ể ệ ổ ỹ ộ ữ ư ứ ẩ ặ ồ ẩ th c th m m c ng đ ng th hi n t ng hoà nh ng đ c tr ng văn hoá th m
ủ ả ộ ế ố ồ ồ ỹ ị ế ỹ ớ ẩ m chung c a c c ng đ ng, g m các y u t : th hi u th m m l p nhân
ư ậ ỹ ậ ẩ ạ ẩ ẩ ỹ ỹ Theo các cách; d lu n th m m ; tâm tr ng th m m ; t p quán th m m …
ứ ứ ủ ẩ ậ ồ ỹ ế ố ấ y u t c u thành c a ý th c, ẩ ứ ý th c th m m bao g m nh n th c th m
ỹ ồ ứ ả ẩ ậ ẩ ỹ ỹ ỹ ẩ m , tình c m th m m và ý chí th m m . Nh n th c th m m g m: tri
ứ ẩ ỹ ươ ẩ ọ ỹ ỹ th c th m m ; ph ẩ ệ ẩ ng pháp th m m ; trí tu th m m , khoa h c th m
ỹ ồ ể ẩ ả ẩ ả ẩ ỹ ỹ ỹ m ; quan đi m th m m ... Tình c m th m m g m: c m xúc th m m ; th ị
ế ẩ ẩ ỹ ỹ ưở ỹ ự ẩ ả ả ề hi u th m m ; ni m tin th m m ; lý t ẩ ng th m m ; s ph n c m th m
ỹ ồ ẩ ầ ẩ ẩ ố ỹ ỹ ỹ m ... Ý chí th m m g m: nhu c u th m m ; mong mu n th m m ; khát
ỹ ả ẩ ẩ ỹ ọ v ng th m m ; b n lĩnh th m m …
ự ữ ươ ứ ệ ế ề ỹ D a vào nh ng ph ng di n ti p c n ẩ ậ v ý th c th m m trên đây,
ế ố ấ ủ ậ ủ ế lu n án ch y u ti p c n ế ậ theo các y u t c u thành c a ý th c ư ứ , nh ng quan
ứ ả ấ ẩ ộ ỹ ườ ứ ẩ tâm c hai c p đ ý th c th m m thông th ỹ ậ ng và ý th c th m m b c
ủ ể ẩ ỹ ấ ả ạ ồ ờ ể ậ cao, đ ng th i quan tâm c hai lo i ch th th m m . T t nhiên, đ t p
ỹ ủ ứ ề ể ạ ẩ ọ ứ trung nghiên c u v phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
34
ệ ủ ế ứ ề ậ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi ẩ t Nam, lu n án ch y u bàn v ý th c th m
ộ ớ ỹ ủ ứ ư ẩ ọ ỹ m cá nhân, nh ng là ý th c th m m c a m t l p nhân cách h c viên đào
ỹ ượ ứ ấ ẩ ậ ạ t o sĩ quan. ủ Theo đó, c u trúc c a ý th c th m m đ c lu n án khái quát
ệ ố ứ ứ ẩ ẩ ổ ỹ ỹ bao g m: ồ H th ng tri th c th m m ph thông (ý th c th m m thông
ườ ỹ ậ ứ ủ ể ẩ ẩ ậ th ỹ ng) và quan đi m, lý lu n th m m (ý th c th m m b c cao) c a cá
ệ ố ộ ớ ị ế ặ ả ẩ ỹ ứ nhân ho c m t l p nhân cách. H th ng c m xúc, th hi u th m m (ý th c
ẩ ườ ưở ỹ ậ ứ ẩ ẩ ỹ ỹ th m m thông th ng) và lý t ng th m m (ý th c th m m b c cao)
ệ ố ộ ớ ặ ầ ố ẩ ủ c a cá nhân ho c m t l p nhân cách. H th ng nhu c u, mong mu n th m
ứ ỹ ỹ ườ ứ ọ ỹ ẩ m (ý th c th m m thông th ẩ ẩ ng) và khát v ng th m m (ý th c th m
ộ ớ ỹ ậ ủ ặ m b c cao) c a cá nhân ho c m t l p nhân cách.
ứ ể ẩ ẩ ậ ổ ỹ ỹ Tri th c th m m ph thông và quan đi m, lý lu n th m m
ớ ẩ ứ ẩ ỹ tri th cứ V i tính cách là ủ ả s n ph m c a quá trình n ậ h n th c th m m ,
ươ ứ ồ ạ ủ th m mẩ ỹ là “ph ng th c t n t i c a ý th c ứ th m mẩ ỹ” thành t ố ơ ả c b n,
ủ ể ẩ ầ ố c t lõi hàng đ u trong ý th c ứ c aủ ch th th m m ơ ở ể ỹ, là c s đ con ng ườ i
ể ở ủ ể ẩ ệ ố ứ ữ có th tr ẩ ỹ thành nh ng ch th th m m . Trong h th ng tri th c th m
ổ ỹ ả ủ ế ả ẩ m , ỹ tri th c ứ th m m ph thông ự ế là k t qu c a quá trình ph n ánh tr c ti p
ệ ượ ị ẩ ư ủ ẩ ặ ỹ ỹ các hi n t ề ng th m m , các đ c tr ng b ngoài c a giá tr th m m vào
ứ ủ ậ ườ ở ấ ứ ậ ậ ấ ộ quá trình nh n th c c a con ng i. Tuy c p đ nh n th c b c th p, song
ỹ ẫ ự ứ ẩ ả ẩ ả ạ tri th c th m m v n là s n ph m quá trình ph n ánh tích c c, sáng t o
ự ệ ườ ậ ủ ẹ hi n th c khách quan vào óc con ng i theo quy lu t c a cái đ p, song
ộ ể ể ế ườ ề ệ ở trình đ hi u bi t thông th ng bi u hi n ủ ườ c a con ng ẩ i v cái th m
ỹ ự ứ ệ ậ m trong t nhiên, trong ờ ố đ i s ng xã h i ẩ ộ và trong ngh thu t. Tri th c th m
ồ ạ ệ ẩ ổ ọ ỹ ỹ ứ m ph thông (còn g i là tri th c th m m kinh nghi m) t n t ổ ế i ph bi n
ở ọ ườ ữ ữ ệ ậ m i con ng i nói chung, đó là nh ng quan ni m, nh ng nh n bi ế ự t tr c
ề ẩ ữ ề ệ ế ẩ ỹ ti p v cái th m m , nh ng kinh nghi m v th m m đ ỹ ượ hình thành c
ườ ự ễ ờ ố th ng xuyên trong đ i s ng th c ti n hàng ngày.
ả ủ ế ậ ể ậ ẩ Quan đi m, lý lu n th m m ứ ỹ cũng là k t qu c a quá trình nh n th c
ẩ ườ ự ệ ả ạ ỹ ủ th m m c a con ng ự i, quá trình ph n ánh tích c c, sáng t o hi n th c
ườ ạ ế ậ ủ ẹ khách quan vào óc con ng i theo quy lu t c a cái đ p, song đ t đ n trình
35
ể ệ ệ ố ể ậ ộ đ khái quát hoá cao và th hi n thành h th ng quan đi m, lý lu n khoa
ẩ ướ ể ế ủ ể h c. ọ Quan đi m th m m ể ệ ự ị ỹ th hi n s đ nh h ộ ng chung c a th ch xã h i
ườ ữ ế ậ ắ ấ – giai c p và th ng mang tính áp ch v ế ề nh ng nguyên t c ti p c n các
ệ ượ ệ ẩ ộ ỹ hi n t ậ ờ ố ng và quá trình th m m trong đ i s ng xã h i và trong ngh thu t.
ể ẩ ẩ ỹ ỹ ề ả Tri th c ứ th m m trong quan đi m th m m còn đóng vai trò n n t ng đ ể
ả ẩ ắ ẩ ọ ỹ ỹ ỉ ẩ ị ế “n n ch nh” tình c m th m m , th hi u, ý chí th m m và khát v ng th m
ỹ ủ ộ ứ ủ ố m c a con ng ườ ớ ư i v i t cách thành viên c a xã h i, t c là chi ph i toàn b ộ
ị ự ủ ẩ ố ỹ ờ ố đ i s ng th m m mang tính chính th ng c a xã h i. ố ủ ộ Ch u s chi ph i c a
ậ ứ ờ ạ ỹ ồ ể ể ẩ ọ ẩ quan đi m th m m đ ng th i t o lu n c khoa h c cho quan đi m th m
ệ ố ệ ố ế ậ ẩ ọ ỹ ứ m là h th ng tri th c lý lu n th m m . ỹ Đó là h th ng các h c thuy t, lý
ế ậ ế ể ệ ự ắ ủ ư ậ ọ thuy t khoa h c, lý lu n, tri t lý… th hi n s xâm nh p sâu s c c a t duy
ể ẩ ỹ ượ ướ ạ ữ vào khách th th m m , đ c trình bày d ạ i d ng nh ng nguyên lý, ph m
ể ủ ờ ố ỹ ọ ệ ậ ẩ trù, khái ni m m h c, khái quát các quy lu t phát tri n c a đ i s ng th m
ỹ ở ầ ụ ứ ẩ ẩ ỹ ỹ m , khái quát các nguyên lý giáo d c th m m . Tri th c th m m t ng lý
ự ễ ờ ố ủ ế ậ ẫ ọ ẩ ự ả lu n khoa h c xét đ n cùng v n là s ph n ánh c a th c ti n đ i s ng th m
ứ ỹ ườ ự ả m , song không ph i là tri th c thông th ng mà là s khái quát sâu s c v ắ ề
ệ ượ ấ ồ ố ẩ ỹ ả b n ch t, ngu n g c các hi n t ể ủ ờ ậ ng th m m , quy lu t phát tri n c a đ i
ứ ử ự ẩ ắ ậ ẩ ỹ ỹ ố s ng th m m và nguyên t c nh n th c, x lý trong lĩnh v c th m m .
ị ế ả ẩ ỹ ưở ỹ C m xúc, th hi u th m m và lý t ẩ ng th m m
ả ẩ ố ặ ệ ầ ạ ả C m xúc th m m ỹ là nhân t đ c bi ẩ t, đ u tiên t o nên tình c m th m
ể ẩ ứ mỹ trong ý th c ch th tr ủ ể ướ khách th th m m c ạ ỹ. Đó là tr ng thái rung
ự ể ẻ ủ ạ ộ ế ộ đ ng tr c ti p, bi u th ị thái đ , tâm tr ng, chia s c a con ng ườ ố ớ i đ i v i
ự ệ ệ hi n th c khách quan ậ ờ ố trong thiên nhiên, trong đ i s ng và trong ngh thu t
ữ ả ẩ ắ ấ ạ ỹ ằ b ng nh ng rung c m th m m mang s c thái r t phong phú, da d ng,
ề ẩ ả ậ ỹ C m xúc th m m bao hàm nhi u cung b c khác nhau: thích thú, hân hoan,
ướ ả ướ ẹ ươ ế ả vui s ng, s ng khoái tr c cái đ p; đau xót, th ồ ng ti c, đ ng c m tr ướ c
ả ướ ị ộ ặ ạ ở ỉ ướ cái bi; h hê tr c cái hài b l t m t n ; khinh b ghê t m tr ấ c cái x u, cái
ụ ả ấ ưỡ ộ ướ ả th p hèn; c m ph c, tôn vinh, ng ng m tr c cái cao c , cái anh hùng…
ỹ ặ ặ ạ ẩ ả ề ầ ạ ị ế ẩ th hi u th m m C m xúc th m m l p đi l p l i nhi u l n t o thành ỹ, làm
36
ệ ẩ ị ế ẩ ọ ỹ ị ự ả n y sinh qua h th m m mang tính l a ch n, đ nh hình. Th hi u th m m ỹ
ườ ỹ ườ ắ ầ ẩ ớ ủ th ng g n v i nhu c u th m m th ớ ng xuyên nào đó c a cá nhân, l p
ở ươ ị ủ ườ nhân cách…, tr thành ở s thích t ố ổ ng đ i n đ nh c a con ng i v ề
ươ ệ ẩ ỹ ặ ữ ả ẩ ặ ph ng di n th m m ỹ. Chính nh ng c m xúc th m m l p đi l p l ạ i
ề ầ ố ươ ộ ủ ể ể ạ nhi u l n trong cùng m t m i t ng tác ch th khách th t o nên tình
ả ề ả ụ ự ữ ề ẩ ọ ỹ ổ ả c m th m m khá b n v ng, c v c m th , đánh giá, l a ch n, theo đu i
ư ộ ệ ị ẩ ỹ ư ữ ượ ọ nh ng giá tr th m m a thích nh m t h “môtíp”, đ ị ế c g i là th hi u
ự ắ ủ ế ẩ ẩ ớ ỹ ỹ ị ế th m m . Trong đó, ch y u là th hi u th m m tích c c g n v i xu th ế
ủ ộ ị ế ỹ ạ ữ ệ ẩ ồ ớ chung c a c ng đ ng; song cũng có nh ng th hi u th m m l c đi u v i
ơ ộ ệ ượ ể ồ ị ế ả ộ c ng đ ng, theo ki u “ch i tr i”; và còn có hi n t ứ ng “th hi u gi ”, t c
ờ ượ ứ ộ là thói “đua đòi”, “th i th ng”, “h i ch ng”...
ưở ủ ẩ ả ộ ộ ỹ Lý t ẩ ng th m m ỹ là trình đ cao c a tình c m th m m , m t hình
ụ ả ứ ự ệ ả ẩ ằ ỹ th c ph n ánh hi n th c b ng th c m th m m . Th hi n ể ệ m ơ ướ ủ c c a
ườ ề ộ ộ ố ố ẹ ệ ạ ệ ỹ con ng i v m t cu c s ng t t đ p, hoàn thi n, hoàn m trong hi n t i và
ộ ươ ằ ượ ể ẩ ỹ m t t ẹ ng lai cao đ p b ng hình t ng th m m có tính đi n hình cao,
ượ ộ ừ ồ ưở ợ đ c c ng đ ng th a nh n. ậ Lý t ẩ ng th m m ổ ỹ mang tính t ng h p cao và
ị ự ế ố ủ ề ộ ứ ư ưở ọ ch u s tác đ ng c a nhi u y u t nh ư: ý th c t t ấ ng, h c v n, th gi ế ớ i
ủ ề ố ộ ộ quan, nhân sinh quan, truy n th ng văn hoá c a dân t c, tâm lý xã h i... làm
ưở ỹ ạ ớ ẩ ẩ ộ ị cho lý t ng th m m đ t t ỹ i trình đ giá tr văn hoá – văn hoá th m m .
ưở ồ ừ ắ ị ế ữ ả Lý t ỹ đ ẩ ng th m m c ượ b t ngu n t ẩ nh ng c m xúc và th hi u th m
ớ ả ị ế ỹ ườ ở ẩ ỗ m , song khác v i c m xúc và th hi u thông th ng ch nó đ y tình
ỹ ủ ẩ ườ ậ ề ầ c n lý tính ả c m th m m c a con ng i lên t m . Đi u đó có nghĩa là v ề
ự ưở ẩ ưở ự ằ ệ ấ th c ch t, lý t ỹ ng th m m chính là s ự lý t ng hoá hi n th c b ng cái
ẹ ượ ướ ủ ẹ đ p, song là cái đ p mang tính v t tr ứ c trong ý th c c a con ng ườ i,
ả ượ ướ ủ ỹ ố ồ ạ ữ ph n ánh tính v ị ẩ c c a nh ng giá tr th m m v n đã t n t t tr ệ i hi n
ẹ ớ ưở ệ ầ ẽ th c. ự V i tính cách là cái đ p lý t ng, hoàn thi n c n có và s có cho nên
ể ướ ự ự ệ ệ ơ ưở nó có th có tr c hi n th c và cao h n hi n th c. Lý t ẩ ng th m m ỹ
37
ớ ờ ố ả ấ ể ế ậ ẩ ộ không ph i b t bi n, mà luôn v n đ ng phát tri n cùng v i đ i s ng th m
ỹ ủ ề ợ ả ạ ồ ờ ộ m c a xã h i, đ ng th i nó cũng ph n ánh các khía c nh v l ộ i ích xã h i
ườ ưở ị ưở ủ c a con ng i thông qua lý t ng chính tr , lý t ạ ứ ng đ o đ c…
ầ ẩ ẩ ố ọ ỹ ỹ Nhu c u, mong mu n th m m và khát v ng th m m
ỹ ủ ứ ẩ ườ ở ố ệ ể Ý th c th m m c a con ng i, xét thành t ý chí, bi u hi n thành
ầ ố ượ ụ ả ế ớ ạ ộ nhu c u, mong mu n đ c th c m th gi i, và đ t trình đ cao thì th ể
ệ ọ ỏ ườ ọ ươ hi n thành khát v ng cháy b ng mà con ng i tìm m i ph ứ ng th c đ ể
ượ ượ ự ả Nhu c uầ , mong mu nố th m mẩ đ ả c tho mãn. ỹ đ c n y sinh tr c ti p t ế ừ
ườ ạ ộ ả ạ ẩ ằ ạ ý chí con ng ệ ỹ i tham gia ho t đ ng th m m nh m c i t o, sáng t o hi n
ự ể ượ ưở ụ ẹ ạ th c đ có đ ẹ c cái đ p và h ng th cái đ p do chính mình t o ra trong
ườ ủ ư ữ ầ ườ ờ ố đ i s ng th ng ngày. Cũng nh nh ng nhu c u khác c a con ng i mà
ủ ế ứ ệ ả ả ấ ộ ầ vi c tho mãn ch y u do quá trình s n xu t xã h i cung ng, nhu c u
ỉ ượ ẩ ả ườ ữ ế ầ ỹ th m m ch đ c tho mãn khi con ng i không nh ng c n đ n nó mà
ủ ộ ị ẩ ự ế ạ ỹ còn tích c c ch đ ng ki m tìm, sáng t o nên giá tr th m m . Trên c s ơ ở
ứ ậ ẩ ả ẩ ộ ỗ ỹ ỹ ườ trình đ nh n th c th m m và tình c m th m m , m i con ng ể ệ i th hi n
ạ ử ụ ủ ế ế ệ ạ ý chí c a mình trong vi c ki m tìm, sáng t o, chi m đo t, s d ng, h ưở ng
ỹ ủ ụ ẹ ể ả ẩ ầ th cái đ p đ tho mãn nhu c u th m m c a mình. B i l ở ẽ … th gi ế ớ i “
ườ ườ ế ị ế ổ ả không tho mãn con ng i, và con ng i quy t đ nh bi n đ i th gi ế ớ ằ i b ng
ủ ộ ự ể ệ ẩ hành đ ng c a mình” [53, tr. 229]. Đó chính là s th hi n ý chí th m m ỹ
ể ẩ ạ ộ ẩ ỹ ủ c a con ng ườ ướ i tr ỹ ủ ằ c khách th th m m và b ng ho t đ ng th m m c a
ị ẩ ể ạ ứ ữ ẩ ỹ ỹ ợ mình đ t o ra cái th m m và giá tr th m m đáp ng nh ng l ẩ i ích th m
ấ ị ụ ỹ ỹ ẩ m , m c đích th m m nh t đ nh.
ừ ề ề ủ ữ ẩ ầ ố ỹ ườ T ti n đ c a nh ng nhu c u, mong mu n th m m thông th ng,
ườ ỹ ậ ệ ấ ẩ ầ ấ ế ằ khi con ng i xu t hi n nhu c u th m m b c cao mà nh t thi ọ t b ng m i
ể ạ ượ ẩ ự ọ ệ khát v ng th m m cách đ đ t đ ấ c thì xu t hi n ệ ủ ỹ. Đó là s hoà quy n c a
ỹ ạ ứ ề ả ậ ẩ ẩ ả c nh n th c, tình c m và ý chí th m m t o thành ni m tin th m m ỹ
ệ ủ ọ ỏ ườ ươ ớ mãnh li t, thúc ụ d c khát v ng cháy b ng c a con ng i v n t ẹ ạ i cái đ p, t o
38
ể ưở ự ẹ ẹ ụ ra cái đ p, xây d ng nên cái đ p, đ h ẹ ng th cái đ p theo nh ng ữ ướ ọ c v ng
ự ố ẩ ọ ộ ỹ ữ ủ c a mình. Trong đó, khát v ng th m m là đ ng l c c t lõi, bao hàm nh ng
ướ ệ ự ỗ ự ế ẹ ề c nguy n, khát khao, ỳ ọ k v ng v cái đ p, s n l c, quy t tâm khám phá,
ế ẹ ẹ ỏ ố sáng t o ạ ra cái đ p và mong mu n cháy b ng chi m lĩnh cái đ p, th h ụ ưở ng
cái đ p. ẹ
ệ ố ư ậ ứ ể ẩ ậ ẩ ỹ ỹ Nh v y, h th ng tri th c th m m và quan đi m, lý lu n th m m ;
ị ế ẩ ỹ ưở ầ ả c m xúc, th hi u th m m và lý t ẩ ng th m m ố ỹ; nhu c u, mong mu n
ẩ ẩ ọ ỹ ế ố ơ ả ấ ợ th m m và khát v ng th m m ữ ỹ là nh ng y u t c b n nh t h p thành
ỹ ủ ứ ể ỉ ườ ươ ế ấ ẩ ch nh th ý th c th m m c a con ng i. Đ ng nhiên, nói đ n c u trúc
ể ấ ế ỉ ố ệ ỉ ch nh th y không ch là nói đ n các thành t riêng bi t, mà còn nói đ n s ế ự
ế ố ủ ứ ị ắ g n k t các thành t do ch c năng khác nhau c a nó quy đ nh.
ỹ ừ ứ ẩ ố ể ệ ứ ậ ặ nh n th c lu n Tri th c th m m v a là thành t th hi n m t ậ c a ýủ
ơ ở ề ỹ ừ ứ ệ ẩ ả ề ể ị th c th m m , v a là c s , ti n đ đ đ nh hình h tiêu chí mang tính b n
ấ ố ớ ự ể ẩ ẩ ỹ ỹ ả ch t đ i v i s phát tri n tình c m th m m và ý chí th m m .
ỹ ừ ẩ ả ố ể ệ ặ giá tr lu n Tình c m th m m v a là thành t th hi n m t ị ậ c a ýủ
ỹ ề ủ ứ ẩ ả ẩ ộ th c th m m v thái đ , rung c m c a con ng ườ ướ i tr ỹ ừ c cái th m m , v a
ạ ộ ơ ả ụ ả ứ ự ệ ộ ẩ là n i dung c b n hi n th c hoá tri th c thành ho t đ ng th c m th m
ắ ể ị ữ ề ẩ ỹ ỹ m và là n n móng v ng ch c đ đ nh hình ý chí th m m .
ỹ ừ ẩ ố ể ệ ủ ụ ặ m c đích lu n Ý chí th m m v a là thành t th hi n m t ứ ậ c a ý th c
ỹ ề ỹ ủ ẩ ẩ ố ọ th m m v mong mu n, khát v ng th m m c a con ng ườ ướ i tr c th gi ế ớ i
ấ ế ố ể ệ ố ữ ự ừ ề ệ ỉ hi n th c, v a là ch t k t n i đ hoàn ch nh, làm b n v ng h th ng tri
ứ ẩ ả ẩ ỹ ỹ ượ ị th c th m m và tình c m th m m đã đ c đ nh hình.
ứ ủ ể ậ ấ ẩ ấ ỹ ỉ Do v y, c u trúc ý th c th m m là ch nh th nh t quán c a các thành
ủ ả ả ứ ự ự ệ ấ ố t ợ nói trên. Th c ch t, đó là s hoà h p bi n ch ng c a c c m xúc, tình
ủ ả ứ ệ ẫ ẩ ẫ ố ả c m l n trí tu và c a c con tim l n kh i óc. Khi xem xét ý th c th m m ỹ
ượ ệ ố ệ ế ố ấ ữ không đ c tuy t đ i hoá, hay tách bi t nh ng y u t ứ c u thành ý th c
ỹ ự ổ ẻ ứ ẩ ẩ ỹ ố ỉ th m m . S m x , phân chia ý th c th m m thành các thành t ch là s ự
39
ư ấ ủ ứ ể ạ ộ phân tách trong t ề ả duy đ nghiên c u sâu v b n ch t c a m t ph m trù
ứ ạ ph c t p mà thôi.
ứ ự ự ẩ ỹ
ể ề th c th m m trong lĩnh v c quân s và bi u ỹ ở ọ ứ ộ ẩ ạ ệ * Quan ni m v ý hi n ệ ý th c th m m h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân
ệ Vi t Nam.
ự ứ ẩ ỹ ệ Quan ni m v ý ự ề th c th m m trong lĩnh v c quân s
ạ ộ ự ặ ạ ộ ộ ự Ho t đ ng trong lĩnh v c quân s là m t lo i hình lao đ ng đ c bi ệ t
ụ ụ ươ ấ ạ ộ ệ ủ c a con ng ườ ở m c đích, i b i tính ch t, công c ph ặ ng ti n ho t đ ng đ c
ệ ườ ễ ặ ờ ệ ạ ộ bi t và th ng di n ra trong không th i gian đ c bi t. Ho t đ ng quân s ự
ườ ở ữ ấ ấ ơ ổ th ễ ng di n ra ơ ố ầ nh ng n i gian kh nh t, khó khăn nh t, n i đ i đ u
ữ ể ơ ị ở ả ả ễ ế gi a ta và đ ch, n i hi m tr ệ xung y u ph i b o v ; di n ra trong không
ờ ị ướ ấ ể ư ắ gian, th i gian khó xác đ nh tr c, b t k ngày hay đêm, m a hay n ng,
ủ ấ ướ ạ ị ọ ọ ạ ộ ế trên m i lo i đ a hình, m i vùng c a đ t n ấ c. Trong ho t đ ng chi n đ u,
ứ ự ươ ế ấ ấ ề ổ ẵ s n sàng chi n đ u luôn hàm ch a s th ng vong, t n th t v con ng ườ i
ề ơ ở ậ ủ ự ấ ấ ầ ộ ế và s tàn phá v c s v t ch t, tinh th n c a xã h i, do tính ch t chi n
ệ ố ươ ế ệ ắ ộ ả tranh ph i tiêu di t đ i ph ng, nên ứ tác đ ng sâu s c, toàn di n đ n ý th c
ự ủ ể ủ c a các ch th quân s .
ạ ộ ạ ộ ự ặ ạ ệ ườ Ho t đ ng quân s là ho t đ ng sáng t o, đ c bi t là ng ỉ i ch huy,
ư ữ ề ạ ậ ị ấ ầ r t c n có t ẵ duy táo b o, không r p khuôn theo nh ng đ nh đ có s n.
ề ụ ạ ộ ủ ữ ấ ơ ộ ạ H n n a, xét v m c đích, tính ch t ho t đ ng c a quân đ i cách m ng
ụ ụ ọ ổ ứ ế ằ ườ nh m ph c v chi n tranh chính nghĩa, m i t ch c và con ng i quân s ự
ẵ ươ ệ ổ ể ả ệ ả ố luôn s n sàng hi sinh x ng máu đ b o v T qu c, b o v nhân dân,
ữ ộ ậ ự ệ ề ầ ả ộ giành và gi đ c l p, t do cho dân t c mình và góp ph n b o v n n hoà
ấ ả ủ ạ ạ ạ ộ bình c a nhân lo i. T t c các ho t đ ng mang tính sáng t o và nhân văn
ấ ị ề ự ứ ẹ ả ờ ồ ộ y ch a đ ng trong b n thân nó giá tr v cái đ p, đ ng th i tác đ ng
ườ ế ườ ự ướ ộ th ng xuyên đ n con ng ồ i và c ng đ ng quân s , h ọ ế ng h đ n lý
ưở ị ẩ ẹ t ỹ ậ ng cao đ p, mang đ m giá tr th m m .
40
ớ ờ ố ờ ố ẩ ẩ ỹ So v i đ i s ng th m m nói chung, đ i s ng th m m ỹ trong môi
ườ ầ ồ ạ ự ằ ả ể ủ tr ng quân s cũng nh m tho mãn nhu c u t n t i, phát tri n c a quân
ệ ẩ ỹ ị ỹ nhân theo giá tr chân thi n m . Tuy nhiên, th m m trong môi tr ườ ng
ủ ự ặ ờ ờ quân s mang tính đ c thù: không – th i gian c a nó là không – th i gian
ự ệ ặ ầ ậ ẩ ắ ộ ỹ ọ “đ m đ c”; h nhu c u th m m có tính b t bu c, không l a ch n tu ỳ
ề ệ ấ ạ ố ồ ti n; tính th ng nh t; tính đ ng đ u; tính hùng m nh, nghiêm trang; tính
ẹ ắ ọ ừ ấ chính xác; nhanh nh n… T ặ ính đ c thù y ấ v a ch t l c v a ừ th m sâu vào
ấ ả ệ ẩ ạ ộ ẩ ỹ ế ế t ỹ t c các quan h th m m , ho t đ ng th m m , thi ẩ t ch văn hoá th m
ờ ố ỹ ủ ầ m … ỹ ề ắ g n li n v i ẩ ớ đ i s ng, nhu c u th m m c a quân nhân. Q uá trình
ạ ộ ự ể ệ ậ ọ ỹ hi n th c hoá cái m trong m i ho t đ ng c a ủ quân nhân và t p th quân
ả ằ ầ ị ệ ể nhân nh m tho mãn nhu c u phát tri n quân nhân theo giá tr chân thi n
ậ ấ ặ ấ ỹ m cũng th m đ m tính đ c thù y.
ữ ơ ườ ự ỹ H n n a, trong môi tr ể ẩ ng quân s , khách th th m m cũng bao hàm
ự ậ ệ ượ ờ ố ễ ộ các s v t, hi n t ự ng, quá trình di n ra trong đ i s ng xã h i, song tr c
ế ườ ấ ẫ ự ậ ệ ượ ắ ti p và th ng xuyên nh t v n là các s v t, hi n t ớ ng, quá trình g n v i
ạ ộ ế ấ ẵ ế ơ ho t đ ng chi n đ u, ệ ấ hu n luy n và s n sàng chi n đ u, ị ấ xây d ng đ n v , ự
ể ậ ọ ỹ phát tri n khoa h c, kĩ thu t quân s … ủ ể ẩ ự Ch th th m m là các quân nhân
ư ủ ế ự ủ ượ ị ừ v a mang t cách dân s c a công dân, song ch y u đ c đ nh tr b i t ị ở ư
ườ ự ớ ự ữ ặ ấ ệ cách con ng ẩ i quân s , v i nh ng ph m ch t, năng l c đ c bi t, nên ý
ỹ ủ ọ ướ ứ ẩ ự ươ ế ẩ ỹ th c th m m c a h tr c h t là th m m quân s . ự S t ệ ng tác bi n
ế ố ữ ự ấ ộ ch ng ứ gi a các y u t ế ẩ ý chí và hành đ ng, ph m ch t và năng l c chi n
ự ậ ọ ườ ị ệ ấ đ u, khoa h c và ngh thu t quân s , con ng i và vũ khí trang b ... trong
ủ ể ớ ấ ả ể ự ự ễ ướ ch th v i t t c các khách th th c ti n quân s , xét d ộ i góc đ quan
ứ ẩ ỹ ỹ ậ ệ ẩ h th m m , luôn hình thành trong quân nhân ý th c th m m mang đ m
ệ ượ ặ ẹ ả ấ ấ tính đ c thù quân s . C ự ác hi n t ng: đ p – x u, cao c – th p hèn, bi –
ờ ố ỹ ủ ừ ượ ẩ hài… trong đ i s ng th m m c a quân nhân, t đó đ c khái quát nên ý
ứ ẩ ọ ờ ượ ự ộ ố ỹ ủ th c th m m c a h , bao gi cũng đ c phân c c m t cách t i đa, hay
41
ố ớ ệ ể ậ ậ ỹ ệ có th nói đ i v i quân nhân, cái chân, thi n, m là t n chân, t n thi n,
ỹ ậ t n m .
ứ ề ự ự ứ ẹ ẩ ỹ Ý th c th m m trong lĩnh v c quân s là ý th c v cái đ p, cái hùng,
ự ắ ự ễ ả ấ ớ cái bi, cái hài, cái cao c , cái th p hèn… trong th c ti n quân s g n v i
ụ ứ ệ ượ ể ệ ắ ứ nhi m v , ch c trách quân nhân, đ c th hi n sâu s c trong ý th c trách
ự ụ ệ ệ ự nhi m hoàn thành nhi m v quân s và vinh d quân nhân. Đó là ý th c v ứ ề
ự ễ ế ẩ ỹ ệ cái m trong rèn luy n theo chu n m c l ti t, tác phong quân nhân; cái m ỹ
ư ệ ậ ứ ể trong t cách quân nhân và cách th c quan h t p th quân nhân; cái m ỹ
ố ố ế ố ạ ậ ự ể ệ trong l i s ng, n p s ng và sinh ho t t p th quân s , trong quan h quân
ỹ ủ ệ ẩ ộ ộ ặ ứ dân, quan h xã h i... Theo đó, ý th c th m m c a quân nhân m t m t
ố ủ ờ ố ị ự ả ặ ẩ ộ ỹ ả ph n ánh và ch u s chi ph i c a đ i s ng th m m xã h i, m t khác ph n
ự ế ườ ạ ộ ự ọ ánh tr c ti p môi tr ứ ố ng quân s mà h đang s ng và ho t đ ng theo ch c
ụ ủ ẽ ủ ự ệ ạ ộ ờ ố ố trách, nhi m v c a mình. S chi ph i, tác đ ng m nh m c a đ i s ng
ự ế ẩ ỹ ố ỹ ủ ấ ẩ th m m quân s đ n các thành t trong c u trúc th m m c a quân nhân
ệ ố ả ẩ ẩ ả ỹ ỹ cũng thông qua h th ng c m xúc th m m , tình c m th m m và lý t ưở ng
ẩ ỹ th m m .
ỹ ở ọ ộ ứ ệ ể ẩ Bi u hi n ý th c th m m h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân
ệ dân Vi t Nam
ạ ọ ộ ệ H c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam trong các h cọ
ườ ườ ộ ệ ệ vi n, tr ạ ọ ng đ i h c và tr ng sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam (g i t ọ ắ t
ệ ọ ườ ữ ư ạ là h c vi n, tr ng sĩ quan) là nh ng thanh niên, h sĩ quan, binh sĩ u tú, có
ủ ể ệ ẩ ộ ố ể ủ ề đ đi u ki n, tiêu chu n tuy n sinh c a B Qu c phòng, đã trúng tuy n
ặ ượ ử ể ườ ọ ậ ệ (ho c đ c c tuy n) vào các nhà tr ng quân đ i ộ h c t p, rèn luy n theo
ạ ể ở ộ ạ ọ ụ ầ mô hình, m c tiêu, yêu c u đào t o đ tr thành sĩ quan có trình đ đ i h c; ra
ườ ệ ả ươ ứ ạ ấ ả ỉ ị tr ng đ m nhi m c ng v , ch c trách lãnh đ o, ch huy, qu n lý c p phân
ệ ụ ở ứ ụ ậ ầ ậ ỹ ộ đ i và các ch c v chuyên môn h u c n, k thu t, nghi p v các đ n v c ơ ị ơ
42
ộ ớ ề ủ ở s trong quân đ i v i nhi u ngành, chuyên ngành, theo các quân, binh ch ng
ủ ế ở ậ ạ ọ ậ khác nhau. Tuy nhiên, lu n án t p trung ch y u nhóm h c viên đào t o đ ể
ị ồ ư ở ờ ỉ tr thành sĩ quan ch huy, tham m u và sĩ quan chính tr , đ ng th i quan tâm
ả ố ọ ậ ầ ả ậ ỹ kh o sát c kh i h c viên sĩ quan chuyên môn h u c n, k thu t, nghi p v ệ ụ ở
ệ ạ ọ ố ố ườ kh i các h c vi n có đào t o sĩ quan và kh i các tr ạ ng đào t o sĩ quan.
ủ ứ ể ạ ọ ổ ặ H c viên đào t o sĩ quan mang đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i
ở ộ ưở Ở ứ thanh niên mà nhân cách đ đang tr ng thành. ổ l a tu i này, h ọ
ườ ấ ổ ệ ỏ ầ ế ộ th ng r t sôi n i, nhi ạ ọ t tình, hăng hái, ham h c h i c u ti n b , nh y
ấ ạ ẩ ớ ớ ỹ ả c m v i cái m i, nên r t nh y bén trong khám phá, đánh giá cái th m m ,
ư ẹ ự ỡ ữ ấ ấ ạ a thích nh ng cái đ p r c r , căm gét cái x u, cái th p hèn… Bên c nh
ụ ậ ấ ấ ậ ọ ở ề đó, do h c viên còn mang đ m d u n phong t c t p quán nhi u vùng
ề ặ ế ệ ề ạ ộ ự ể mi n khác nhau, đa d ng v đ c đi m xã h i, nên vi c ti p thu và th c
ỹ ủ ị ẩ ủ ự ệ ẩ ươ hi n các chu n m c, giá tr th m m c a quân nhân, c a sĩ quan t ng lai
ề ể ặ ạ ở ứ ít nhi u g p khó khăn, tr ng i trong quá trình hình thành, phát tri n ý th c
ổ ờ ữ ẻ ệ ẩ ơ ổ ố ỹ th m m . H n n a, do tu i quân, tu i đ i còn tr , kinh nghi m s ng còn
ế ố ư ả ự ề ế ạ h n ch , v n văn hoá ch a dày, kh năng t ế ki m ch không cao, thi u
ọ ọ ữ ế ệ ệ ả ộ ộ tr i nghi m trong ch n l c, ti p thu, lĩnh h i nh ng kinh nghi m xã h i
ứ ạ ọ ễ ộ ướ ử ph c t p.…, nên h d hoang mang, dao đ ng tr c khó khăn, th thách,
ấ ạ ự ấ ả ạ ả ớ ớ ườ chán n n khi th t b i, v p ngã. S nh y c m v i cái m i th ề ng đi li n
ạ ộ ườ ộ ộ ớ v i chu ng cái l m t cách thái quá cũng th ậ ọ ễ ng làm cho h d ng nh n,
ướ ệ ượ ữ ậ ạ ẩ ỹ ệ sai l ch tr c các hi n t ể ng th m m , th m chí ch y theo nh ng “ki u”,
ị ẩ ế ả ẩ ố ọ ỹ “m t” lai căng, ph n th m m mà thi u coi tr ng các giá tr th m m ỹ
ử ố ẹ ủ ủ ề ộ ị ố truy n th ng l ch s t ộ t đ p c a dân t c, c a quân đ i.
ọ ậ ệ ạ ệ ọ ườ Quá trình h c t p và rèn luy n t i các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ể ượ ộ ọ ộ đ i có th đ ừ c coi là quá trình xã h i hoá kép mà trong đó, h c viên v a
ự ể ở ừ ế ự ế ẩ ị ti p thu các chu n m c, giá tr quân s đ tr thành quân nhân, v a ti p thu
ộ ể ở ơ ữ ự ẩ ộ ị các chu n m c, giá tr cán b quân đ i đ tr thành sĩ quan. H n n a, sau khi
ườ ệ ầ ổ ữ ứ ụ ạ ỉ ra tr ng, h u h t h đ ế ọ ượ b nhi m gi c các ch c v lãnh đ o, ch huy,
43
ỉ ạ ạ ấ ả ộ ổ ứ qu n lý c p phân đ i, ph i ự ả tr c ti p ế lãnh đ o, ch đ o, t ạ ch c các ho t
ỹ ở ơ ộ ớ ư ị ơ ở ẩ ộ đ ng văn hoá th m m đ n v c s quân đ i v i t ụ cách nhà giáo d c,
ự ự ẩ ả ỹ ỉ ụ cho nên không ch có năng l c th m m mà còn ph i có năng l c giáo d c,
ướ ị đ nh h ỹ ẩ ng th m m .
ỹ ủ ọ ừ ữ ể ấ ứ ạ ẩ T nh ng khía c nh trên, có th th y ý th c th m m c a h c viên đào
ỹ ủ ư ứ ừ ặ ẩ ườ ệ ạ t o sĩ quan v a mang đ c tr ng chung ý th c th m m c a ng i Vi ừ t, v a
ỹ ủ ứ ẩ ộ ệ ừ mang ý th c th m m c a quân nhân Quân đ i nhân dân Vi t Nam; v a là ý
ỹ ủ ứ ẩ ườ ọ ậ ệ th c th m m c a ng i đi h c t p, rèn luy n theo ụ mô hình, m c tiêu, yêu
ạ ụ ứ (ng ườ ượ i đ c giáo d c), ể ở ầ c u đào t o đ tr thành sĩ quan ừ v a hàm ch a kh ả
ể ươ ỹ ủ ứ ề ẩ ườ ạ ỉ năng phát tri n t ng lai v ý th c th m m c a ng i lãnh đ o, ch huy,
ơ ị ở ấ ả ườ ộ ng i đi giáo d c qu n lý đ n v c p phân đ i ( ụ ).
ớ ư ủ ứ ể ặ V i t ổ cách là quân nhân mang đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i
ượ ụ ạ ườ ườ thanh niên, đ c giáo d c đào t o trong môi tr ng nhà tr ộ ng quân đ i,
ế ứ ặ ỹ ủ ọ ứ ể ệ ẩ ạ ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan bi u hi n h t s c đ c thù c ả
ỹ ề ả ị ế ứ ể ậ ẩ ẩ ề v tri th c và quan đi m, lý lu n th m m , v c m xúc, th hi u th m m ỹ
ưở ẩ ầ ẩ ỹ và lý t ng th m m ; v ỹ ề nhu c u, mong mu n ọ ố th m m và khát v ng
ệ ẩ ị ẩ ự ả ẩ ỹ ỹ ỹ ạ th m m . Đó là s ph n ánh các giá tr th m m , quan h th m m , ho t
ư ừ ẩ ặ ỹ ớ ừ ị ị ủ gi i tr , ộ đ ng th m m … v a mang đ c tr ng c a ẻ v a b quy đ nh b i t ở ư
ấ ấ ủ ừ ặ ữ sinh viên m c áo lính cách quân nhân và v a mang d u n c a nh ng .
ủ ứ ư ẩ ố ườ tri th cứ Cũng gi ng nh tri th c th m m ỹ c a con ng i nói chung,
ủ ẩ ạ ọ ả ủ ế ả th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan là k t qu c a quá trình ph n ánh
ỹ ướ ứ ự ạ ặ ậ ẩ ự ệ tích c c, sáng t o m t nh n th c th m m tr c hi n th c khách quan vào
ủ ạ ậ ủ ẹ ẩ óc th m m ỹ c a quân nhân cách m ng ứ theo quy lu t c a cái đ p. Tri th c
ỹ ủ ọ ượ ủ ố ổ ể ẩ ờ th m m c a h đ ụ c c ng c , b sung phát tri n nh quá trình giáo d c
ọ ậ ệ ạ ẩ ỹ ệ ọ ườ th m m trong h c t p, rèn luy n t i các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ệ ở ự ể ế ề ẩ ỹ ự ể ộ đ i, bi u hi n s hi u bi t v cái th m m trong t nhiên, trong đ iờ
ự ệ ậ ỹ ố s ng xã h i, ự ộ trong ngh thu t và cái th m m trong lĩnh v c quân s . ẩ
ướ ữ ậ ộ ọ ấ ị ứ ẩ ỹ Tr c khi gia nh p quân đ i, h đã có nh ng tri th c th m m nh t đ nh
ẩ ỹ ườ ổ thông qua sự giáo d c ụ th m m trong nhà tr ng ph thông và gia đình.
44
ạ ế ự ể ỹ ủ ọ ứ ẩ ầ Tuy nhiên, tri th c th m m c a h c viên c n đ t đ n s hi u bi ế ề ả t v b n
ụ ự ữ ệ ậ ẩ ấ ắ ỹ ch t, quy lu t cái th m m trong quân s , kh c ph c nh ng sai l ch trong
ụ ẩ ắ ẩ ả ấ ỹ ỹ ị ả c m th , đánh giá th m m và đ nh hình tình c m th m m sâu s c, nh t là
ữ ạ ẩ ỹ ự nh ng ph m trù th m m quân s .
ẩ ủ ọ ạ ữ ể Quan đi m th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan ắ là nh ng nguyên t c
ệ ượ ế ậ ậ ẩ ườ ti p c n các hi n t ng, quá trình th m m ỹ trên l p tr ẩ ậ ng lý lu n th m
ơ ở ể ỹ ả ỹ ộ ẩ m mácxít, làm c s đ xem xét, lý gi i, đánh giá th m m m t cách khoa
ướ ệ ẩ ẩ ỹ ị h c, ọ đ nh h ả ng cho vi c hình thành tình c m th m m và ý chí th m m ỹ
ệ ẩ ạ ộ ượ ộ ộ ở ả ợ phù h p v i ớ ho t đ ng và quan h th m m , ỹ đ c b c l rõ c thái đ ộ
ế ậ ắ ẩ ả ấ ậ và cách nhìn nh n, nguyên t c ti p c n, đánh giá b n ch t cái th m m , ỹ ở
ệ ố ố ử ạ ế ứ ả c suy nghĩ, hành vi giao ti p, ng x , sinh ho t, quan h , l i s ng… mang
ị ẩ ự ự ế ạ ỹ ả ữ giá tr th m m . Đó là s va ch m gi a các ý ki n và các xét đoán; s ph n
ứ ướ ượ ượ ự ấ ị ng tr c cái gì đ ẹ c coi là đ p, cái gì đ c coi là x u; s phân đ nh đâu là
ấ ả ỉ ổ ị ế ạ ỹ cái cao c , đâu là cái th p hèn, cái b ẩ i, đâu là th hi u th m m lành m nh,
ị ế ế ẩ ạ ỹ ố ố ế đâu là th hi u th m m không lành m nh, th nào là l ẹ i s ng đ p, th nào
ố ố ẩ ặ ứ ỹ ẩ ệ tri th c th m m lý lu n là l i s ng phi th m m … ỹ Đ c bi ậ (tri th c mứ t, ỹ
ủ ọ ạ ọ h c) ọ c a h c viên đào t o sĩ quan đóng vai trò quan tr ng nh t ố ớ ấ đ i v i quá
ẩ ả ỹ ưở ẩ ỹ ể trình hình thành, phát tri n tình c m th m m , lý t ng th m m , quan
ủ ọ ể ẩ ẩ ẩ ọ ỹ ỹ ỹ đi m th m m , ý chí th m m và khát v ng th m m ... c a h c viên, giúp
ế ả ỹ ủ ự ậ ờ ố ấ ẩ ộ ọ ể cho h hi u bi t b n ch t th m m c a s v t trong đ i s ng xã h i, cũng
ề ữ ự ộ ư ậ ắ nh trong quân s m t cách lu n lý, sâu s c và b n v ng.
ủ ọ ộ ả ẩ C m xúc th m m ạ ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i là t ạ r ng thái
ể ả ẩ ộ bi u th s ả ị ự rung đ ng tình c m, c m xúc th m m c a h ề ắ ỹ ủ ọ b ng nhi u s c ằ
ề ả ấ ạ ấ ậ ộ thái rung c m r t phong phú, đa d ng theo nhi u c p đ và cung b c khác
ả ướ ẹ ủ ề ế ộ ụ ệ nhau. Đó là c m giác thích thú tr ọ c cái đ p c a n n n p n i v v sinh g n
ự ố ề ệ ứ ẽ ề ạ ắ ẩ ấ gàng, s ch s , ngăn n p; s th ng nh t, chu n xác v nghi th c đi u l nh,
ớ ự ụ ộ ị ặ ộ đ i hình đ i ngũ, tác phong, mang m c quân ph c đi đôi v i s khó ch u tr ướ c
ấ ủ ề ệ ủ ữ ộ ườ cái x u c a nh ng hành vi trái đi u l nh, n i quy c a nhà tr ỗ ng. Đó là n i
45
ươ ả ồ ướ ề ả xót th ng, đ ng c m tr ụ c cái bi; ni m c m ph c, tôn vinh, chiêm ng ưỡ ng
ữ ữ ẩ ấ ấ ả ộ ươ nh ng ph m ch t và hành đ ng cao c , anh hùng, nh ng t m g ủ ng sáng c a
ọ ậ ệ ạ ườ ọ ộ cán b , giáo viên, h c viên… Quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng, s ự
ỹ ủ ọ ạ ẩ ổ ị phong phú, n đ nh d n c m ầ ả xúc th m m c a h c viên đào t o sĩ quan phát
ỹ ự ữ ứ ủ ể ẩ ớ ự tri n cùng v i s gia tăng c a ủ tri th c th m m , s v ng vàng c a ý chí, quan
ắ ở ự ẫ ể ẩ ọ ỹ ưở ẹ ủ đi m th m m và s d n d t b i khát v ng, lý t ng cao đ p c a ng ườ i sĩ
ỹ ạ ữ ạ ẩ ả ộ ẩ ả quan cách m ng. Nh ng rung đ ng, c m xúc th m m t o nên tình c m th m
ỹ ề ữ ơ ở ể ệ ẩ ự ố m b n v ng c a ọ ủ h c viên là c s đ xây d ng các m i quan h th m m ỹ
ự ế ự ứ ự ắ ầ ẩ ộ ở đúng đ n, tr thành đ ng l c tr c ti p thúc đ y tinh th n, s h ng thú trong
ệ ấ ấ ố ẹ ụ ủ ệ ọ ọ ậ h c t p, rèn luy n ph n đ u hoàn thành t ữ t đ p m i nhi m v c a nh ng
ườ ng i lính sinh viên.
ị ế ẩ ộ ượ ủ ọ Th hi u th m m ạ ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i đ c hình
ệ ệ ờ ố ứ ủ ể thành, phát tri n trong quan h bi n ch ng gi a ữ đ i s ng cá nhân c a gi ớ i
ờ ố ể ệ ẻ ậ ọ ọ ườ tr và đ i s ng t p th quân nhân h c viên trong các h c vi n, tr ng sĩ
ỹ ủ ọ ị ế ư ề ặ ẩ ộ ị quan quân đ i. Đi u đó quy đ nh đ c tr ng th hi u th m m c a h c viên
ị ự ủ ạ ậ ổ ộ ề ợ đào t o sĩ quan mang đ m tính t ng h p cao và ch u s tác đ ng c a nhi u
ụ ưở ấ ủ ế ề ộ ố ế ố y u t nh ư: m c tiêu, lý t ng chi n đ u c a quân đ i; truy n th ng văn
ỹ ủ ủ ờ ố ấ ặ ẩ ộ hoá th m m c a quân đ i, dân t c; ạ ộ tính ch t đ c thù c a đ i s ng và ho t
ủ ứ ủ ể ạ ặ ổ ộ đ ng c a ngành đào t o sĩ quan; đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i thanh
ớ ố ệ ố niên cùng v i v n văn hoá, kinh nghi m s ng và c ể ả năng khi u, quan đi m ế
ủ ọ ấ ạ ố ố s ng c a cá nhân h c viên... ạ t o nên tính th ng nh t trong tính đa d ng về
ỹ ủ ọ ị ế ị ế ẩ ẩ ộ ạ th hi u th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i. Th hi u th m m ỹ
ơ ở ự ủ ọ c a h c viên đ ượ ộ ộ c b c l rõ h n ậ ủ ậ ộ ồ s đánh giá, thái đ đ ng thu n c a t p
ể ố ớ ỹ ướ ữ ẩ ẹ ủ ự ố ấ ả th đ i v i nh ng c m xúc th m m tr c cái đ p c a s th ng nh t ý chí
ự ố ấ ạ ộ ị ủ ộ và hành đ ng; s th ng nh t, nh p nhàng, trang nghiêm, hùng m nh c a đ i
ẹ ủ ự ố ấ ề ụ ắ ộ hình, đ i ngũ; cái đ p c a s th ng nh t v màu s c trang ph c quân nhân;
46
ẹ ủ ự ố ề ắ ậ ự ộ ụ ệ ặ ấ ọ cái đ p c a s th ng nh t g n gàng v s p đ t, tr t t ơ n i v v sinh đ n
ộ ả ơ ẻ ể ầ ị ế ẩ ỹ ị v … đ nâng d n trình đ c m xúc đ n l thành th hi u th m m .
ưở ủ ả ạ ộ ọ Lý t ẩ ng th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i ph n ánh
ụ ưở ủ ố ườ ộ ả ộ m c tiêu, lý t ng s ng c a ng i cán b , đ ng viên trong quân đ i cách
ề ắ ạ ưở ị ưở ứ ạ ượ m ng, g n li n v i ớ lý t ng chính tr , lý t ng đ o đ c và đ ể ệ c th hi n
ự ẫ ố ờ ụ ự ấ ưở ở s m u m c v l ấ ề ẽ ố su t đ i ph n đ u vì m c tiêu, lý t s ng ủ ng c a
ả ưở ẹ ấ ướ Đ ng. Lý t ng cao đ p y luôn thôi thúc, ị đ nh h ộ ng hành đ ng cho h cọ
ấ ưỡ ệ ữ ừ viên không ng ng ph n đ u ọ ậ ấ h c t p, tu d ng rèn luy n theo ị nh ng giá tr ,
ụ ồ ộ ộ ự ự ứ ạ ẩ ẩ ộ ị chu n m c đ o đ c xã h i; giá tr , chu n m c "B đ i C H " đ ể trở
ườ ự ủ ộ ẫ ả ộ thành sĩ quan ng i cán b m u m c c a Đ ng trong quân đ i. L ý t ngưở
ỹ ủ ọ ẩ ạ ượ ể ổ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan đ ừ c b sung, phát tri n trong t ng
ọ ạ ườ ớ ự ề ắ ắ ộ ưở năm h c t i tr ng, g n li n v i s giác ng sâu s c lý t ấ ế ng chi n đ u
ở ẽ ố ộ ơ ướ ấ ấ ọ ố và tr thành l s ng, đ ng c , chí h ộ ng ph n đ u cho h trong su t cu c
ệ ờ đ i binh nghi p.
ủ ạ ọ ầ ẩ ố Nhu c u và mong mu n th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan quân
ầ ự ả ề ả ủ ạ đ iộ ph n ánh nhu c u t ụ thân c a quân nhân cách m ng v c m th ,
ưở ạ ộ ọ ậ ứ ẹ ệ ạ th ng th c và sáng t o cái đ p trong ho t đ ng h c t p, rèn luy n cũng
ờ ố ữ ư ạ ỏ ố nh trong đ i s ng, sinh ho t. Đó là nh ng ệ đòi h i, mong mu n, nguy n
ầ ượ ề ặ ờ ố ả ẩ ỹ ọ v ng c n đ c tho mãn v m t th m m trong đ i s ng hàng ngày, cũng
ố ượ ế ố ẩ ạ ộ ỹ như mong mu n có đ c y u t th m m trong m i ự ọ ho t đ ng quân s .
ỹ ủ ẩ ạ ọ Nhu c u ầ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ỉ ể ệ không ch th hi n ý chí
ể ưở ẹ ẹ ẹ ạ ạ ụ v ươ ớ n t i cái đ p, t o ra cái đ p, sáng t o cái đ p đ h ẹ ng th cái đ p
ữ ướ ọ ờ ườ ố ầ theo nh ng c v ng đ i th ng, mà còn là mong mu n c n có môi tr ngườ
ứ ế ầ ạ ả ẩ ả ỹ ủ văn hoá tinh th n lành m nh đ tho mãn c m xúc, h ng thú th m m c a
ẩ ọ ủ ọ ộ ớ ẻ Khát v ng th m m gi i tr . ạ ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i là sự
ả ữ ầ ỏ ố ệ ph n ánh nh ng nhu c u, mong mu n cháy b ng ề ự ự v s t ả hoàn thi n b n
ẫ ẹ ủ ườ ươ thân theo m u hình nhân cách đ p c a ng i sĩ quan t ng lai mà h ọ c nầ
47
ự ẹ ấ ả ẩ ấ ấ ph i ph n đ u đ đ t đ ể ạ ượ Đó là ph m ch t cao đ p, là năng l c và c.
ự ủ ố ố ự ủ ẫ ộ ộ phong thái c a m t nhà quân s , là l i s ng m u m c c a cán b cách
ế ẵ ố ạ m ng, ẩ mà ph m ch t ẹ ấ cao đ p nh t ấ là s n sàng hy sinh c ng hi n cho T ổ
ố ươ ấ ướ ẩ ọ qu c, cho quê h ng đ t n c và nhân dân. Khát v ng th m m ỹ c a hủ ọ
ự ẩ ể ấ ắ ưở ẩ ự d a trên s th m th u sâu s c và chuy n hoá lý t ỹ ng th m m thành ý chí
ề ẩ ỹ ẽ ố ẹ ủ ườ ộ th m m , ni m tin và l s ng cao đ p c a ng i sĩ quan quân đ i.
ấ ả ứ ữ ể ệ ể ặ ẩ ỹ ề T t c nh ng bi u hi n đ c thù v tri th c th m m và quan đi m, lý
ỹ ả ị ế ẩ ậ ẩ ỹ ưở ẩ lu n th m m ; c m xúc, th hi u th m m và lý t ầ ỹ ng th m m ; nhu c u,
ẩ ẩ ấ ố ọ ợ ỹ ỹ mong mu n th m m và khát v ng th m m nói trên h p thành c u trúc
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ỉ ọ ch nh th ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan trong quá trình h c
ệ ạ ườ ỹ ả ứ ẩ ẩ ỹ ậ t p, rèn luy n t i tr ng. Trong đó, tri th c th m m , c m xúc th m m và
ơ ở ủ ệ ầ ầ ọ nhu c u c a h c viên là c s ban đ u cho vi c hình thành, phát tri n t ể ớ i
ể ậ ẩ ộ ỹ ưở ẩ ọ ỹ trình đ quan đi m, lý lu n th m m , lý t ẩ ng th m m và khát v ng th m
ệ ượ ẹ ọ ỹ ể ượ ẩ ỹ ẩ m cao đ p. M i hi n t ng th m m , bi u t ỹ ng th m m , đánh giá
ỹ ề ứ ẩ ạ ẩ ẩ ố ỹ ỹ ứ th m m và sáng t o th m m đ u do ý th c th m m chi ph i và ý th c
ỉ ượ ẩ ỹ ừ ả ẩ ỹ th m m cũng ch đ c hình thành t ờ ố b n thân đ i s ng th m m .
ư ậ ỹ ủ ứ ự ẩ ạ ọ ấ ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Nh v y, th c ch t
ộ ệ ệ ố ẩ ỹ Quân đ i nhân dân Vi ể ứ t Nam là h th ng tri th c th m m và quan đi m,
ỹ ả ị ế ậ ẩ ẩ ỹ ưở ẩ ỹ lý lu n th m m ; c m xúc, th hi u th m m và lý t ng th m m ; nhu
ẩ ẩ ả ố ọ ỹ ỹ ị ẩ ầ c u, mong mu n th m m và khát v ng th m m ph n ánh các giá tr th m
ệ ẩ ạ ộ ỹ ủ ẩ ỹ ỹ ườ ươ m , quan h th m m , ho t đ ng th m m c a ng i sĩ quan t ng lai
ượ ể ườ ư ạ đ c hình thành, phát tri n trong môi tr ự ng s ph m quân s .
ỹ ủ ọ ứ ể ệ ề ẩ 1.1.2. Quan ni m v phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ộ ệ ạ t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ứ ề ể ẩ ỹ V phát tri n ý th c th m m
ỹ ầ ứ ể ệ ề ế ẩ ấ ể Đ đi đ n quan ni m v phát tri n ý th c th m m , c n xu t phát t ừ
ề ể ệ ể ượ ể quan ni m v phát tri n nói chung. Phát tri n đ c hi u theo nghĩa chung
48
ấ ừ ự ề ậ ộ ướ nh t v a là quá trình t thân v n đ ng theo chi u h ủ ự ậ ng đi lên c a s v t,
ệ ượ ả ủ ừ ế ậ hi n t ng tuân theo quy lu t khách quan, v a là k t qu c a quá trình
ự ự ậ ủ ủ ằ ạ ộ ho t đ ng t ệ ủ ể giác, có ch đích c a các ch th nh m làm cho s v t, hi n
ượ ừ ấ ừ ư ệ ế t ng, quá trình đi t ế th p đ n cao, t ệ ch a hoàn thi n đ n hoàn thi n,
ả ự ế ể ẫ thông qua gi i quy t các mâu thu n bên trong, thông qua s chuy n hoá
ượ ấ ượ ế ừ ợ ự ố ậ ể ủ ị ậ l ng – ch t, v t qua c c đ i l p đ ph đ nh có k th a h p quy lu t.
ớ ư ự ỉ ự ậ ộ quá trình t thân ể Phát tri n v i t cách ch s v n đ ng theo h ướ ng
ọ ự ậ ệ ượ ủ ế ớ ậ ấ ằ đi lên c a m i s v t, hi n t ng trong th gi i v t ch t b ng ph ươ ng
ứ ừ ổ ề ượ ữ ự ữ ự ể th c đi t nh ng s thay đ i v l ng chuy n hoá thành nh ng s thay
ổ ề ấ ự ủ ự ự ộ ể ậ ộ đ i v ch t và ng ượ ạ c l i; đ ng l c c a s t thân v n đ ng, phát tri n là
ặ ố ậ ủ ấ ấ ố ướ quá trình th ng nh t và đ u tranh c a các m t đ i l p; khuynh h ng là
ủ ị ữ ể ớ ỳ quá trình cái m i ph đ nh cái cũ theo nh ng chu k , vòng khâu đ cái
ẳ ị ượ ố ậ ủ ị ự ớ kh ng đ nh v t qua c c đ i l p là cái ph đ nh đi t ủ ủ ị i cái ph đ nh c a
ủ ị ứ ẳ ớ ị ườ ư ặ ạ ph đ nh – t c cái kh ng đ nh m i – d ng nh l p l ư ầ i cái ban đ u nh ng
ơ ở ớ ư ể ộ ự đ ng thái ơ trên c s cao h n. Phát tri n v i t cách ạ ộ ho t đ ng t giác có
ủ ủ ế ạ ườ ủ ể ậ ch đích, có k ho ch c a con ng ứ i là quá trình mà ch th nh n th c,
ề ệ ẩ ẫ ắ ớ phát hi n, thúc đ y các mâu thu n; g n li n v i quá trình tích lu v ỹ ề
ượ ể ạ ự ị ề ệ ề ấ ướ ể l ể ng đ t o đi u ki n chuy n hoá v ch t, có s đ nh h ớ ng đ cái m i
ượ ở ạ ậ ợ ả ế ừ ể ượ ự ố ậ v t qua các c n tr , t o thu n l i cho k th a đ v t qua c c đ i l p.
ớ ứ ể ế ậ ậ ẩ Lu n án ti p c n phát tri n ý th c th m m ặ ỹ v i tính cách là hai m t
ặ ậ ờ ủ ế ộ ộ ậ không tách r i c a m t quá trình: m t v n đ ng ti n lên theo quy lu t
ạ ộ ặ ự ủ khách quan và m t ho t đ ng t ủ giác, có ch đích c a các ch th . B i l ủ ể ở ẽ ,
ự ộ ờ ự ố ữ ấ phát tri nể trong lĩnh v c xã h i bao gi cũng là s th ng nh t gi a quá
ộ ự ự ủ ế ạ ậ trình v n đ ng t thân v i ớ quá trình t giác có ch đích, có k ho ch và
ậ ủ ụ ậ ườ ề ẳ ị v n d ng quy lu t c a con ng i. Kh ng đ nh đi u này, C.Mác cho r ng:ằ
ủ ự ể ả ấ ườ ư ộ “phát tri n s phong phú c a b n ch t con ng ụ i, coi nh là m t m c
ự ứ ể ẩ ằ ỹ đích t thân ” [64, tr.168]. Phát tri n ý th c th m m cũng không n m ngoài
ể ự ộ ệ ộ ạ ộ ủ ắ ớ quá trình phát tri n t thân g n v i toàn b h đ ng thái ho t đ ng c a ch ủ
49
ơ ở ụ ứ ể ậ ạ ậ ậ ằ th , trên c s nh n th c và v n d ng sáng t o quy lu t khách quan, nh m
ỹ ầ ề ượ ừ ứ ẩ ỹ ể ả làm cho ý th c th m m không ng ng tích lu d n v l ọ ng đ nh y v t
ả ế ướ ự ế ả ươ ể ấ ề v ch t, gi i quy t tho đáng s ch c, t ng tác và chuy n hoá các
ắ ự ế ừ ặ ố ậ ế ố ự ớ ự ữ ả m t đ i l p, g n s k th a các y u t ế tích c c v i s đào th i nh ng y u
ố ỗ t l ờ ạ ậ i th i, l c h u.
ư ậ ứ ẩ ậ ộ ộ ỹ là m t quá trình v n đ ng theo ể Nh v y, phát tri n ý th c th m m
ướ ụ ậ ả ề chi u h ờ ố ể ệ ự ng đi lên theo quy lu t, th hi n s liên t c ph n ánh đ i s ng
ễ ẩ ỹ ướ ự ủ ỹ th m m , song di n ra d ộ i tác đ ng t ủ ể ẩ giác c a ch th th m m trên c ơ
ế ố ấ ụ ứ ậ ậ ậ ằ ở s nh n th c và v n d ng quy lu t nh m làm cho các y u t c u thành ý
ủ ể ừ ỹ ủ ợ ượ ừ ứ ẩ th c th m m c a ch th v a không ng ng tích h p đ ị ủ ừ c giá tr c a t ng
ố ừ ạ ấ ượ ớ ủ ứ ỹ ỉ thành t , v a t o nên ch t l ẩ ng m i c a ý th c th m m trong tính ch nh
th . ể
ỹ ừ ự ứ ể ệ ẩ Theo quan ni m này, s phát tri n ý th c th m m v a tuân theo quy
ứ ừ ự ủ ế ể ậ ộ ậ lu t chung c a phát tri n ý th c xã h i, v a tr c ti p tuân theo quy lu t
ậ ủ ủ ẹ ẩ ớ ỹ ặ đ c thù c a th m m (quy lu t c a cái đ p). V i tính cách là quá trình khái
ừ ượ ấ ả ế ố ẩ ỹ ủ ự ệ quát hoá, tr u t ng hoá t t c các y u t th m m c a hi n th c khách
ỹ ủ ệ ẩ ự quan thông qua h khí quan th m m c a con ng ườ ừ ả i t ế c m quan tr c ti p
ượ ứ ự ẩ ạ ỹ ế ư đ n t duy hình t ế ng, ý th c th m m xét đ n cùng chính là s tái t o v ề
ỹ ủ ủ ứ ệ ẩ ặ ườ ở ậ ự m t th m m c a hi n th c trong ý th c c a con ng i. B i v y, phát
ứ ể ả ẩ ỹ ậ ủ ả ượ quy lu t c a c m quan hình t ng và tri n ý th c th m m ph i tuân theo
ế ự ự ầ ư t duy hình t ng ạ ủ ượ . Nghĩa là c n đ n s phát huy tính tích c c, sáng t o c a
ủ ể ẩ ể ạ ự ệ ả ỹ ượ ch th th m m khi ph n ánh hi n th c khách quan, đ t o ra đ ộ c m t
ế ớ ự ứ ứ ườ ề ươ “th gi ớ i m i” “t nhiên th hai” trong ý th c con ng i v ph ệ ng di n
ệ ố ự ằ ẩ ỹ ượ ư ẩ ỹ th m m , nh m xây d ng h th ng hình t ng th m m cũng nh phát
ể ư ẩ tri n t ủ ể ỹ ủ duy th m m c a ch th .
ỹ ủ ứ ề ể ạ ẩ ọ ộ V phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ t Nam
nhân dân Vi ề ỹ ủ ọ ứ ể ạ ẩ Bàn v phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ự ề ạ ậ ấ ộ đ i nhân dân Vi t Nam trong ph m vi lu n án này th c ch t là bàn v phát
50
ứ ỹ ớ ẩ tri n ể ý th c th m m cá nhân và l p nhân cách ầ , theo yêu c u khách th ể
ứ ủ ủ ớ ậ ả ậ nghiên c u c a lu n án, do v y luôn ph i chú ý đ n ế tính riêng c a l p nhân
ứ ể ắ ẩ ả ỹ cách này. Tính riêng trong phát tri n ý th c th m m ph n ánh s c thái
ầ ự ệ ả ỗ không l p l ặ ạ ở nhu c u t i hoàn thi n chính b n thân c a ủ m i cá nhân c ụ
ớ ự ậ ứ ễ ể ờ ị ậ th , di n ra trong không gian và th i gian xác đ nh, v i s nh n th c và v n
ủ ể ụ ằ ướ ớ ệ ụ d ng quy lu t c a ậ ủ các ch th giáo d c nh m h ng t i đào luy n con
ườ ữ ụ ề ể ệ ng i phát tri n toàn di n v nhân cách theo nh ng m c tiêu, mô hình đã
ị đ nh.
ỹ ủ ọ ế ậ ứ ể ạ ẩ Ti p c n phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ư ố ớ ấ ứ ể ộ đ i nhân dân Vi t Nam, cũng nh đ i v i b t c quá trình phát tri n nào
ả ượ ấ ủ ả ậ ộ nói chung, ph i đ ể ố c nhìn nh n trong m t th th ng nh t c a c hai bình
ộ ừ ỹ ủ ọ ứ ẩ di n: ệ M t là, ể ự s chuy n hoá t ứ ý th c th m m c a h c viên thành ý th c
ỹ ủ ỹ ẩ ự ứ ư ộ quá trình t thân th m m c a s quan nh m t ậ , t c là tuân theo quy lu t
ủ ự ậ ệ ượ ể ộ ế ớ ậ v n đ ng, phát tri n khách quan c a s v t, hi n t ng trong th gi i nói
ộ ủ ủ tính ch đích ự chung. Hai là, s tác đ ng mang ụ ủ ể c a các ch th giáo d c
ệ ạ ọ ườ ơ ở ứ ậ ộ đào t o trong các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i trên c s nh n th c và
ủ ự ụ ể ắ ậ ậ v n d ng đúng đ n các quy lu t khách quan c a s phát tri n. Theo đó,
ỹ ủ ứ ể ế ề ậ ẩ ọ ọ ti p c n khoa h c v phát tri n ý th c th m m c a h c viên ạ đào t o sĩ
ệ ủ ệ ả ầ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam c n làm rõ c hai bình di n c a cùng
ộ ấ ề m t v n đ .
Ở ậ ủ ầ ẳ ứ ệ ị ấ c n kh ng đ nh tính quy lu t c a quá trình phát bình di n th nh t,
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t
ậ ự ể ả ừ ứ Nam là khách quan. Ph i nhìn nh n s chuy n hoá t ỹ ủ ẩ ý th c th m m c a
ướ ỹ ủ ứ ạ ẩ ườ quân nhân b c vào đào t o sĩ quan thành ý th c th m m c a ng i sĩ
ộ ớ ư ậ ủ ự ậ ổ quan quân đ i v i t ợ ủ cách s v n hành t ng h p c a các quy lu t c a phép
ậ ự ề ượ ứ ể ệ ầ ầ ể ẫ bi n ch ng duy v t: s chuy n hoá d n d n v l ế ự ế ng đ d n đ n s bi n
51
ọ ề ự ệ ả ấ ả ế ẫ ấ ổ đ i nh y v t v ch t, s xu t hi n và gi ệ i quy t các mâu thu n bi n
ộ ạ ự ạ ỏ ầ ờ ợ ể ỹ ụ ộ ộ ẩ ứ ch ng n i t i, s lo i b d n trình đ th m m th đ ng, h i h t đ thay
ộ ẩ ự ằ ắ ỹ ườ ằ b ng trình đ th m m tích c c, sâu s c, b ng con đ ự ng đi xuyên qua c c
ể ủ ị ứ ệ ệ ố ậ đ i l p đ ph đ nh bi n ch ng. Bình di n này đ ượ ộ ộ ở c b c l ạ ba khía c nh
ơ ả ướ c b n d i đây:
ẩ ấ ả ậ ộ M t làộ ỹ ủ ứ , quá trình các c p đ nh n th c, tình c m, ý chí th m m c a
ọ ậ ừ ờ ố ưỡ ọ h c viên không ng ng tích lũy trong su t th i gian h c t p, tu d ng, rèn
ệ ạ ườ ượ ể ấ ướ ả luy n t i tr ng đ ề c chuy n hoá v ch t qua “b ủ c nh y” c a các giai
ỳ ọ ắ ầ ừ ễ ạ đo n, k h c, năm h c. ọ Quá trình đó di n ra b t đ u t ọ khi h c viên b ướ c
ứ ề ể ạ ầ ấ ẩ ỹ ủ ọ ớ vào đào t o sĩ quan, đi m xu t phát ban đ u v ý th c th m m c a h v i
ư ọ ượ ự ế ẩ ậ ộ ỹ chi n sĩế t cách là h đ ộ c ti p nh n, lĩnh h i cái th m m do s tác đ ng
ườ ụ ẩ ỹ ị ướ ẩ ủ c a môi tr ng th m m , giáo d c – đ nh h ỹ ủ ng th m m c a các ch th ủ ể
ạ ả ộ ộ ỉ ườ lãnh đ o, ch huy, đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý trong nhà tr ng quân
ứ ể ế ả ẩ ỹ ự ể s đ làm giàu tri th c, tình c m và ý chí th m m . Đi m đ n trung gian là
ứ ạ ả ạ ẩ ỹ ủ ọ ớ tr i qua các giai đo n trong quá trình đào t o, ý th c th m m c a h v i
ư ọ ở ừ ể ầ ườ ọ h c viên t cách là d n phát tri n và theo t ng năm h c nhà tr ng có s ự
ọ ụ ộ ả ọ ố ấ ự ả ệ nh y v t c c b . Khi h c viên t ọ t nghi p cũng là lúc đánh d u s nh y v t
ỹ ủ ọ ộ ề ứ ấ ẩ ư toàn b v ch t trong ý th c th m m c a h c viên, lúc này mang t cách
ớ ả ấ ạ ạ ề ệ ng là sĩ quan m i ra tr ế ườ . K t qu y l i t o đi u ki n cho quá trình phát
ạ ộ ỹ ế ễ ở ơ ự ứ ể ẩ ị tri n ý th c th m m ti p theo qua ho t đ ng th c ti n đ n v sau khi ra
ườ tr ng.
ừ ệ ấ ả ế ẫ i quy t các mâu thu n Hai là, quá trình không ng ng xu t hi n và gi
ự ậ ộ ỹ ủ ọ ủ ứ ứ ệ ẩ bi n ch ng trong s v n đ ng đi lên c a ý th c th m m c a h c viên. Đó là
ố ậ ề ấ ặ ố quá trình phân đôi cái th ng nh t và hình thành c p đ i l p v các nhân t ố
ỹ ặ ỹ ở ứ ứ ứ ẩ ấ ậ ẩ ấ c u thành ý th c th m m : c p th nh t là nh n th c th m m trình đ ộ
ườ ỹ ở ậ ẩ ể ậ ẩ ộ thông th ứ ng nh n th c th m m ỹ trình đ lý lu n (quan đi m th m m );
ỹ ở ấ ứ ả ẩ ả ẩ ặ c p th hai là tình c m th m m c p đ ị ế ộ c m xúc, th hi u th m m ỹ tình
ở ấ ộ ưở ứ ẩ ẩ ả c m th m m ỹ c p đ lý t ỹ ặ ng th m m ; c p th ba là ẩ ý chí th m m ỹ ở
52
ỹ ở ấ ầ ẩ ẩ ộ ố ấ c p đ ộ nhu c u, mong mu n th m m ỹ ý chí th m m ọ c p đ khát v ng
ố ậ ẩ ặ ố th m m . ấ ỹ Quá trình phân đôi cái th ng nh t và hình thành c p đ i l p cũng
ệ ở ấ ủ ể ặ ứ ấ ấ ặ ẩ ớ xu t hi n ỹ ắ tính ch t đ c thù cái th m m g n v i ch th : c p th nh t là
ự ặ ự ấ ẩ ặ ỹ ỹ ẩ th m m mang tính ch t dân s th m m mang đ c thù quân s ; c p th ứ
ủ ể ẩ ỹ ớ ư ủ ể ẩ ỹ ớ ư ọ hai là ch th th m m v i t cách h c viên – ch th th m m v i t cách
ủ ể ẩ ỹ ớ ư ứ ặ sinh viên; c p th ba là ch th th m m v i t cách quân nhân ch th ủ ể
ỹ ớ ư ẩ th m m v i t cách sĩ quan .
ế ừ ủ ị ệ ị ạ ỏ ứ Ba là, quá trình ph đ nh bi n ch ng, k th a các giá tr và lo i b
ế ố ỹ ể ạ ế ứ ẩ ợ ữ ầ d n nh ng y u t không phù h p trong ý th c th m m đ đ t đ n trình
ự ễ ỹ ừ ộ ẩ đ th m m tích c c, sâu s c h n ắ ơ . Quá trình đó di n ra t cái “tĩnh” trong ý
ứ ế ẩ ướ ế ự ố ậ ộ ỹ ủ th c th m m c a chi n sĩ tr c h t đi qua c c đ i l p là cái “đ ng” trong
ỹ ủ ứ ẩ ườ ứ ấ ọ ể ừ ý th c th m m c a ng i đi h c đ hình thành vòng khâu th nh t. T cái
ỹ ủ ẩ ộ ườ ế ụ ứ ọ ứ "đ ng" trong ý th c th m m c a ng i đi h c ti p t c vòng khâu th hai
ớ ự ị ỹ ủ ứ ế ẩ ườ ể đ đi đ n cái “tĩnh” m i, s đ nh hình ý th c th m m c a ng i sĩ quan.
ủ ị ả ấ ớ ỉ Ch khi đi qua c hai vòng khâu y thì m i hoàn thành chu trình ph đ nh
ỹ ủ ủ ị ớ ư ứ ẩ ọ ủ c a ph đ nh. Và theo đó thì ý th c th m m c a h c viên v i t cách sĩ
ườ ỉ ế ừ ọ ỏ ị ớ quan m i ra tr ị ng không ch k th a giá tr và l c b phi giá tr trong ý
ế ừ ỹ ủ ứ ẩ ỏ ọ ị th c th m m c a quân nhân, mà còn k th a giá tr và l c b phi giá tr ị
ỹ ủ ể ạ ự ượ ộ ứ ẩ trong ý th c th m m c a "lính sinh viên" đ t o nên s v t g p, hoàn t ấ t
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ chu trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan trong nhà
ườ ộ tr ng quân đ i.
Ở ứ ầ ị ự ứ ể ẩ ệ bình di n th hai, ẳ c n kh ng đ nh ỹ ủ s phát tri n ý th c th m m c a
ủ ể ớ ự ủ ủ ắ ộ luôn g n v i s tác đ ng mang tính ch đích c a ch th giáo ọ h c viên
ở ệ ọ ườ ả ộ ạ ụ d c đào t o các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. Nghĩa là, ph i xem
ự ể ừ ỹ ủ ọ ứ ế ẩ xét s chuy n hoá t ứ ý th c th m m c a h c viên (chi n sĩ) thành ý th c
ỹ ủ ẩ ườ ộ ớ ư ự ộ ổ th m m c a ng i sĩ quan quân đ i v i t ợ cách là s tác đ ng t ng h p
ố ủ ự ộ ồ ủ c a các nhân t ộ khách quan và ch quan, thông qua s tác đ ng đ ng b ,
ủ ể ủ ộ ụ ự ủ ẩ ỹ tích c c, ch đ ng c a các ch th giáo d c th m m xuyên qua quá trình
53
ỹ ủ ụ ự ạ ẩ ố ộ giáo d c – đào t o. S tác đ ng th m m c a các nhân t ả này ph n ánh quá
ạ ộ ự ủ ộ ụ ự ủ trình ho t đ ng t giác, tích c c, ch đ ng, có m c đích c a các ch th ủ ể
ự ủ ư ệ ạ ọ ườ trong quá trình s ph m quân s c a các h c vi n, tr ng sĩ quan và đ ượ c
ứ ẽ ế ặ ạ ị ị ướ ắ ổ t ch c ch t ch , có k ho ch xác đ nh, có đ nh h ng đúng đ n theo
ấ ị ữ ẩ ắ ẩ ả ỹ ọ nh ng tiêu chu n, nguyên t c th m m nh t đ nh. Trong đó, b n thân h c
ủ ừ ụ ừ ể ạ ộ viên v a là khách th tác đ ng c a quá trình giáo d c đào t o, v a là ch ủ
ấ ủ ể ậ ọ ự ụ ằ th quan tr ng b c nh t c a quá trình t ể ạ giáo d c đào t o nh m phát tri n
ỹ ủ ứ ệ ẩ ượ ộ ộ ở ý th c th m m c a mình. Bình di n này cũng đ c b c l ạ ba khía c nh
ơ ả c b n:
ủ ạ ẩ ộ ườ M t là, t o ra mô hình nhân cách chu n c a ng ộ i sĩ quan quân đ i
ụ ể ụ ạ ấ ươ ộ cách m ng và c th hoá mô hình y vào m c tiêu, ch ng trình, n i dung
ạ ủ ườ ề ủ ự ố ề ấ đào t o c a nhà tr ng. ậ Đây là ti n đ c a s th ng nh t cao trong nh n
ỹ ủ ọ ứ ề ứ ể ẩ ạ ố th c v vai trò phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan đ i
ệ ị ế ủ ẹ ả ạ ớ v i vi c hình thành, ộ tôn t o v th và hình nh đ p c a sĩ quan quân đ i
ướ ạ ộ ủ ệ ạ ầ ộ tr c yêu c u c a cách m ng. Trách nhi m này thu c v ề ho t đ ng lãnh
ủ ấ ủ ả ộ ỉ ỷ ả ạ đ o, ch huy, qu n lý c a c p u đ ng và cán b ch trì các c p. ấ Đ ngồ
ể ạ ứ ự ể ậ ờ th i, đây cũng là c s ạ ơ ở đ t o s chuy n bi n trong nh n th c và ho t ế
ủ ứ ể ẩ ằ ch quan hoá quá trình khách quan ộ đ ng nh m phát tri n ý th c th m m ỹ
ạ ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan.
ề ọ ứ ể ấ ẩ ỹ Hai là, v n đ tr ng tâm là hình thành và phát tri n tri th c th m m ,
ỹ ặ ướ ự ị ả ẩ ẩ ỹ ướ ụ tình c m th m m , ý chí th m m đ t d i s đ nh h ự ng, giáo d c tr c
ự ượ ủ ế ả ộ ộ ọ ti p c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên và l c l ng chuyên
ậ ụ ứ ề ẩ ậ ỹ ơ ở trách v văn hoá – th m m trên c s nh n th c và v n d ng quy lu t ậ . Đó
ủ ể ự ờ ự ỹ ồ ứ ữ ề ế ế ụ là nh ng ch th tr c ti p truy n th tri th c thâm m , đ ng th i tr c ti p
ướ ổ ứ ạ ộ ẩ ọ ỹ h ẫ ng d n, t ch c các ho t đ ng văn hoá th m m cho h c viên và đ nhị
ướ ử ủ ọ ầ ủ ạ ộ ứ h ừ ng hành vi ng x c a h c viên v a theo yêu c u c a ho t đ ng quân
ẹ ầ ặ ệ ự ộ ẩ ự ừ s , v a theo tiêu chu n cái đ p. C n đ c bi t chú ý, s tác đ ng vào tri
ỹ ủ ọ ứ ẩ ả ẩ ẩ ỹ ỹ ỉ ạ th c th m m , tình c m th m m và ý chí th m m c a h c viên ch đ t
54
ả ự ự ư ệ ọ ỹ ườ ẩ hi u qu th c s khi đ a cái th m m vào h thông qua con đ ạ ng: d y
ươ ự ề ẽ ạ ạ ộ ọ ỗ d rèn nêu g ng. Đi u đó t o ra đ ng l c m nh m thôi thúc h c viên
ứ ự ụ ự ưỡ ự ệ ấ ấ ươ ra s c t giáo d c, t tu d ng, t rèn luy n ph n đ u v n lên theo tiêu
ủ ẹ chí c a cái đ p.
ỹ ớ ứ ế ể ẩ ộ Ba là, nói đ n phát tri n ý th c th m m v i tính cách tác đ ng có
ủ ể ụ ủ ế ả ố ọ m c đích c a ch th ph i nói đ n nhân t ạ h c viên đào t o sĩ quan v i t ớ ư
ể ừ ứ ừ ể ẩ ủ ể ủ cách v a là khách th , v a là ch th c a quá trình phát tri n ý th c th m
ạ ộ ự ự ự ụ ự ẩ m . ỹ Ho t đ ng t giác, tích c c trong t giáo d c, t ệ rèn luy n th m m ỹ
ả ọ ữ ế ự ế ị ự ể ủ c a b n thân h c viên gi vai trò quy t đ nh tr c ti p s chuy n hoá quá
ỹ ủ ụ ườ ự ẩ trình giáo d c th m m c a nhà tr ng thành quá trình t ẩ ụ giáo d c th m
ớ ư ỹ ể ọ ị ự ụ ị ướ ẩ ỹ m . V i t cách khách th , h ch u s giáo d c, đ nh h ng th m m ; còn
ủ ể ọ ừ ủ ộ ự ả ỹ ừ ườ ớ ư v i t cách ch th , h v a ch đ ng t ụ ẩ c m th th m m t môi tr ng,
ỹ ừ ứ ệ ẩ ẩ ộ ỹ ạ ộ ừ v a lĩnh h i tri th c th m m , kinh nghi m th m m t ho t đ ng giáo
ướ ẩ ỹ ự ỹ ủ ứ ể ẩ ị ụ d c, đ nh h ng th m m và t chuy n hoá tri th c th m m c a mình
ề ẩ ả ẩ ỹ ưở ẩ ỹ thành tình c m th m m , ni m tin th m m , lý t ọ ỹ ng th m m , khát v ng
ẩ ỹ th m m ...
ế ợ ả ể ấ ứ ể ư ậ k t h p c hai bình di n Nh v y, ẩ ệ có th th y: Phát tri n ý th c th m
ỹ ủ ọ ư ộ ạ ậ ộ ổ ể ệ m c a h c viên đào t o sĩ quan th hi n nh m t quá trình v n đ ng t ng
ố ấ ứ ề ỹ ướ ợ ủ ấ ả h p c a t t c các thành t ẩ c u thành ý th c th m m theo chi u h ng đi
ề ướ ọ ề ả ấ ả ế ẫ lên, có nhi u b c nh y v t v ch t, do gi ệ i quy t các mâu thu n bi n
ủ ả ứ ố ự ứ ể ạ ẩ ch ng c a b n thân các nhân t đó, t o nên s phát tri n ý th c th m m ỹ
ễ ẹ ậ ộ ố ấ ủ ủ ọ c a h . Quá trình v n đ ng đó di n ra trong tính toàn v n, th ng nh t c a
ề ố ề ầ ệ ậ ộ ạ nhi u nhân t ố , nhi u t ng b c trong m i quan h tác đ ng qua l i và
ề ể ẫ ặ ắ ớ ể chuy n hoá l n nhau mang tính đ c thù g n li n v i quá trình phát tri n
ủ ể ộ ứ ặ nhân cách sĩ quan quân đ i và tính đ c thù c a quá trình phát tri n tri th c
ể ể ẩ ả ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ủ ọ th m m , phát tri n tình c m th m m , phát tri n ý chí th m m c a h c
ạ ộ ụ ạ ồ ờ viên. Đ ng th i, quá trình đó luôn thông qua ho t đ ng giáo d c đào t o và
ự ụ ự ệ ườ ỹ ở ẩ quá trình t giáo d c, t rèn luy n trong môi tr ng văn hoá th m m các
55
ườ ư ậ ứ ể ỉ ệ ọ h c vi n, tr ẩ ng sĩ quan. Ch có nh v y thì tri th c và quan đi m th m
ỹ ủ ọ ớ ượ ị ế ả m c a h c viên m i đ ẩ c khái quát ngày càng cao, xúc c m, th hi u th m
ỹ ưở ỹ ớ ề ẩ ặ ầ ố m , lý t ẩ ng th m m m i ngày càng b n ch t, nhu c u, mong mu n th m
ỹ ớ ượ ẩ ọ ỹ ử ế ẳ ị m và khát v ng th m m m i đ c kh ng đ nh qua th thách. K t thúc
ấ ự ế ể ạ ỗ ỗ ộ ọ m i giai đo n, m i năm h c là m t “đi m nút” đánh d u s bi n đ i v ổ ề
ấ ủ ế ố ấ ứ ẩ ộ ỹ ch t c a các y u t ạ c u thành ý th c th m m , và toàn b quá trình đào t o
ấ ướ ứ ể ả ẩ ỹ t ạ ườ i tr ng cũng đánh d u b ọ ủ c phát tri n nh y v t c a ý th c th m m .
ế ứ ạ ầ ộ ượ ớ M t khía c nh c n h t s c chú ý là: dù đ c nhìn nhân v i tính cách
ướ ứ ư ể ẩ ổ ạ ộ ho t đ ng h ể ự ng đích, nh ng nhìn t ng th s phát tri n ý th c th m m ỹ
ạ ọ ộ ệ luôn tuân theo ủ c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ậ ắ ầ ụ ễ ượ quy lu t khách quan. Đó là quá trình di n ra liên t c, b t đ u đ ị c đ nh
ướ ừ ườ ạ ồ ờ ữ ị ướ h ng t khi vào tr ng đào t o, đ ng th i gi đ nh h ng qua các năm
ượ ẳ ị ố ườ ự “phát tri nể ọ h c và đ c kh ng đ nh khi t ệ t nghi p ra tr ng, đó là s
ạ ạ ể ườ i tr ng”. trong quá trình h c”ọ hay “phát tri n trong quá trình đào t o t
ứ ể ẩ ạ ấ ế ị ự ỹ ủ ọ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan t t y u ch u s chi
ự ự ố ở ậ ặ ạ ộ ủ ẩ ỹ ph i b i quy lu t đ c thù c a cái th m m trong ho t đ ng quân s . S tác
ố ớ ớ ủ ể ụ ủ ể ạ ọ ộ đ ng c a các ch th giáo d c đào t o đ i v i l p khách th là h c viên
ể ở ạ ộ ườ ư đào t o đ tr thành sĩ quan quân đ i trong môi tr ự ạ ng s ph m quân s ,
ẽ ế ể ế ạ ậ ọ dù quan tr ng và m nh m đ n đâu cũng không th thay th quy lu t khách
ấ ặ quan mang tính đ c thù y.
ừ ự ể ế ứ ệ Phát tri n ý th c T s phân tích trên cho phép đi đ n quan ni m:
ỹ ủ ẩ ộ ệ ọ th m m c a h c viên đào t o t Nam là quá ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi
ạ ộ ậ ộ ồ ờ ự ậ trình v n đ ng đi lên theo quy lu t, đ ng th i thông qua ho t đ ng t giác,
ụ ượ ổ ứ ẽ ặ ị ướ có m c đích, đ ch c ch t ch và đ nh h c t ắ ủ ng đúng đ n c a các ch ủ
ể ở ệ ọ ườ ằ ộ th các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i nh m làm cho các y u t ế ố ấ c u
ỹ ủ ứ ẩ ọ ượ ừ ầ ầ thành ý th c th m m c a h c viên đ ậ c nâng d n theo t ng t ng b c,
ỹ ủ ứ ể ẩ ườ ỹ ươ chuy n hoá thành ý th c th m m c a ng i s quan t ng lai.
56
ấ ề ữ ứ ể ẩ ậ 1.2. Nh ng v n đ có tính quy lu t phát tri n ý th c th m m ỹ
ộ ệ ủ ọ c a h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ỹ ướ ứ ứ ề ể ẩ ậ ộ Nghiên c u v phát tri n ý th c th m m d ệ i góc đ duy v t bi n
ậ ị ư ứ ử ệ ặ ả ấ ớ ỉ ủ ch ng và duy v t l ch s , cùng v i vi c ch rõ b n ch t và đ c tr ng c a
ể ấ ữ ố ệ ả ầ khái quát và phân tích nh ng m i liên h b n quá trình phát tri n y, c n
ấ ấ ổ ế ủ ự ổ ị ch t, t t nhiên, n đ nh và ph bi n c a s phát tri n ể . Đó chính là nh ngữ
ệ ữ ơ ả ứ ề ậ ấ ố ẩ ấ v n đ có tính quy lu t mà c b n nh t là m i liên h gi a ý th c th m
ỹ ớ ờ ố ệ ữ ứ ể ẩ ẩ ố ỹ ỹ ớ m v i đ i s ng th m m , m i liên h gi a phát tri n ý th c th m m v i
ủ ể ự ụ ế ẩ ả ấ ỹ ch th giáo d c th m m , và tr c ti p nh t chính là vai trò b n thân ch ủ
ể ủ ữ ứ ề ẩ ậ ấ ỹ ậ th c a ý th c th m m . Theo đó lu n án t p trung vào nh ng v n đ có
ậ ướ tính quy lu t d i đây.
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ 1.2.1. Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o
ờ ố ơ ở ể ệ ượ ặ ạ sĩ quan Quân ẩ c đ t trên c s phát tri n đ i s ng th m ộ đ i nhân dân Vi t Nam đ
ỹ ở ọ ệ ườ m các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i
ỏ ế ử ủ ủ ể ậ ệ ậ ị Quan đi m c a ch nghĩa duy v t l ch s đòi h i ti p c n các hi n
ượ ặ ủ ờ ố ư ộ ự ể ẩ ộ ỹ t ầ ộ ng th m m nh m t th c th xã h i, m t m t c a đ i s ng tinh th n
ườ ồ ạ ả ơ ở ả ộ ế ở quy con ng i, ph n ánh t n t i xã h i, ph n ánh c s kinh t , b i đó là
ơ ở ồ ạ ậ ề ự ộ ủ ứ ụ ộ lu t v s ph thu c c a các hình thái ý th c xã h i vào c s t n t i xã
ằ ươ ấ ờ ố ứ ả ậ ộ ủ h i c a nó . C.Mác cho r ng: “Ph ấ ng th c s n xu t đ i s ng v t ch t
ế ị ầ ạ ộ ị quy t đ nh các quá trình sinh ho t xã h i, chính tr và tinh th n nói chung.
ứ ủ ả ườ ế ị ồ ạ ủ Không ph i ý th c c a con ng i quy t đ nh t n t ọ i c a h ; trái l ạ ồ i, t n
ạ ộ ủ ọ t ế ị i xã h i c a h quy t đ nh ý th c c a h ” [ ứ ủ ọ 63, tr.15].
ờ ố ờ ố ế ị ự ễ ả ộ ầ Đ i s ng xã h i th c ti n n y sinh và quy t đ nh đ i s ng tinh th n
ườ ơ ở ả ờ ố ẩ ủ c a con ng ỹ i. Theo đó, đ i s ng th m m chính là c s n y sinh và
ế ị ứ ự ể ẩ ộ ớ ỹ quy t đ nh s phát tri n ý th c th m m . Song, v i tính cách là m t hình
ứ ế ạ ộ ượ ứ ầ ẩ ộ thái ý th c xã h i thu c ph m trù ki n trúc th ng t ng, ý th c th m m ỹ
ố ủ ơ ở ạ ầ ị ự ỉ ự ươ s t ng tác qua không ch ch u s chi ph i c a c s h t ng mà còn có
ạ ẫ ứ ớ ộ ể ộ l i l n nhau v i các hình thái ý th c xã h i khác ạ đ cùng tác đ ng m nh
57
ẽ ở ạ ế ự ủ ờ ố ể ẳ ị m tr l i đ n s phát tri n chung c a đ i s ng xã h i. ộ C.Mác kh ng đ nh:
ự ủ ể ậ ị ế ọ ọ "S phát tri n c a chính tr , pháp lu t, tri t h c, tôn giáo, văn h c, ngh ệ
ơ ở ự ự ể ề ậ ế ấ ả thu t v.v. đ u d a trên c s s phát tri n kinh t ư . Nh ng t t c chúng
ả ưở ẫ ả ưở ế ơ ở cũng có nh h ng l n nhau và nh h ng đ n c s kinh t " [ ế 65, tr.271].
ỉ ắ ứ ự ề ể ỹ Nh v y, ẩ ư ậ s phát tri n ý th c th m m không ch g n li n v i ớ hoàn c nhả
ấ ị ườ ỹ ự ễ ự ế ờ ố ẩ ố s ng nh t đ nh ủ c a con ng i, tr c ti p là đ i s ng th m m th c ti n, mà
ị ự ứ ể ố ộ ộ ở ổ còn ch u s chi ph i, ràng bu c b i t ng th các hình thái ý th c xã h i
ổ khác trong t ng hoà các ộ . ệ quan h xã h i
ự ộ ừ ấ ủ ờ ố ề ậ ự ữ ề ệ S tác đ ng t nh ng ti n đ v t ch t c a đ i s ng hi n th c vào ý
ứ ế ề ế ắ ườ th c con ng ườ ượ i đ c V.I.Lênin nh c đ n khi nói v lôgíc: “N u ng i ta
ệ ữ ủ ể ứ ể ố nghiên c u m i quan h gi a ch th và khách th trong lôgích, thì cũng
ớ ủ ự ồ ạ ủ ữ ề ề ầ c n chú ý t i nh ng ti n đ chung c a s t n t i c a ch th c th ( s ủ ể ụ ể ═ ự
ườ ả ậ ủ ố s ng c a con ng i) trong hoàn c nh khách quan.” [53, tr.216]. Do v y, con
ườ ủ ể ứ ủ ả ẩ ỉ ng ả i không ch là s n ph m c a hoàn c nh mà còn là ch th thích ng và
ỏ ủ ạ ố ữ ủ ả ợ ớ ả ạ c i t o hoàn c nh cho phù h p v i nh ng đòi h i c a ho t s ng c a chính
ằ ườ ạ ứ ế ả ỉ ọ h . C.Mác đã ch ra r ng: “Con ng i t o ra hoàn c nh đ n m c nào, thì
ả ạ ườ ế ứ ấ hoàn c nh cũng t o ra con ng i đ n m c y” [62, tr.55 ]. Theo C.Mác, con
ườ ạ ệ ề ườ ậ ợ ng i t o ra đi u ki n môi tr ng thu n l ọ ế i cho chính h đ n đâu thì năng
ả ạ ế ớ ủ ọ ể ươ ứ ậ ộ ự l c, trình đ nh n th c, c i t o th gi i c a h cũng phát tri n t ứ ng ng.
ỹ ợ ị ẩ ề ườ Đi u đó cũng có nghĩa, giá tr th m m h p thành môi tr ẩ ng văn hoá th m
ủ ể ỹ ủ ả ượ ứ ề ẩ ỹ ặ m chính là cái n n mà ý th c th m m c a ch th ph i đ c đ t trong
ườ ế ự ể ươ ứ ự ươ ể ứ môi tr ng đó đ tìm đ n s phát tri n t ng ng. S t ng ng đó không
ỉ ở ắ ứ ủ ặ ẩ ỹ ươ ch s c thái có tính đ c thù c a ý th c th m m mà còn là t ứ ng ng v ề
ể ủ ừ ẩ ộ ỹ ườ ứ trình đ phát tri n c a ý th c th m m trong t ng môi tr ả ng, hoàn c nh
ụ ể c th .
ỹ ủ ọ ứ ể ạ ẩ ộ S ự phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ ượ ơ ở ể ặ t ế t ấ y u đ c đ t trên c s phát tri n đ i ờ s ngố nhân dân Vi t Nam cũng
ầ ỹ ở ừ ệ ẩ ườ ộ tinh th n xã h i nói chung và ờ ố đ i s ng th m m ọ t ng h c vi n, tr ng sĩ
58
ờ ố ỹ ở ẩ ệ ọ ườ quan nói riêng. Đ i s ng th m m các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i
ươ ủ ờ ố ệ ặ ộ ườ ộ là m t ph ng di n đ c thù c a đ i s ng xã h i trong môi tr ự ng quân s .
ể ổ ươ ạ ộ ứ ạ ố Đó là t ng th các ph ủ ng th c ho t đ ng s ng c a quân nhân cách m ng,
ượ ướ ỹ ệ ố ộ ệ ố ị ẩ ữ đ c nhìn d ữ i góc đ h th ng nh ng giá tr th m m , h th ng nh ng
ỹ ệ ố ệ ẩ ạ ộ ữ ẩ ỹ ệ ố quan h th m m , h th ng nh ng hình thái ho t đ ng th m m , h th ng
ữ ế ạ ộ ứ ể ế ẩ ổ ỹ nh ng thi ố t ch văn hoá th m m …, t c là nhìn t ng th ho t đ ng s ng
ạ ộ ưở ụ ẩ ỹ ủ ọ ở c a h góc đ sáng t o và h ng th cái th m m .
ệ ố ể ố ấ ủ ữ ề ỉ Trong tính ch nh th th ng nh t c a nh ng h th ng nói trên đ u có
ế ố ữ ợ ự ẩ ự s dung h p gi a y u t ỹ ớ ặ văn hoá – th m m v i đ c thù quân s và yêu
ế ủ ự ự ế ạ ộ ụ ầ c u tr c ti p c a ti n trình giáo d c – đào t o. Chính s tác đ ng qua l ạ i
ế ừ ự ế ế ố ữ ọ ậ ờ ố ộ tr c ti p hay gián ti p t nh ng y u t ệ thu c đ i s ng h c t p, rèn luy n,
ủ ạ ẩ ạ ạ ắ ọ ỹ sinh ho t… c a h c viên đào t o sĩ quan t o nên s c thái th m m riêng
ườ ự ở ừ ệ ườ ủ c a môi tr ng văn hoá quân s ọ t ng h c vi n, tr ế ng sĩ quan, và đ n
ượ ỹ ủ ọ ự ế ứ ể ẩ ố l t nó tr c ti p chi ph i quá trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên.
ỹ ủ ứ ể ạ ẩ ọ ộ ự S phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ ệ ố ị ự ị ẩ ủ ộ ỹ nhân dân Vi t Nam ch u s tác đ ng c a h th ng giá tr th m m trong
ườ ự ở ệ ọ ườ môi tr ng văn hoá quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan.
ệ ố ị ẩ ỹ ở ữ ệ ọ ườ H th ng nh ng giá tr th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ự ế ự ả ị ỉ ể ố ộ đ i ph n ánh s k t tinh giá tr văn hoá quân s trong tính ch nh th th ng
ề ặ ấ ủ ệ ấ ạ ẩ ỹ ỹ ị nh t c a giá tr chân – thi n – m , song nh n m nh v m t th m m . Giá
ị ẩ ỹ ấ ượ ẩ ứ ạ ậ tr th m m y đ ể ả c n ch a trong các d ng thái văn hoá v t th (c nh
ườ ổ ứ ả ườ ườ ậ ơ quan nhà tr ng; t ch c gi ng đ ng, thao tr ng, bãi t p, sa bàn, n i ăn
ở ụ ể ạ ạ ậ ưở , sinh ho t...) và d ng thái văn hoá phi v t th (m c tiêu, lý t ế ng chi n
ề ố ườ ố ố ế ố ự ấ đ u; truy n th ng nhà tr ng; tác phong, l i s ng, n p s ng quân s ; trình
ế ố ệ ậ ừ ấ ố ộ đ văn hoá ngh thu t…). Các y u t này v a mang tính th ng nh t trong
ừ ạ ạ ặ ủ ph m vi toàn quân, v a mang tính đa d ng, phong phú theo đ c thù c a
ủ ể ề ặ ị ừ t ng quân, binh ch ng, đ c đi m vùng mi n, đ a bàn đóng quân cũng nh ư
ệ ườ ộ ườ ọ ủ ừ c a t ng h c vi n, tr ự ng sĩ quan. S tác đ ng th ủ ệ ố ng xuyên c a h th ng
ệ ủ ọ ọ ậ ờ ố ỹ ế ị ẩ ạ ộ giá tr th m m đ n đ i s ng và ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c viên
59
ạ ở ệ ọ ườ ộ đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ỉ ư ế ng sĩ quan quân đ i không ch đ a đ n
ữ ể ẹ ả ả ầ nh ng xúc c m thích thú, yêu quý cái hay, cái đ p đ tho mãn nhu c u
ỹ ủ ừ ẩ ướ ấ ấ ẩ ỹ ọ th m m c a h , mà còn t ng b ắ c in d u n văn hoá th m m sâu s c,
ỗ ọ ừ ể ể ấ ẩ th m th u và chuy n hoá vào nhân cách m i h c viên đ không ng ng phát
ể ẩ ỹ ứ tri n ý th c th m m .
ự ế ị ẩ ể ậ ỹ ườ ữ S ti p nh n, chuy n hoá nh ng giá tr th m m trong môi tr ng văn
ườ ủ ứ ấ ấ ả ọ ủ hoá c a nhà tr ng thành tri th c, tình c m, ý chí ph n đ u c a h c viên
ươ ờ ợ ụ ệ ẩ ắ ỹ ề v ph ộ ấ ng di n th m m là cao hay th p, sâu s c hay h i h t ph thu c
ứ ộ ệ ố ủ ẩ ộ ỹ ị vào m c đ tác đ ng c a chính h th ng giá tr văn hoá th m m trong môi
ườ ấ ượ ọ ậ ệ ở ộ ườ tr ọ ng y. H c viên đ c h c t p, rèn luy n m t nhà tr ng có c s ơ ở
ư ấ ẩ ạ ườ ồ ỹ ậ v t ch t mang tính th m m cao nh doanh tr i, thao tr ụ ng, đ dùng ph c
ủ ừ ạ ộ ệ ẹ ậ ọ ụ ọ ậ v h c t p, công tác g n đ p, quy c , v a thu n ti n cho ho t đ ng quân
ạ ọ ạ ớ ợ ượ ự ư ự ừ s v a phù h p v i sinh ho t h c viên thì luôn t o đ ấ c s h ng ph n,
ạ ọ ườ tr ng thái tâm lý thích thú, t ư ưở t ng trân tr ng, yêu quý nhà tr ng. Môi
ườ ả ườ ượ ế ế ậ ộ tr ng c nh quan nhà tr ng đ c thi ỹ ẽ t k m t cách thu n m s là
ồ ự ự ả ể ưở ẹ ắ ngu n l c cho s n y sinh, phát tri n lý t ủ ề ng đúng đ n v cái đ p c a
ế ả ườ ơ ở ộ ọ h c viên. Ng ượ ạ c l i, n u c nh quan môi tr ộ ng, n i ăn … lu m thu m,
ế ự ố ẽ ạ ấ ả ộ ộ l n x n, thi u s th ng nh t, hài hoà thì s t o nên ph n c m ả ở ỗ ọ m i h c
ế ậ ẫ ậ ố viên, th m chí d n đ n tâm lý chán ghét, mu n xa lánh… và do v y không
ể ị ướ ứ ậ ọ ộ ế th nói đ n đ nh h ng nh n th c và hành đ ng cho h c viên theo tiêu chí
ẹ ượ cái đ p đ c.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ ự S phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ ả ế ệ ố ệ ẩ nhân dân Vi t Nam ắ g n li n v i ề ớ gi i quy t h th ng các quan h th m m ỹ
ứ ứ ự ẩ và cách th c ng x ẹ . ử văn hoá theo chu n m c cái đ p
ủ ọ ệ ố ở ệ ọ ườ ệ H th ng các quan h văn hoá c a h c viên các h c vi n, tr ng sĩ
ộ ằ ự ồ ệ ổ ờ quan quân đ i n m trong t ng hoà các quan h văn hoá quân s , đ ng th i
ư ư ủ ệ ệ ặ ạ ọ mang đ c tr ng c a quan h văn hoá s ph m. Đó là các quan h “d c”
ữ ọ ữ ả ọ ớ ộ ớ gi a h c viên v i cán b qu n lý, gi a h c viên v i giáo viên… cùng các
ữ ọ ữ ọ ớ ọ ệ quan h “ngang” gi a h c viên v i h c viên, gi a h c viên v i l c l ớ ự ượ ng
60
ụ ụ ữ ọ ữ ọ ớ ớ ơ ph c v , gi a h c viên v i nhân dân n i đóng quân, gi a h c viên v i môi
ườ ệ ả ọ ậ ệ ấ ế tr ng sinh thái… Vi c gi ệ i quy t các quan h y trong h c t p, rèn luy n,
ạ ủ ự ề ế ẹ ẩ ọ sinh ho t c a h c viên nhìn theo chu n m c cái đ p đ u đem đ n giá tr ị
ứ ứ ử ủ ẩ ạ ỹ th m m trong cách th c ng x văn hoá c a quân nhân cách m ng hoà
ứ ứ ử ủ ệ ẩ ặ ớ ỹ ọ quy n v i cách th c ng x văn hoá mang tính đ c thù c a th m m h c
ườ ệ ạ ầ ồ ồ ộ ớ đ ng. Đó là tình đ ng chí, đ ng đ i hoà quy n v i tình b n, tình th y trò,
ị ẩ ỹ ượ ề ế ừ ữ ứ ni m khát khao tri th c... Giá tr th m m đ c “chi ấ t xu t” t ố nh ng m i
ệ ố ẹ ẽ ẩ ế ị ấ quan h t t đ p này s th m th u và quy t đ nh quá trình hình thành, phát
ỹ ủ ọ ệ ố ẹ ữ ứ ể ẩ ố tri n ý th c th m m c a h c viên. Nh ng m i quan h t ậ t đ p trong t p
ể ọ ợ ườ ể ạ tr ẩ ng th m m th h c viên còn h p thành ộ ộ ỹ bi u đ t giá tr văn hoá B đ i ị
ụ ồ ứ ữ ẩ C H , hàm ch a và ộ ụ ầ h i t ủ đ y đ nh t ấ nh ng ph m ch t ấ tinh hoa mang
ả ủ ề ẩ ộ ỹ ệ truy n th ng ố nhân văn và th m m cao c c a Quân đ i nhân dân Vi t Nam.
ệ ủ ọ ự ẹ ạ ẩ ố ứ Các m i quan h c a h c viên đào t o sĩ quan theo chu n m c cái đ p có s c
ề ế ạ ể ị ướ ố ớ ề ẫ m nh truy n d n, đi u ti t, ki m soát, đ nh h ủ ọ ạ ộ ng đ i v i ho t đ ng c a h c
ờ ấ ứ ẫ ậ ả ả ồ ộ viên, đ ng th i th m sâu vào c trong nh n th c l n ý chí, hành đ ng, c trong
ả ố ố ạ ư ưở t t ồ ng và tâm h n, tình c m, l ệ ứ ố i s ng, t o thành s c s ng bên trong và di n
ồ ắ ạ ạ ưở ẩ ẩ ự m o bên ngoài thúc đ y s sáng t o, b i đ p lý t ẹ ủ ỹ ng th m m cao đ p c a
ữ ệ ế ẩ ờ ỹ ọ h c viên. Ng ượ ạ c l ẽ ẫ i, n u xa r i nh ng quan h văn hoá th m m đó s d n
ơ ọ ậ ề ế ả ộ ự ụ ế đ n gi m sút ni m tin, đ ng c h c t p thi u trong sáng, mang tính th c d ng
ể ượ ể ọ ứ ẩ ắ ỹ thì h c viên không th phát tri n đ ả c tri th c th m m đúng đ n, tình c m
ỹ ề ữ ạ ẩ ẩ ỹ th m m lành m nh, ý chí th m m b n v ng.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ ự S phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ ượ ự ữ ệ nhân dân Vi t Nam đ ạ c hi n th c hoá thông qua nh ng hình thái ho t
ẩ ộ ỹ ở ệ ọ ườ ộ đ ng th m m phong phú và sinh đ ng các h c vi n, tr ng sĩ quan.
ệ ố ạ ộ ỹ ở ữ ẩ ệ ọ H th ng nh ng hình thái ho t đ ng th m m các h c vi n, tr ườ ng
ộ ượ ế ậ ướ ộ ờ ố ẩ ỹ sĩ quan quân đ i đ c ti p c n d ồ i góc đ đ i s ng th m m bao g m
ạ ộ ỹ ự ư ế ệ ẩ ạ các ho t đ ng th m m tr c ti p nh sinh ho t văn ngh , sáng tác ngh ệ
ạ ộ ự ễ ệ ế ậ ậ ả ộ ư thu t, h i di n ngh thu t... và c các ho t đ ng không tr c ti p nh ng
ỹ ề ệ ị ẩ ứ ự ẩ ỹ ỹ ế ư ẩ ẫ v n ch a đ ng giá tr th m m nh th m m đi u l nh; th m m chi n
61
ẵ ấ ế ấ ỹ ọ ậ ẩ ộ ệ ấ đ u, hu n luy n, s n sàng chi đ u; th m m h c t p, lao đ ng, công tác;
ế ố ỹ ượ ẩ ạ ẩ ỹ th m m trong n p s ng, sinh ho t quân nhân… Tính th m m đ ộ c b c
ạ ộ ể ượ ề ằ ướ ộ ừ ấ ả l t t c các ho t đ ng này đ u có th đ t c đánh giá b ng th c đo giá
ẩ ạ ị ườ ự ẩ ỹ ị ỹ tr văn hoá th m m và t o nên môi tr ng th m m tích c c. Giá tr văn
ạ ộ ỹ ủ ẩ ạ ườ hoá th m m c a ho t đ ng càng cao thì càng t o ra tr ẩ ng th m m ỹ
ố ớ ờ ố ự ể ấ ậ ạ ẩ ỹ m nh có th thâm nh p, th m m hoá đ i v i đ i s ng quân s và nh t là
ệ ủ ọ ọ ậ quá trình h c t p, rèn luy n c a h c viên.
ạ ộ ữ ẩ ạ ỹ Thông qua nh ng hình thái ho t đ ng th m m đa d ng, phong phú và
ệ ộ ọ ườ ữ ị sinh đ ng trong các h c vi n, tr ẩ ng sĩ quan mà nh ng giá tr văn hoá th m
ệ ẩ ỹ ượ ỹ ờ ở ự ệ ồ ộ m và quan h th m m đ ự c hi n th c hoá, đ ng th i tr thành đ ng l c
ỹ ủ ọ ứ ự ế ể ẩ ấ tr c ti p phát tri n ý th c th m m c a h c viên. Nâng cao tính ch t, trình
ỹ ủ ấ ả ạ ộ ụ ư ặ ạ ộ ẩ đ th m m c a t t c các m t ho t đ ng giáo d c – đào t o cũng nh các
ạ ộ ườ ị ẩ ẽ ỹ ự ho t đ ng quân s khác trong nhà tr ng s làm cho giá tr th m m thâm
ặ ờ ố ị ọ ậ ạ ọ ơ ườ nh p vào m i m t đ i s ng các đ n v h c viên, t o ra tr ẩ ng th m m ỹ
ỹ ủ ọ ế ả ự ả ẩ ộ tích c c tác đ ng đ n c m xúc, tình c m th m m c a h c viên.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ ự S phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ ượ ướ ế ế nhân dân Vi t Nam đ ị c đ nh h ở ệ ố ng b i h th ng thi t ch văn hoá quân
ệ ọ ườ ự s trong các h c vi n, tr ng sĩ quan.
ệ ố ế ự ở ế ệ ọ ườ H th ng thi t ch văn hoá quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ồ ế ữ ế ế ạ ạ ớ ỉ quân đ i bao g m các thi t ch lãnh đ o ch huy v i nh ng k ho ch, quy
ạ ộ ạ ộ ế ế ch ho t đ ng văn hoá, kinh phí ho t đ ng văn hoá...; các thi t ch t ế ổ ứ ch c
ụ ữ ư ơ ự ệ ấ ị th c hi n nh c quan chính tr , tuyên hu n, thanh niên, ph n , cán b ộ
ề ế ế ơ ở ậ ấ nhân viên chuyên trách v văn hoá cùng các thi t ch c s v t ch t văn
ư ệ ư ạ ả ộ ồ hoá nh nhà văn hoá, th vi n, b o tàng, câu l c b , phòng H Chí Minh.
ệ ố ế ệ ự ế ọ ọ H th ng các thi t ch này đóng vai trò quan tr ng trong vi c l a ch n các
ẩ ỹ ị ế ế ạ ộ ẩ ẩ ỹ giá tr văn hoá th m m , thi t k , chu n hoá các ho t đ ng th m m và
ạ ộ ụ ằ ị ướ ả ẩ phát huy tác d ng các ho t đ ng đó nh m đ nh h ỹ ng c m xúc th m m ,
ị ế ỹ ưở ồ ưỡ ứ ẩ ỹ ẩ th hi u th m m , lý t ng th m m … và "đánh th c", b i d ng kh ả
ỹ ủ ọ ế ạ ẩ ế ế ườ năng sáng t o th m m c a h c viên. N u các thi t ch này th ng xuyên
62
ượ ố ữ ấ ượ ủ ệ ắ đ c quan tâm ki n toàn, c ng c v ng ch c, nâng cao ch t l ạ ng ho t
ẽ ạ ậ ợ ể ề ệ ẩ ộ đ ng thì s t o đi u ki n thu n l ị i đ cho các giá tr văn hoá th m m ỹ
ặ ờ ố ạ ộ ụ ậ ọ ủ thâm nh p và phát huy tác d ng trong m i m t đ i s ng, ho t đ ng c a
ừ ầ ị ướ ỹ ủ ứ ể ẩ ọ h c viên, t đó góp ph n đ nh h ọ ng phát tri n ý th c th m m c a h c
ớ ọ ỏ ữ ắ ặ ả ị viên g n v i l c b , ngăn ch n nh ng ph n giá tr .
ệ ẩ ệ ố ị ẩ ự ỹ ỹ T u trung, các h th ng giá tr th m m , quan h th m m , hình thái
ạ ộ ỹ ế ỹ ấ ế ẩ ẩ ho t đ ng th m m và thi t ch văn hoá th m m c u thành môi tr ườ ng
ể ượ ự ậ ở ế ươ ệ ẩ văn hoá quân s có th đ c ti p c n ph ờ ố ng di n đ i s ng th m m ỹ
ệ ườ ẩ ộ ỹ ọ trong các h c vi n, tr ờ ố ng sĩ quan quân đ i. Đ i s ng th m m đó luôn
ố ớ ự ề ậ ể ế ể ề ấ ứ đóng vai trò là ti n đ v t ch t không th thi u đ i v i s phát tri n ý th c
ỹ ủ ọ ờ ố ẩ ạ ẩ ộ ỹ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i. Đ i s ng th m m trong
ệ ọ ườ ự ứ ỉ ạ ộ các h c vi n, tr ấ ng sĩ quan quân đ i không ch t o nên s h ng thú, h p
ố ớ ọ ụ ứ ể ấ ẩ ỹ ẫ d n đ i v i h c viên mà còn có tác d ng đ cung c p tri th c th m m ,
ơ ở ự ễ ể ị ể ậ ắ ẩ ỹ ị đ nh hình quan đi m, lý lu n th m m đúng đ n, là c s th c ti n đ đ nh
ướ ơ ậ ị ế ả ẩ ỹ ưở ủ h ng, kh i d y c m xúc, th hi u th m m và lý t ọ ng c a h c viên,
ồ ổ ờ ệ ạ ự ấ ẩ ấ ộ ọ ươ ồ đ ng th i, b i b , khích l , t o đ ng l c thúc đ y h ph n đ u v n lên
ữ ế ạ ầ ẩ ẩ ọ ỹ ị sáng t o giá tr và chi m lĩnh nh ng nhu c u th m m , khát v ng th m m ỹ
cao đ p. ẹ
ỹ ủ ọ ứ ể
ạ sĩ quan Quân ẩ 1.2.2. Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ỹ ả ủ ụ ế ệ ẩ t Nam là k t qu c a giáo d c th m m ộ đ i nhân dân Vi
ờ ố ứ ế ẩ ẩ ả ỹ ỹ ự Ý th c th m m xét đ n cùng là s ph n ánh đ i s ng th m m – đó
ỉ ạ ề ấ ẩ ỹ ơ ở ề ờ ố là v n đ có tính nguyên lý. Song đ i s ng th m m ch t o nên c s , ti n
ơ ở ề ỹ ể ề ấ ứ ể ẩ ề ấ ế ủ đ t t y u c a phát tri n ý th c th m m , đ cho c s , ti n đ y đ ượ c
ụ ể ẩ ỹ ự ệ ấ ộ ề giáo d c th m m là đ ng thái không th thi u hi n th c hoá thì v n đ ế .
ấ ủ ộ ố ụ ự ụ ề ẩ ỹ Th c ch t c a giáo d c th m m là quá trình truy n th toàn b v n văn
ế ệ ướ ẩ ế ệ ứ ề ằ ỹ ủ hoá th m m c a th h tr c cho th h sau b ng nhi u cách th c khác
ụ ề ẩ ộ ỹ ườ ủ nhau, song đ u là tác đ ng có ch đích. Giáo d c th m m là con đ ng c ơ
ứ ữ ể ấ ẩ ỹ ế ố ả b n nh t làm cho quá trình phát tri n ý th c th m m không nh ng k t n i
ượ ạ ớ ộ ỹ đ ữ ẩ c v i toàn b kho tàng văn hoá th m m , mà còn là t o nên nh ng
63
ườ ắ ượ ự ượ ộ ạ “đ ng t ể t” đ có đ c s v t g p văn hoá, tránh tình tr ng “phát minh
ạ ữ ể ậ ẩ ằ ỹ l ứ ụ i nh ng phát minh”. Do v y, giáo d c th m m nh m phát tri n ý th c
ỹ ủ ọ ẩ ạ ộ ệ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ấ t Nam là v n
ậ ề đ có tính quy lu t.
ỹ ố ớ ọ ụ ẩ ạ ở Giáo d c th m m đ i v i h c viên đào t o sĩ quan ệ ọ các h c vi n,
ườ ạ ộ ụ ặ ộ tr ng sĩ quan quân đ i là ho t đ ng giáo d c có tính đ c thù, không ch ỉ
ườ ố ở ạ ộ ự ủ ấ ở b i môi tr ụ ng, tính ch t ho t đ ng c a quân s mà còn chi ph i b i m c
ự ả ằ ấ ườ ọ đích nh m phát huy m i năng l c b n ch t ng ậ i quân nhân theo quy lu t
ự ụ ượ ổ ứ ặ ạ ộ ho t đ ng t giác, có m c đích đ ch c ch t ch c t ẽ ẹ ủ c a cái đ p. Đó là
ướ ụ ầ ộ ớ ị và đ nh h ắ ủ ng đúng đ n c a các ch ủ thể v i m c tiêu, yêu c u, n i dung
ươ ụ ươ ứ ự ứ ớ ợ và ph ng th c giáo d c t ng x ng, phù h p v i xây d ng mô hình nhân
ườ ủ ừ ườ cách ng i sĩ quan c a t ng ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ nh m ằ nâng
ứ ậ ẩ ộ ỹ ưở ẹ ẩ ỹ cao trình đ nh n th c th m m , lý t ng th m m cao đ p, hình thành th ị
ế ưở ẩ ạ ạ ẩ ầ ỹ ỹ hi u và lý t ng th m m lành m nh, t o nên nhu c u th m m chân
ẩ ự ự ế ạ chính, thúc đ y ý chí ủ ộ , quy t tâm và năng l c sáng t o, tích c c, ch đ ng
ổ ể ọ ậ ụ ệ ắ ấ ấ ọ kh c ph c m i khó khăn gian kh đ h c t p, rèn luy n ph n đ u tr ở
ẹ ủ ộ ườ ộ ươ thành m t nhân cách đ p c a ng i sĩ quan quân đ i t ng lai.
ạ ộ ẩ ỹ ờ ả ố ụ Ho t đ ng giáo d c th m m bao gi ệ ệ cũng ph n ánh m i liên h bi n
ứ ủ ủ ể ủ ủ ữ tính ch quan ch ng gi a c a ch th giáo d c v i ụ ớ tính khách quan c a mô
ố ượ ạ ụ ầ ề ệ ụ ầ hình giáo d c c n đ t, đ i t ộ ng giáo d c c n tác đ ng, đi u ki n, hoàn
ườ ụ ầ ụ ể ị ướ ả c nh môi tr ng giáo d c c n khai thác… Đ giáo d c, đ nh h ẩ ng th m
ủ ể ệ ả ả ỹ ả ỏ m có hi u qu , đòi h i các ch th ph i gi i quy t t ệ ệ ế ố m iố quan h bi n t
ứ ủ ch ng gi a ữ các tính ch quan và khách quan y. ấ
ề ệ ỹ ở ụ ủ ẩ Đi u ki n khách quan c a quá trình giáo d c th m m ệ ọ các h c vi n,
ườ ế ố ể ặ ổ tr ng sĩ quan quân đ i ộ là t ng th các m t, các y u t ố , các m i quan h ệ
ư ụ ướ ầ ỹ bên ngoài quá trình giáo d c nh xu h ị ế ẩ ng, nhu c u th m m , th hi u
ỹ ủ ẩ ớ ẻ ờ ạ ủ ộ ộ th m m c a gi i tr ớ trong quân đ i và c a xã h i, th i đ i cùng v i
ệ ủ ỏ ề ữ ầ ườ nh ng yêu c u, đòi h i v mô hình nhân cách toàn di n c a ng i sĩ quan
64
ươ ự ệ ả ợ ộ ườ t ề ng lai. Đi u ki n y ệ ấ h p thành m t hoàn c nh hi n th c th ng xuyên
ủ ể ụ ế ế ả ỹ ộ tác đ ng, chi ph i ẩ ố đ n ch th giáo d c th m m và đ n tình c m th m ẩ
ứ ậ ẩ ẩ ọ ỹ ỹ ỹ ưở ị ế m , nh n th c th m m , th hi u th m m và khát v ng, lý t ẩ ng th m
ủ ể ượ ỹ ủ ạ ọ ớ m c a h c viên đào t o sĩ quan v i tính cách là ch th đ ụ c giáo d c
ẩ ỹ th m m .
ố ủ ụ ẩ ạ ọ ỹ Nhân t ch quan trong giáo d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan
ở ệ ọ ườ ộ ồ ổ ộ các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i g m t ng hoà các y u t ế ố M t là, .
ư ệ ố ụ ạ ỉ ủ vai trò c a các t ổ ứ ự ượ ch c, l c l ng giáo d c nh h th ng lãnh đ o, ch huy,
ạ ả ộ ộ ộ ọ ả qu n lý đào t o; đ i ngũ cán b qu n lý h c viên; đ i ngũ giáo viên; t ổ ứ ch c
ự ượ ầ ậ qu n chúng; l c l ng chuyên trách ề v văn hoá ự … Hai là, s nh n th c ứ c aủ
ề ẩ ỹ ứ ẩ các t ổ ứ ự ượ ch c, l c l ứ ng trên v ý th c th m m và phát tri nể th c th m m ỹ
ệ ủ ộ ệ ươ Ba ố ớ ự đ i v i s hoàn thi n nhân cách toàn di n c a đ i ngũ sĩ quan t ng lai.
ươ ế ạ ươ ị là, ch ng trình, k ho ch, ộ n i dung và ph ng th c ứ giáo d c, ụ đ nh h ướ ng
ữ ẩ ẩ ắ ẩ th m m th ự ỹ eo nh ng chu n m c, nguyên t c th m m ọ ỹ cho h c viên ủ c a các
ủ ể ự ẩ ấ ỹ ố ụ B n là, ch th giáo d c. ẩ ph m ch t, năng l c th m m cùng năng l c t ự ổ
ạ ộ ự ủ ụ ứ ệ ậ ẩ ỹ ch c ho t đ ng văn hoá ngh thu t, năng l c giáo d c th m m … c a các
ủ ể ể ứ ứ ẩ ọ ỹ ch th đ đáp ng yêu c u ạ ầ phát tri nể ý th c th m m cho h c viên đào t o
ế ố ấ ữ ố ủ sĩ quan. Nh ng y u t c u thành nhân t ch quan c a ủ ch th ủ ể giáo d cụ
ệ ệ ể ố ứ ẩ ớ ỉ th m m ấ ỹ có quan h bi n ch ng v i nhau trong tính ch nh th th ng nh t,
ấ ị ớ ư ủ ẩ th hi n ể ệ năng l c,ự trình đ ộ th m m ỹ nh t đ nh c a ch th ủ ể v i t cách nhân
ố ươ ề ớ ố ủ t ch quan trong m i t ng tác ệ v i đi u ki n khách quan. Trong tính quy
ủ ề ự ủ ủ ể ộ ệ ị đ nh c a đi u ki n khách quan thì tính năng đ ng, tích c c c a ch th giáo
ố ủ ế ị ấ ượ ụ ớ ư d c v i t cách là nhân t ch quan đóng vai trò quy t đ nh ch t l ệ ng, hi u
ạ ộ ả ủ ụ ứ ể ẩ ẩ ỹ ủ ọ ỹ qu c a ho t đ ng giáo d c th m m . Phát tri n ý th c th m m c a h c
ở ệ ọ ườ ạ viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ không n mằ
ngoài tính quy lu t yậ ấ .
ụ ạ ẩ ỹ ạ ộ ọ Quá trình giáo d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan là ho t đ ng
ủ ể ở ủ ủ ệ ọ ườ ộ có tính ch đích c a ch th các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i.
65
ủ ể ủ ụ ự ộ ủ S tác đ ng mang tính ch đích c a các ch th giáo d c chính là
ụ ứ ậ ậ ậ ạ ẩ ỹ ổ nh n th c và v n d ng sáng t o quy lu t th m m vào quá trình t ứ ch c
ụ ị ướ ẩ ạ ọ ỹ ở giáo d c, đ nh h ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan ọ các h c
ườ ụ ộ ợ ệ vi n, tr ể ớ ng sĩ quan quân đ i phù h p v i mô hình, m c tiêu phát tri n
ủ ệ ườ ộ nhân cách toàn di n c a ng ộ i sĩ quan quân đ i. Đó là quá trình tác đ ng
ự ữ ự ế ắ ạ ẩ ộ ồ đ ng b , tích c c, có k ho ch theo nh ng chu n m c, nguyên t c giáo
ỹ ớ ự ướ ẩ ẫ ị ướ ụ d c th m m v i s h ng d n, đ nh h ủ ng c a các t ổ ứ ự ượ ch c, l c l ng t ừ
ứ ệ ế ả ố ơ ỷ ở Đ ng u , Ban Giám đ c, Ban Giám hi u đ n các c quan ch c năng các
ườ ả ộ ộ ọ ệ ọ h c vi n, tr ự ng sĩ quan. Đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên và l c
ượ ủ ể ự ự ề ế ệ l ng chuyên trách v văn hoá là ch th tr c ti p th c hi n vi c t ệ ổ ứ ch c,
ụ ả ị ướ ể ẩ ỹ qu n lý quá trình giáo d c, đ nh h ứ ề ng th m m và đi u khi n hành vi ng
ẹ ạ ọ ớ ử ủ x c a h c viên đào t o sĩ quan theo tiêu chí cái đ p, có vai trò to l n tác
ế ạ ủ ộ ự ự ủ ự ẩ ộ ọ ộ đ ng tr c ti p t o ra đ ng l c thúc đ y tính tích c c, ch đ ng c a h c
ứ ế ẩ ộ ỹ ự ụ ỹ viên trong ti p thu, lĩnh h i tri th c th m m và t ẩ giáo d c th m m theo
ạ ủ ụ ầ ườ ỏ ọ ỉ m c tiêu, yêu c u đào t o c a nhà tr ề ng. Đi u đó đ òi h i h không ch có
ấ ị ự ẩ ộ ượ ả đ ỹ trình đ , năng l c th m m nh t đ nh mà còn ph i ị c trang b trình đ ộ
ỹ ọ ứ ề ế ả ẩ ả ồ ỹ ử ụ ki n th c m h c, trau d i kh năng truy n bá th m m , kh năng s d ng
ứ ươ ươ ụ ệ ẩ ằ ạ ỹ các hình th c, ph ng pháp, ph ệ ng ti n giáo d c th m m nh m đ t hi u
ẩ ả ả ồ ờ ươ ề ạ ẫ ụ qu giáo d c th m m t ỹ ố ư , đ ng th i ph i luôn g i u ứ ng m u v đ o đ c
ứ ử ế ự ộ ợ ố ố l i s ng, hành vi ng x và quan h . ệ N u không có s tác đ ng h p quy
ể ứ ỉ ẩ ậ ỹ ủ lu t th m m c a các ch th ế ủ ể thì không th th c t nh, phát huy năng khi u,
ở ườ ả ố ờ ẽ ặ ấ ố ọ ồ ủ kh năng, s tr ng, t ch t v n có c a h , đ ng th i s g p khó khăn
ị ướ ự ự ọ ậ ể ộ ọ ự trong đ nh h ng phát tri n, đ ng viên h c viên tích c c t h c t p, t rèn
ỹ ầ ự ữ ệ ẩ ấ ẩ ế ủ ườ luy n nh ng ph m ch t năng l c th m m c n thi t c a ng i sĩ quan
ạ ộ ự ủ ọ trong lĩnh v c ho t đ ng c a h .
ự ụ ẩ ạ ấ ọ ỹ ầ Giáo d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan th c ch t là góp ph n
ự ệ ệ hi n th c hoá mô hình nhân cách ộ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam.
ệ ọ ườ ạ ộ ộ Các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i là trung tâm đào t o đ i ngũ cán
ữ ậ ả ẩ ấ ợ ộ b , sĩ quan cho toàn quân, do v y ph i tích h p nh ng ph m ch t, nhân
66
ủ ườ ộ ể ổ ệ cách đ p ẹ c a ng i sĩ quan quân đ i đ b sung, hoàn thi n mô hình nhân
ụ ể ấ cách sĩ quan và c th hoá ( ẩ chu n hoá ụ , pháp quy hoá) mô hình y vào m c
ươ ạ ủ ườ ệ ệ tiêu, ch ng trình đào t o c a nhà tr ng. Trong đó, vi c quán tri ắ t sâu s c
ủ ể ạ ộ ứ ấ ậ ố ọ ủ và th ng nh t nh n th c, ho t đ ng c a các ch th đóng vai trò quan tr ng
ụ ầ ỹ ị ế ạ ẩ làm cho quá trình giáo d c th m m góp ph n hình thành, tôn t o v th và
ẹ ủ ả ườ ộ ướ ạ ầ hình nh đ p c a ng i sĩ quan quân đ i tr ớ ủ c yêu c u m i c a cách m ng.
ự ố ấ ả ượ ủ ặ ọ ọ S th ng nh t đó ph i đ c quán tri ệ trên m i m t, m i khâu c a qu t á trình
ụ ướ ụ ẩ ớ ụ giáo d c, rèn luy n ủ ọ ệ c a h c viên, h ng ỹ t giáo d c th m m i m c tiêu phát
ữ ị ọ tri n ể toàn di n ệ nhân cách h c viên theo mô hình đào t o. ạ Nh ng giá tr cao
ộ ộ ụ ồ ấ ẩ ườ ộ ẹ ủ đ p c a ph m ch t B đ i C H trong nhân cách ng ộ i cán b quân đ i
ế ộ ố ượ ố ủ ệ ổ ả qua các cu c kháng chi n ch ng quân xâm l ộ c, b o v T qu c c a m t
ấ ưở ẹ ủ ủ ả ế ộ đ i quân chi n đ u vì n ướ , vì dân, vì lý t c ng cao đ p c a Đ ng, c a Ch ủ
ể ượ ữ ồ ở ủ ị t ch H Chí Minh đã tr thành nh ng bi u t ờ ủ ng sáng ng i c a ch nghĩa
ạ ỹ ị anh hùng cách m ng, đó là nh ng ữ ẩ giá tr văn hoá th m m quý báu ả ầ c n ph i
ữ ồ ờ ổ ượ ế ụ đ c ti p t c tôn vinh, đ ng th i khái quát b sung thêm nh ng y u t ế ố ẩ th m
ẹ ủ ể ệ ườ ộ m m i ỹ ớ đ hoàn thi n nhân cách đ p c a ng i sĩ quan quân đ i cho phù
ớ ặ ạ ộ ể ượ ấ ỗ ợ h p v i đ c thù, tính ch t ho t đ ng và bi u t ủ ng anh hùng c a m i quân,
ủ ộ ệ binh ch ng nói riêng và nhân cách sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam nói
ướ ớ chung tr c tình hình m i.
ủ ể ụ ở ệ ọ ườ ộ Các ch th giáo d c các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i tác
ỹ ủ ứ ể ế ẩ ạ ọ ộ đ ng đ n phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan thông
ươ ụ ẩ ộ ỹ qua ch ng trình, n i dung giáo d c th m m .
ể ọ ạ ượ ự Đ h c viên đào t o sĩ quan có đ ụ ả c năng l c th c m, đánh giá v ề
ỹ ố ớ ẩ ặ ậ ộ ố m t th m m đ i v i cu c s ng xung quanh, nh n bi ế ượ t đ ẹ c cái đ p, cái
ẹ ả ộ không đ p, cái bi, cái hài, cái cao c , cái anh hùng… trong xã h i, trong lĩnh
ạ ộ ự ệ ậ ủ ự v c quân s , trong thiên nhiên, trong ngh thu t và trong ho t đ ng c a
ở ứ ộ ơ ượ ự ạ chính mình, và m c đ cao h n là có đ ề c năng l c tái sáng t o và truy n
ẩ ỹ ươ ườ ố ườ bá th m m trên c ị ng v ng i sĩ quan sau khi t ệ t nghi p ra tr ng, đòi
67
ủ ể ẩ ứ ả ộ ỹ ỏ ọ ớ ư h i h v i t ả cách là ch th th m m ph i có trình đ tri th c căn b n v ề
ỹ ố ố ấ ị ệ ẩ ẩ ỹ ượ th m m , v n s ng và kinh nghi m th m m nh t đ nh và đ ệ c rèn luy n
ạ ộ ủ ẩ ạ ỹ ườ trong ho t đ ng th m m đa d ng, phong phú c a nhà tr ộ ng quân đ i.
ướ ọ ủ ọ ủ ế ứ ạ Tr c khi vào đào t o sĩ quan, tri th c khoa h c c a h c viên ch y u là ở
ộ ạ ọ ữ ư ạ ẩ ộ ổ trình đ ph thông, ch a đ t trình đ đ i h c, nh ng thông tin th m m ỹ
ự ự ượ ư ứ ữ ậ trong lĩnh v c quân s đang đ ề c xác l p, nh ng tri th c đó ch a có ti n
ứ ự ể ế ỹ ự ủ ọ ẩ ề ự đ tr c ti p cho phát tri n ý th c th m m trong lĩnh v c quân s c a h .
ạ ở ệ ọ ườ ộ ọ Chính quá trình đào t o các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i giúp h có
ượ ệ ố ọ ự ứ ữ ộ ọ đ c h th ng nh ng tri th c khoa h c xã h i nhân văn, khoa h c t nhiên
ự ầ ọ ế ệ ứ ẩ ọ và khoa h c quân s c n thi ặ t, đ c bi ỹ t là tri th c khoa h c th m m .
ươ ạ ủ ụ ệ ọ ườ Trong ch ng trình giáo d c đào t o c a các h c vi n, tr ng sĩ quan
ớ ư ộ ộ ọ ỹ ọ quân đ i, môn m h c Mác Lênin v i t ằ cách là m t môn khoa h c nh m
ứ ơ ả ệ ẩ ấ ề ỹ ữ ữ ế ị trang b nh ng ki n th c c b n nh t v quan h th m m gi a con ng ườ i
ự ộ ự ứ ự ệ ẩ ỹ và hi n th c, trong đó có lĩnh v c quân s . N i dung tri th c th m m trang
ọ ậ ế ị ế ệ ọ ị b cho h c viên trong quá trình h c t p có vai trò quy t đ nh đ n vi c hình
ỹ ủ ể ẩ ỉ ứ thành, phát tri n ý th c th m m c a ng ồ ườ ọ Đó không ch bao g m i h c.
ơ ả ủ ỹ ọ ủ ữ ậ nh ng nguyên lý c b n c a m h c Mác Lênin; lý lu n ch nghĩa Mác
ủ ề ệ ể ả ậ Lênin, và quan đi m c a Đ ng ta v văn hoá ngh thu t, mà còn đ ượ ẩ c n
ứ ở ữ ầ ẩ ộ ỹ đan xen, thâm nh pậ ch a nh ng n i dung, yêu c u mang tính th m m
ấ ả ọ ươ ụ vào t t c các môn h c khác ổ trong t ng th ể ch ạ ng trình giáo d c – đào t o
ườ ờ ẩ ữ ệ ả ẩ ồ ỹ ự ứ ở nh ng tr i nghi m th m m th c ủ c a nhà tr ng, đ ng th i n ch a
ủ ọ ạ ộ ệ ạ ọ ti nễ c a h c viên trong m i ho t đ ng, sinh ho t, quan h ...
ệ ố ể ọ ươ ụ ế ạ Theo quan đi m h th ng, m i ch ng trình, k ho ch giáo d c trong
ỹ ề ụ ẩ ượ ặ ổ ố đó có giáo d c th m m đ u đ ể c đ t trong t ng th cân đ i, hài hoà,
ừ ơ ả ừ ấ ả ả ố ồ ờ giáo th ng nh t, b o đ m tính lôgíc, v a c b n v a nâng cao. Đ ng th i,
ố ợ ạ ộ ẩ ớ ỹ ị ằ ụ d c th m m ph i h p nh p nhàng v i các ho t đ ng khác nh m trang b ị
ứ ơ ả ỹ ọ ề ế ề ạ ồ ố ủ ki n th c c b n v các ph m trù c a m h c Mác Lênin, v ngu n g c,
ấ ủ ệ ượ ờ ố ẩ ộ ỹ ả b n ch t c a các hi n t ng th m m trong đ i s ng xã h i và trong lĩnh
ủ ự ứ ầ ạ ườ ụ ự v c quân s , đáp ng yêu c u, m c tiêu đào t o sĩ quan c a nhà tr ng.
68
ệ ố ớ ộ ụ ẩ ố ỹ ợ V i n i dung giáo d c th m m h p lý, cân đ i trong h th ng ch ươ ng
ụ ệ ọ ườ ạ ủ trình giáo d c đào t o c a các h c vi n, tr ọ ng sĩ quan, h c viên s đ ẽ ượ c
ề ả ệ ố ự ứ ể ấ ẩ ứ ỹ ạ cung c p h th ng tri th c th m m t o n n t ng cho s phát tri n ý th c
ỹ ủ ọ ẩ th m m c a h .
ủ ể ở ủ ộ ệ ọ ườ ự S tác đ ng c a ch th các h c vi n, tr ộ ế ng sĩ quan quân đ i đ n
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan thông qua các ph ươ ng
ụ ứ ứ ệ ạ ẩ ỹ th c, hình th c, bi n pháp giáo d c th m m đa d ng.
ử ụ ụ ứ ẩ ợ ỹ ệ S d ng h p lý các hình th c, bi n pháp giáo d c th m m trong h ệ
ố ươ ạ ủ ụ ệ ọ ườ th ng ch ng trình giáo d c đào t o c a các h c vi n, tr ng sĩ quan có vai
ọ ủ ọ ạ ệ nhãn quan th m mẩ trò quan tr ng trong rèn luy n ỹ c a h c viên đào t o sĩ
ể ệ ượ ể ả ế ắ ọ quan. K c các môn h c khác n u th hi n đ ẩ c tiêu chí, nguyên t c th m
ớ ặ ứ ắ ắ ợ ổ ỹ ể m thì ch c ch n phù h p v i đ c đi m tâm sinh lý l a tu i thanh niên, kích
ượ ự ự ọ ậ ự ề ệ ủ ọ thích đ c ni m say mê, tích c c t h c t p, t rèn luy n c a h c viên. Rèn
ệ ố ệ ẩ ạ ộ ọ ỹ ủ ọ luy n h th ng khí quan th m m c a h c viên – m t khía c nh quan tr ng
ứ ữ ể ầ ả ẩ ố ỹ hàng đ u trong phát tri n ý th c th m m ph i thông qua nh ng m i liên h ệ
ự ễ ọ ậ ệ ở ườ ờ ồ th c ti n trong quá trình h c t p, rèn luy n nhà tr ng. Đ ng th i, cá tính
ễ ế ổ ủ ọ ầ ượ ị ư ư ớ ổ ứ l a tu i nh a thích cái m i, tính d bi n đ i… c a h c viên c n đ c đ nh
ướ ạ ự ự ở ợ ệ ủ ọ ằ ề ướ h ng d i d ng g i m cho s t rèn luy n c a chính h b ng nhi u hình
ứ ươ ạ ộ ẩ ậ ỹ th c, ph ạ ng pháp ho t đ ng th m m đa d ng, phong phú, t p trung vào hai
ươ ủ ế ứ ươ ươ ph ụ ng th c giáo d c ch y u là ph ứ ự ế ng th c tr c ti p và ph ứ ng th c gián
ti p.ế
ươ ụ ứ ụ ế ẩ ỹ Ph ng th c giáo d c tr c ti p ự ế là ti n hành giáo d c th m m theo lĩnh
ệ ọ ườ ề ả ể ộ ủ ừ ự ặ v c đ c thù c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i n n t ng đ phát
ỹ ủ ọ ứ ự ể ẩ ẩ ạ ỹ tri n năng l c th m m , ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân
ệ ư ỹ ọ ả ạ ạ ộ đ i. Trong đó, vi c đ a vào gi ng d y các môn M h c Mác – Lênin, Đ o
ớ ư ọ ữ ằ ấ ọ ứ ọ đ c h c, Văn hoá h c v i t cách nh ng môn khoa h c nh m cung c p h ệ
ỹ ầ ứ ẩ ố ế ủ ể ẩ ỹ th ng tri th c văn hoá th m m c n thi t cho các ch th th m m đóng vai
ươ ụ ứ Ph ng th c giáo d c gián ti p trò quan tr ng. ọ ế là thông qua quá trình giáo d cụ
69
ướ ụ ẩ ẩ ọ ỹ ỹ ợ ể ị ổ t ng h p đ đ nh h ế ng th m m cho h c viên. Giáo d c th m m gián ti p
ụ ệ ạ ậ ọ ồ cho h c viên đào t o sĩ quan chính là vi c hoà nh p, l ng ghép giáo d c cái
ấ ả ạ ộ ụ ẹ đ p vào t ụ t c các ho t đ ng giáo d c khác: giáo d c chính tr t ị ư ưở t ng, giáo
ụ ụ ẩ ậ ộ ỹ ỷ ậ ụ ạ ứ d c đ o đ c, giáo d c pháp lu t, k lu t quân đ i… Giáo d c th m m gián
ế ố ẩ ế ồ ọ ỹ ệ ti p còn bao g m vi c khai thác các y u t ặ ờ ố th m m trong m i m t đ i s ng
ạ ộ ự ủ ườ và ho t đ ng quân s c a nhà tr ng.
ứ ệ ụ ể ể ỹ ư ụ ẩ Có nhi u ề hình th c, bi n pháp c th đ giáo d c th m m nh : thông
ọ ậ ệ ệ ấ ạ qua h c t p, hu n luy n; thông qua sinh ho t và quan h quân nhân; thông qua
ạ ộ ữ ệ ệ ậ ấ ậ ngh thu t và các ho t đ ng văn hoá ngh thu t; thông qua nh ng t m g ươ ng
ề ệ ố ứ ụ ệ ẩ ỹ ẹ đ p v ng ườ ố i t t vi c t t. Các hình th c, bi n pháp giáo d c th m m còn
ế ấ ệ ấ ượ ồ đ ẵ c l ng ghép trong hu n luy n, s n sàng chi n đ u; trong duy trì l ễ ế ti t, tác
ộ ủ ứ ủ ườ ế ố phong quân nhân và nghi th c c a quân đ i, c a nhà tr ng; trong n p s ng,
ạ ủ ọ ệ ộ ố sinh ho t c a h c viên và trong các m i quan h quân nhân, quân dân, xã h i.
ớ ộ ụ ứ ữ ự ệ ẩ ợ ỹ S phù h p gi a hình th c, bi n pháp v i n i dung giáo d c th m m là c ơ
ỹ ữ ứ ạ ộ ẩ ở ự ế ể ọ s tr c ti p đ h c viên đào t o sĩ quan lĩnh h i, tích lu nh ng tri th c th m
ỹ ầ ệ ẩ ỹ ừ m , kinh nghi m th m m c n thi ế ừ t, t ứ đó không ng ng nâng cao ý th c
ẩ ỹ th m m .
ấ ượ ụ ệ ả ẩ ỹ C t l ụ ng, hi u qu công tác giáo d c th m m theo m c tiêu, yêu
ườ ự ụ ợ ộ ổ ộ ạ ủ ầ c u đào t o c a nhà tr ự ng ph thu c vào s tác đ ng t ng h p, tích c c,
ườ ủ ự ế ạ ấ ỉ th ủ ể ng xuyên, tr c ti p c a các ch th là lãnh đ o, ch huy các c p, c ơ
ạ ả ộ ọ ồ ờ ộ ộ quan đào t o, đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên. Đ ng th i, m t
ụ ế ạ ẩ ọ ỹ khía c nh quan tr ng khác là bi n quá trình giáo d c th m m thành quá
ự ụ trình t giáo d c.
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ 1.2.3. Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân
ệ ộ ự ế ụ ọ ả ộ đ i nhân dân Vi t Nam ph thu c tr c ti p vào b n thân h c viên
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ộ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân
ệ ự ươ ứ ữ ệ ệ dân Vi t Nam là s t ề ng tác bi n ch ng gi a đi u ki n khách quan và nhân
ủ ả ữ ề ệ ọ ố ủ t ch quan c a b n thân h c viên. Đi u ki n khách quan là nh ng y u t ế ố
ườ ườ ỹ ở ẩ ườ ủ c a môi tr ộ ng xã h i, môi tr ng văn hoá th m m nhà tr ng và s tácự
70
ườ ế ủ ủ ể ụ ự ẩ ỹ ộ đ ng th ng xuyên, tr c ti p c a các ch th giáo d c th m m . Nhân t ố
ể ữ ủ ồ ố ấ ỹ ề ẩ ấ ẩ ổ ch quan g m t ng th nh ng t ch t th m m ti m tàng, ph m ch t, năng
ộ ậ ứ ả ộ ơ ưở ấ ấ ự l c, trình đ nh n th c, tình c m, ý chí, đ ng c , lý t ng ph n đ u theo con
ủ ọ ệ ạ ạ tính ch thủ ể ườ đ ng “binh nghi p”… c a h c viên đào t o sĩ quan t o nên
ủ ọ ể ẩ ố ừ th m mẩ ệ ớ khách th th m m ỹ c a h trong m i quan h v i ỹ t ả hoàn c nh, môi
ườ ọ ậ ạ ọ tr ng h c t p, rèn luy n ố ệ . Trong m i quan h y, ệ ấ h c viên đào t o sĩ quan
ị ự ủ ộ ườ ủ ể ẩ ừ v a ch u s tác đ ng c a môi tr ỹ ng văn hoá th m m và các ch th giáo
ể ẩ ự ộ ế ự ế ti p nh n, ỹ ừ ụ d c th m m , v a tr c ti p ậ chuy n hoá ấ s tác đ ng y thành quá
ự ự ị ướ ự ẩ ị ự ươ ớ ị trình t ụ t giáo d c, đ nh h ng hành vi , t th m đ nh giá tr , t n t v i lý
ủ cái th m mẩ ưở t ỹ.
ẹ ng cao đ p… c a ự ỗ ọ ươ ể ự ỗ ự ỉ ả Đ ng nhiên, s chuy n hoá đó ch x y ra khi m i h c viên có s n l c
ủ ự ỗ ự ể ệ ở ấ ớ M t làộ ch quan r t l n. ủ , s n l c ch quan th hi n ừ quá trình không ng ng
ỹ ố ỹ ầ ứ ậ ẩ ế ơ ở thu nh n, tích lu v n tri th c th m m c n thi t, làm c s nâng cao quan đi mể
ỹ ừ ẩ ụ ị ế ự ẩ ả ỹ ưở th m m , t đó xây d ng cách c m th , th hi u th m m và lý t ẩ ng th m m ỹ
ạ ẩ ầ ồ ờ ỹ ươ ớ ọ lành m nh, đ ng th i nâng cao nhu c u th m m và v ẩ n t i khát v ng th m
ẹ ủ ỹ ườ ự ấ ả m cao đ p c a ng i sĩ quan. ự Hai là, s tích c c tham gia vào t ạ t c các ho t
ơ ở ể ự ẩ ẩ ấ ẩ ỹ ỹ ầ ộ đ ng th m m là c s đ hình thành ph m ch t và năng l c th m m c n
ỹ ủ ể ẩ ườ thi ế ừ t, t ứ đó phát tri n ý th c th m m c a ng i sĩ quan quân đ i. ộ Ba là, quá
ự ụ ự ệ ề ỗ ọ ỹ ủ ứ ẩ ắ trình t giáo d c, t ề rèn luy n v ý th c th m m c a m i h c viên g n li n
ỹ ự ả ệ ẩ ẩ ỉ ớ ự ự ề v i s t đi u ch nh theo tiêu chí th m m , t ỹ ủ ạ ph n bi n, sáng t o th m m c a
ườ ỹ ố ứ ự ế ẩ ừ ý th c th m m v n có ho tạ h . ọ Đó là con đ ng t ệ đ n th c hi n hành vi và
ỹ ự ễ ạ ộ ẩ ẩ ồ ộ đ ng th m m th c ti n ể đúc ỹ ự ễ , r i thông qua ho t đ ng th m m th c ti n đ
ế ụ ỹ ủ ứ ể ằ ậ ẩ rút giá trị nh m ti p t c phát tri n ý th c th m m c a mình. Do v y, phát
ứ ể ẩ ạ ở ệ ọ ườ ỹ ủ ọ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ
ứ ữ ề ệ ệ ấ ố ự quan quân đ iộ là s ự th ng nh t bi n ch ng gi a đi u ki n khách quan và s
ủ ủ ả ườ ừ ỗ ự n l c ch quan ọ c a b n thân h c viên; là con đ ng không ng ng tích lu ỹ
71
ể ả ọ ề ấ ụ ự ẫ ự ả ệ ề ượ v l ng đ nh y v t v ch t; liên t c t phát hi n mâu thu n, t ệ ph n bi n
ự ề ự ố ậ ể ỉ và t đi u ch nh; phát tri n đi xuyên qua c c đ i l p.
ỹ ủ ọ ể ẩ ỹ ộ Trình đ tri th c ẩ ứ , quan đi m th m m và lý lu n ậ th m m c a h c viên
ạ ứ ể ố đào t o sĩ quan là c s , ơ ở ti n đề ẩ ề xuyên su t quá trình phát tri n ý th c th m
ỹ ắ ớ ệ ố ứ ệ ủ ọ m g n v i h th ng tri th c toàn di n c a h .
ề ả ậ ẩ ự ấ S ự th u ấ hi u ể v b n ch t, quy lu t cái th m m ỹ trong t nhiên, trong
ự ệ ậ ỹ ờ ố đ i s ng xã h i, ẩ ộ trong ngh thu t và cái th m m trong lĩnh v c quân s ự
ỹ ọ ể ồ ả theo quan đi m c a ủ m h c Mác – Lênin , t ư ưở t ng H Chí Minh và Đ ng ta
ẩ ầ ỹ ề v văn hoá và th m mẩ ỹ là c s ả ơ ở hình thành nên nhu c u th m m , tình c m
ị ế ể ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở ẩ ỹ th m m , quan đi m th m m , th hi u th m m , lý t ng th m m và khát
ỹ ủ ọ ế ọ ẩ ạ ề ả ọ v ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan. N u h c viên không có n n t ng
ỹ ữ ứ ắ ẩ ể ậ tri th c th m m v ng ch c, thì khó có ơ th xâm nh p sâu h n vào các quá trình
ỹ ể ể ấ ẩ ượ ỹ ủ ị ẩ th m m đ tìm hi u th y rõ đ ể ấ c giá tr th m m c a nó và khó có th th y
ậ ộ ạ ủ ố ượ ấ ẩ ỹ ượ ả đ c b n ch t, quy lu t n i t i c a đ i t ng th m m và cũng không th ể
ẹ ầ ổ ạ ự ệ ộ phát hi n ra m t cách nhanh chóng đâu là cái đ p c n c vũ và t o d ng, đâu là
ạ ỏ ơ ữ ấ ầ ấ ườ ọ ẽ ặ cái x u c n đ u tranh, lo i b . H n n a, sau khi ra tr ng h s g p khó khăn
ỏ ả ưở ả ủ ỉ ạ ệ ệ ế ạ ị không nh nh h ng đ n hi u qu c a vi c lãnh đ o, ch đ o, đ nh h ướ ng
ạ ộ ỹ ở ơ ị ơ ở ở ẩ ấ các ho t đ ng th m m ẹ đ n v c s . B i vì, cái đ p, cái x u, cái bi, cái hài,
ộ ố ả ặ ệ ệ cái cao c , cái anh hùng trong cu c s ng, đ c bi ậ ự t là trong lĩnh v c ngh thu t
ỹ ễ ữ ự ự ệ ả ẩ và lĩnh v c quân s không ph i là nh ng cái th m m d phát hi n, khám phá,
ế ậ ứ ấ ặ ộ đánh giá và k t lu n m t cách nhanh nh t. M t khác, nh n ỹ ằ ậ th c th m m n m ẩ
ọ ề ự ụ ả ể ệ ố ứ ổ ệ trong t ng th h th ng tri th c toàn di n, song là khoa h c v s th c m nên
ệ ố ứ ự ế ắ ầ ộ có vai trò g n k t các tri th c khác góp ph n xây d ng h th ng thái đ , tình
ưở ế ạ ộ ả c m, lý t ộ ủ ng, nhân sinh quan ti n b c a quân đ i cách m ng. Do v y, tậ ri
ế ố ơ ả ẩ ố th c ứ th m m v a ỹ ừ là y u t c b n, c t lõi ố xuyên su t quá trình phát tri nể ý
72
ừ ắ ế ớ ủ ọ ứ ạ ẩ th cứ th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan, v a g n k t v i các tri th c khác
ị ệ ố ứ ể đ trang b h th ng tri th c toàn di n c a h ệ ủ ọ.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ộ ọ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i ph ụ
ị ế ự ế ẩ ả ộ ộ ỹ ể thu c tr c ti p vào trình đ phát tri n c m xúc, th hi u th m m và lý
ỹ ắ ớ ủ ọ ệ ẩ ạ ưở t ng th m m g n v i hoàn thi n nhân sinh quan cách m ng c a h .
ế ớ ằ ả ộ ớ V i tính cách là m t hình thái ph n ánh th gi ự ụ ả i b ng s th c m, cái
ế ớ ủ ấ ầ ẩ ẩ ỹ ỹ đánh d u đ u tiên c a th gi ặ ả i th m m chính là c m xúc th m m , m c
ề ủ ứ ề ẩ ỹ ả dù ti n đ c a nó là tri th c th m m . C ẩ m xúc th m m ứ ỹ cùng v i tri th c ớ
ế ố ẩ ỹ ự ế ủ ứ ẩ ộ th m m và các y u t ế ỹ ẽ khác c a ý th c th m m s tác đ ng tr c ti p đ n
ỹ ủ ứ ể ẩ ọ ộ quá trình hình thành, phát tri n toàn b ý th c th m m c a h c viên đào
ữ ả ướ ự ẹ ị ạ t o sĩ quan. Nh ng c m xúc thích thú tr c cái đ p, s khó ch u, chán ghét
ướ ấ ỗ ươ ả ồ ướ ụ ề ả tr c cái x u, n i xót th ng, đ ng c m tr c cái bi, ni m c m ph c, tôn
ưỡ ướ ữ ấ ả ẩ ộ vinh, chiêm ng ng tr c nh ng ph m ch t và hành đ ng cao c , anh hùng
ờ ố ệ ậ ế ừ ự ườ ộ trong đ i s ng xã h i, trong ngh thu t và tr c ti p t môi tr ng văn hoá
ỹ ở ẩ ệ ọ ườ ẩ ả ộ th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. Tình c m th m m ỹ
ượ ậ ừ ả ị ế ầ ầ ẩ ẩ đ c nâng d n theo t ng b c t ỹ ế c m xúc th m m đ n th hi u th m m ỹ
ưở ế ớ ự ụ ể ẩ ố ỹ và lý t ứ ng th m m là tr c chính, c t lõi liên k t v i s phát tri n tri th c
ể ổ ỹ ợ ể ủ ự ẩ ẩ ỹ ứ th m m và ý chí th m m h p thành s phát tri n t ng th c a ý th c
ự ữ ể ế ẩ ặ ẩ ả ơ ỹ ỹ th m m . H n n a, s phát tri n tình c m th m m còn liên k t ch t ch ẽ
ứ ể ể ả ả ạ ệ ị ớ ự v i s phát tri n tình c m chính tr , tình c m đ o đ c… đ hoàn thi n
ệ ạ ạ ọ ộ ạ nhân sinh quan cách m ng h c viên đào t o sĩ quan m t cách toàn di n, t o
ể ữ ề ề ắ ti n đ phát tri n v ng ch c.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ ắ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i g n
ự ừ ầ ẩ ẩ ố ọ ỹ ớ ệ ộ v i h đ ng l c t ỹ nhu c u, mong mu n th m m và khát v ng th m m ,
ế ắ ệ g n v i ớ ý chí quy t tâm ọ ủ c a h c viên hoàn thi n nhân cách sĩ quan quân
đ i. ộ
ỹ ể ệ ầ ẩ ẩ ố ọ ỹ Nhu c u, mong mu n th m m và khát v ng th m m th hi n ý chí
ủ ể ỹ ủ ể ẩ ả ợ ộ th m m c a ch th và b n thân nó cũng phát tri n m t cách h p quy
73
ậ ướ ự ể ế ầ ậ ừ ẩ ầ lu t. Tr c h t, đó là s phát tri n theo t ng b c, t nhu c u th m m ỹ
ế ẩ ẩ ố ọ ỹ ỹ ớ ự ế ế đ n mong mu n th m m và đ n khát v ng th m m , cùng v i s bi n
ổ ượ ế ố ứ ẩ ặ ỹ đ i l ấ ủ ừ ng – ch t c a t ng y u t . M t khác, các tri th c th m m ch ỉ
ượ ứ ỉ ậ ấ ạ ẩ ỹ đ ả c th c t nh, thâm nh p vào tình c m th m m và nh t là t o nên s ự
ỗ ọ ệ ẩ ọ ỹ hoàn thi n nhân cách h c viên theo cái th m m khi m i h c viên có ý chí,
ự ỗ ự ố ắ ế ế ế ậ quy t tâm và s n l c, c g ng cao trong nh p thân, ti p bi n các giá tr ị
ớ ả ẩ ả ẩ ỹ ỹ văn hoá th m m . Cùng v i c m xúc và tình c m th m m , thì bi u t ể ượ ng
ề ẹ ườ ộ ớ ưở ế ấ cao đ p v ng i sĩ quan quân đ i v i lý t ng chi n đ u cao đ p ẹ trở
ự ự ế ẩ ẩ ồ ộ ố ọ ỹ ủ ọ thành ngu n g c, đ ng l c tr c ti p thúc đ y khát v ng th m m c a h c
ự ọ ậ ệ ẩ viên, thúc đ y tính tích c c h c t p, rèn luy n v ươ ớ n t ẹ i nhân cách cao đ p
y.ấ
ự ườ ụ ấ ớ ọ L a ch n con đ ệ ng “l y binh làm nghi p” v i m c tiêu, lý t ưở ng
ụ ụ ự ự ắ ộ ệ ủ ỗ ọ g n bó và ph c v quân đ i lâu dài là s t nguy n c a m i h c viên đào
ướ ọ ậ ệ ọ ườ ạ t o sĩ quan. Quá trình b c vào h c t p trong các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ộ ườ ạ ộ ớ quân đ i chính là quá trình xã h i hoá môi tr ụ ng ho t đ ng m i theo m c
ạ ủ ầ ườ ậ ườ tiêu, yêu c u đào t o c a nhà tr ứ ề ị ng, nh n th c v v trí, vai trò ng i sĩ
ườ ố ớ ộ ủ ả ạ ộ quan, ng ỗ ọ i cán b c a Đ ng trong quân đ i cách m ng đ i v i m i h c
ượ ủ ố ổ ể ể ỗ ọ viên đ c c ng c , b sung, phát tri n. Đây là ơ ở đ m i h c viên đào c s
ế ố ắ ỗ ự ạ t o sĩ quan nêu cao ý chí, quy t tâm ậ và n l c, c g ng cao trong nh p
ế ế ẩ ị thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m đ ệ ỹ ể hoàn thi n nhân cách đ pẹ
ụ ạ ậ ộ ể ầ ủ c a sĩ quan quân đ i theo m c tiêu đào t o. Do v y, p hát tri n nhu c u và
ỹ ắ ệ ế ẩ ọ ớ khát v ng th m m g n v i ý chí quy t tâm hoàn thi n nhân cách sĩ quan
ứ ể ề ấ ẩ ậ quân đ iộ là v n đ có tính quy lu t trong phát tri n ý th c th m m ỹ c aủ
ọ h c viên .
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ
ế ế ậ ẩ ỹ ị ộ ắ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i g n ể ớ v i quá trình nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m và chuy n
ự ẩ ạ ộ ọ hoá chu n m c nhân cách sĩ quan quân đ i vào h c viên đào t o sĩ quan.
ế ế ậ ẩ ỹ ị
Quá trình nh p thân và ti p bi n các giá tr văn hoá th m m là quá trình ỹ ủ ể ự ẩ ẩ ộ ị chuy n hoá giá tr , chu n m c th m m c a nhân cách sĩ quan quân đ i cách
74
ạ ẩ ứ ỹ ủ ạ ậ ọ
ế ỹ ủ ượ ạ ẩ ọ ị ế m ng vào ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan. Nh p thân, ti p ự c th c
bi n các giá tr văn hoá th m m c a h c viên đào t o sĩ quan đ ế ọ ỏ ạ ộ ự ự ệ
ự ể ừ ế ừ ự ữ ẩ hi n thông qua ho t đ ng t ỹ ứ ộ h i, k th a nh ng tri th c th m m trong lĩnh v c quân s đ t ng b giác, tích c c, nghiêm túc h c h i, ti p thu, lĩnh ướ c
ồ ờ ẩ ứ ỹ ủ ệ ố
ệ làm giàu trí tu , v n tri th c th m m c a mình. Đ ng th i, đó là quá trình ệ ạ ộ ạ ộ ọ ậ ậ ở nhà
ẩ ậ thông qua ho t đ ng h c t p, rèn luy n, ho t đ ng văn hoá ngh thu t ự ỹ ớ ự ị ẩ ể ự ườ tr ghép mình vào ng đ t
ầ ẩ ế nh p thân chu n m c giá tr th m m m i, t ẩ ỹ ớ ấ ỹ ủ
ộ ẩ ứ ỹ ủ ọ ừ ướ ượ c đ
ứ ầ ủ ạ ộ đó, trình đ ý th c th m m c a h c viên t ng b ọ ươ ẩ ỹ ng v
ọ ẽ ả đáp ng yêu c uc a m i ho t đ ng mang tính th m m mà trên c ự ươ ứ ế ệ ng lai. N u không có tính t giác, n
ạ ộ ự ệ ẩ
ứ ả ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ b i b , tích lu tri th c th m m , tình c m th m m , ý chí th m m
ờ ố ẩ ố ộ ỹ
ể ự ự ệ ệ
ỹ ủ ườ ụ ể tiêu chí cái th m m m i y và bi n thanh nhu c u th m m c a mình. Theo ằ ầ c nâng d n nh m ị ỗ ch c trách h s đ m nhi m trong t ự ọ ậ ỹ l c h c t p, rèn luy n nghiêm túc và tích c c tham gia ho t đ ng th m m ể ự ồ ổ ỹ đ t ạ ớ v i tính cách v n văn hoá th m m chung trong đ i s ng xã h i, trong ho t ượ ự ả ộ đ ng quân s cùng kinh nghi m b n thân, thì không th th c hi n đ c s ự ẩ chuy n hoá quá trình giáo d c th m m c a nhà tr ng thành quá trình t
ườ ọ ụ ủ giáo d c c a ng i h c.
ậ ế ế ằ ẩ ỹ ị
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ộ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i th hi n
ự ự ề ự ệ ả ẩ ỉ Quá trình nh p thân, ti p bi n giá tr văn hoá th m m nh m phát ể ệ ở ạ ỹ đi u ch nh theo tiêu chí th m m , năng l c ph n bi n, sáng t o năng l c t
ẩ ọ ậ ỹ ủ ọ ệ ạ ườ ớ th m m c a h trong quá trình h c t p, rèn luy n t
ộ ạ ườ i tr ỹ ẩ
ỹ ự môi tr ẩ ủ ọ ự ề ạ
ể ể ị
ỹ ể ế ướ ẩ ị ụ c giáo d c, đ nh h ng th m m đ bi t
t cách phân bi ị ế ấ ấ ả ạ , th hi u lành m nh th
cái x u, cái bi cái hài, cái cao c cái th p hèn ỉ ờ ự ề ế ồ ng. Khi m i vào ứ ứ ng đào t o sĩ quan, trình đ ý th c th m m nói chung và ý th c ế th m m trong lĩnh v c quân s nói riêng c a h c viên còn nhi u h n ch , ạ ề ơ ả v c b n đang trong quá trình đ nh hình đ phát tri n. Thông qua đào t o, ệ cái đ p ẹ ọ ượ h đ ị ộ đi u ch nh suy nghĩ và hành đ ng
ạ hi u không lành m nh…, đ ng th i t ẹ ế ậ ấ ấ theo quy lu t cái đ p và bi t xa tránh cái x u, cái th p hèn, cái không lành
ạ m nh.
75
ọ ạ ỹ ủ ủ ể ẩ ầ
ẳ ượ ượ ữ ắ ầ ậ đ ị c kh ng đ nh, mà đ
ọ ọ ậ ườ ệ ỉ
năm h c, thông qua quá trình h c t p, rèn luy n b n b , th ượ ng xuyên đ ế ị ế ừ ế ả ậ ị t qua ph n giá tr , k th a giá tr trong nh p thân, ti p bi n các giá tr v
ố ố ỹ ừ ướ ứ ẩ
ư Tính ch th th m m c a h c viên đào t o sĩ quan lúc đ u ch a ừ ư ầ c xác l p d n d n, nh ng v ng ch c qua t ng, ể ề ị ệ c làm giàu thêm v n s ng, tri th c, kinh nghi m ạ ộ ứ ỹ ầ ườ ẩ ớ ủ văn hoá th m m , t ng b ế ươ t t
ự ng ng v i lĩnh v c ho t đ ng c a ng ứ ể ầ ộ ẩ th m m c n thi ươ ng lai. Quá trình đó cho phép phát tri n d n trình đ ý th c th m m i sĩ quan ỹ t
ả ạ ữ ấ ạ
ứ ậ ủ ỹ ồ ướ ữ ẩ ả ờ
ể ề ả ọ ỉ Đi u đó giúp cho h không ch ngày càng c m nh n, hi u bi
ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan, ph n ánh tính giai đo n theo nh ng n c thang, ọ ụ ộ ầ c nh y v t c c b . t ng b c c a ý th c th m m , đ ng th i có nh ng b ắ ế ậ t sâu s c, ư ế ẹ ắ ẩ ạ ơ ỹ
ộ ố ư ự đánh giá đúng đ n h n cái th m m , mà còn bi t sáng t o cái đ p, đ a cái ộ ẩ ự ế ẹ đ p vào cu c s ng cũng nh vào lĩnh v c quân s . N u không có đ th m
ấ ậ ứ ủ ọ ọ ậ ẹ
ế ự ờ ướ ệ ạ ườ ẹ th u, in đ m cái đ p vào ý th c c a h c viên trong quá trình h c t p, rèn ễ ẫ c cái đ p mà còn d d n ỉ ẫ ng thì không ch d n đ n s th tr i tr
ữ ạ luy n t ế đ n ham thích nh ng cái không lành m nh.
ỹ ủ ọ ư ậ ứ ể ẩ ạ Nh v y, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ạ ộ ụ ự ế ộ ộ đ i nhân dân Vi
ỗ ự ự ự ệ ề ỉ tính t
ủ ể ọ ạ ộ ờ t Nam ph thu c tr c ti p vào quá trình ho t đ ng mang ủ giác, n l c, tích c c và quá trình rèn luy n b n b , nghiêm túc c a ổ ứ ch c ch th h c viên. Quá trình đó không tách r i vai trò ho t đ ng có t
ặ ẽ ế ạ ị ị ướ ắ ữ
ch t ch , có k ho ch xác đ nh, có đ nh h ỹ ấ ị ủ ắ ẩ ng đúng đ n theo nh ng tiêu chí, ủ ể ạ ả ỉ nguyên t c th m m nh t đ nh c a các ch th lãnh đ o, ch huy, qu n lý
ấ ư ấ ỷ ả ộ ủ ệ ặ ả
ệ ộ ọ ộ
ụ ủ ự ấ ộ ỷ nh c p u đ ng và cán b ch trì các c p, đ c bi t là Đ ng u , Ban Giám ự ả ố đ c, Ban Giám hi u, đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên và các l c ượ l
ủ ể ẩ ơ ở ứ ủ ậ ỹ
ạ ủ ườ ầ ồ ờ ự ng chuyên trách. Th c ch t, đó là s ph thu c vào quá trình ch quan ụ hoá cái khách quan c a các ch th th m m trên c s nh n th c rõ m c ự tiêu, yêu c u khách quan quá trình đào t o c a nhà tr ng, đ ng th i đó là s
ỗ ọ ủ ể ầ ầ chuy n hoá yêu c u khách quan thành nhu c u bên trong c a m i h c viên
ữ ậ ủ ẹ ắ ộ
theo nh ng nguyên t c, quy lu t c a cái đ p và hành đ ng theo tiêu chí cái đ p. ẹ
76
ộ ố ấ ứ ề ể ậ ứ Nghiên c u m t s v n đ có tính quy lu t trong phát tri n ý th c
ỹ ủ ọ ẩ ạ ộ ệ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi
ữ ế ố ườ ủ ề ả ộ ệ tác đ ng c a đi u ki n, hoàn c nh, môi tr
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ờ ra nh ng y u t ế đ n phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan, đ ng th i ch t Nam là tìm ỹ ẩ ng th m m ỉ ồ
ộ ủ ữ ự ụ ố ụ ể rõ s ph thu c c a quá trình này vào nh ng nhân t
ỹ ủ ể ẩ ị ế ủ ừ ố c th , làm rõ vai trò ọ ứ trong phát tri n ý th c th m m c a h .
quy t đ nh c a t ng nhân t ố ữ ợ ộ ơ ở ố ế ị ấ ộ
Nh ng nhân t ể đó h p thành m t c s th ng nh t, quy t đ nh n i dung ạ ỹ ủ ọ ứ ẩ ộ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân
ệ Vi t Nam.
77
ế ậ ươ K t lu n ch ng 1
ướ ươ ậ ế ọ ứ ẩ D i góc đ ộ ph ng pháp lu n tri t h c mácxít, ý th c th m m ỹ về
ỹ ệ ờ ố ự ự ả ẩ ườ ả b n ch t ấ là s ph n ánh đ i s ng th m m hi n th c vào óc ng ấ i. C u
ỹ ươ ủ ẩ ự ấ ứ ủ ứ trúc c a ý th c th m m , t ng t ồ c u trúc c a ý th c nói chung, bao g m
ỹ ớ ả ứ ẩ ả ậ ẩ ẩ ầ ỹ ậ ỹ nh n th c th m m , tình c m th m m , ý chí th m m v i c hai t ng b c
ứ ườ ứ ệ ư ưở là ý th c thông th ng và ý th c h t t ọ . ậ ng – lý lu n khoa h c
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ộ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân
ệ ậ ậ ộ dân Vi ồ t Nam là quá trình v n đ ng đi lên theo quy lu t khách quan, đ ng
ạ ộ ế ờ ự ủ ạ ả th i là k t qu ho t đ ng t ơ ở ậ ế giác có ch đích, có k ho ch trên c s v n
ậ ủ ạ ở ụ ệ ọ ườ ủ ể ụ d ng quy lu t c a ch th giáo d c đào t o các h c vi n, tr ng sĩ
ộ ớ ủ ể ộ ọ ạ quan quân đ i, mang tính riêng c a m t l p khách th là h c viên đào t o
ộ ộ ườ ư ạ ự ể ở đ tr thành sĩ quan quân đ i trong m t môi tr ng s ph m quân s .
ứ ể ẩ ạ ấ ế ỹ ủ ọ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan t ễ t y u di n
ơ ở ự ể ầ ố ra trên c s s phát tri n đ i ờ ố ờ s ng tinh th n xã h i nói chung và đ i s ng ộ
ỹ ở ừ ệ ẩ ườ ồ ộ ờ th m m ọ t ng h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i nói riêng, đ ng th i là
ủ ể ạ ộ ỹ ủ ụ ụ ả ẩ ạ ế k t qu ho t đ ng giáo d c th m m c a các ch th giáo d c – đào t o
ườ ự ụ ế ế ủ c a nhà tr ự ỗ ự ủ ộ ng, song xét đ n cùng ph thu c tr c ti p vào s n l c c a
ể ế ệ ọ ị ẩ ậ ả b n thân h c viên trong vi c ti p nh n, chuy n hoá các giá tr văn hoá th m
ự ẩ ộ ỹ m thành chu n m c nhân cách sĩ quan quân đ i.
ữ ừ ữ ứ ề ề ấ ấ ẳ ị ậ Nghiên c u nh ng v n đ trên v a kh ng đ nh nh ng v n đ lý lu n
ơ ở ề ừ ạ ề ể ự ự ậ ạ ả ơ ả ủ c b n c a lu n án, v a t o c s , ti n đ đ kh o sát th c tr ng, d báo
ướ ầ ị ả ứ ể ẩ xu h ng và xác đ nh yêu c u, gi ỹ ủ i pháp phát tri n ý th c th m m c a
ạ ộ ệ ệ ọ h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay.
78
ươ Ch ng 2
Ự Ạ ƯỚ Ể TH C TR NG VÀ XU H NG PHÁT TRI N
Ỹ Ủ Ứ Ẩ Ạ Ọ Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN
Ộ Ệ Ệ QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY
ỹ ủ ọ ự ể ạ ẩ ạ ứ 2.1. Th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o
ệ ệ ộ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay
ỹ ủ ọ ự ể ạ ẩ ạ ứ 2.1.1. Th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o
ỹ ở ẩ ọ ệ ườ ơ ở ờ ố sĩ quan trên c s đ i s ng th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan
ề ờ ố ề ệ ẩ ỹ ườ ỹ ở ẩ Đi u ki n v đ i s ng th m m , môi tr ng văn hoá th m m các
ườ ụ ụ ờ ố ầ ầ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ ph c v nhu c u đ i s ng tinh th n văn
ỹ ủ ọ ạ ượ ở ứ ộ ể ạ th m c a h c viên đào t o sĩ quan đ t đ ứ m c đ nào thì ý th c c
ỹ ủ ể ươ ẩ ọ ứ ữ ứ ớ th m m c a h phát tri n t ầ ộ ng ng v i m c đ đó. Nh ng yêu c u
ươ ủ ự ứ ệ ề ả ớ ộ ườ t ng ng v i kh năng, đi u ki n, s tác đ ng c a môi tr ẩ ng th m m ỹ
ỹ ủ ọ ứ ẩ ạ ượ ơ ở ế đ n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan đ c coi là c s khách
ỹ ủ ọ ứ ự ể ể ạ ẩ quan đ đánh giá th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên.
ự ươ ạ ế ố ủ ẩ ự Đánh giá th c tr ng s t ữ ng tác gi a các y u t ứ c a ý th c th m m ỹ
ờ ố ỹ ở ẩ ệ ọ ườ ệ ộ các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay là v iớ đ i s ng th m m
ự ộ ạ ườ ự đánh giá vai trò, s tác đ ng qua l i th ế ế ng xuyên, tr c ti p hay gián ti p
ỹ ệ ố ệ ẩ ệ ố ị ẩ ữ ữ ỹ ủ c a h th ng nh ng giá tr th m m , h th ng nh ng quan h th m m ,
ỹ ệ ố ạ ộ ữ ữ ẩ ế ệ ố h th ng nh ng hình thái ho t đ ng th m m , h th ng nh ng thi t ch ế
ị ế ế ả ẩ ả ẩ ỹ ỹ văn hoá… đ n c m xúc, tình c m th m m , th hi u th m m và lý t ưở ng
ỹ ủ ẩ ạ ả ầ ọ ờ ồ ấ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan. Đ ng th i, c n xem xét c ch t
ượ ự ệ ả ườ ỹ ở l ng, hi u qu công tác xây d ng môi tr ẩ ng th m m ệ ọ các h c vi n,
ườ ự ể ệ ộ ườ tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay cho s phát tri n nhân cách ng i sĩ quan
79
ự ữ ụ ầ ậ ạ ạ ớ ị ể ư so v i m c tiêu, yêu c u đào t o đ đ a ra nh ng nh n đ nh th c tr ng s ự
ươ ớ ờ ố ứ ể ẩ ẩ ỹ t ỹ ủ ố ng tác v i đ i s ng th m m trong phát tri n ý th c th m m c a đ i
ượ ọ t ng h c viên này.
ệ ố ỹ ở ẩ ị ệ ọ ườ H th ng giá tr văn hoá th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ề ơ ả ự ứ ể ế ẩ ộ quân đ i v c b n đã tác đ ng tích c c đ n phát tri n ý th c th m m ỹ
ộ ộ ộ ố ạ ẫ ủ ọ c a h c viên đào t o ế m t s h n ch . ạ sĩ quan, tuy nhiên v n còn b c l
ự ườ ệ ọ ườ Trong xây d ng môi tr ng văn hoá, các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ư ự ề ề ố ả ộ đ i đã đ cao văn hoá truy n th ng, cũng nh quan tâm xây d ng c nh
ườ ệ ố ể ậ ớ quan, môi tr ứ ng v i tính cách h th ng văn hoá v t th , trong đó ch a
ờ ố ị ẩ ứ ữ ấ ầ ậ ằ ỹ ự đ ng nh ng giá tr th m m nh m đáp ng nhu c u đ i s ng v t ch t và
ệ ố ủ ầ ọ ả ườ tình th n c a h c viên. H th ng ọ phòng h c, gi ng đ ộ ư ệ ng, th vi n, h i
ườ ệ ở ườ tr ng, phòng làm vi c, nhà , nhà ăn, thao tr ậ ng bãi t p, khu th d c ể ụ thể
ơ ả ệ ẽ ạ ả ậ thao, vui ch i gi i trí… ả b o đ m tính phong quang, s ch s , thu n ti n; h ệ
ổ ộ ả ẩ ố ỹ th ng panô, áp phích, b ng tin, tranh c đ ng cũng có tính th m m ; cùng
ườ ẹ ạ ả ạ ườ ẩ ỹ ệ ố h th ng v n hoa cây c nh xanh s ch đ p t o nên tr ng th m m tác
ỹ ủ ự ế ả ạ ẩ ọ ả ộ đ ng tích c c đ n c m xúc, tình c m th m m c a h c viên đào t o sĩ
quan.
ự ườ ẩ Tuy nhiên, trong xây d ng môi tr ỹ ẫ ng th m m v n còn b c l ộ ộ ộ m t
ế ở ệ ạ ậ ữ ề ạ ấ ố ạ s h n ch ệ vi c xây t o nh ng đi u ki n sinh ho t v t ch t trong nhà
ườ ề ế ẩ ỹ ị ế ế tr ng ít quan tâm đ n đ cao giá tr văn hoá th m m . Thi ự t k xây d ng
ườ ườ ư ề ả c nh quan, môi tr ng th ị ử ụ ng nghiêng v giá tr s d ng mà ch a chú ý v ề
ặ ỹ ệ ố ổ ộ ượ ử ụ ẩ m t th m m . H th ng panô, áp phích, tranh c đ ng đ c s d ng, song
ư ế ạ ầ ấ tranh bi m ho phê phán hành vi, thói x u h u nh không có. M c đứ ộ
ẩ ườ ư ả ườ ỹ “th m m hoá môi tr ng” ch a cao, cho nên c nh quan, môi tr ng văn
ườ ự ự ạ ự ấ ứ ư ả ẫ ủ hoá c a nhà tr ng ch a th c s t o ra s h p d n, khoái c m, h ng thú
ự ưỡ ưở ứ ể ể ả ọ tích c c cho h c viên chiêm ng ng, th ng th c đ phát tri n c m xúc
ẩ ỹ th m m .
80
ả ề ự ế ẳ ị K t qu đi u tra xã h i h c ộ ọ đã kh ng đ nh th c tr ng ạ trên. Khi đ cượ
ủ ứ ộ ộ ệ ố ẩ ị ỏ ề m c đ tác đ ng c a h h i v th ng giá tr văn hoá th m m t ỹ ừ ả c nh
ệ ườ ệ quan môi tr ngườ ọ ở các h c vi n, tr ộ ộ ng sĩ quan quân đ i hi n nay tác đ ng
ị ế ả ẩ ủ ọ ạ ế ả xúc, tình c m và th hi u th m m đ n c m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan ở
ả ờ ứ ả ộ ộ ọ m c đ nào, thì có 9,5 % giáo viên, cán b qu n lý và h c viên tr l i là
ườ ạ m nh, sâu s cắ ; có 50,5 % tr ả ờ l i bình th ng; có 35,1% tr ả ờ l i là ch aư
ự ế m nhạ ; có 4,9% khó tr ả ờ [Ph l c ụ ụ 7.2]. Qua quan sát th c t i l cũng cho
ệ ố ỹ ở ấ ẩ ệ ọ ườ ị th y h th ng giá tr văn hoá th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ư ượ ủ ư ả ệ ố ệ ệ ả ố ộ đ i hi n nay ch a đ c c ng c , ki n toàn, ch a b o đ m tính h th ng,
ế ự ề ệ ể ậ ậ ẩ ỹ thi t th c, c p nh t, có chi u sâu, có trí tu và có tính th m m cao đ có
ỹ ủ ọ ể ủ ứ ứ ứ ể ạ ẩ th đ s c đáp ng cho phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
quan
ệ ố ố ự ẩ H th ng các m i quan h , ệ ng xứ ử văn hoá theo chu n m c cái đ p ẹ ở
ệ ọ ườ ề ơ ả ự ệ ộ các h c vi n, tr ế ng sĩ quan hi n nay v c b n tác đ ng tích c c đ n
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ẫ ọ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan, song v n còn có
ự ự ả ỹ ệ ư ữ nh ng quan h ch a th c s kh m .
ừ ứ ề ệ ậ ố ự T nh n th c đúng v xây d ng các m i quan h hài hoà, t ố ẹ t đ p,
ạ ườ ẩ ườ lành m nh trong môi tr ng th m m c a ỹ ủ nhà tr ng quân đ i ộ là cái “nôi”
ề ả ứ ể ạ ẩ ọ có ý nghĩa t o n n t ng quan tr ng cho quá trình phát tri n ý th c th m m ỹ
ệ ọ ườ ự ủ ọ c a h c viên, c ác h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ế ộ đã có s quan tâm đ n
ử ữ ế ứ ự ệ ẹ ố xây d ng cái đ p trong các m i quan h giao ti p, ng x gi a cán b ộ
ớ ọ ớ ọ ữ ữ ả ọ ớ ọ qu n lý v i h c viên; gi a giáo viên v i h c viên; gi a h c viên v i h c
ữ ọ ớ ườ ụ ụ ẹ ớ viên; gi a h c viên v i ng i ph c v và v i nhân dân. Cái đ p trong t ấ t
ề ẩ ứ ề ề ệ ắ ầ ố ớ ả c các m i quan h đó đ u n ch a và g n li n v i yêu c u v nâng cao ý
ứ ự ưỡ ự ư ệ ẩ ấ ủ th c t giác tu d ng, rèn luy n ph m ch t, năng l c, t cách c a ng ườ sĩ i
ươ ứ ể ầ ẩ ỹ quan quân đ iộ t ng lai, trong đó có yêu c u phát tri n ý th c th m m .
ườ ạ ọ Khi vào tr ng đào t o sĩ quan, h c viên đ cượ sự giáo d c, ụ đ nhị
ướ ụ ể ẹ ạ h ng về mô hình nhân cách sĩ quan cách m ng cao đ p và c th hoá mô
ụ ấ ươ ủ ạ ườ hình y trong m c tiêu, ch ng trình đào t o sĩ quan c a nhà tr ồ ng. Đ ng
81
ờ ườ ướ ọ th i, h c viên th ng xuyên đ ượ ự h c s ng d n ẫ , u nố n n ắ c thụ ể, t mỉ ỉ
ề ế ố ệ ứ ọ ậ ầ ạ nh ng ữ ử ớ ấ yêu c u v n p s ng sinh ho t, h c t p, rèn luy n, ng x v i c p
ớ ồ ữ ề ồ ộ ớ ẩ trên, v i đ ng chí, đ ng đ i, v i nhân dân… và nh ng tiêu chí v ph m
ị ạ ụ ệ ệ ấ ch t chính tr , đ o đ c, ứ trí tu , chuyên môn, nghi p v , tác phong công tác
ạ ộ ệ ố ẩ ự theo lĩnh v c ho t đ ng. ữ H th ng nh ng ph m ch t ấ , năng l cự đó là s nả
ế ẩ ị ứ ạ ị ữ ph m k t tinh nh ng giá tr văn hoá ậ , chính tr , pháp lu t, đ o đ c, khoa
ủ ẩ ỹ ườ ở ọ h c, th m m , th ch t ể ấ c a ng i quân nhân cách m ng ẩ ạ … tr thành chu n
ấ ộ ộ ụ ồ ự ẩ m c ph m ch t B đ i C H , thành mô hình nhân cách sĩ quan cách m ngạ
ỗ ọ ọ ậ ệ ể ả ấ ấ mà m i h c viên ph i ph n đ u h c t p, rèn luy n đ noi theo . Quá trình
ệ ườ ờ ề ọ ậ , rèn luy n và làm h c t p theo “M i l ự ủ , i th danh d c a quân nhân”
ỷ ậ ệ ớ ườ ề ườ “M i hai đi u k lu t trong quan h v i nhân dân” trong môi tr ng s ư
ự ữ ạ ắ ẩ ph m quân s v i ự ự ớ nh ng nguyên t c, giá tr , chu n m c văn hoá quân s , ị
ụ ồ ộ ộ ệ ề văn hoá B đ i C H khá toàn di n, sâu s c ắ . Đi u đó đã góp ph n ầ nâng
ỷ ậ ứ ồ cao tính k lu t và văn hoá ng x c a ọ ử ủ h c viên, đ ng th i t ờ ác đ ng ộ tr cự
ạ ỹ ạ ẩ ti p, ế m nh m đ n ả ẽ ế c m xúc, tình c mả th m m , t o thành đ ng ộ l c,ự ý chí
ọ ế ị ẩ ỹ c a ủ h c viên trong ti p nh n ậ các giá tr văn hoá th m m quân s m i đ ự ớ ể
ứ ể ẩ ộ ươ phát tri n ý th c th m m ỹ ng i ườ sĩ quan quân đ i t ng lai.
ệ ế ứ ủ ọ ố Tuy nhiên, trong các m i quan h , giao ti p, ng x ử c a h c viên đào
ở ệ ọ ườ ữ ạ ộ ạ t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i còn có nh ng h n ch ế
ấ ị ố ố ộ ố ọ ị ế ẩ ỹ nh t đ nh nh : ư l ể i s ng và th hi u th m m trong m t s h c viên có bi u
ế ị ề ệ ử ứ ệ ự hi n th c d ng, ụ hành vi ng x thi u l ch s , ự không đúng đi u l nh quân
ự ứ ử ẩ ộ ộ ườ ộ đ i, trái v i ớ chu n m c ng x văn hoá “B đ i C H ụ ồ”, có tr ợ ng h p
ớ ồ ộ ớ ư ậ ệ ượ ch a t n tâm v i đ ng đ i v i nhân dân , th ờ ơ ướ tr c các hi n t ấ ng x u
ẹ ả ộ ạ ờ ố và c cái đ p trong đ i s ng xã h i và quân đ i ậ ộ , th m chí ỷ ậ vi ph m k lu t
ả ưở ả nh h ấ ng x u đ n ế hình nh cao đ p ẹ c a “ủ B đ i C H ộ ộ ụ ồ”. Nguyên nhân
ữ ạ ướ ế ộ ủ ơ c a ủ nh ng h n ch ấ ế y tr c h t do tác đ ng khách quan c a c ch th ế ị
ệ ả ọ ở tr ặ ngườ . M t khác, c ông tác qu n lý, rèn luy n h c viên ệ ọ các h c vi n,
ườ tr ng sĩ quan quân đ i ề ệ ộ còn “thiên” v bi n pháp hành chính quân s màự
ụ ẹ ế ả ừ ủ ả ỗ coi nh thuy t ph c, c m hoá t ủ ể chính tình c m bên trong c a m i ch th .
82
ả ề ộ ọ ữ ề ế ố ế ạ K t qu đi u tra xã h i h c v nh ng nhân t làm h n ch phát
ỹ ủ ứ ạ ẩ tri n ể ý th c th m m c a h c ọ viên đào t o sĩ quan cho th y ấ : có 54,6%
ộ ọ ằ ệ ố ố ố s giáo viên, cán b , h c viên cho r ng ệ ứ do h th ng các m i quan h ng
ữ ự ự ư ế ẩ ặ ợ ẩ ặ ử x , giao ti p ch a phù h p gi a m t chu n m c quân s và m t chu n
ự ủ ạ m c c a cái đ p ẹ [Ph l c ự ụ ụ 9]. Vi cệ đánh giá th c tr ng qua các kênh khác
ệ ố ư ấ ấ ổ ỏ ố ệ nh quan sát, trao đ i ph ng v n cũng cho th y, h th ng các m i quan h ,
ở ệ ọ ườ ệ ộ giao ti p, ế ng xứ ử văn hoá các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay
ế ề ẩ còn thi u tính quy chu n theo cái đ p. ộ ẹ Có nhi u cán b , giáo viên cũng đã
ả ủ ệ ể ầ ẳ ố ố ị ệ ứ kh ng đ nh c n ph i c ng c , ki n toàn, phát tri n các m i quan h , ng
ự ả ẳ ẩ ị ủ ử ừ ả x v a b o đ m bình đ ng, nghiêm túc, đúng theo chu n m c quy đ nh c a
ề ệ ệ ệ ỷ ậ ụ ộ ữ ệ đi u l nh, k lu t, quan h m nh l nh ph c tùng trong quân đ i, nh ng
ả ự ấ ị ữ ự ẩ ờ ỹ ẩ ồ đ ng th i ph i d a theo nh ng chu n m c th m m nh t đ nh và ph i ả phù
ỹ ủ ọ ầ ớ ề ệ ả ẩ h pợ v i nhu c u th m m c a h c viên ố trong đi u ki n, hoàn c nh và m i
ệ ụ ể quan h c th .
ạ ộ ọ ở ệ ọ ườ ủ Các ho t đ ng c a h c viên đào t o các h c vi n, tr ng sĩ ạ sĩ quan
ộ ề ơ ả ế ẩ ấ ỹ ạ ộ quan quân đ i v c b n đã chú ý đ n tính th m m , nh t là các ho t đ ng
ầ ẩ ộ ỹ ố ế ứ ể ẩ ỹ “thu n th m m ”, nên đã tác đ ng t t đ n phát tri n ý th c th m m , song
ạ ộ ế ề ẩ ỹ ẫ v n còn nhi u ho t đ ng thi u tính th m m .
ạ ộ ạ ọ ở ệ ọ ườ Ho t đ ng c a ủ h c viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan
ệ ư quân đ i ộ hi n nay ề , g mồ r tấ nhi u hình thái ạ đa d ng, ạ phong phú nh ho t
ể ấ ả ấ ơ ả đ ng ộ hu n luy n ệ , tăng gia s n xu t, th thao, vui ch i gi i trí, ho t ạ đ ngộ
ứ ự ạ ộ ề ệ ắ ỗ ề văn hoá văn ngh ... m i ho t đ ng đ u ch a đ ng và g n li n v i y u t ớ ế ố
ỹ ượ ẩ ệ ươ ứ ư ẩ ể ấ ỹ th m m , đ c bi u hi n t ệ ng ng nh th m m trong trong hu n luy n,
ế ế ấ ấ ư ố ẵ s n sàng chi n đ u và chi n đ u, trong t cách quân nhân và các m i quan
ủ ủ ẩ ố ộ ỹ ườ ề ệ h quân nhân, th m m trong truy n th ng c a quân đ i, c a nhà tr ng,
ạ ủ ọ ặ ế ố ẩ ỹ th m m trong các m t n p s ng và sinh ho t c a h c viên, trong quan h ệ
ạ ộ ấ ả ệ ộ ư ọ quân dân và quan h xã h i. T t c ho t đ ng ạ c a ủ h c viên cũng nh ho t
ở ệ ọ ườ ề ủ ộ đ ng c a các t ổ ứ ự ượ ch c, l c l ng các h c vi n, tr ằ ng sĩ quan đ u nh m
ụ ướ ế ả ố ự m c tiêu h ụ ụ ả ng đ n ph c v , b o đ m t ấ t nh t cho ệ ể s phát tri n toàn di n
83
ườ ự ễ ả nhân cách ng i sĩ quan. Qua kh o sát th c ti n h ạ ộ o t đ ng c a ọ ủ h c viên
ạ ở ệ ọ ườ đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ệ ộ hi n nay cho th yấ
ệ ượ ạ ộ ủ ệ ả ặ ọ vi c nâng cao ch tấ l ng, hi u qu các m t ho t đ ng c a h c viên, các
ườ ế ố ự ế ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan đã có s quan tâm đ n các y u t ẩ thúc đ y tính
ự ủ ỹ ượ ạ ẩ ọ tích c c c a h c viên đào t o sĩ quan. Trong đó, tính th m m đ c đan
ạ ườ ầ ẩ ỹ ạ ộ xen vào các ho t đ ng t o nên tr ự ng th m m tích c c góp ph n nâng cao
ấ ượ ự ế ệ ả ạ ồ ộ ờ ch t l ng, hi u qu đào t o sĩ quan, đ ng th i tác đ ng tích c c đ n phát
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ tri n ý th c th m m c a h c viên.
ự ấ ị ươ ố ở Tuy nhiên, do b chi ph i b i tính ch t quân s và ph ứ ng th c đào
ệ ụ ạ ườ ượ luy n sĩ quan, nên c ạ ộ ác ho t đ ng giáo d c đào t o sĩ quan th ng đ c quy
ẩ ẽ ồ ữ ấ ặ ắ ờ chu n hoá ặ ệ theo nh ng nguyên t c hu n luy n ch t ch , đ ng th i luôn đ t
ề ặ ỏ ấ ữ ầ ắ ặ ớ ờ ra yêu c u cao v i nh ng đòi h i r t nghiêm ng t, kh t khe v m t th i
ấ ượ ụ ự ệ ệ ệ ậ ả ề gian v ch t l ng, hi u qu trong th c hi n các nhi m v , do v y ít có
ế ố ẩ ơ ữ ệ ế ề ấ ỹ đi u ki n quan tâm đ n y u t ộ ẩ th m m . H n n a, tính ch t, trình đ th m
ạ ộ ụ ậ ạ ọ ọ ỹ ư m thâm nh p vào trong m i ho t đ ng giáo d c đào t o h c viên ch a
ỏ ề ứ ộ ư ế ố ẩ ạ ộ ỹ cao. Khi đ cượ h i v m c đ đ a y u t ọ th m m vào các ho t đ ng h c
ệ ủ ọ ệ ạ ậ t p, rèn luy n c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay, có 8,7% giáo viên, cán
ả ờ ả ọ ườ ằ ộ b qu n lý và h c viên tr l i là th ư ng xuyên; có 52,9% cho r ng có đ a
ạ ộ ả ờ ư ỹ ế ố ẩ y u t th m m vào các ho t đ ng nh ng còn ít; có 35,5% tr l ư i ch a có
ố ệ ằ ỉ ẩ và 2,9% khó đánh giá [Ph l cụ ụ 8.3]. S li u trên đã ch ra r ng: tính th m
ỹ ộ ự ả ể ệ ưở ế ấ ả m , n i dung bi u hi n và s nh h ắ ủ ng sâu s c c a nó đ n t t c các
ạ ộ ủ ư ặ ọ ượ m t ho t đ ng khác nhau c a h c viên ch a đ c chú ý, quan tâm đúng
ứ ư ườ ư ế ố ẩ ạ ộ ỹ m c; ch a th ng xuyên đ a y u t ọ ậ th m m vào các ho t đ ng h c t p,
ệ ủ ọ rèn luy n c a h c viên.
ệ ố ế ự ở ế ệ ọ ườ H th ng thi t ch văn hoá quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ề ơ ả ượ ứ quân đ i v c b n phát huy đ c vai trò đ i v i ẩ ố ớ phát tri n ý th c th m ể
ỹ ủ ọ ộ ộ ạ ẫ ấ ậ m c a h c viên đào t o sĩ quan, song v n còn b c l không ít b t c p.
ể ệ ệ ớ ự Hi n nay, cùng v i s phát tri n c a ủ công ngh thông tin và ph ươ ng
ệ ố ề ệ ế ế ệ ạ ti n truy n thông đ i chúng, h th ng thi t ch văn hoá ngh thu t ậ ở
84
ệ ọ ườ ậ ợ ơ ề ệ các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ có đi u ki n thu n l ể i h n đ nâng
ấ ượ ế cao ch t l ổ ng và đ i m i v ề ớ ề nhi u m t. ệ ố ặ H th ng thi ế ơ ở ậ t ch c s v t
ư ấ ả ạ ộ ư ệ ch t văn hoá nh nhà văn hoá, th vi n, b o tàng, câu l c b , phòng H ồ
ạ ộ ả ả ượ Chí Minh và kinh phí b o đ m cho các ho t đ ng này ngày càng đ c tăng
ườ ạ ộ ố ổ ủ ệ ệ ả c ng, c ng c , b sung, hoàn thi n và nâng cao hi u qu ho t đ ng.
ệ ồ ở ọ ặ Đ c bi ệ ố t, h th ng p hòng H Chí Minh các ể h , ệ ti u đoàn h c viên đ ượ c
ề ấ ạ ạ nâng c pấ v i ớ nhi u lo i ậ ạ sách, báo, t p chí r t đa d ng, phong phú, c p
ượ ổ ứ ạ ộ ề ế ọ ậ nh t, đ ch c khoa h c và ngày càng đi vào n n n p ho t đ ng, phát c t
ụ ụ ề ớ ẩ huy tác d ng to l n trong tuyên truy n, giáo d c văn hoá ọ ỹ th m m cho h c
viên.
ế ự ơ ả ế Các thi ạ t ch văn hoá quân s c b n đã phát vai trò trong các ho t
ư ễ ệ ẩ ầ ỹ ể ộ đ ng th m m nh sáng tác và bi u di n văn ngh qu n chúng, th ưở ng
ứ ệ ệ ạ ậ ậ ọ ơ th c các lo i hình ngh thu t, đ c sách ngh thu t, bình th , tham quan các
ệ ượ ườ ổ ớ ậ đ công trình ngh thu t c th ng xuyên đ i m i và nâng cao ch t l ấ ượ ng
ỹ ủ ọ ứ ầ ổ ứ ị ẩ đáp ng nhu c u văn hoá th m m c a h c viên. Các t ầ ch c chính tr qu n
ở ệ ọ ườ ố ợ ượ chúng các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i đã ph i h p đ c v i ớ tổ
ứ ổ ứ ị ộ ị ch c Đoàn , t ch c chính tr xã h i khác trên đ a bàn đóng quân th ườ ng
ạ ộ ư ệ ề ậ xuyên t ổ ứ nhi u ho t đ ng giao l u văn hoá ngh thu t gi a ch c ọ ữ h c viên
ưở ự ế ả ị ế ẩ ỹ ỹ ả đã nh h ẩ ng tích c c đ n c m xúc th m m , th hi u th m m , lý t ưở ng
ẩ ỹ ệ ề ưỡ ữ ề ạ ẩ th m m và ạ t o đi u ki n nuôi d ng nh ng ti m năng sáng t o th m m ỹ
ủ ọ c a h c viên.
ộ ố ế ế ơ ở ậ ấ ậ ỹ Tuy nhiên, m t s thi t ch c s v t ch t, k thu t cho ạ ộ ho t đ ng
ứ ư ế ệ ậ ể văn hoá – ngh thu t ch a phát huy h t vai trò, ch c năng, còn bi u
ế ế ế ệ ệ ố ơ ồ ộ ấ hi n thi u và y u, có n i xu ng c p, thi u đ ng b nên hi u qu s ả ử
ụ ấ ứ ủ ộ ộ ệ ố ế d ng th p. Q ả ua kh o sát m c đ tác đ ng c a h th ng thi ế t ch văn
ỹ ủ ứ ế ệ ạ hoá ngh thu t ẩ ậ đ n ý th c th m m c a h c ọ viên đào t o sĩ quan ở
ệ ọ ườ ệ ấ ộ các h c vi n, tr ề ng sĩ quan quân đ i hi n nay cho th y còn có nhi u
ấ ậ ứ ậ ổ ứ ự ệ ấ ố ả b t c p trong c nh n th c và t ch c th c hi n. Tính th ng nh t trong
ỉ ạ ể ổ ữ ơ ứ ự ệ ả ơ ị ch đ o và tri n khai t ch c th c hi n gi a c quan và đ n v qu n lý
85
ộ ữ ự ư ế ậ ọ ố ồ ộ ự ợ h c viên ch a cao, thi u s ph i h p đ ng b gi a các b ph n, l c
ượ ị ướ ụ ẩ ỹ l ng chuyên trách trong đ nh h ng, giáo d c th m m thông qua h ệ
ố ế ạ ộ ỉ ạ ệ th ng các thi ế t ch này. Ch đ o các ho t đ ng văn hoá văn ngh còn
ặ ể ệ ậ ạ mang n ng tính hành chính, th m chí còn có bi u hi n ch y theo thành
ượ ứ ề ằ tích b ng ph ư ươ th c thuê m n… ch a phát huy cao ti m năng văn ng
ủ ệ ấ ầ ọ ự ngh mang tính ch t qu n chúng c a h c viên trong t sáng tác, t ự
ư ệ ề ế ự ự ạ di n. ễ Vì th , ch a th c s t o ra đi u ki n thu n l ọ ậ ợ ể h c viên đào i đ
ế ể ệ ậ ả ị ạ t o sĩ quan ẩ ti p nh n, chuy n hoá có hi u qu các giá tr văn hoá th m
ỹ ừ m t các ho t ạ đ ng ộ văn hoá nghệ thu t.ậ
ệ ế ế Khi đ ỏ cượ h i v ố ề h th ng thi t ch văn hoá quân s ự ở các h cọ
ườ ệ ườ ộ ệ vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i hi n nay có th ế ng xuyên tác đ ng đ n
ị ế ả ẩ ủ ạ ọ c m ả xúc, tình c m và th hi u th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan
ả ộ ọ không, có 27,4% giáo viên, cán b qu n lý và h c viên tr ả ờ l i th ườ ng
ư ậ ủ ả ộ ế ế xuyên [Ph l c ệ ụ ụ 7.1]. Nh v y, hi u qu tác đ ng c a thi t ch văn hoá
ả ề ủ ế ọ ự ế quân s đ n ý th c ứ th m mẩ ỹ c a h c viên còn th p. ấ K t qu đi u tra
ộ ọ ữ ố ạ ẩ ề xã h i h c v nh ng nhân t ế làm h n ch phát tri n ứ ể ý th c th m m ỹ
ứ ự ạ ầ ủ c a h c ạ ọ viên đào t o sĩ quan cũng đã góp ph n ch ng minh th c tr ng
ệ ố ủ ế ự ở ế phát huy vai trò c a h th ng thi t ch văn hoá quân s ệ ọ các h c vi n,
ườ ệ ộ ố ộ tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay. Có ằ 63,8% s giáo viên, cán b cho r ng
ư ệ ươ ệ ề ạ ệ ố do h th ng nhà văn hoá, th vi n,… ph ng ti n truy n thông đ i chúng
ụ ư ế ề ị ướ ch a phát huy h t vai trò trong tuyên truy n, giáo d c, đ nh h ẩ ng th m
ọ ỹ ả ờ m cho h c viên, trong khi đó ở ọ viên tr l h c i là 37,4% [Ph l c ụ ụ 9].
ờ ố ỹ ở ự ể ẩ ệ ọ ườ Tóm l i,ạ s phát tri n đ i s ng th m m các h c vi n, tr ng sĩ
ớ ự ệ ề ắ ộ ườ ủ quan quân đ i hi n nay g n li n v i s tăng c ố ng, c ng c và nâng cao
ấ ượ ả ủ ệ ố ệ ẩ ệ ỹ ỹ ch t l ị ẩ ng hi u qu c a h th ng giá tr th m m , quan h th m m , hình
ạ ộ ẩ ỹ ế ế ố ế ậ thái ho t đ ng th m m , thi ệ t ch văn hoá ngh thu t, Các y u t đó đã
ề ả ưở ự ế ỹ ả ầ ẩ và đang có nhi u nh h ẩ ng tích c c đ n nhu c u th m m , c m xúc th m
ị ế ả ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở ỹ ủ ẩ m , tình c m th m m , th hi u th m m và lý t ọ ng th m m c a h c
ự ươ ạ ủ ờ ố ẩ ỹ viên đào t o sĩ quan. Tuy nhiên, s t ng tác c a đ i s ng th m m thông
86
ế ố ỹ ủ ọ ứ ế qua các y u t ẩ nói trên đ n ý th c th m m c a h c viên, ộ ố ặ trên m t s m t
ư ươ ữ ư ắ ch a th c s ự ự sâu s c, có nh ng b t c p, ấ ậ ch a t ứ ng x ng v i ớ nhu c uầ
ỹ ủ ọ ị ế ạ ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ọ th m m , th hi u th m m và khát v ng th m m c a h c viên đào t o sĩ
ư ệ ả ủ ứ ề ạ quan. Đi u đáng chú ý là s c m nh cũng nh hi u qu c a môi tr ườ ng
ụ ụ ầ ẩ ạ ỹ ệ ệ th m m góp ph n vào làm cho nhi m v giáo d c đào t o sĩ quan hi u
ả ơ ư ượ ậ ả qu h n ch a đ c nhìn nh n tho đáng.
ư ươ ữ ờ ố ỹ ế ủ ẩ Nh ng b t c p, ấ ậ ch a t ng x ng ứ c a đ i s ng th m m đ n phát
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ở ệ ọ ườ tri n ý th c th m m c a h c viên các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i
ả ự ữ ủ ề ệ ề ệ ộ hi n nay do nhi u nguyên nhân, c s tác đ ng c a nh ng đi u ki n khách
ố ủ ủ ế ư ấ ỷ ỉ quan và nhân t ch quan. Song, ch y u là do c p u , ch huy ch a quan
ầ ủ ự ườ ứ ị ư ầ ơ ơ tâm đ y đ lĩnh v c này; ng ỉ ạ i đ ng đ u các c quan, đ n v ch a ch đ o
ế ệ ờ ố ự ể ạ ẩ ỹ quy t li t trong tri n khai xây d ng đ i s ng văn hoá th m m lành m nh.
ụ ị ướ ẩ ỹ ổ ứ Công tác giáo d c, đ nh h ng th m m và t ạ ộ ch c các ho t đ ng văn hoá
ệ ậ ượ ẹ ầ ư ổ ớ ị ư ươ ậ ngh thu t ch m đ c đ i m i, b xem nh , đ u t ch a t ứ ng x ng.
ồ ưỡ ạ ự ể ồ Công tác đào t o, b i d ng, phát tri n ngu n nhân l c văn hoá, ngh ệ
ự ượ ấ ậ ả ộ ộ ọ thu t, nh t là đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên, l c l ng chuyên
ư ượ ứ ấ ẩ trách ch a đ ấ c quan tâm đúng m c. Đ u tranh phê phán đ y lùi cái x u,
ấ ậ ố ệ ạ ự ạ cái ác, th p hèn, l c h u; ch ng các t ộ n n, tiêu c c xã h i, các hành vi sai
ưở ậ ự ư ẹ ế ấ ả trái, nh h ủ ng x u đ n nhân cách đ p c a sĩ quan ch a th t s kiên
ề ế ậ ặ ơ ỏ quy t, th m chí có lúc, có n i còn buông l ng. Đi u đó, đ t ra cho các chủ
ể ị ướ ẩ ả ỹ ụ th giáo d c, đ nh h ơ ữ ự ắ ng th m m ph i quan tâm nâng cao h n n a s g n
ờ ố ỹ ớ ụ ụ ữ ẩ ạ ồ ệ ế k t gi a đ i s ng th m m v i nhi m v giáo d c đào t o sĩ quan, đ ng
ờ ộ ườ ể ẩ ứ th i nâng cao m c đ tác đ ng ộ môi tr ng th m m đ n ỹ ế phát tri n toàn
ệ ạ ọ di n nhân cách h c viên đào t o sĩ quan.
ỹ ủ ự ứ ọ ể ạ ẩ
2.1.2. Th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào ụ ướ ủ ộ ẩ ỹ i tác đ ng c a giáo d c th m m t oạ sĩ quan d
ỹ ế ự ủ ụ ự ạ ẩ ộ Đánh giá th c tr ng s tác đ ng c a giáo d c th m m đ n phát
ỹ ủ ứ ệ ể ẩ ạ ọ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay là đánh giá
ả ự ủ ệ ổ ợ ố ộ vai trò, hi u qu s tác đ ng t ng h p c a các nhân t khách quan và
87
ỹ ủ ứ ủ ể ẩ ằ ẩ ọ ch quan nh m thúc đ y quá trình phát tri n ý th c th m m c a h c
ủ ự ủ ộ ớ ộ viên v i tính cách m t quá trình có ch đích. S tác đ ng c a các nhân t ố
ạ ộ ả ự ủ ộ ự ụ ủ này ph n ánh ho t đ ng t giác, tích c c, ch đ ng, có m c đích c a các
ủ ể ượ ổ ứ ẽ ặ ị ướ ữ ch th và đ ch c ch t ch , có đ nh h c t ẩ ng theo nh ng tiêu chu n,
ấ ị ề ẩ ắ ỹ ượ nguyên t c th m m nh t đ nh. Đi u đó đ ộ ố ộ c đánh giá trên m t s n i
dung sau.
ủ ể ụ ượ ụ Các ch th giáo d c đã phát huy đ ẩ c vai trò trong giáo d c th m
ỹ ủ ụ ể ệ ọ m theo mô hình, m c tiêu phát tri n nhân cách toàn di n c a h c viên
ấ ậ ả ề ự ẫ ạ ụ ề đào t o sĩ quan, song v n còn nhi u b t c p c v năng l c giáo d c
ố ớ ư ề ụ ứ ệ ẩ ả ậ ỹ ư th m m cũng nh v nh n th c ch a tho đáng đ i v i nhi m v này.
ủ ể ụ ự ạ ị ướ Đánh giá th c tr ng vai trò các ch th giáo d c, đ nh h ẩ ng th m
ủ ạ ầ ỹ ườ ệ m theo yêu c u đào t o c a nhà tr ng hi n nay là đánh giá vai trò, s ự
ự ộ ổ ườ ủ ể ủ ự ế ợ tác đ ng t ng h p, tích c c, th ng xuyên, tr c ti p c a ch th lãnh
ấ ạ ơ ộ ộ ỉ ả ạ đ o, ch huy các c p, c quan đào t o, đ i ngũ giáo viên và cán b qu n
ấ ượ ế ọ ụ ệ ả ị lý h c viên đ n ch t l ng, hi u qu công tác giáo d c, đ nh h ướ ng
ẩ ườ ự ứ ệ ể ẩ ỹ ủ th m m c a nhà tr ỹ ủ ng hi n nay cho s phát tri n ý th c th m m c a
ể ư ụ ạ ầ ậ ọ ớ ị h c viên so v i m c tiêu, yêu c u đào t o. Đ đ a ra các nh n đ nh v ề
ủ ể ầ ụ ệ ệ ả ẩ ữ ỹ ủ hi u qu vai trò giáo d c th m m c a các ch th , c n phát hi n nh ng
ữ ự ư ể ề ặ ầ ợ ợ ổ ớ đi u ch a h p lý ho c nh ng đi m c n có s thay đ i cho phù h p v i
ỹ ủ ố ượ ể ầ ẩ ấ ọ ứ yêu c u phát tri n ý th c th m m c a đ i t ố ng h c viên, nh t là đ i
ữ ụ ế ầ ạ ượ ệ ặ ớ ộ chi u gi a m c tiêu, yêu c u đào t o đ ứ c đ t ra v i m c đ , hi u qu ả
ỹ ủ ọ ứ ế ể ẩ ả quá trình chuy n bi n tri th c, tình c m, ý chí th m m c a h c viên trên
ự ế ủ ể ả ự ỹ ở ủ ụ ệ ẩ ộ th c t . Hi u qu s tác đ ng c a các ch th giáo d c th m m các
ọ ườ ạ ở ứ ứ ệ ẩ ộ ệ h c vi n, tr ng sĩ quan hi n nay đ t m c đ nào thì ý th c th m m ỹ
ể ươ ọ ụ ứ ệ ả ự ủ c a h c viên luôn phát tri n t ng ng. Hi u qu giáo d c và t giáo
ỹ ươ ụ ủ ể ế ớ ự ủ ứ ộ ẩ d c th m m t ể ng ng v i s tác đ ng c a các ch th đ n phát tri n
ỹ ủ ơ ở ứ ể ẩ ọ ự ý th c th m m c a h c viên, đây là c s khách quan đ đánh giá th c
ủ ể ỹ ủ ứ ủ ể ạ ẩ ọ tr ng vai trò c a các ch th trong phát tri n ý th c th m m c a h c
88
ở ệ ọ ườ ộ ạ viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan Quân đ i nhân dân
ệ Vi ệ t Nam hi n nay.
ữ ọ ườ Nh ng năm qua, các ệ h c vi n, tr ng sĩ quan ộ quân đ i đã có s ự
ứ ụ ế ạ ố ố ưở ẩ quan tâm đ n giáo d c đ o đ c, l i s ng và lý t ỹ ng th m m trong quá
ờ ố ạ ả ầ ầ trình đào t o sĩ quan, góp ph n nâng cao đ i s ng tinh th n – tình c m –
ỹ ủ ẩ ọ ổ ứ ơ ơ ị th m m c a h c viên. Các t ch c, c quan, đ n v và l c l ự ượ ng
ủ ộ ự ệ ủ chuyên trách đã phát huy vai trò trách nhi m, tính tích c c, ch đ ng c a
ụ ị ướ ạ ẩ ọ ỹ trong giáo d c, đ nh h ộ ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan. Đ i
ứ ạ ấ ộ ơ ỉ ở ngũ cán b lãnh đ o, ch huy các c p, các c quan ch c năng ọ các h c
ườ ệ ụ ệ ắ ạ ệ vi n, tr ng sĩ quan đã quán tri ừ t sâu s c nhi m v đào t o sĩ quan, t ng
ướ ệ ườ ạ b c hoàn thi n mô hình nhân cách ng i sĩ quan cách m ng và c th ụ ể
ụ ấ ươ ủ ạ hoá mô hình y vào m c tiêu, ch ng trình đào t o sĩ quan c a nhà
ườ ự ượ ả ộ ộ tr ng mình. Đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và các l c l ng chuyên
ớ ổ ạ ộ ứ ẩ ỹ trách có vai trò to l n trong t ụ ch c ho t đ ng th m m , trong giáo d c,
ị ướ ự ẩ ậ ẩ ợ ộ ọ ỹ đ nh h ng th m m cho h c viên. S tác đ ng h p quy lu t th m m ỹ
ủ ể ự ủ ẩ ộ ọ ủ c a các ch th này đã thúc đ y tính năng đ ng, tích c c c a h c viên
ạ ượ ự ụ ự ẩ đào t o sĩ quan, phát huy đ c vai trò t giáo d c, t ệ rèn luy n th m m ỹ
ề ơ ả ứ ậ ọ ọ ượ ủ c a h , cho nên v c b n h c viên đã nh n th c đ c vai trò trách
ọ ậ ệ ưỡ ệ ạ ườ ế ầ nhi m trong h c t p, tu d ng rèn luy n t i tr ng, h u h t đã nêu cao
ự ọ ự ứ ữ ệ ể ộ ỹ ý chí t h c, t rèn luy n đ lĩnh h i, tích lu nh ng tri th c, kinh
ỹ ầ ệ ẩ ế ủ ườ nghi m th m m c n thi t c a ng i sĩ quan.
ướ ự ầ ẩ ấ Tuy nhiên, tr ệ c yêu c u nâng cao ph m ch t, năng l c toàn di n
ụ ạ ẩ ộ ớ ỹ ủ c a đ i ngũ sĩ quan trong giai đo n m i, công tác giáo d c th m m cho
ạ ọ ở ọ ườ h c viên đào t o sĩ quan các ệ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ còn b cộ
ộ ả ố ấ ậ ứ ề l ặ ớ nhi u b t c p, đang ph i đ i m t v i không ít thách th c và khó khăn:
ộ ộ ậ ấ ỷ ỉ ở ọ ườ M t b ph n c p u , ch huy, đoàn thanh niên các ệ h c vi n, tr ng sĩ
ứ ủ ư ộ ọ ị ướ quan quân đ i ch a coi tr ng đúng m c vai trò c a đ nh h ụ ng, giáo d c
ụ ế ệ ẩ ậ ố ớ ỹ ị ể th m m , giáo d c th hi u ngh thu t đ i v i hình thành, phát tri n
ự ụ ế ạ ọ ụ nhân cách cho h c viên đào t o sĩ quan. Năng l c giáo d c thuy t ph c
89
ươ ề ặ ỹ ủ ẩ ạ ộ ộ nêu g ế ng v m t th m m c a đ i ngũ cán b , giáo viên còn h n ch ,
ậ ườ ậ ươ ợ ề ạ ứ ố ố ẫ th m chí có tr ư ng h p ch a th t g ng m u v đ o đ c l i s ng, hành
ệ ố ẹ ử ứ ả ọ vi ng x và quan h t t đ p cho h c viên noi theo. Qua kh o sát v ề
ứ ủ ứ ạ ộ ơ ộ ỉ m c đ quan tâm c a lãnh đ o, ch huy, các c quan ch c năng, đ i ngũ
ự ượ ả ộ ở ọ giáo viên, cán b qu n lý và các l c l ng chuyên trách các ệ h c vi n,
ườ ỹ ủ ứ ể ế ẩ ọ tr ng sĩ quan đ n phát tri n ý th c th m m c a h c viên ạ đào t o sĩ
ệ ọ quan hi n nay, có 2,8% tr ả ờ l i là r t ấ chú tr ng, quan tâm ; có 46,1% trả
ọ ư l i cờ hú tr ng, quan tâm ; có 40,8% tr ự ả ờ h a dành s quan tâm nhi u ề ; i c l
ả ờ ả ờ có 4,9 tr l i không rõ, có 5,4% khó tr l ụ ụ i [Ph l c 8.1].
ự ế ả ư ệ ự ế ấ Qua quan sát tr c ti p và kh o sát t li u th c t cũng cho th y, s ự
ứ ề ụ ậ ị ướ ị ế ẩ nh n th c v vai trò giáo d c, đ nh h ng th m m v i ỹ ớ tôn t o v th và ạ
ủ ả ườ ờ ỳ ớ ư ộ ẹ hình nh đ p c a ng i sĩ quan quân đ i trong th i k m i ch a đ ượ c
ề ỹ ớ ư ủ ể ẩ ườ ụ đ cao. C ụ ác ch th giáo d c th m m v i t cách ng i đi giáo d c còn
ự ị ế ả ự ạ ẩ ộ ỹ ướ h n ch c trình đ , năng l c th m m và năng l c đ nh h ụ ng, giáo d c
ữ ệ ệ ả ẩ ẩ ỹ ị th m m . Tính ph n bi n, phê phán nh ng l ch chu n giá tr văn hoá
ờ ố ủ ẩ ạ ầ ọ ỹ th m m trong đ i s ng tinh th n c a h c viên đào t o sĩ quan không
ủ ứ ể ệ ệ ề ậ ậ ậ ứ cao. Vi c nh n th c v quy lu t phát tri n c a ngh thu t, vai trò, ch c
ủ ư ủ ệ ệ ặ ậ ạ ậ ể năng, đ c tr ng c a ngh thu t và các lo i hình c a ngh thu t, và bi u
ủ ẹ ệ ẩ ượ ỹ hi n c a cái th m m (cái đ p, cái cao th ng, cái hùng, cái bi, cái
ậ ủ ệ ả ộ ộ ọ hài…) trong ngh thu t c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên
ự ượ ư ế ế ặ ạ và l c l ng chuyên trách còn h n ch , ch a quan tâm đ n tính đ c thù
ệ ử ụ ể ệ ậ ọ ễ ủ c a vi c s d ng sáng tác văn h c ngh thu t (sáng tác và bi u di n
ỗ ọ ủ ệ ề ệ ệ ầ ặ văn ngh qu n chúng) trong đi u ki n đ c thù c a m i h c vi n, tr ườ ng
ế ả ưở ề ặ ỹ ủ ế ắ sĩ quan và tính đ n nh h ẩ ng sâu s c v m t th m m c a nó đ n phát
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ tri n ý th c th m m c a h c viên.
ẩ ộ ỹ ượ ị ươ ụ N i dung giáo d c th m m đã đ c xác đ nh trong ch ng trình,
ạ ở ụ ộ ệ ọ ườ ệ n i dung giáo d c đào t o các h c vi n, tr ng sĩ quan hi n nay, tuy
ệ ổ ứ ấ ậ ự ệ ề ấ nhiên vi c t ch c th c hi n còn r t nhi u khó khăn, b t c p.
90
ố ủ ộ ợ ụ ứ ẩ ộ ỹ M c đ h p lý, cân đ i c a n i dung giáo d c th m m trong h ệ
ố ươ ạ ủ ụ ệ ộ ọ th ng ch ng trình, n i dung giáo d c đào t o c a các h c vi n, tr ườ ng
ơ ở ứ ự ể ệ ạ ứ sĩ quan là c s cho vi c nghiên c u, đánh giá th c tr ng phát tri n ý th c
ỹ ủ ệ ẩ ạ ọ ươ ộ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay. Ch ng trình, n i dung
ứ ố ố ệ ố ẩ ỹ ươ ụ ạ giáo d c đ o đ c, l i s ng, th m m trong h th ng ch ạ ng trình đào t o
ủ ệ ọ ườ ộ ướ ượ sĩ quan c a các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i đã b ầ c đ u đ ổ c đ i
ụ ớ ệ ệ ầ ầ ợ ớ ớ ể m i, hoàn thi n phù h p v i yêu c u, nhi m v m i, góp ph n phát tri n
ệ ườ ạ ọ ượ toàn di n nhân cách ng i sĩ quan. H c viên đào t o sĩ quan đ c trang b ị
ọ ự ữ ứ ộ ọ ệ ố h th ng nh ng tri th c khoa h c xã h i nhân văn, khoa h c t nhiên và
ự ầ ọ ế ằ ẩ ọ ỹ khoa h c quân s c n thi ứ t, trong đó có khoa h c th m m , nh m đáp ng
ứ ể ầ ẩ ộ ỹ ệ yêu c u phát tri n nhân cách toàn di n. N i dung tri th c th m m trong h ệ
ố ươ ủ ườ ệ ượ th ng, ch ạ ng trình đào t o c a nhà tr ng hi n nay đ ể ệ c th hi n ch ủ
ộ ọ ớ ế ở ươ y u ch ỹ ọ ng trình, n i dung môn h c M h c Mác – Lênin, cùng v i các
ệ ố ẩ ọ ỹ ủ ộ n i dung mang tính th m m đan xen trong h th ng các môn h c khác c a
ệ ọ ườ các h c vi n, tr . ng sĩ quan
ươ ứ ọ ạ ộ ộ ả Qua kh o sát ch ng trình, n i dung ba b môn đ o đ c h c, Văn hoá
ỹ ọ ệ ườ ộ ừ ọ h c, m h c Mác Lênin ọ ở các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i t năm
ế ỉ ườ ươ 2011 cho đ n nay, ch có Tr ng Sĩ quan Chính tr ị có ch ộ ng trình, n i
ả ạ ạ ọ ườ dung gi ng d y ba môn này cho h c viên đào t o sĩ quan; Tr ng Sĩ quan
ụ ứ ọ ỹ ọ L c quân 2 có hai môn ạ đ o đ c h c, m h c Mác Lênin, còn các các h cọ
ườ ộ ỉ ứ ọ ư ả ệ vi n, tr ng sĩ quan khác ch có m t môn ạ ạ đ o đ c h c đ a vào gi ng d y
ụ ụ ư ươ ụ ẩ ệ [Ph l c 14]. Hi n nay, ch a có ch ỹ ố ng trình giáo d c th m m th ng
ệ ấ ọ ườ ạ ộ nh t trong các h c vi n, tr ng đào t o sĩ quan quân đ i. Vai trò quan
ư ủ ẩ ọ ỹ ượ ủ ư ứ ậ ụ tr ng c a giáo d c th m m ch a đ ầ c nh n th c đ y đ và ch a đ ượ c
ệ ệ ộ ọ ườ ộ quán tri t sâu r ng trong các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. Ngay ở
ộ ố ọ ệ ườ ộ ổ ứ ữ ạ m t s h c vi n, tr ng sĩ quan đào t o ra nh ng cán b t ỉ ạ ch c, ch đ o
ạ ộ ư ụ ỹ ươ ẩ ho t đ ng giáo d c th m m , cũng ch a có ch ộ ng trình và n i dung giáo
ệ ố ụ d c mang tính h th ng.
91
ỉ ộ ứ ẩ ủ ệ Không ch n i dung tri th c th m m ọ ỹ c a môn h c chuyên bi t mà
ữ ầ ẩ ỹ ệ ố nh ng yêu c u mang tính th m m đan xen ọ trong h th ng các môn h c
ươ ạ ấ ả ủ khác c a ch ng trình đào t o, cũng nh ư trong t ạ ộ ặ t c các m t ho t đ ng
ệ ườ ệ ộ ủ ọ c a h c viên ọ ở các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay nhìn chung
ự ự ư ả ư ẩ ể ẩ ỹ ỹ ch a th c s tho đáng. Các khách th th m m nh th m m trong trong
ế ệ ế ẵ ấ ấ ẩ ấ ỹ ư hu n luy n, s n sàng chi n đ u và chi n đ u; th m m trong t cách quân
ủ ề ệ ẩ ố ố ỹ nhân và các m i quan h quân nhân; th m m trong truy n th ng c a quân
ườ ạ ủ ế ẩ ọ ố ỹ ủ ộ đ i, c a nhà tr ng; th m m trong n p s ng và sinh ho t c a h c viên,
ư ệ ệ ộ ượ trong quan h quân dân và quan h xã h i… ch a đ c quan tâm đúng
ế ệ ạ ậ m c.ứ Th m chí có tình tr ng ch c n ỉ ầ chú ý đ n cái “chân”, cái “thi n” mà
ạ ộ ọ ậ ư ế ậ ọ ỹ ệ ủ ch a th t chú ý đ n cái “m ” trong m i ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a
ọ h c viên.
ộ ọ ề ề ự ữ ộ ợ ươ Qua đi u tra xã h i h c v s phù h p gi a n i dung, ph ứ ng th c
ụ ị ướ ỹ ủ ọ ỹ ớ ẩ ầ giáo d c, đ nh h ụ ẩ ng th m m v i nhu c u th m m c a h c viên và m c
ệ ủ ụ ườ ả ờ ấ tiêu giáo d c toàn di n c a nhà tr ệ ng hi n nay , có 10,4% tr l i là r t phù
h pợ ; có 49,7% tr l ả ờ phù h pợ ; có 34,9% tr l ư ả ờ h a phù h p ợ ; có 5% khó i c i
ư ậ ụ ụ ộ ươ ụ đánh giá [Ph l c 8.4]. Nh v y, n i dung, ch ạ ng trình giáo d c đào t o
ệ ườ ư ươ ệ ọ trong các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i hi n nay ch a t ớ ứ ng x ng v i
ệ ể ươ mô hình phát tri n toàn di n nhân cách sĩ quan t ế ng lai, thi u tính h ệ
ẩ ố ỹ ấ ả ọ th ng và tính th m m trong t t c các môn h c khác ổ trong t ng th ể
ươ ủ ụ ạ ườ ạ ộ ch ng trình giáo d c – đào t o c a nhà tr ọ ng và trong m i ho t đ ng,
ệ ủ ạ ạ ế ạ ọ sinh ho t, quan h c a h c viên đào t o sĩ quan. ầ H n ch trên là do ph n
ướ ự ề ạ ỹ l nớ có xu h ng nghiêng v đào t o k năng chuyên môn quân s và giáo
ụ ạ ỷ ậ ứ ụ ậ ụ d c chính tr t ị ư ưở t ng, giáo d c đ o đ c, giáo d c pháp lu t, k lu t quân
ủ ế ộ đ i là ch y u.
ươ ủ ể ề ơ ả ỹ ủ ứ ụ ẩ Ph ng th c giáo d c th m m c a các ch th v c b n đã đ ượ c
ự ệ ệ ươ ứ ụ ể ằ ị đ nh hình, song vi c th c hi n ph ng th c giáo d c đó nh m phát tri n ý
92
ỹ ủ ứ ẩ ạ ở ệ ọ ườ ọ th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan
ế ề ệ ấ ạ ặ ệ ặ ấ ậ hi n nay còn r t nhi u m t b t c p, h n ch , có m t trì tr .
ự ệ ạ ươ ứ ụ ị ướ Vi c đánh giá th c tr ng ph ng th c giáo d c, đ nh h ẩ ng th m m ỹ
ủ ể ế ỹ ủ ể ạ ẩ ọ ứ ủ c a các ch th đ n phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ề ộ ệ ộ ớ quan quân đ i hi n nay cùng v i đánh giá v n i dung còn là đánh giá v s ề ử
ươ ụ ứ ệ ẩ ẳ ị ụ d ng các ph ỹ ng th c giáo d c th m m . Đó là vi c kh ng đ nh ph ươ ng
ứ ụ ị ướ ệ ố ẩ ỹ ươ th c giáo d c, đ nh h ng th m m trong h th ng ch ụ ng trình giáo d c
ủ ữ ạ ẩ ắ ỹ đào t o sĩ quan có tuân th nh ng tiêu chí, nguyên t c th m m hay không,
ớ ặ ủ ứ ể ợ ổ có thích h p v i đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i thanh niên ha không, có
ượ ụ ụ ệ ọ ứ đáp ng đ c m c tiêu giáo d c toàn di n nhân cách h c viên hay không.
ự ả ấ ươ ứ ụ ị ạ Kh o sát th c tr ng cho th y, ph ng th c giáo d c, đ nh h ướ ng
ệ ẩ ọ ườ ệ th m m ch y u ỹ ủ ế ở các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ế ộ hi n nay là k t
ươ ứ ế ươ ứ ề ớ ữ ợ h p gi a ph ự ng th c tr c ti p và ph ế ng th c gián ti p v i nhi u hình
ạ ộ ự ủ ứ ề ạ ặ ắ ớ ỗ th c đa d ng phong phú g n li n v i lĩnh v c ho t đ ng đ c thù c a m i
ườ ụ ộ ị ướ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. Công tác giáo d c, đ nh h ng giá tr ị
ỹ ế ị ế ẩ ộ ỹ ưở ẹ ẩ ỹ ẩ th m m , th hi u th m m ti n b , lý t ọ ng th m m cao đ p cho h c
ệ ườ ữ ộ ạ viên đào t o sĩ quan ọ ở các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i nh ng năm
ạ ượ ấ ị ữ ế ả ầ g n đây đã đ t đ c nh ng k t qu nh t đ nh. Tuy nhiên còn b c l ộ ộ ộ m t
ế ư ố ạ s h n ch nh :
ổ ứ ỹ ư ạ ộ ụ ẩ ề T ch c các ho t đ ng tuyên truy n, giáo d c th m m ch a th t s ậ ự
ệ ả ộ ị ướ hi u qu . N i dung thông tin còn nghèo nàn, tính đ nh h ng t ư ưở t ng, giá tr ị
ỹ ư ứ ẩ ươ ề ị ướ th m m ch a cao. Hình th c, ph ng pháp tuyên truy n, đ nh h ng, giáo
ố ọ ệ ẩ ơ ỹ ế ứ ấ ẫ ụ d c th m m còn đ n đi u, thi u s c h p d n, thu hút, lôi cu n h c viên vào
ạ ộ ư ẩ ỹ ượ ề các ho t đ ng th m m , ch a kích thích đ c ni m say mê, tích c c t ự ự ọ h c
ự ứ ộ ư ộ ả ế ả ậ t p, t ệ ủ ọ rèn luy n c a h c viên. ề m c đ đ a n i dung,
ọ ậ ầ ẩ ỹ K t qu kh o sát v ạ ộ ệ ủ ọ yêu c u mang tính th m m vào các ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c
ệ ạ ấ ườ viên đào t o sĩ quan hi n nay cho th y, có 8,7% tr l ả ờ là th i ng xuyên ; có
ư 52,9% tr l ư ả ờ ó nh ng còn ít i c ; có 35,5 % tr l ả ờ ch a có và 2,9 i % khó tr l iả ờ
ả ề ặ ư ậ ụ ụ ữ ệ ẩ ầ [Ph l c 8.3]. Nh v y, nh ng yêu c u đánh giá hi u qu v m t th m m ỹ
93
ấ ả ạ ủ ạ ộ ụ ệ ọ ườ trong t t c các ho t đ ng giáo d c đào t o c a các các h c vi n, tr ng sĩ
ệ ư ế ệ ầ ượ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay, h u h t ch a đ ọ c coi tr ng
đúng m c.ứ
ươ ề ệ ạ Vai trò các ph ề ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên truy n,
ộ ộ ư ụ ề ề ẩ ọ ỹ giáo d c th m m cho h c viên nh : truy n thanh n i b , truy n hình, sách
ệ ả ư ế báo, đi n nh, băng hình, pa nô áp phích... ch a phát huy h t tính năng, tác
ụ ệ ề ả ấ ẩ ọ ỹ ụ d ng, nên hi u qu truy n, giáo d c th m m cho h c viên còn th p. Qua
ả ươ ệ ề ạ kh o sát v v ề ai trò các ph ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên
ụ ề ị ướ ạ ẩ ọ ỹ ở truy n, giáo d c, đ nh h ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan nhà
ệ ố tr ngườ hi n nay, có 6,1% tr ả ờ l i là phát huy t t; có 55,1%tr ả ờ bình i l
th ngườ ; có 33% tr ả ờ h a ư hi uệ quả; có 2,8% tr i c l ả ờ l i kém còn 3% khó
ụ ụ đánh giá [Ph l c 8.5].
ệ ạ ộ ệ ấ ặ Trì tr nh t là các ho t đ ng văn hoá văn ngh , do mang n ng tính
ượ ở ứ ạ ậ hành chính, ch y theo hình th c, th m chí thuê m n bên ngoài vào, do
ể ề ệ ầ ấ ậ v y không th phát huy cao ti m năng văn ngh mang tính ch t qu n chúng
ọ ự ự ễ ệ ế ợ ữ ủ c a h c viên trong sáng tác t biên, t di n. Vi c k ổ t h p gi a các bu i
ưở ậ ớ ổ ứ ứ ẩ ỹ th ệ ng th c ngh thu t v i t ệ ch c đánh giá phát hi n cái th m m trong
ậ ướ ệ ờ ỳ ố ư ệ ệ ấ ngh thu t tr c đây đã có th i k làm t ả t và r t hi u qu , nh ng hi n nay
ệ ổ ế ộ ạ ộ ứ ị b lãng quên m t cách đáng ti c. Vi c t ch c ho t đ ng phê bình ngh ệ
ầ ậ ầ ẩ ỹ ư thu t qu n chúng, các phòng trào văn hoá th m m qu n chúng cũng ch a
ườ ổ ứ ư ề th ầ ng xuyên và ch a có chi u sâu qu n chúng. T ch c Đoàn thanh niên
ệ ạ ư ườ ự ch a phát huy cao vai trò trong vi c t o ra môi tr ng, phong trào t giáo
ề ặ ệ ẩ ả ọ ơ ị ỹ ủ ụ d c, rèn luy n v m t th m m c a các đ n v qu n lý h c viên.
ế ề ươ ữ ạ ụ ứ ị ướ ẩ ỹ Nh ng h n ch v ph ng th c giáo d c, đ nh h ng th m m trên là
ệ ố ươ ư ụ ữ ạ do trong h th ng ch ng trình giáo d c đào t o ch a bám sát theo nh ng tiêu
ỹ ấ ị ủ ứ ể ắ ẩ ặ ổ chí, nguyên t c th m m nh t đ nh và đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i thanh
ả ạ ấ ượ ụ ệ ả niên. Qua kh o sát t ự h c tr ng ch t l ẩ ng, hi u qu công tác giáo d c th m
ủ ể ỹ ủ ự ỹ ủ ọ ụ ẩ ạ m c a các ch th và t giáo d c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
ộ ố ặ ứ ề ấ ậ ụ ấ ậ ẩ cho th y còn b t c p trên m t s m t: nh n th c v vai trò giáo d c th m
94
ệ ể ỹ ư ầ m trong phát tri n toàn di n nhân cách ộ sĩ quan quân đ i ch a đ y đ ; ủ n iộ
ươ ụ ệ ọ ườ dung, ch ạ ng trình giáo d c đào t o trong các h c vi n, tr ng sĩ quan
ư ươ ộ ứ ể ệ ớ ệ quân đ i hi n nay ch a t ng x ng v i mô hình phát tri n toàn di n nhân
ườ ươ ư ươ ữ ấ ặ cách ng i sĩ quan t ng lai. Nh ng b t c p, ấ ậ ch a t ng x ng ứ y đ t ra
ả ủ ể ủ ề ph i phát huy vai trò nhân t ủ ố ch quan c a các ch th thông qua đ cao vai
ủ ự ứ ẩ trò và s quan tâm c a các t ổ ứ ự ượ ch c, l c l ng đ n ủ ế phát tri nể th c th m c a
ỹ ọ ự ươ ế ạ ươ m h c viên; xây d ng ch ng trình, k ho ch, ộ n i dung và ph ứ ng th c
ự ổ ẩ ỹ ạ ộ ứ giáo d cụ th m m ; nâng cao năng l c t ch c ho t đ ng văn hoá ngh ệ
ủ ể ể ứ ự ụ ậ ẩ ỹ ủ thu t, năng l c giáo d c th m m c a các ch th đ đáp ng yêu c u ầ phát
ứ ẩ ạ ở ệ ọ tri nể ý th c th m m c a ọ ỹ ủ h c viên đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ườ ng
ệ ộ sĩ quan quân đ i hi n nay.
ạ ự ỹ ủ ứ ọ ể ẩ phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ự 2.1.3. Th c tr ng t ạ đào t o sĩ quan
ự ạ ự ỹ ủ ứ ể ẩ ọ Đánh giá th c tr ng t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ườ ỹ ự ạ t o sĩ quan trong ộ ự s tác đ ng c a ủ môi tr ẩ ng văn hoá th m m , s giáo
ướ ủ ể ỹ ủ ặ ơ ả ẩ ộ ị ụ d c, đ nh h ng th m m c a các ch th giáo d c ụ là m t m t c b n, có
ứ ự ể ạ ẩ ớ ố ớ ý nghĩa l n đ i v i nghiên c u ỹ ứ về th c tr ng phát tri n ý th c th m m .
ạ ộ ự ự ề ế ễ ả ả ướ ạ ộ S kh o sát th c ti n v ho t đ ng và k t qu ho t đ ng t ị ự đ nh h ng,
ự ứ ể ẩ ỹ ự ẩ ị ẩ ị t chuy n ý th c th m m thành hành vi, t th m đ nh giá tr th m m , t ỹ ự
ưở ủ ả ạ ọ v ươ ớ n t i lý t ng cao đ p ẹ c a b n thân h c viên đào t o sĩ quan là c s ơ ở
ề ự ự ứ ể ả ậ ỹ ể đ đánh giá th c tr ng ạ v t ẩ ẩ phát tri n nh n th c th m m , tình c m th m
ỹ ủ ọ ộ ự ẩ ồ ờ ỹ m và ý chí th m m c a h c viên. Đ ng th i, trình đ t ứ ể phát tri n ý th c
ỹ ủ ẩ ạ ọ ệ ượ ở th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay còn đ ả c kh o sát các
ế ậ ạ ẩ ỹ ị ế khía c nh quá trình nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m ; năng
ự ệ ả ẩ ỉ ự ự ề l c t ạ ỹ đi u ch nh theo tiêu chí th m m và năng l c ph n bi n, sáng t o
ọ ậ ệ ạ ườ ẩ ỹ ự th m m trong quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ể ng; s chuy n hoá các
ị ẩ ự ẩ ạ ộ ỹ giá tr th m m thành chu n m c nhân cách sĩ quan quân đ i cách m ng…
ủ ọ c a h c viên .
95
ạ ọ ườ ộ H c viên đào t o sĩ quan trong các nhà tr ng quân đ i luôn có nhu
ộ ỗ ự ự ỹ ế ứ ể ế ẩ ậ ầ c u tìm đ n tri th c, quan đi m và lý lu n th m m ti n b , n l c t trau
ạ ộ ứ ẩ ự ể ẩ ỹ ồ d i tri th c th m m , song ho t đ ng t ỹ ư ứ phát tri n tri th c th m m ch a
ượ ị ướ ạ ỏ ự đ c đ nh h ng xác đáng nên không tránh kh i tình tr ng t phát.
ủ ể ủ ư ừ ạ ọ ạ H c viên đào t o sĩ quan v a là ch th c a các quá trình s ph m
ự ở ườ ủ ể ẩ ự ừ ỹ quân s nhà tr ự ng, v a là ch th th m m trong lĩnh v c quân s ,
ắ ủ ự ế ị ự ể ờ ộ ổ ế ồ đ ng th i ch u s tác đ ng sâu s c c a s bi n đ i, phát tri n kinh t xã
ướ ố ế ư ế ầ ậ ộ ộ ấ ướ h i đ t n c tr c xu th toàn c u hoá, giao l u, h i nh p qu c t . Theo
ỹ ủ ọ ứ ể ệ ậ ẩ ầ đó, nhu c u nh n th c th m m c a h ngày càng tăng và bi u hi n cũng
ữ ạ ớ ộ ế ứ h t s c đa d ng và phong phú. Cùng v i đó là nh ng tác đ ng mang tính
ặ ườ ở ệ ọ ườ ủ đ c thù c a môi tr ạ ng đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ạ ậ ợ ể ỗ ữ ề ệ ậ quân đ i, t o nên đi u ki n thu n l ế i đ m i cá nhân ti p nh n nh ng tri
ự ự ứ ẩ ắ ớ ỹ ự ạ th c th m m trong lĩnh v c quân s . G n v i quá trình t đào t o là quá
ự ứ ế ể ẩ ấ ọ ượ ả trình t ỹ tìm ki m tri th c th m m giúp h c viên th u hi u đ ấ c b n ch t
ờ ố ể ệ ẩ ặ ỹ ẩ ủ c a cái th m m trong đ i s ng nói chung và bi u hi n đ c thù cái th m
ự ự ỹ ự ệ m trong lĩnh v c quân s nói riêng. S phát tri n c a ể ủ công ngh thông tin
ươ ệ ề ặ ạ ệ ủ ệ và ph ng ti n truy n thông đ i chúng, đ c bi t là ti n ích c a internet
ạ ớ ọ ượ v i các trang m ng xã h i, ộ đã đem l ơ ộ i ạ c h i cho h c viên đ ế c ti p xúc
ề ạ ớ ồ ọ ườ v i nhi u ngu n thông tin phong phú, t o cho h môi tr ệ ng rèn luy n,
ể ư ự ế ạ ạ ậ phát tri n t duy sáng t o và s nh y bén trong ti p nh n cái m i ớ , trong
ứ ự ẩ ứ ể ộ đó có lĩnh v c tri th c th m m ỹ. So sánh m c đ phát tri n v ề tri th cứ
ỹ ủ ọ ẩ ọ ứ ấ th m m c a h c viên ngày càng nâng cao: h c viên năm th nh t là 30,3%;
ứ ứ ư ứ năm th hai là 43,0%; năm th ba là 45,0% và năm th t là 46,3% [Ph l cụ ụ
ọ ữ ề ề ề 4.5]. Đó là nh ng ti n đ , đi u ki n ệ thu n l ậ ợ ể h c viên i đ nâng cao trình
ỹ ả ở ấ ứ ẩ ộ ườ ấ ộ ậ ộ đ nh n th c ứ th m m , c c p đ tri th c thông th ng và c p đ quan
ể ẩ ỹ ậ đi m, lý lu n th m m .
ự ễ ề ả ỹ ượ ả ấ ế Kh o sát th c ti n cho th y, n n t ng tri th c ẩ ứ th m m đ c ti p thu,
ậ ợ ạ ạ ọ ỹ ỳ ọ tích lu qua các giai đo n, h c k , năm h c đã t o thu n l ọ i giúp h c viên
ạ ệ ự ẹ ầ ạ ổ đào t o sĩ quan phân bi t đâu là cái đ p c n c vũ và t o d ng, đâu là cái
96
ề ể ầ ấ ẩ ậ ỹ ấ x u c n phê phán, đ u tranh. V quan đi m và lý lu n th m m cũng ít
ề ượ ị ở ọ ướ ứ ế ầ nhi u đ c đ nh hình h c viên h ụ ng đ n đáp ng m c tiêu, yêu c u đào
ầ ớ ắ ủ ự ẫ ứ ẩ ọ ự ạ t o sĩ quan. Ph n l n h c viên đã d a vào s d n d t c a tri th c th m m ỹ
ả ề ụ ế ẩ ạ ỹ ể ế ả đ bi ề t c m th , đánh giá, sáng t o th m m . Theo k t qu đi u tra v tri
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ẩ ọ ỹ ệ th c th m m và quan đi m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n
ở ứ ộ ả ờ nay m c đ nào? Có 3,5% tr l i là ữ v ng vàng ; có 36,2% tr l ả ờ khá; có i
43,9% tr l ả ờ trung bình; có 10,3% tr l ả ờ kém; có 4,1% khó tr l ả ờ [Ph l cụ ụ i i i
5.3].
ố ệ ứ ữ ữ ề ớ Tuy nhiên, nh ng s li u đi u tra trên cùng v i nh ng hình th c quan
ự ế ấ ỏ ỹ ọ ở ọ ộ ề ậ ấ sát, ph ng v n th c t đã cho th y trình đ v lý lu n m h c h c viên
ự ự ệ ố ự ư ề ể ắ ữ ch a th c s có tính h th ng và v ng ch c. S am hi u v văn hoá ngh ệ
ổ ế ữ ủ ứ ư ẹ ạ ậ ậ ẩ ỹ ầ thu t ph bi n là h n h p, ch a đ nh ng tri th c lý lu n th m m c n
ế ể ể ề ướ ưở ẩ thi t đ chuy n hoá thành ni m tin, ơ c m , lý t ể ỹ ng th m m ; quan đi m
ẩ ượ ủ ế ư ấ ạ ớ ị ỹ th m m tuy đ ạ c đ nh hình nh ng ch y u m i nh n m nh khía c nh
ự ự ư ấ ạ ọ ị chính tr giai c p mà ch a th c s coi tr ng khía c nh văn hoá nhân
ạ ự ỳ ệ ỳ ứ ự ể văn... Tình tr ng t phát và khá tu ti n, tu h ng trong t phát tri n tri
ỹ ẫ ứ ế ẩ ả ấ ả ả th c th m m d n đ n làm suy gi m kh năng đi sâu vào b n ch t các
ệ ượ ẹ ẩ ỹ hi n t ả ng th m m : cái đ p, cái cao c , cái hùng, cái bi, cái hài… trong
ự ế ượ ự ề ả ưở ỏ ế lĩnh v c quân s . Đ n l t nó, đi u đó đã nh h ng không nh đ n trình
ậ ủ ộ ự ẹ ế ấ ọ ộ ộ đ đánh giá và thái đ l a ch n, ti p nh n, ng h cái đ p, đ u tranh phê
ươ ướ ụ ượ ấ phán cái x u, xót th ng tr c cái bi, khâm ph c cái cao th ng…trong
ộ ố ự ế ủ ự ề ệ ự nhi u lĩnh v c khác nhau c a cu c s ng. Th c t ấ cho th y vi c t nâng cao
ự ủ ữ ự ứ ẩ ậ ọ ỹ ọ nh n th c th m m trong lĩnh v c quân s c a h c viên nh ng năm h c
ủ ế ộ ự ộ ư ầ ề ả ẫ ễ ầ đ u ch y u di n ra m t cách t đ ng mà ch a c n ph i suy ng m v nó,
ấ ứ ể ệ ở ự ả ở còn th hi n rõ tính ch t h ng kh i, t theo s thích cá nhân, kh năng bao
ố ượ ỹ ư ỉ ừ ẩ ạ ớ ở ứ ậ quát đ i t ng th m m ch a nhanh nh y, m i ch d ng m c nh n bi ế t
ượ ẻ ề ố ượ ủ ậ ả ậ ọ đ c v b ngoài c a đ i t ng, th m chí có h c viên còn c m nh n sai
ự ố ỹ ị ẩ ệ l ch, méo mó các giá tr th m m đích th c v n có.
97
ệ ự ả ẩ ạ Vi c t ệ ỹ ủ ọ nâng cao tình c m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n
ề ơ ả ướ ạ ượ ế ấ ị ẫ ả nay v c b n là đúng h ng và đ t đ c k t qu nh t đ nh, song v n còn
ủ ự ự ể ạ ế ỳ ệ ư ạ ộ ệ có bi u hi n c a s t phát, tu ti n nên ch a đ t đ n đ nh y bén v ề
ề ị ế ỹ ề ữ ề ẩ ắ ẩ ỹ ả c m xúc th m m , b n v ng v th hi u th m m , sâu s c v lý t ưở ng
ẩ ỹ th m m .
ấ ọ ự ự Tiêu chí quan tr ng nh t đánh giá t ạ h c tr ng t ể phát tri n tình c mả
ủ ẩ ạ ạ ọ ộ th m m ề ả ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan là đánh giá đ nh y bén v c m
ỹ ề ữ ề ẩ ẩ ắ ỹ ưở ề ị ế xúc th m m , b n v ng v th hi u th m m , sâu s c v lý t ẩ ng th m
ể ệ ỹ ấ ươ ấ ẩ ộ ỹ ả m . Đ ng nhiên, các c p đ tình c m th m m y luôn th hi n thông
ỹ ớ ự ể ả ẩ ắ ạ ậ ữ qua s rung c m th m m v i nh ng d ng, ki u, s c thái và cung b c
ờ ố ự ế ẩ ỹ khác nhau trong đ i s ng th m m quân nhân, mà tr c ti p là trong h cọ
ạ ủ ọ ế ố ệ ạ ậ t p, rèn luy n, n p s ng, sinh ho t c a h c viên đào t o sĩ quan.
ệ ể ạ ọ ườ Khi trúng tuy n vào đào t o sĩ quan trong các h c vi n, tr ng sĩ
ọ ố ộ quan quân đ i, h c viên ự ph i ả th c hi n ế ệ các n p s ng, ạ sinh ho t quân s ự
ươ ạ và ch ng trình ủ ừ ọ ậ , rèn luy n ệ theo mô hình đào t o sĩ quan c a t ng h c t p
ườ ệ ề ả ườ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan. Trong đi u ki n, hoàn c nh, môi tr ớ ớ ng m i v i
ụ ọ ậ ể ở ọ ặ ệ ệ ộ nhi m v h c t p, rèn luy n đ tr thành sĩ quan quân đ i, h g p không
ướ ạ ủ ụ ủ ầ ườ ít khó khăn tr c yêu c u cao c a m c tiêu đào t o c a nhà tr ng và đòi
ụ ứ ự ễ ệ ươ ỏ ủ h i c a th c ti n nhi m v , ch c trách sĩ quan t ộ ng lai. Theo đó, đ ng
ả ư ộ ướ ể ỗ ự ế thái phát tri n tình c m u tr i tr ấ c h t là n l c ch p hành nghiêm k ỷ
ự ệ ắ ậ ầ ộ ớ ồ ọ ộ lu t quân đ i, g n bó v i nghi p h c, xây d ng tình th y – trò, đ ng đ i,
ự ắ ể ọ ệ ể ậ ả ạ t o s g n bó trong t p th h c viên, còn vi c phát tri n c m xúc, th ị
ế ưở ỹ ư ể ượ ẩ ặ ầ hi u, lý t ng th m m ch a th đ c đ t lên hàng đ u. Thêm vào đó, tri
ự ủ ự ữ ứ ẩ ầ ọ ỹ th c th m m trong lĩnh v c quân s c a h trong nh ng năm đ u còn
ơ ở ư ụ ế ế ể ề ạ ể h n ch , nhi u thi u h t nên cũng ch a th đóng vai trò c s phát tri n
ỹ ủ ọ ỉ ở ả ẩ ả ẩ ỹ tình c m th m m . Tình c m th m m c a h c viên ch tr nên ngày càng
ạ ộ ự ề ắ ặ ầ ẩ ỹ sâu s c, b n ch t khi nhu c u th m m trong ho t đ ng quân s ngày
ể ệ ầ ớ ườ càng tăng cùng v i nhu c u phát tri n, hoàn thi n nhân cách ng i sĩ quan
ữ ế ọ trong nh ng năm h c ti p sau.
98
ữ ả ướ ẹ ừ ề ộ ụ ệ ế Nh ng c m giác thích thú tr c cái đ p t n n n p n i v v sinh
ề ẹ ạ ấ ẩ ắ ứ ự ố ọ g n gàng, s ch đ p, ngăn n p; s th ng nh t, chu n xác v nghi th c
ự ụ ặ ộ ộ ộ ị quân đ i, đ i hình đ i ngũ và tác phong, mang m c quân ph c; s khó ch u
ướ ấ ủ ề ệ ữ ộ ị tr ủ ớ c cái x u c a nh ng hành vi trái v i đi u l nh quân đ i, quy đ nh c a
ườ ươ ả ồ ướ ụ ề ả nhà tr ỗ ng và n i xót th ng, đ ng c m tr c cái bi; ni m c m ph c, tôn
ưỡ ướ ữ ẩ ấ ả ộ vinh, chiêm ng ng tr c nh ng ph m ch t và hành đ ng cao c , anh
ế ệ ế ượ ứ ổ ị ủ hùng trong chi n tranh c a các th h cha anh, đ c thích ng và n đ nh
ừ ầ ọ ỳ ượ ạ d n qua t ng giai đo n, h c k , năm h c. ề ọ Đi u đó, đ c th hi n ể ệ ở ứ m c
ể ỹ ủ ọ ả ạ ẩ ọ ộ đ phát tri n v ề tình c m th m m c a h c viên ngày càng m nh: h c viên
ấ ứ ứ năm th nh t là 28,0%; năm th hai là 32,3 ứ %; năm th ba là 34,3 % và h cọ
ứ ư ọ viên năm th t là 42,3 ụ ụ % [Ph l c 4.4]. Qua so sánh các khoá h c viên cho
ớ ọ ứ ấ ấ ọ ừ ứ ở th y so v i h c viên năm th nh t, các h c viên t năm th hai tr đi cùng
ượ ứ ạ ẩ ỹ ớ ự gia tăng hàm l v i s ng tri th c th m m trong quá trình đào t o sĩ
ụ ả ề ệ ặ ẩ ạ ắ ỹ quan, thì vi c th c m cái th m m luôn nh y bén, b n ch t và sâu s c
ả ề ế ẩ ạ ơ ề ả h n. K t qu đi u tra v c m xúc th m m c a h c ỹ ủ ọ viên đào t o sĩ quan
ệ ồ ệ ấ ớ ộ Quân đ i nhân Vi t Nam hi n nay cho th y, v i câu h i ỏ đ ng chí có thích
ạ ộ ọ ậ ư ẹ ẹ ạ ọ cái đ p, t o ra cái đ p và đ a nó vào trong m i ho t đ ng h c t p, rèn
ủ ọ ả ờ ạ ấ luy nệ c a h c viên đào t o sĩ quan không, có 31,2% tr l i là r t thích ; có
44,1% tr l ả ờ thích; có 24,6% tr l ả ờ bình th i i ngườ và tr l ả ờ không thích là i
ụ ụ 0 [Ph l c 5.1].
ứ ạ ủ ề ệ ế ộ ế Trong đi u ki n bi n đ ng ph c t p c a tình hình kinh t , chính tr ị
ỹ ủ ọ ệ ẫ ả văn hoá xã h i ộ ở ướ n ẩ c ta hi n nay, c m xúc th m m c a h c viên v n có
ơ ả ấ ị ứ ể ượ ụ ạ ự s phát tri n nh t đ nh và c b n đáp ng đ c m c tiêu đào t o sĩ quan.
ụ ả ỹ ủ ọ ượ ẩ ả ể ả Kh năng th c m th m m c a h đ c n y sinh và phát tri n trên c ơ
ủ ữ ẩ ầ ả ạ ỹ ự ở s nh ng nhu c u th m m đa d ng, phong phú c a b n thân lĩnh v c
ỹ ủ ự ậ ẩ ả ộ ọ ể quân s . Do v y, trình đ phát tri n tình c m th m m c a h c viên
ỉ ắ ề ể ẩ ớ ộ ỹ không ch g n li n v i trình đ phát tri n các khí quan th m m , mà còn
ớ ự ệ ượ ủ ắ ạ ộ ư ẩ ỹ g n v i s thu hút c a các hi n t ạ ng th m m trong ho t đ ng s ph m
ườ ị ế ả ẩ ẩ ộ ỹ ủ c a nhà tr ỹ ng quân đ i. Theo đó, c m xúc th m m , th hi u th m m ,
99
ưở ỹ ủ ẩ ầ ọ lý t ọ ng th m m c a h c viên ngày càng tăng d n trong quá trình h c
ớ ự ệ ể ể ế ề ẩ ỹ ậ t p, rèn luy n cùng v i s phát tri n hi u bi ờ t v cái th m m trong đ i
ạ ộ ự ệ ắ ậ ố s ng, trong ho t đ ng quân s , trong ngh thu t ngày càng đúng đ n và
ơ ắ sâu s c h n.
ể ộ ả ế ẩ ả ề K t qu đi u tra v ề bi u l c m xúc th m m c a h c ỹ ủ ọ viên đào t oạ
ướ ệ ượ ờ ố ẩ ộ ỹ sĩ quan tr c các hi n t ng th m m trong đ i s ng xã h i và trong quân
ả ệ đ i ộ hi n nay, có 32,4.% tr ả ờ ung c m m nh ạ ; có 55,6% tr i r l ả ờ ình i b l
ả ờ ụ ụ ặ th ngườ ; có 7,8% tr l ả ờ th ờ ơ; có 4,2.% khó tr l i i [Ph l c 5.2]. M c dù
ữ ế ạ ả ầ ạ ọ h c viên đào t o sĩ quan là nh ng quân nhân h u h t đã tr i qua giai đo n
ộ ưở ệ ể ạ ấ ặ ạ ồ hu n luy n tân binh, đào t o ti u đ i tr ng ho c t o ngu n sĩ quan, nên
ướ ầ ớ ườ ậ ớ ộ ộ b ứ c đ u đã thích ng v i môi tr ứ ng xã h i m i, trình đ nh n th c,
ự ủ ự ụ ẩ ọ ỹ ượ ả c m th cái th m m trong lĩnh v c quân s c a h c viên đã đ ị c đ nh
ể ở ấ ị ứ ữ ộ ề ượ ể hình và phát tri n nh ng m c đ nh t đ nh. Đi u đó đ c bi u hi n ệ ở
ạ ộ ụ ẹ ả ấ ệ ự ả s c m th cái đ p, cái cao c , anh hùng…trong ho t đ ng hu n luy n,
ạ ệ ố trong sinh ho t, trong l ễ ế ti t tác phong quân nhân, trong m i quan h giao
ế ặ ệ ự ả ụ ệ ậ ti p quân nhân, nhân dân và đ c bi t là s c m th trong ngh thu t.
ự ạ ự ứ ể ẩ ủ Đánh giá th c tr ng t phát tri n ý th c th m m ọ ỹ c a h c viên đào
ề ị ế ẩ ớ ộ đ phong hoá v th hi u th m m ạ t o sĩ quan là đánh giá ỹ v i tính cách s ự
ổ ề ữ ủ ị n đ nh, ngày càng b n v ng c a các c m ẩ ả xúc th m m g n ớ ự ỹ ắ v i s gia tăng
ứ ẩ ọ ỹ ỹ ị ố ở ặ ừ ố v n tri th c th m m tích lu qua t ng năm h c. Do b chi ph i b i đ c
ể ớ ủ ữ ế ẻ ặ đi m gi ắ i tr và nh ng tính cách đ c thù c a “sinh viên – chi n sĩ”, g n
ụ ọ ậ ể ở ệ ệ ườ ộ ớ v i nhi m v h c t p rèn luy n đ tr thành ng i sĩ quan quân đ i, nên
ỹ ủ ọ ề ẩ ườ ự ọ ự ừ ở s thích v cái th m m c a h c viên th ng có s ch n l a v a hài hoà,
ớ ờ ố ừ ứ ầ ẩ ợ ộ ỹ ọ phù h p v i đ i s ng quân đ i, v a đáp ng nhu c u th m m , khát v ng
ỹ ủ ẩ ưở ờ ạ ủ ế ẩ ỹ th m m c a cá nhân và lý t ả ng th m m tiên ti n c a th i đ i. C nh
ườ ự ố ẹ ạ ấ ị quan môi tr ng xanh, s ch, đ p; s th ng nh t, nh p nhàng, trang nghiêm
ấ ề ề ắ ộ ụ ẹ ủ ự ố ủ ộ c a đ i hình, đ i ngũ; v cái đ p c a s th ng nh t v màu s c trang ph c
ẹ ủ ự ố ấ ọ ề ắ ặ quân nhân; cái đ p c a s th ng nh t g n gàng v s p đ t, tr t t ậ ự ộ ụ n i v
ủ ẹ ơ ồ ồ ộ ị ế ứ ệ v sinh đ n v ; cái đ p c a tình đ ng chí, đ ng đ i trong giao ti p, ng
100
ỉ ạ ả ự ế ở ử x …, không ch mang l i c m xúc thích thú tr c ti p mà ngày càng tr nên
ỹ ủ ị ế ể ẩ ặ ộ ọ ệ thân thu c đ hình thành th hi u th m m c a h c viên. Đ c bi ệ t, vi c
ạ ộ ị ẩ ư ự ẩ ỹ ị th m đ nh xác đáng giá tr th m m trong ho t đ ng quân s cũng nh các
ệ ượ ừ ộ ướ ỹ ủ ả ọ hi n t ng xã h i đã t ng b ẩ c làm cho tình c m th m m c a h c viên
ậ ượ ẩ ơ ỹ thêm sâu đ m, đ ị ế c phong hoá thành th hi u th m m . H n n a, ị ế ữ th hi u
ỹ ủ ự ế ẩ ộ ộ ở ả ộ ọ th m m c a h c viên trên th c t đã b c l rõ thái đ tình c m, ở ự s
ự ự ẩ ọ ở ộ ỹ ự l a ch n theo s thích, trình đ năng l c th m m trong lĩnh v c quân s ự
ự ế ả ỗ ọ ạ ủ c a m i cá nhân h c viên đào t o sĩ quan. Qua kh o sát th c t ấ cho th y
ỹ ủ ọ ộ ị ế ừ ệ ẩ ạ trình đ th hi u th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay t ng b ướ c
ượ ẳ ị ừ ỹ tính ch th đ c kh ng đ nh ẩ ủ ể trong đánh giá th m m qua t ng năm h c ọ ở
ườ ứ ỹ ủ ế ạ ẩ ọ nhà tr ng: M c đ ộ lành m nh v ề thị hi u th m m c a h c viên ngày
ở ọ ấ ứ càng nâng cao: h c viên ứ năm th nh t là 32,70%; năm th hai là 39,0%;
ở ọ ụ ụ ứ năm th ba là 41,7% và h c viên năm th t ứ ư 48,0% [Ph l c 4.6]. T là rình
ẩ ệ ể ả ộ ị ế đ th hi u th m m ỹ đó, đ c ượ bi u hi n thông qua các xét đoán, c m xúc
ả ỏ t ố ý khen hay chê, thích hay không thích, tho mãn hay không thoã mãn đ i
ố ố ớ ẹ ả ấ ợ ươ ớ v i cái đ p; ghê s , ph n đ i đ i v i cái x u; xót th ố ớ ng cái đ i v i cái bi.
ự ạ ự ưở ủ ạ ẩ ọ Th c tr ng t ể phát tri n lý t ng th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ
ể ệ ệ ự ữ ề ưở ượ s v ng vàng v lý t ng th m quan hi n nay cũng th hi n đ c ẩ m ỹ ở
ấ ị ứ ị ở ự ấ ạ ẩ ộ ỹ m c đ nh t đ nh, nh t là khía c nh th m m chính tr ộ s giác ng ,
ụ ắ ầ ấ ưở ủ ế ấ ả th m nhu n sâu s c m c tiêu lý t ẹ ng chi n đ u cao đ p c a Đ ng, Bác
ướ ứ ạ ọ ướ ồ H . Tr c khi vào đào t o sĩ quan, h c viên đ ng tr ọ ề ự ự c nhi u s l a ch n
ề ệ ườ ứ ề ị ạ ộ ớ ự ậ ngh nghi p. Trong môi tr ng ho t đ ng m i s nh n th c v v trí, vai
ườ ườ ộ ủ ộ ượ ủ ả trò ng i sĩ quan, ng i cán b c a Đ ng trong quân đ i đ c c ng c , b ố ổ
ớ ự ừ ề ể ắ ắ ộ ọ sung, phát tri n trong t ng năm h c, g n li n v i s giác ng sâu s c lý
ưở ế ấ ở ẽ ố ộ ơ ướ ấ ấ t ng chi n đ u và tr thành l s ng, đ ng c , chí h ố ng ph n đ u su t
ọ ậ ạ ườ ờ ệ ủ ọ ộ ờ ư ố th i gian h c t p t i tr ng cũng nh su t cu c đ i binh nghi p c a h sau
ưở ẹ ấ ẩ ỹ ướ này. V c b n ề ơ ả , lý t ng th m m cao đ p y đã thôi thúc, ị đ nh h ng hành
ừ ấ ưỡ ộ đ ng cho ọ h c viên không ng ng ph n đ u ọ ậ ấ h c t p, tu d ng, rèn luy n ệ để
ở tr thành m t ộ sĩ quan quân đ i. ộ
101
ệ ự ế ả ậ ấ ả ả Tuy v y, k t qu kh o sát cho th y, vi c t ẩ nâng cao tình c m th m
ỹ ủ ọ ể ạ ẫ ệ m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay v n còn có bi u hi n c a s t ệ ủ ự ự
ộ ụ ả ỳ ệ ỹ ủ ậ ẩ ọ phát, tu ti n. Do v y, trình đ th c m th m m c a h c viên còn có
ạ ế ấ ậ ề ả ữ ư ẩ ộ ỹ ư ạ nh ng b t c p, ch a đ t đ n đ nh y bén v c m xúc th m m và ch a
ươ ị ế ụ ứ ệ ầ ẩ ạ ớ ỹ t ng x ng v i yêu c u, nhi m v . Th hi u th m m lành m nh tuy đã
ượ ị ự ự ổ ữ ư ư ắ ậ ị đ c đ nh hình nh ng ch a th c s n đ nh, v ng ch c; th m chí ở ộ ố m t s
ộ ộ ị ế ữ ế ẩ ạ ỹ ọ h c viên đã b c l nh ng th hi u th m m thi u lành m nh, không phù
ớ ờ ố ỹ ủ ề ẩ ố ộ ợ h p v i đ i s ng và truy n th ng văn hoá th m m c a quân đ i cách
ỹ ụ ủ ầ ạ ớ ộ ạ ớ ướ m nh, trái v i thu n phong m t c c a dân t c, xa l v i xu h ẩ ng th m
ả ề ờ ạ ỹ ủ ị ế ẩ ế m c a th i đ i. K t qu đi u tra v ề th hi u th m m c a h c ỹ ủ ọ viên đào
ệ ả ờ ạ t o sĩ quan hi n nay , có 44,1% tr l i là l ành m nhạ ; có 49,8% tr l ả ờ ình i b
ế ạ ụ ụ th ngườ ; có 3,1% tr l ả ờ hi u lành m nh và i t 3% khó đánh giá [Ph l c 5.4] .
ưở ự ự ạ ớ ộ ư ẩ ỹ ắ ẫ Lý t ng th m m cũng ch a th c s đ t t i đ sâu s ệ c, v n còn có hi n
ạ ọ ậ ấ ượ t ạ ng suy bì, ng i khó, ng i kh ổ, thi u ế chí ph n đ u ấ trong h c t p, rèn
ọ ọ ệ ị luy nệ trong h c viên. M t sộ ố h c viên ộ ạ ề suy nghĩ l ch l c v xác đ nh thái đ ,
ọ ậ ệ ộ ọ ậ ư ệ trách nhi m h c t p; đ ng c ơ, ý chí quy t tâmế h c t p, rèn luy n ch a đúng
ế ệ ẫ ẩ đ n,ắ th m ậ chí d n đ n hi n t ệ ượ l ch chu n văn hoá ng trong quá trình đ nhị
ườ hình nhân cách ng i sĩ quan .
ố ượ ả ầ ẩ ơ ỹ ự S mong mu n đ c tho mãn nhu c u th m m , và cao h n là khát
ỹ ươ ớ ộ ố ọ ậ ẹ ẩ ọ v ng th m m , v n t ệ ủ i cái đ p trong cu c s ng, h c t p, rèn luy n c a
ệ ề ạ ể ọ h c viên đào t o sĩ quan hi n nay là khách quan và có ti m năng phát tri n
ự ươ ớ ẽ ạ ỹ ẫ ẩ ọ m nh m , song ý chí và năng l c v n t i khát v ng th m m v n còn có
ấ ị ữ ự ữ ế ể ệ ế ạ ậ nh ng h n ch nh t đ nh, th m chí có nh ng bi u hi n thi u tích c c.
ự ạ ự ủ ọ ể Đánh giá th c tr ng t phát tri n nhu c u ẩ ầ th m m ỹ c a h c viên đào
ứ ề ả ẩ ộ ạ t o sĩ quan là đánh giá đ tho mãn ni m vui, h ng thú th m m ỹ trong ho tạ
ạ ủ ọ ậ ệ ọ ờ ố ộ đ ng h c t p, rèn luy n và trong đ i s ng, sinh ho t c a h c viên. Ngày
ỹ ủ ọ ờ ố ể ẩ ạ nay, đ i s ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan phát tri n cùng v i s ớ ự
ờ ố ầ ộ ệ ọ ườ phát tri n c a ể ủ đ i s ng tinh th n xã h i; c ác h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ầ ủ ậ ấ ộ ờ ố ộ đ i ngày càng quan tâm nâng cao đ i s ng v t ch t và tinh th n c a cán b ,
102
ế ọ ề ề ề ệ chi n sĩ, giáo viên, h c viên… Đó là ti n đ , đi u ki n thu n l ậ ợ ơ ả để i c b n
ề ặ ề ả ầ ả ạ ẩ ọ ọ ỹ tho mãn nhu c u v m t th m m và t o n n t ng quan tr ng cho h c
ụ ưở ị ẩ ạ ẩ ọ ỹ viên th h ỹ ể ng giá tr th m m và phát tri n khát v ng sáng t o th m m .
ủ ầ ố ườ ẩ ư ọ Song, cũng gi ng nh m i nhu c u khác c a ng ầ i lính, nhu c u th m m ỹ
ể ạ ậ ọ ộ ủ ủ c a c a h c viên đào t o sĩ quan luôn v n đ ng, phát tri n và khó có th ể
ượ ủ ở ọ ả ầ ươ ọ ơ ệ ể ọ đ c tho mãn đ y đ , m i ph ng di n và m i lúc, m i n i. Đ bù l ạ i
ế ế ậ ạ ọ ữ ể ọ khi m khuy t đó, h c viên và t p th h c viên sĩ quan đã sáng t o ra nh ng
ỹ ớ ọ ậ ị ẩ ệ ạ ườ ừ giá tr th m m m i trong quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng, t đó
ỹ ớ ể ẩ ầ phát tri n nhu c u th m m m i.
ự ế ả ầ ẩ ồ ờ ố ỹ Đ ng th i, trên th c t ặ , c các nhu c u th m m nói chung v n đ c
ư ọ ườ ớ ẻ ữ ố ở tr ng cho h c đ ng, cho gi i tr cũng nh ư nh ng ham mu n, s thích,
ỹ ặ ự ự ệ ẩ ọ ượ ư nguy n v ng th m m đ c tr ng cho lĩnh v c quân s luôn đ c tho ả
ạ ộ ổ ỷ ậ ứ mãn trong ho t đ ng có t ch c, có k lu t nghiêm minh ị ự và ch u s chi
ố ủ ự ế ụ ệ ầ ph i c a yêu c u, nhi m v quân đ i. ả ộ Qua kh o sát th c t ế và k t qu ả
ộ ọ ề ỹ ủ ọ ề ầ ạ ở ẩ đi u tra xã h i h c v nhu c u th m m c a h c viên đào t o sĩ quan các
ườ ữ ấ ọ ộ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i nh ng năm qua cho th y, h c viên đào
ố ủ ặ ỹ ọ ườ ự ể ẩ ầ ạ t o sĩ quan do s chi ph i c a đ c đi m nhu c u th m m h c đ ng, gi ớ i
ẻ ầ ự ề ặ ỏ tr (sinh viên m c áo lính) luôn có đòi h i khá cao v nhu c u t ẳ kh ng
ẹ ẹ ượ ưở ứ ị đ nh cái đ p và đi tìm cái đ p, khát khao đ c th ạ ng th c và sáng t o
ẩ ỹ ả ờ ấ ố ọ th m m , có 26,1% s giáo viên, cán bô, h c viên tr l i r t thích; có 46,7%
ả ờ ả ờ ườ tr l i là thích; có 26,5% tr l i bình th ng và khó đánh giá là 0,7% [Phụ
ụ l c 5.1] .
ễ ự ự ể ọ ủ ạ ẩ ọ Th c ti n t phát tri n khát v ng th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ
ướ ể ở ủ ộ quan cũng chính là b c phát tri n trình đ cao c a nhu ầ c u, mong
ố ự ẹ ự ẹ ẳ ị ự ươ ớ mu n t khát khao cái đ p, t kh ng đ nh cái đ p, t n t v ẹ i cái đ p,
ự ạ ị ướ ưở ẩ t ẹ sáng t o cái đ p theo đ nh h ủ ng c a lý t ẹ ỹ ng th m m cao đ p.
ự ế ề ắ ầ ả Chính đi u đó trên th c t đã b t đ u hình thành ỹ ủ ẩ b n lĩnh th m m c a
ế ề ẩ ọ ự ưỡ h c viên v i ớ ý chí, ni m tin th m m đ ỹ ể quy t tâm t tu d ng, rèn
ệ ủ ẹ ạ ộ luy n đ t ệ ể ự hoàn thi n nhân cách đ p c a sĩ quan quân đ i cách m ng.
103
ự ế ả ế ọ ề ạ ầ ấ Qua kh o sát th c t cho th y, h u h t h c viên đào t o sĩ quan đ u khát
ể ươ ớ ấ ấ ọ ủ ẹ ườ v ng ph n đ u đ v n t i nhân cách đ p c a ng ộ i sĩ quan quân đ i,
ể ệ ở ế ọ ậ ủ ọ th hi n k t qu ả h c t p, rèn luy n ệ t ạ ườ i tr ng c a h .
ự ả ạ ự ủ Kh o sát th c tr ng t ể phát tri n ý th c ứ th m mẩ ọ ỹ c a h c viên đào
ộ ệ ệ ấ vi cệ ạ t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay cũng cho th y,
ế ậ ẩ ơ ả ủ ọ nh p thân, ti p ị ế bi n các giá tr văn hoá th m m ỹ c a h c viên c b n đã
ị ượ ủ ể ủ ự ế ứ ẩ ộ đ nh hình đ ỹ c tính ch th c a s ti p thu, lĩnh h i tri th c th m m ,
ể ệ ẩ ố ế ề ệ kinh nghi m th m m , ỹ v n hi u bi t v văn hoá, ngh thu t, ậ đ làmể
ỹ ủ ố ươ ư ẩ giàu v n văn hoá th m m c a sĩ quan t ng lai. Nh ng ngay quá trình
ạ ạ ườ ọ ừ ế đào t o t i tr ng cũng là quá trình m i ỗ h c viên ữ v a ti p thu nh ng
ộ ớ ẩ ị ị giá tr , chu n m c ự nhân cách sĩ quan quân đ i v i tính cách giá tr văn
ữ ừ ả ẩ hoá th m m , ỹ v a đào th i nh ng suy nghĩ, thói quen hành vi và cách
ứ ừ ử ợ ướ ẳ ị ng x không phù h p, t ng b c kh ng đ nh tính ch th ủ ể th m mẩ ỹ
ọ ủ c a h c viên.
ề ươ ệ ự Tuy nhiên, v ph ng di n t ể phát tri n ý chí v ươ ớ n t ọ i khát v ng
ủ ẩ ấ ị ữ ế ạ ẫ ậ th m m ọ ỹ c a h c viên v n còn có nh ng h n ch nh t đ nh, th m chí
ộ ộ ự ữ ế ế ặ ộ ố ọ b c l nh ng m t thi u tích c c, y u kém. M ể t s ít h c viên có bi u
ệ ố ố ưỡ ế hi n l ự i s ng th c d ng ụ , kém văn hoá, kém tu d ệ ng, rèn luy n, thi u ý
ế ấ ướ ấ t chí quy t tâm ph n đ u ự hoàn thi n ệ theo nhân cách sĩ quan. Tr c nhu
ỹ ủ ừ ẩ ầ ầ c u th m m c a h c ọ viên không ng ng tăng lên và yêu c u đòi h i v ỏ ề
ẩ ẩ ọ ố ỹ ỹ ý th c ứ th m m nói chung, mong mu n và khát v ng th m m nói riêng,
ườ ươ ự ế ủ c a ng i sĩ quan t ng lai ngày càng cao, thì tính t giác tìm ki m, khám
ụ ế ẹ ậ ậ ả ệ ứ ế phá, ti p nh n cái đ p và v n d ng gi ử ẩ i quy t các quan h , ng x th m
ọ ậ ạ ỹ ạ ủ ọ m trong h c t p, sinh ho t c a h c viên rõ ràng còn h n ch . ứ ế Tri th c kinh
ộ ư ạ ư ể ệ ẩ ậ ẩ ỹ nghi m và lý lu n th m m có th còn ch a dày, trình đ s ph m th m m ỹ
ể ớ ướ ầ ự ự ề ữ ị ế ư ẩ ỹ có th m i b ể c đ u, th hi u th m m có th còn ch a th c s b n v ng,
ư ế ầ ẩ ọ ố ỹ nh ng thi u đi nhu c u, mong mu n, khát v ng th m m thì m i n l c t ọ ỗ ự ự
ỹ ủ ọ ẽ ị ả ứ ể ẩ ậ ở ệ phát tri n ý th c th m m c a h c viên s b c n tr , th m chí tri t tiêu.
104
ạ ộ ỹ ủ ứ ệ ẩ ổ ọ ườ T ch c ho t đ ng th m m c a các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ộ ượ ọ ậ ư ẹ ề ộ ố ư ạ đ i ch a t o ra đ c nhi u cái đ p đ a vào cu c s ng h c t p, sinh
ự ế ủ ệ ạ ọ ộ ạ ẫ ho t và rèn luy n c a h c viên là m t th c t ế đáng quan ng i d n đ n
ứ ế ố ườ ự ọ ự thi u s c lôi cu n ng i h c tham gia tích c c, t ạ giác vào các ho t
ể ể ề ẩ ả ả ộ ỹ đ ng th m m . Đi u đó cũng làm gi m thi u kh năng chuy n hoá giá
ị ẩ ự ẩ ỹ ườ ọ tr th m m thành chu n m c nhân cách ng i sĩ quan vào h c viên đào
ậ ự ề ữ ẩ ỹ ạ t o sĩ quan. Ý chí th m m ch a ậ ư th t s b n v ng, bám sâu vào nh n
ỗ ọ ọ ậ ứ ủ ệ ả ờ th c, tình c m c a m i h c viên trong h c t p, rèn luy n và trong đ i
ế ệ ế ậ ị ố s ng sinh ho t, ẩ ạ nên vi c nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m
ỹ ự ủ ề ể ọ m trong t ạ ệ phát tri n nhân cách toàn di n c a h c viên còn nhi u h n
ch .ế
ệ ự ế ả ự ự ề ấ ỉ ặ Đ c bi t, kh o sát th c t cho th y năng l c t đi u ch nh theo tiêu
ỹ ủ ọ ấ ạ ế ệ ẩ ạ ậ chí th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay còn r t h n ch , th m
ệ ượ ị ẩ ệ ẩ ỹ ỉ chí có hi n t ế ng l ch chu n, coi các giá tr th m m ch là phù phi m
ụ ả ệ ưở ứ ẹ ự trong lĩnh v c quân s . ự Chính vi c th c m và th ủ ng th c cái đ p c a
ộ ộ ọ ạ ộ ụ ộ ư ậ m t b ph n h c viên trong ho t đ ng quân s ấ ự còn th đ ng, ch a xu t
ả ẩ ỹ ừ ỗ ọ ủ ầ phát tình c m th m m và t nhu c u bên trong c a m i h c viên, th mậ
ị ẩ ủ ệ ế ậ ỹ ơ ả chí còn phi n di n, ph nh n cái giá tr th m m , là nguyên nhân c b n
ế ự ệ ẩ ấ ệ ẫ ẩ ạ ả ỹ ự d n đ n s l ch chu n y. Năng l c ph n bi n, sáng t o th m m kém
ọ ậ ệ ạ ườ ủ ạ ọ ỏ c i trong quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng c a h c viên đào t o sĩ
ự ế ệ ộ ậ ạ quan hi n nay cũng là m t th c t ộ đáng quan ng i khác. Do v y mà m t
ờ ơ ướ ả ệ ượ ướ ả ấ ố ọ s h c viên th ữ c c nh ng hi n t tr ẹ ng đ p và tr c c cái x u, cái
ị ế ấ ẩ ọ ỹ ạ th p hèn; có không ít h c viên còn ch y theo th hi u th m m không phù
ớ ế ố ề ạ ợ ố h p v i n p s ng văn minh – sinh ho t có văn hoá, truy n th ng, l ố ố i s ng
ộ ộ văn hoá dân t c, quân đ i.
ữ ượ ệ ặ ậ ẫ ấ ậ Nh ng b t c p trên đ c nh n di n trong tính mâu thu n, luôn đ t ra
ủ ọ ề ầ ủ ả ệ ộ ấ v n đ c n ph i phát huy tính năng đ ng ch quan c a h c viên trong vi c
ự ừ ự ươ ọ ậ ệ ỹ t giác, tích c c không ng ng v ứ n lên h c t p, rèn luy n, tích lu tri th c,
105
ỹ ể ể ệ ẩ ừ ượ ụ kinh nghi m th m m đ chuy n hoá t quá trình đ c giáo d c sang quá
ự ụ ề ẩ ỹ ườ ộ trình t giáo d c v th m m trong nhà tr ng quân đ i.
ướ ỹ ủ ọ ứ ể ẩ 2.2. Xu h ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ
ệ ệ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay
ự ướ ỹ ủ ọ ứ ể ạ ẩ D báo xu h ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ệ ệ ặ ệ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay có ý nghĩa đ c bi ọ t quan tr ng
ầ ấ ả ể ấ ữ ệ ể ề đ đ xu t yêu c u, gi ạ i pháp h u hi u làm cho quá trình phát tri n y đ t
ấ ượ ệ ả ầ ố ế đ n hi u qu mong mu n, góp ph n nâng cao ch t l ạ ụ ng giáo d c, đào t o.
ể ự ể ấ ướ ừ ự ứ Đi m xu t phát đ d báo xu h ể ng phát tri n chính là t s nghiên c u lý
ề ự ữ ề ể ấ ậ ấ ậ ứ lu n v th c ch t và nh ng v n đ có tính tính quy lu t phát tri n ý th c
ư ừ ự ể ẩ ạ ả ỹ th m m , cũng nh t ứ ự s kh o sát, đánh giá th c tr ng phát tri n ý th c
ỹ ủ ẩ ạ ọ ộ ệ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n
nay.
ể ự ừ ự ự ứ ễ ậ ướ T s nghiên c u lý lu n và th c ti n, có th d báo xu h ng phát
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ộ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t
ở ủ ể ệ ớ ổ ộ ệ Nam hi n nay ba bình di n l n, mang tính n i c m mà các ch th giáo
ể ạ ả ế ướ ộ M t là, ụ d c, đào t o không th không gi ỏ i quy t th a đáng: xu h ắ ng g n
ướ ỹ ớ ữ ế ế ắ ẩ ế k t và xu h ng thi u g n k t gi a th m m v i quân s ; ự Hai là, xu h ngướ
ướ ầ ủ ữ ế ẩ ắ ỹ ắ g n k t ế và xu h ng thi u g n k t ự ớ ế gi a yêu c u c a th m m quân s v i
ỹ ở ụ ẩ ầ ườ ướ yêu c u giáo d c th m m nhà tr ng quân đ i ộ ; Ba là, xu h ồ ng đ ng b ộ
ướ ế ồ ộ ữ ế ố ợ ẩ ỹ và xu h ng thi u đ ng b gi a các y u t h p thành ý th c ứ th m m . Trên
ự ữ ế ề ấ ả ả ạ , ậ ơ ở c s nh ng v n đ có tính quy lu t và k t qu kh o sát th c tr ng ở ỗ m i
ệ ề ệ ể ấ ướ ề ậ ặ bình di n đ u có th xu t hi n xu h ậ ng thu n chi u ho c không thu n
ự ế ự ứ ể ề ẽ ề ẩ ỹ chi u. Trên th c t , s phát tri n ý th c th m m theo chi u nào s ph ụ
ự ế ủ ể ụ ạ ộ thu c tr c ti p vào vai trò ch th giáo d c, đào t o.
106
ướ ắ ế ướ ế ắ ế ữ ẩ 2.2.1. Xu h ng g n k t và xu h ng thi u g n k t gi a th m m ỹ
ỹ ủ ự ứ ọ ể ạ ẩ ớ v i quân s trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
quan
ề ặ ự ắ ỹ ớ ữ ự ậ ẩ ế Xét v m t lý lu n thì s g n k t gi a th m m v i quân s trong
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ấ ấ ề ả là v n đ b n ch t, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
ở ẽ ồ ạ ứ ẩ ỹ t t y u ấ ế . B i l , ý th c th m m không t n t i chung chung, siêu hình mà
ớ ố ố ủ ể ẩ ấ ị ữ ắ ắ ớ ớ ỹ ề luôn g n v i nh ng l p ch th th m m nh t đ nh, v i v n s ng g n li n
ạ ộ ấ ị ự ế ệ ộ ộ kinh nghi m ho t đ ng trong m t lĩnh v c xã h i nh t đ nh. Nói đ n sĩ
ế ư ư ấ ộ ộ ự quan quân đ i thì ch t quân s luôn u tr i, song nói đ n t cách ch th ủ ể
ỹ ủ ọ ể ấ ẩ ẩ ặ ầ ỹ th m m c a h thì ch t th m m không th không đ t lên hàng đ u. Tuy
ự ế ệ ụ ể ừ ể ề nhiên, trên th c t , do t ng đi u ki n c th , do quan đi m giáo d c c th ụ ụ ể
ỹ ụ ể ứ ự ế ẩ ậ ộ ử và tr c ti p do trình đ nh n th c, x lý văn hoá th m m c th mà có
ệ ể ấ ướ ế ắ ặ ướ ữ ế ế ắ th xu t hi n xu h ng g n k t ho c xu h ẩ ng thi u g n k t gi a th m
ỹ ớ ự m v i quân s .
ướ ư ứ ể ẩ V c b n ề ơ ả , xu h ng u tr i ỹ ủ ọ ộ trong phát tri n ý th c th m m c a h c
ộ ệ ẽ ệ viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay s là xu h ướ ng
ắ ế ỹ ớ ự ữ ẩ ngày càng g n k t gi a th m m v i quân s .
ạ ộ ủ ườ ự Ho t đ ng c a ng ấ ự i quân nhân trong lĩnh v c quân s dù tính ch t,
ươ ạ ộ ự ứ ế ệ ả ph ng th c ho t đ ng, k t qu khác nhau thì trong quá trình th c hi n, h ọ
ự ễ ự ủ ữ ậ ỉ không ch tuân theo nh ng quy lu t khách quan c a th c ti n quân s mà còn
ứ ề ố ở ặ ở ẹ ở ỹ ẩ ị b chi ph i b i ý th c v cái th m m . B i vì, cái đ p có m t ơ ắ kh p n i
ườ ạ ộ ủ ố ườ trong môi tr ng s ng và ho t đ ng c a ng ạ i quân nhân, trong sinh ho t
ườ ế ứ ứ ử ệ th ng ngày, trong quan h giao ti p, ng x quân nhân, trong nghi th c quân
ả ề ộ ọ ế ộ đ i, trong l ễ ế ti t, tác phong quân nhân … Theo k t qu đi u tra xã h i h c, có
ả ờ ộ ọ ướ 46,9% giáo viên, cán b và h c viên tr l i là có xu h ng ẩ ắ ế ữ g n k t gi a th m
ỹ ủ ọ ỹ ớ ứ ự ể ẩ m v i quân s trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan
ụ ụ [Ph l c 10].
107
ấ ướ ậ ợ T t nhiên, xu h ỉ ễ ng này ch di n ra thu n l ộ i m t khi ủ ể các ch th giáo
ủ ụ ứ ạ ậ ả ẩ ấ ả ỹ ố ụ d c đào t o nh n th c đúng b n ch t và c vai trò c a giáo d c th m m đ i
ệ ọ ư ể ạ ớ v i phát tri n nhân cách toàn di n h c viên đào t o sĩ quan, cũng nh vai trò ý
ạ ộ ự ủ ứ ệ ệ ẩ ả ỗ ỹ ệ th c th m m trong vi c th c hi n hi u qu các ho t đ ng c a m i cá nhân
ổ ứ ự ắ ế ố ề ặ ữ ế ẩ ạ ọ h c viên và các t ch c. T o ra s g n k t gi a các y u t v m t th m m ỹ
ấ ề ự ữ ẩ ạ ớ v i nh ng quy chu n quân s trong quá trình đào t o sĩ quan là v n đ có tính
ỉ ằ ạ ượ ắ ụ ụ ệ nguyên t c không ch nh m đ t đ ấ c m c đích giáo d c toàn di n, mà còn r t
ế ự ể ấ ượ ụ ế ệ ạ ả thi t th c đ nâng cao ch t l ng, hi u qu giáo d c, đào t o. N u không
ỹ ớ ự ứ ữ ể ế ẩ ẩ ỹ ủ ọ ắ g n k t gi a th m m v i quân s trong phát tri n ý th c th m m c a h c
ẽ ạ ủ ạ ộ viên thì cái đích c a quá trình đào t o sĩ quan s t o ra m t nhân cách méo mó,
ỉ không hoàn ch nh.
ườ ữ ứ ệ ậ ợ ả Trong tr ng h p có nh ng sai l ch trong nh n th c và gi ế i quy t
ủ ể ủ ể ụ ả ạ ạ ấ ủ c a ch th giáo d c, đào t o, nh t là ch th lãnh đ o, qu n lý, thì d ễ
ề ề ể ẫ d n đ n ế xu h ậ ngướ không thu n chi u: ho c t ự ặ hiên v phát tri n quân s ,
ẹ ẩ ề ể ặ ẩ ờ ỹ ỹ ự coi nh th m m ho c thiên v phát tri n th m m , tách r i quân s .
ướ ữ ộ ừ ộ ạ ọ Tr c nh ng tác đ ng t ệ ệ cu c cách m ng khoa h c và công ngh hi n
ử ụ ế ệ ấ ơ ệ ạ đ i, nh t là nguy c chi n tranh có s d ng vũ khí công ngh cao, thì vi c
ấ ượ ớ ứ ạ ộ ổ đ i m i nâng cao ch t l ng đào t o đ i ngũ sĩ quan đáp ng yêu c u,ầ
ụ ự ệ ớ ộ ấ ế nhi m v xây d ng quân đ i trong tình hình m i là t t y u. Các ệ ọ h c vi n,
ườ ệ ộ ườ ự ọ tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay th ng chú tr ng xây d ng mô hình, m cụ
ầ ộ ươ ạ ộ tiêu, yêu c u, n i dung, ch ng trình đào t o đ i ngũ sĩ quan ứ ế có ki n th c
ắ ề ự ệ ệ ậ ộ ọ toàn di n, sâu s c v khoa h c ngh thu t quân s ; có trình đ chuyên môn
ụ ữ ệ ệ ậ ộ ỹ k thu t, nghi p v v ng vàng; có trình đ công ngh thông tin và trình đ ộ
ự ệ ủ ứ ữ ạ ầ ả ạ ọ ngo i ng đáp ng yêu c u c a khoa h c quân s hi n đ i; có kh năng
ạ ả ọ ậ ệ ạ ớ ộ ộ ậ đ c l p, sáng t o trong h c t p và rèn luy n; năng đ ng, nh y c m v i các
ứ ề ấ ạ ố ộ tình hu ng có v n đ ; có cách th c suy nghĩ và hành đ ng sáng t o, linh
ứ ụ ậ ạ ả ệ ế ho t trong v n d ng tri th c gi ụ ặ i quy t các nhi m v đ t ra. Tuy nhiên, do
108
ự ự ề ẫ ộ quá đ cao trình đ năng l c chuyên môn quân s nên d n đ n ệ ế bi u hi n ể
ụ ể ệ ề ạ ẩ ấ thiên l ch trong giáo d c đào t o sĩ quan. V phát tri n các ph m ch t toàn
ệ ượ ề ậ ụ ề ặ ạ di n khác cũng đ ư c đ c p trong giáo d c, đào t o, song nhi u m t ch a
ự ự ả th c s tho đáng.
ư ể ế ố ớ ụ ẩ ạ ỹ ặ Đ c bi ẹ ệ đ i v i giáo d c th m m , ch a k đ n tình tr ng xem nh , t,
ươ ạ ự ữ ẩ ư không đ a vào ch ng trình đào t o, thì ữ ỹ ớ gi a th m m v i quân s , gi a
ỹ ố ớ ụ ẩ ầ ộ ị ướ yêu c u th m m đ i v i sĩ quan quân đ i và giáo d c, đ nh h ẩ ng th m
ọ ỹ ụ ạ ạ ộ m cho h c viên đào t o ạ sĩ quan trong ho t đ ng giáo d c đào t o sĩ
ự ế ấ ế ượ quan… cũng thi u h n ự ắ ẳ s g n k t ế . Trên th c t ề , v n đ đó đ ể ệ c th hi n
ở ự ệ ạ ề ộ ộ ọ ấ ạ ơ ố ữ s l ch l c v đ ng c , thái đ h c, rèn. Còn tình tr ng m t cân đ i gi a
ứ ự ứ ễ ế ậ ườ ọ ự ự ư ế ki n th c lý lu n và ki n th c th c ti n do ng i h c ch a th c s chú
ứ ế ự ệ ệ ệ ễ ọ ọ tr ng đúng m c đ n vi c rèn luy n và tôi luy n trong th c ti n. H c viên
ứ ề ữ ụ ế ế ệ đào t o ạ sĩ quan hi n nay cũng đang thi u h t nh ng ki n th c v văn hoá
ặ ằ ỹ ề ứ ở ậ ữ ế ạ ẩ ọ ớ th m m , v ngo i ng và tin h c so v i m t b ng ki n th c ạ b c đ i
ế ậ ệ ả ử ặ ớ ọ h c, vi c ti p c n, phân tích lý gi i và x lý các thông tin m i còn g p khó
ộ ộ ỏ ọ ệ ể ậ ạ ạ khăn. M t b ph n không nh h c viên có bi u hi n ng i tham gia ho t
ự ệ ệ ề ể ậ ộ đ ng văn hoá văn ngh , ít am hi u v lĩnh v c văn hoá ngh thu t. K t quế ả
ề ướ ự ắ ọ đi u tra xã h i h c ộ ọ , xu h ẹ ế ng coi tr ng nguyên t c quân s , xem nh y u
ẩ ỹ ướ ế ố ố t văn hoá th m m 49,2%, còn xu h ọ ng chú tr ng y u t ẩ văn hoá th m
ự ỉ ờ ỹ m , tách r i quân s ch có 1,2 ụ ụ % [Ph l c 10].
ề ậ ủ ể ụ ặ Xu h ngướ không thu n chi u này đ t ra cho các ch th giáo d c đào
ủ ề ả ấ ủ ứ ẹ ầ ả ậ ầ ắ ạ t o c n ph i nh n th c đúng đ n và đ y đ v b n ch t c a cái đ p, vai
ỹ ố ớ ủ ụ ệ ể ẩ ọ trò c a giáo d c th m m đ i v i phát tri n nhân cách toàn di n h c viên
ứ ự ệ ệ ệ ả ạ ẩ ỹ đào t o sĩ quan, vai trò ý th c th m m trong vi c th c hi n hi u qu các
ạ ộ ủ ỗ ọ ổ ứ ế ậ ho t đ ng c a m i cá nhân h c viên và các t ứ ch c. N u không nh n th c
ẽ ẫ ệ ố ủ ế ắ ỉ đúng đ n thì s d n đ n ặ ế ch quan tâm đ n tuy t đ i hoá vai trò c a m t
ặ ỹ ự ậ ầ hành chính quân s , m t k thu t, chuyên môn thu n tuý; ẹ ẩ coi nh th m m ỹ
109
ệ ự ả ụ ẩ ụ ộ ế ỹ ọ làm cho h c viên tri ự t tiêu năng l c c m th th m m , thi u h t đ ng l c
ừ ế ẫ ồ ệ ượ ẩ ỹ t tâm h n, trái tim d n đ n xa l ạ ướ tr c các hi n t ng th m m . Và xét ở
ế ượ ấ ạ ế ộ ộ ẽ ế ệ ỉ ầ t m chi n l c thì s là th t b i n u ch có m t đ i quân thi n chi n mà
hoàn toàn vô c m.ả
ướ ắ ế ướ ế ắ ế ữ ữ 2.2.2. Xu h ng g n k t và xu h ng thi u g n k t gi a gi a yêu
ự ớ ỹ ở ụ ẩ ầ ẩ ỹ ườ ầ c u th m m quân s v i yêu c u giáo d c th m m nhà tr ng quân
đ iộ
ự ụ ủ ệ ể ả ườ ệ ề Quan đi m c a Đ ng ta v nhi m v xây d ng con ng i Vi t Nam
́ ướ ể ệ ̣ ̣ ạ ộ phát tri n toàn di n “H ng các ho t đ ng văn hóa, giao duc, khoa hoc vào
́ ệ ườ ướ ớ ̣ ự vi c xây d ng con ng i có thê gi ́ ơ i quan khoa hoc, h ng t ệ i chân thi n
ụ ồ ộ ỹ ỹ ẩ m ” [23, tr.49]. Theo đó, giáo d c th m m trong c ng đ ng chính là đóng
ả ự ủ ể ệ ệ ả góp trách nhi m cao c th c hi n quan đi m c a Đ ng. Tuy nhiên, ở ừ t ng
ừ ự ổ ứ ộ ờ ố ẩ ồ ỹ ạ ộ lĩnh v c ho t đ ng, t ng t ch c c ng đ ng, đ i s ng th m m nói chung
ụ ể ư ữ ứ ư ẩ ặ ỹ cũng nh ý th c th m m nói riêng luôn mang nh ng đ c tr ng c th , đòi
ầ ụ ể ữ ứ ụ ệ ẩ ầ ỹ ệ ỏ h i vi c giáo d c th m m cũng c n đáp ng nh ng yêu c u c th . Vi c
ỹ ở ụ ẩ ườ ạ ệ ả ộ giáo d c th m m nhà tr ng quân đ i cũng không ph i ngo i l .
ướ ư ứ ể ẩ V c b n ề ơ ả , xu h ng u tr i ỹ ủ ọ ộ trong phát tri n ý th c th m m c a h c
ộ ệ ệ viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay s là ẽ xu h ngướ
ộ ớ ự ủ ữ ế ầ ẩ ỹ ầ ắ g n k t gi a yêu c u th m m quân s c a sĩ quan quân đ i v i yêu c u
ỹ ở ụ ẩ ệ ọ ườ ộ ơ giáo d c th m m các h c vi n, tr ạ ng sĩ quan quân đ i, n i đào t o
ọ ươ ộ đ i ngũ h c viên thành sĩ quan t ng lai.
ạ ở ệ ọ ườ ộ Đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ạ ng sĩ quan quân đ i là đào t o
ộ ặ ạ ị ỉ ậ ầ ử ụ theo đ a ch , đào t o theo nhu c u s d ng do Quân đ i đ t hàng, do v y
ấ ự ự ố ế ố ữ ẩ ả luôn có s th ng nh t tr c ti p và t i đa gi a mô hình s n ph m c n s ầ ử
ở ơ ạ ủ ừ ị ớ ụ ầ ườ ụ d ng đ n v v i m c tiêu, yêu c u đào t o c a t ng tr ứ ậ ng. Nh n th c
ệ ọ ườ ẽ ộ ề rõ đi u này, các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i đã, đang và s quan tâm
ấ ứ ể ệ ẩ ộ ồ phát tri n toàn di n ph m ch t đ c và tài, h ng và chuyên cho đ i ngũ h cọ
110
ấ ượ ữ ạ ơ ủ ạ viên đào t o sĩ quan. H n n a, ch t l ng c a quá trình đào t o luôn đ ượ c
ở ự ể ề ể ị ỉ ị ấ ki m đ nh, đánh giá và đi u ch nh b i s ki m đ nh, đánh giá chính ch t
ượ ạ ẩ ả ườ ệ ở ọ ơ l ng s n ph m đào t o khi ra tr ng tác nghi p ị các đ n v . M i yêu
ể ự ụ ở ơ ứ ệ ệ ầ ầ c u mà sĩ quan c n có đ th c hi n ch c trách, nhi m v ị đ n v , trong
ộ ề ự ề ầ ẩ ặ ơ ỹ đó có yêu c u th m m quân s , đ u d i v thành đ n đ t hàng cho các
ườ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan.
ự ủ ệ ố ể ấ ườ ẩ Phát tri n h th ng ph m ch t, năng l c c a ng i sĩ quan trong tình
ớ ấ ế ộ ừ ể ẽ ồ hình m i t t y u s là phát tri n đ ng b , v a tuân theo yêu c u ầ “chu nẩ
ứ ủ ả ắ ặ ấ ủ ặ quân” t c là ph i tuân th nghiêm ng t theo tính ch t, quy t c đ c thù c a
ự ừ ự ạ ộ ướ ớ ẩ lĩnh v c ho t đ ng quân s , v a h ng m nh ạ t ạ i đ t “ chu n chân”,
ủ ệ ấ ẩ ạ ẩ ọ ộ ở ỹ “chu n thi n” và nh t là “chu n m ”. B i vì, m i ho t đ ng c a con
ườ ề ụ ẩ ạ ộ ỹ ng ạ ộ i đ u có tính th m m , do đó ho t đ ng giáo d c, đào t o ra đ i ngũ
ệ ấ ế ụ ể ả ẩ ỹ sĩ quan đ có nhân cách toàn di n t t y u ph i có giáo d c th m m .
ả ề ộ ọ ế ấ ộ K t qu đi u tra xã h i h c cho th y, có 45,4% giáo viên, cán b và
ả ờ ướ ữ ế ẩ ỹ ọ h c viên tr l i là có xu h ng ầ ủ ắ g n k t gi a yêu c u c a th m m quân s ự
ẩ ệ ọ ườ ụ ớ v i giáo d c th m m ỹ cho viên đào t o ạ sĩ quan ở các h c vi n, tr ng sĩ
ụ ụ ộ quan quân đ i [Ph l c 10].
ỹ ở ọ ụ ữ ệ ẩ ơ ườ H n n a, vi c giáo d c th m m ệ h c vi n, nhà tr ộ ng quân đ i
ụ ể ẽ ướ ọ ị không th là giáo d c chung chung, mà s theo h ng chú tr ng trang b tri
ỹ ặ ị ẩ ự ữ ứ ẩ ả ỹ ư th c, tình c m, ý chí th m m quân s ; nh ng giá tr th m m đ c tr ng
ự ạ ượ ặ ươ ự cho lĩnh v c quân s cách m ng luôn đ ầ c đ t lên hàng đ u. Đ ng nhiên,
ướ ẽ ặ ủ ể ế ắ ả xu h ng này s đ t ra ữ ụ cho các ch th giáo d c ph i luôn g n k t gi a
ỹ ố ớ ụ ầ ẩ ẩ ộ ỹ ọ yêu c u th m m đ i v i sĩ quan quân đ i và giáo d c th m m cho h c
ở ệ ọ ườ ồ ộ viên đào t o ạ sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i, đ ng th i s ờ ẽ
ứ ư ữ ề ầ ộ ươ ệ ỹ luôn có ý th c đ a nh ng yêu c u, n i dung v ph ẩ ng di n th m m vào
ấ ượ ạ ộ ư ệ ả tiêu chí đánh giá ch t l ng, hi u qu ho t đ ng cũng nh thành tích và s ự
ủ ứ ự ệ ệ ọ ỗ ụ thành công trong th c hi n nhi m v , ch c trách c a m i cá nhân h c viên
ổ ứ và các t ch c.
111
Ở ể ệ ướ ế bình di n này, cũng không th không tính đ n ế xu h ng ắ thi u g n
ộ ớ ữ ẩ ầ ầ ỹ ự ủ ế k t gi a yêu c u th m m quân s c a sĩ quan quân đ i v i yêu c u giáo
ỹ ở ệ ọ ườ ộ ẩ ụ d c th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i.
ướ ắ ẽ ễ ủ ể ữ ắ Đây là xu h ộ ng ch c ch n s di n ra, m t khi gi a các ch th giáo
ạ ở ườ ủ ể ạ ơ ớ ụ d c, đào t o nhà tr ạ ng, n i đào t o ra sĩ quan, v i các ch th lãnh đ o,
ị ơ ử ụ ả ẩ ạ ơ ố ỉ ch huy các đ n v , n i s d ng s n ph m đào t o, không “n i thông” đ ượ c
ờ ố ự ể ẩ ộ ỹ ữ ậ ớ v i nhau. Đ i s ng th m m luôn v n đ ng phát tri n, xây d ng nh ng
ự ỹ ườ ườ ậ ơ ớ ế ố ẩ y u t th m m quân s trong nhà tr ng th ự ng ch m h n so v i th c
ạ ộ ỹ ở ễ ẩ ấ ơ ti n ho t đ ng th m m ị ơ ở các đ n v c s quân đ i. ề ộ Có nh ng v n đ , ữ
ệ ượ ờ ố ỹ ở ẩ ẩ ỹ ơ hi n t ng th m m trong đ i s ng th m m ộ ị ơ ở các đ n v c s quân đ i
ư ậ ị ườ ể nh ng không k p lý lu n hoá trong các ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan đ giáo
ướ ọ ậ ạ ườ ẩ ọ ỹ ị ụ d c, đ nh h ng th m m cho h c viên trong quá trình h c t p t i tr ng.
ư ậ ỹ ở ụ ệ ậ ẩ ườ ẽ ở Và nh v y vi c giáo d c lý lu n th m m nhà tr ậ ng s tr nên lý lu n
ỹ ủ ọ ứ ẩ ậ ặ suông; ý th c th m m c a h c viên m c dù có tính lu n lý cao cũng không
ạ ộ ỹ ở ơ ị ơ ở ụ ể ẩ ố ớ th phát huy tác d ng đ i v i ho t đ ng th m m đ n v c s sau khi ra
ườ ở tr ng tr thành sĩ quan.
ố ớ ạ ộ ụ ạ ẩ ỹ ở Đ i v i các ho t đ ng giáo d c th m m đa d ng khác nhà tr ườ ng
ộ ướ ươ ự ạ ộ ủ ằ ọ quân đ i cũng có xu h ng t ng t ọ . Tuy r ng m i ho t đ ng c a h c
ứ ự ế ố ẩ ữ ề ạ viên đào t o sĩ quan đ u ch a đ ng trong đó nh ng y u t ỹ ồ th m m , đ ng
ờ ỹ ượ ườ ấ ả ẩ th i tính th m m cũng đ c th ng xuyên đan xen vào t ạ t c các ho t
ạ ủ ọ ậ ờ ố ư ệ ọ ộ đ ng h c t p, rèn luy n cũng nh trong đ i s ng sinh ho t c a h , song
ỹ ủ ọ ả ượ ứ ự ề ể ẩ ấ v n đ là s phát tri n ý th c th m m c a h c viên ph i đ c phát huy ở
ệ ặ ọ ị ườ ơ đ n v sau này. M c dù các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i n l c t ộ ỗ ự ổ
ứ ố ạ ộ ụ ụ ụ ụ ạ ch c t ệ t các ho t đ ng ph c v cho nhi m v giáo d c đào t o sĩ quan;
ả ả ố ấ ờ ố ậ ầ quan tâm, chú ý b o đ m t ọ ấ t nh t đ i s ng v t ch t và tinh th n cho h c
ư ứ ế ể ẩ ỹ ọ viên thông qua đó phát tri n ý th c th m m , nh ng n u không chú tr ng
112
ự ặ ị ẩ ư ả ạ ẩ ỹ ẫ ế đ n các giá tr th m m quân s đ c tr ng thì s n ph m đào t o v n
ứ ể ế ế ượ ầ ử ụ ủ ơ ị khi m khuy t, khó có th đáp ng đ c yêu c u s d ng c a đ n v .
ự ế ả ướ ế ự ắ ữ ầ Th c t này ph n ánh xu h ế ng thi u s g n k t gi a yêu c u giáo
ỹ ở ườ ờ ố ỹ ở ơ ẩ ầ ớ ẩ ụ d c th m m nhà tr ng v i nhu c u đ i s ng th m m ị ơ ở đ n v c s .
ả ề ế ướ ữ ế ắ K t qu đi u tra xã h i h c ộ ọ cho th y, xấ u h ng ế thi u g n k t gi a yêu
ự ớ ọ ậ ủ ủ ệ ẩ ạ ọ ỹ ầ c u c a th m m quân s v i h c t p, rèn luy n c a h c viên đào t o sĩ
ở ệ ọ ườ ộ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i là 27,8% ụ ụ [Ph l c 10]. Th cự
ế ự ắ ữ ế ế ấ ườ ớ ch t, đó là thi u s g n k t gi a lý thuy t nhà tr ầ ữ ng v i nh ng yêu c u
ứ ử ụ ể ề ặ ỹ ủ ẩ ộ ươ ng x c th v m t th m m c a sĩ quan quân đ i trong t ng lai.
ướ ồ ướ ế ồ ộ ữ 2.2.3. Xu h ộ ng đ ng b và xu h ế ng thi u đ ng b gi a các y u
ố ợ ỹ ủ ọ ứ ẩ ạ t h p thành ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
ề ơ ả ỹ ủ ọ ứ ể V c b n, s ẩ ự phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan
ướ ộ ữ ẩ ả ậ ồ ỹ có xu h ng phát tri n ẩ ể đ ng b gi a nh n th c th m m , tình c m th m ứ
ộ ậ ư ể ẩ ấ ấ ộ ồ ỹ ỹ m , ý chí th m m , cũng nh phát tri n đ ng b các c p đ b c th p và
ế ố ợ ứ ừ ẩ ỹ ậ b c cao trong t ng y u t h p thành ý th c th m m .
ề ệ ấ ứ ệ ạ Hi n nay, v n đ “ ề phát tri n ể v nhân cách, ự đ o đ c, trí tu , năng l c
ụ ể ạ ấ ồ ộ ứ ệ sáng t o, th ch t, tâm h n, trách nhi m xã h i, nghĩa v công dân, ý th c
ủ ở ụ tuân th pháp lu t” ậ [23, tr.4647] đang tr thành là m c tiêu quan tâm hàng
ủ ả ườ ề ấ ộ ầ đ u và lâu dài c a Đ ng ta. Trong c ác nhà tr ng quân đ i, v n đ giáo
ẩ ỹ ạ ọ ẽ ượ ụ d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan cũng s đ ơ c quan tâm h n,
ệ ẩ ọ ỹ ị ọ ứ theo đó, vi c trang b tri th c th m m cho h c viên đ ượ chú tr ng đ c ể
ỹ ở ầ ứ ậ ọ ứ ậ ẩ nâng cao nh n th c th m m ề t m tri th c lý lu n khoa h c. Song, đi u
ọ ơ ừ ỹ ượ ứ ẩ quan tr ng h n là t tri th c th m m đ ị ấ ẽ c trang b y s có thu n l ậ ơ ể i đ
ự ế ầ ủ ự ả ẩ ố ỹ ẩ tr c ti p góp ph n c ng c tình c m th m m , qua đó xây d ng ý chí th m
ỹ ủ ọ ạ m c a h c viên sĩ quan trong quá trình đào t o. Và ng ượ ạ c l i, có đ ượ c
ị ế ư ẩ ạ ưở ẩ ỹ ỹ ả c m xúc, th hi u th m m lành m nh cũng nh lý t ng th m m cao
ẩ ọ ỹ ệ ắ ớ ặ ủ ổ ứ ư ẹ đ p, khát v ng th m m mãnh li t g n v i đ c tr ng c a t ạ ch c và ho t
113
ự ọ ạ ầ ự ộ ộ đ ng quân s , h c viên l ự i càng có đ ng l c và nhu c u t ứ nâng cao tri th c
ỹ ủ ể ẩ ẩ ố ỹ th m m , c ng c quan đi m th m m .
ớ ộ Cùng v i trình đ dân trí ngày càng cao, ạ ọ h c viên đào t o sĩ quan quân
ộ ụ ả ộ ộ ầ ẩ ỹ ộ đ i luôn có nhu c u nâng cao trình đ th c m th m m , và b c l ữ nh ng
ỹ ự ẳ ẹ ẩ ọ ộ ị ả c m xúc th m m , t ọ kh ng đ nh thái đ trân tr ng cái đ p, khát v ng sáng
ị ẩ ủ ư ữ ậ ặ ớ ẻ ỹ ớ ạ t o nên nh ng giá tr th m m m i mang đ m đ c tr ng c a gi i tr trong
ườ ộ ướ ẽ ặ ắ ọ nhà tr ng quân đ i. Xu h ng này ch c ch n ệ ắ s đ t ra cho các h c vi n,
ườ ế ệ ộ ơ ị tr ứ ng sĩ quan quân đ i ngày càng quan tâm h n đ n vi c trang b tri th c
ỹ ầ ẩ ế ọ ị ướ ả ả ẩ th m m c n thi t cho h c viên, đ nh h ng c m xúc, tình c m th m m ỹ
ể ọ ứ ử ẹ ế ắ ẹ đúng đ n, đ h c viên luôn có suy nghĩ đ p, hành vi ng x , giao ti p đ p,
ọ ậ ệ ạ ườ ẹ ệ ẹ ố ố l i s ng đ p, vi c làm đ p trong quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng.
Ở ể ấ ệ ệ ướ bình di n này cũng có th xu t hi n xu h ng khác là s ự phát tri nể
ộ ữ ỹ ớ ứ ế ậ ẩ ẩ ả ồ ỹ thi u đ ng b gi a nh n th c th m m v i tình c m th m m và ý chí
ư ế ẩ ậ ậ ấ ồ ỹ ừ ộ ữ th m m , cũng nh thi u đ ng b gi a b c th p và b c cao trong t ng
ế ố y u t .
ướ ườ ự ể ả Đây là xu h ng th ổ ạ ng x y ra trong giai đo n đang có s chuy n đ i
ừ ủ ế ả ọ t ỗ nhân cách chi n sĩ sang nhân cách sĩ quan c a h c viên. B n thân m i
ượ ự ộ ộ ứ ư ẩ ỹ ị ể ệ ọ h c viên đ c trang b tri th c th m m , nh ng s b c l , th hi n tình
ỹ ạ ấ ế ớ ầ ủ ọ ậ ẩ ả c m th m m l i r t riêng trong th gi i tinh th n c a h , khó nh n bi ế t,
ờ ố ỹ ở ề ẩ ỉ đánh giá, đi u ch nh theo tiêu chí chung. Đ i s ng th m m ệ ọ các h c vi n,
ườ ữ ờ nhà tr ng khác nhau, trong nh ng không gian th i gian khác nhau thì tính
ấ ự ỹ ủ ổ ấ ể ẩ ỗ ọ ch t s chuy n đ i y cũng khác nhau, theo đó ý chí th m m c a m i h c
ế ề ẫ ố ướ viên cũng không gi ng nhau. Đi u đó d n đ n xu h ng tách r i ờ các y u tế ố
ứ ẩ ậ ẩ ẩ ỹ ỹ ả nh n th c th m m , tình c m th m m , ý chí th m m ỹ trong phát tri n ýể
ứ ướ ườ ả ở ẩ th c th m m . ỹ Xu h ng này th ố ớ ng x y ra đ i v i các sĩ quan ơ các đ n
ớ ơ ề ạ ơ ộ ả ố ớ ị v quân đ i nhi u h n so v i n i đào t o ra sĩ quan. Song ngay c đ i v i
ườ ỹ ủ ự ứ ể ẩ ộ ọ các nhà tr ng quân đ i, thì s phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ỉ ậ ẽ ấ ứ ắ ậ ẩ ỹ ị cũng v n s ch t p trung ở trang b nh n th c th m m và vun đ p lý
114
ưở ỹ ở ầ ệ ị ẩ ọ ướ ế t ng, khát v ng th m m t m vĩ mô, còn vi c đ nh h ng, ti ế t ch tình
ỹ ườ ẩ ẩ ỹ ậ ẫ ơ ả ả c m th m m , hành vi th m m th ọ ng nh t v n c b n do cá nhân h c
ệ ự viên th c hi n.
ướ ộ ữ ứ ể ế ậ ẩ ồ ậ Do v y, xu h ng phát tri n thi u đ ng b gi a nh n th c th m m ỹ
ư ế ẩ ả ẩ ồ ỹ ỹ ộ ữ ậ ớ v i tình c m th m m và ý chí th m m , cũng nh thi u đ ng b gi a b c
ế ố ừ ậ ấ ướ th p và b c cao trong t ng y u t cũng là xu h ng khách quan. K t quế ả
ề ề ướ ấ đi u tra xã h i h c ộ ọ v xu h ng này cho th y, có 41% giáo viên, cán b ộ
ướ ộ ữ ế ố ợ ế ậ ồ ằ cho r ng có x u h ng thi u đ ng b gi a các y u t ứ h p thành nh n th c
ứ ể ả ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ẩ th m m – tình c m th m m – ý chí th m m trong phát tri n ý th c th m
ỹ ủ ọ ờ m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan trong th i gian t ố ọ ớ , trong khi đó s h c i
ớ ồ ướ ệ ự ườ ụ ụ viên đ ng ý v i xu h ng này là 26,1% [Ph l c 10]. Vi c d l ng xu h ướ ng
ụ ẩ ỹ ở ấ ọ ườ này có ý nghĩa r t quan tr ng trong giáo d c th m m nhà tr ng quân đ i, b i l ộ ở ẽ
ộ ữ ỹ ớ ứ ậ ả ẩ ẩ ồ ỹ ự ế đ ng b gi a nh n th c th m m v i tình c m th m m và ý chí s thi u
ừ ư ế ẩ ậ ấ ồ ỹ ế ộ ữ ậ th m m , cũng nh thi u đ ng b gi a b c th p và b c cao trong t ng y u
ỉ ẫ ệ ế ướ ỹ ủ ứ ể ẩ ố t không ch d n đ n ch ch h ọ ng phát tri n ý th c th m m c a h c
ấ ượ ự ụ ạ viên, mà còn làm cho ch t l ng giáo d c, đào t o và xây d ng nhà tr ưở ng
ị ả b gi m sút.
ể ấ ệ ỗ ượ ự ổ Nhìn t ng h p ợ , có th th y m i bình di n đ ề c d báo trên đây đ u
ướ ề ậ ớ ồ ạ c xả u h t n t i ng thu n chi u và ậ không thu n chi u ề v i tính cách hai
ờ ố ứ ể ẩ m t đ i l p ặ ố ậ không tách r i trong su t quá trình phát tri n ý th c th m m ỹ
ọ ướ ề ậ ủ c a h c viên khi đ ượ đào t o ạ t c ạ ườ . Xu h ng i tr ng thu n chi u v c ề ơ
ị ế ư ụ ế ộ ự b n ả là ch đ o, ủ ạ chi m v th u tr i và phát huy tác d ng ư tích c c, nh ng
ự ự ượ ư ệ ẫ ẳ ị ượ ộ ồ ờ hi n nay v n ch a th c s đ c kh ng đ nh v t tr i. Đ ng th i, còn có
ệ ả ướ ề ả ậ ở ấ kh năng xu t hi n xu h ng không thu n chi u, gây c n tr quá trình phát
ỹ ủ ọ ề ộ ấ ị ứ ể ẩ ạ tri n ý th c th m m c a h c viên, song v m t khía c nh nh t đ ch đóng
ệ ả ố ướ ề ậ ấ vai trò ph n bi n, đ i sánh cho xu h ng thu n chi u. T t nhiên, xu h ướ ng
ượ ự ỗ ự ủ ự ệ ậ nào đ ứ c hi n th c hoá còn do nh n th c và s n l c c a các ch th ủ ể
ư ự ữ ụ ế ạ ườ ị ặ ơ giáo d c đào t o, cũng nh s liên k t gi a nhà tr ng và đ n v . Đ c bi ệ t,
115
ề ậ ấ ướ ể ề các xu h ngướ không thu n chi u, nh t là xu h ng t hiên v phát tri n quân
ẹ ẩ ỹ ữ ế ế ẩ ầ ắ ự s , coi nh th m m kéo theo ỹ ủ s tự hi u g n k t gi a yêu c u th m m c a
ộ ớ ụ ẩ ạ ọ ỹ sĩ quan quân đ i v i giáo d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan đang
ễ ế ả ứ ạ ậ và s ti p t c ẽ ế ụ di n bi n ph c t p ứ ạ , ph n ánh ứ ự s ph c t p trong nh n th c
ố ở ợ ị ủ ể ề ặ ệ ả ấ ầ và b chi ph i b i l i ích ch th . V n đ đ t ra hi n nay là c n ph i có
ượ ộ ệ ả ả ể ụ ự ệ ắ ộ ồ đ c m t h gi i pháp đ ng b , tích c c và hi u qu đ kh c ph c tình
ứ ề ệ ể ạ ạ ẩ ỹ ủ ọ ự tr ng nói trên và t o đi u ki n cho s phát tri n ý th c th m m c a h c
ệ ệ ầ ằ ộ viên nh m góp ph n hoàn thi n nhân cách toàn di n sĩ quan Quân đ i nhân
ệ ệ dân Vi t Nam hi n nay.
116
ế ậ ươ K t lu n ch ng 2
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ậ Trên c s ơ ở tính quy lu t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ả ứ ự ạ ẩ ạ t o sĩ quan, vi c ệ kh o sát, đánh giá ể th c tr ng phát tri n ý th c th m m ỹ
ệ ọ ườ ự ủ ọ c a h c viên cho th y,ấ các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ đã có s quan
ứ ứ ế ọ tâm đ n phát tri n ẩ ể ý th c th m m c a ỹ ủ h c viên, v c b n ề ơ ả đáp ng đ ượ c
ụ ể ệ ạ ọ m c tiêu phát tri n toàn di n nhân cách h c viên đào t o sĩ quan. Tuy nhiên,
ấ ậ ư ươ ữ ứ ầ ớ ớ còn có nh ng b t c p, ch a t ầ ng x ng v i yêu c u m i, c n ph i ả gi iả
ế ứ ể quy t m t s ộ ố v n đấ ề đ phát tri n ẩ ể ý th c th m m c a ọ ỹ ủ h c viên hi nệ nay.
ỹ ủ ọ ể ẩ ứ Quá trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan quân
ẽ ế ụ ệ ướ ề ậ ộ đ i hi n nay đang và s ti p t c di n ễ c xả u h ng thu n chi u và không
ề ả ệ ề ậ ướ ắ ướ thu n chi u v c ba bình di n: xu h ế ng g n k t và xu h ắ ế ng thi u g n
ự ữ ẩ ướ ắ ướ ỹ ớ ế k t gi a th m m v i quân s ; xu h ế ng g n k t và xu h ắ ế ng thi u g n
ự ớ ụ ủ ữ ẩ ầ ẩ ầ ỹ ế k t gi a yêu c u c a th m m quân s v i yêu c u giáo d c th m m ỹ ở
ườ ộ ướ ồ ướ ế nhà tr ng quân đ i; xu h ộ ng đ ng b và xu h ộ ữ ồ ng thi u đ ng b gi a
ế ố ợ ứ ẩ ỹ ướ ề ậ các y u t h p thành ý th c th m m . Trong đ ó, xu h ng thu n chi u là
ự ự ượ ủ ạ ư ư ả ẫ ẳ ị ơ ả c b n và ch đ o nh ng v n ch a ph i đã th c s đ c kh ng đ nh rõ
ự ồ ờ ướ ề ậ nét. Đ ng th i còn có s đan xen xu h ng không thu n chi u.
ứ ạ ướ ể ẩ ự Nghiên c u th c tr ng và xu h ng ỹ ủ ứ phát tri n ý th c th m m c a
ơ ở ự ễ ể ề ọ ọ h c viên ấ ệ ố đào t oạ sĩ quan là c s th c ti n quan tr ng đ đ xu t h th ng
ữ ầ ả ứ ự ồ ộ nh ng yêu c u và gi i pháp đ ng b cho s phát tri n ỹ ủ ể ý th c th m m c a ẩ
ộ ệ ệ ọ h c viên đào t o ạ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay.
117
ươ Ch ng 3
Ơ Ả Ả Ầ Ể
Ỹ Ủ Ẩ Ạ YÊU C U VÀ GI I PHÁP C B N PHÁT TRI N Ọ Ứ Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN
Ộ Ệ Ệ QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY
ầ ơ ả ỹ ủ ọ ứ ể ẩ 3.1. Yêu c u c b n phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ộ ệ ệ ạ t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay
ỹ ắ ứ ớ ệ ể ẩ 3.1.1. Phát tri n ý th c th m m g n v i hoàn thi n nhân cách
ệ ủ ộ ớ toàn di n c a sĩ quan quân đ i trong tình hình m i
ấ ừ ố ệ ệ ể ớ ữ ứ Xu t phát t m i quan h bi n ch ng gi a cái toàn th v i cái b ộ
ủ ẹ ạ ậ ạ ộ ph n trong đào t o ra nhân cách đ p c a sĩ quan quân đ i cách m ng, quá
ưỡ ệ ạ ườ ủ ọ ạ ọ ậ trình h c t p, tu d ng, rèn luy n t i tr ng c a h c viên đào t o sĩ quan
ệ ủ ể ề ắ ả ớ ph i luôn g n li n v i quá trình phát tri n nhân cách toàn di n c a sĩ quan
ị ạ ứ ữ ẩ ấ ẩ ổ ộ ỹ ỷ ậ quân đ i. T ng hoà nh ng ph m ch t chính tr , đ o đ c, th m m , k lu t,
ự ệ ạ ả ỉ ụ tâm lý...; năng l c lãnh đ o, qu n lý, ch huy, chuyên môn nghi p v ;
ươ ố ỹ ặ ằ ph ng pháp, tác phong công tác, k năng s ng; m t b ng văn hoá... t oạ
ệ ườ ộ ộ ạ thành di n m o nhân cách ng ệ i cán b , sĩ quan quân đ i. Tính toàn di n
ộ ẽ ị ế ể ế ạ trong phát tri n nhân cách sĩ quan quân đ i s b vi ph m n u thi u đi quá
ế ượ ứ ể ẩ ỹ ứ trình phát tri n ý th c th m m . Song đ n l ẩ ể t nó, phát tri n ý th c th m
ỹ ủ ọ ệ ủ ả ắ ệ ớ m c a h c viên ph i g n v i hoàn thi n nhân cách toàn di n c a sĩ quan
quân đ i.ộ
ứ ể ạ ẩ ộ ọ ỹ ủ M t là, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ệ ả ợ ươ ồ ộ đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay ph i phù h p, t ng đ ng v i p ấ ớ h m ch t ẩ
ứ ạ ố ố chính tr t ị ư ưở t ng, đ o đ c, l i s ng c a ủ sĩ quan quân đ i. ộ Sĩ quan Quân
ệ ạ ộ ủ ả ộ đ i nhân dân Vi t Nam là quân nhân cách m ng, là cán b c a Đ ng và
ị ữ ả ả ộ ọ Nhà n cướ trong quân đ i. H ph i có b n lĩnh chính tr v ng vàng và
ự ầ ữ ẩ ế ạ ộ ừ ự ấ nh ng ph m ch t năng l c c n thi ự t theo t ng lĩnh v c ho t đ ng quân s .
ể ả ẩ ẩ ẩ ỹ ỹ ẩ Ý th cứ th m m (tình c m th m m , c m xúc th m m , quan đi m th m ỹ ả
ỹ ưở ỹ ủ ẩ ẩ ọ ộ ỹ m , lý t ng th m m , khát v ng th m m ) c a sĩ quan quân đ i cách
ụ ự ệ ạ ắ ưở ế ả m ng là s ph n ánh và th ể hi n sâu s c m c tiêu, lý t ấ ủ ng chi n đ u c a
118
ả ụ ồ ể ẩ ỹ ủ Đ ng, c a lãnh t H Chí Minh. Theo đó, quan đi m th m m , lý t ưở ng
ỹ ủ ọ ẩ ẩ ả ả ạ ọ ỹ th m m , khát v ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ph i ph n ánh
ể ệ ướ ự ệ ấ ả ấ ơ ọ và th hi n c m , khát v ng ph n đ u xây d ng và b o v ch đ ế ộ xã
ụ ướ ằ ạ ộ ố ẹ h i t t đ p theo m c tiêu “dân giàu, n ủ c m nh, dân ch , công b ng, văn
ự ệ ươ ộ ụ ị ướ minh”. Vi c xây d ng ch ng trình, n i dung giáo d c, đ nh h ng th mẩ
ạ ọ ỹ ả ự ắ ậ ủ ủ m cho h c viên đào t o sĩ quan ph i d a ch c vào lý lu n c a ch nghĩa
ủ ả ả ồ ộ Mác Lênin, t ư ưở t ể ng H Chí Minh, quan đi m c a Đ ng C ng s n Vi ệ t
ụ ệ ể ề ẩ ỹ ườ Nam v văn hoá th m m và giáo d c, phát tri n toàn di n con ng i nói
ự ụ ự ề ẩ ỹ ể chung, v văn hoá th m m trong lĩnh v c quân s và giáo d c, phát tri n
ữ ự ẩ ẩ nhân cách quân nhân nói riêng. Nh ng chu n m c th m m c n ỹ ầ giáo d c,ụ
ướ ạ ọ ả ợ ươ ị đ nh h ng cho h c viên đào t o sĩ quan ph i phù h p, t ớ ồ ng đ ng v i
ị ủ ự ẩ ườ ạ ộ chu n m c chính tr c a ng i cán b cách m ng.
ạ ứ ỹ ớ ữ ữ ẹ ệ ẩ Gi a cái th m m v i cái đ o đ c, gi a cái đ p và cái thi n đ u ề có sự
ươ ự ẽ ấ ặ ắ ạ ỗ n ng t a vào nhau r t ch t ch và sâu s c. M i hành vi đ o đ c t ứ ố ẹ t đ p
ườ ề ượ ư ứ ẹ ậ ủ c a ng i quân nhân đ u đ c nhìn nh n nh là cái đ p và bao ch a giá tr ị
ỹ ủ ứ ể ẩ ẩ ạ ọ th m m . P ỹ hát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan không
ề ặ ạ ờ ự ị ự ể ề ắ ố ứ tách r i s phát tri n v m t đ o đ c mà luôn g n li n, ch u s chi ph i
ự ạ ứ ủ ắ ẩ ạ ườ ủ c a các nguyên t c, chu n m c đ o đ c cách m ng c a ng ộ i cán b quân
ị ạ ứ ứ ế ề ắ ọ ộ đ i. N u h c viên không ý th c đúng đ n v các giá tr đ o đ c cách
ể ạ ạ ị ớ ữ ệ m ng, thì khó có th phân đ nh r ch ròi ranh gi i gi a thi n và ác, chính
ề ợ ụ ể nghĩa và phi nghĩa, quy n l i và nghĩa v … và do đó không th bày t ỏ ộ m t
ộ ả ủ ướ ẹ ấ cách thích đáng thái đ c m xúc c a mình tr ặ c cái đ p ho c cái x u, cái
ả ặ ấ cao c ho c th p hèn...
ự ự ẩ ẩ ẩ ẩ ị ỹ ủ ự ạ ứ Chu n m c chính tr , chu n m c đ o đ c và chu n m c th m m c a
ạ ộ ệ ề ậ ọ h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ắ t Nam đ u g n bó m t thi ế t
ỹ ủ ọ ự ố ấ ấ ứ ể ẩ ớ v i nhau trong phát tri n ý th c th m m c a h . S th ng nh t y có vai
ế ứ ụ ớ ị ị ướ trò h t s c to l n trong giáo d c giá tr , đ nh h ị ố ớ ng giá tr đ i v i nhân
ẹ ể ầ cách, góp ph n phát tri n hài hoà, toàn v n, phong phú nhân cách sĩ quan
ầ ấ ủ ứ ẽ ạ ầ ứ ữ cách m ng. Khi đáp ng đ y đ nh ng yêu c u y thì s làm cho ý th c
119
ỹ ự ự ở ế ủ ộ ộ ể ẩ ậ th m m th c s tr thành m t b ph n không th thi u c a nhân cách sĩ
ủ ự ứ ầ ẩ ờ ị ẩ ặ quan. Khi không đáp ng đ y đ ho c tách r i chu n m c chính tr , chu n
ứ ứ ự ế ệ ẹ ạ ấ ạ ẩ ỹ m c đ o đ c; phi n di n, quá nh n m nh ý th c th m m , coi nh mô
ặ ứ ơ ả ự ệ ạ ậ ẩ ắ hình đào t o c b n, ho c c ng nh c, th m chí làm l ch chu n s phát
ế ứ ố ủ ẽ ể ặ ạ tri n c a m t kia thì s làm cho mô hình đào t o sĩ quan thi u s c s ng,
ỹ ủ ứ ự ể ế ệ ẩ ọ ỉ thi u tính toàn di n. S phát tri n ý th c th m m c a h c viên ch có ý
ệ ậ ặ ố ế ớ ự ứ nghĩa khi đ t trong m i quan h m t thi ị ể t v i s phát tri n ý th c chính tr ,
ớ ả ư ậ ứ ứ ứ ạ ậ ỉ ý th c đ o đ c, ý th c pháp lu t… Ch có nh v y thì m i đ m b o s ả ự
ủ ọ ế ự ẽ ẫ ế ể ệ phát tri n toàn di n nhân cách c a h c viên. N u không s d n đ n s phát
ệ ể ạ ọ ộ tri n “l ch pha” trong nhân cách h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân
ệ dân Vi t Nam.
ưở ẽ ố ủ ườ ộ Lý t ng, l s ng c a n g i sĩ quan quân đ i cách m ng ạ ph i làả lý
ưở ố ờ ụ ủ ẹ ả ấ ấ ạ ố t ng s ng cao đ p, ph n đ u su t đ i vì m c tiêu cách m ng c a Đ ng,
ạ ưở ị ướ ủ vì h nh phúc c a nhân dân. Lý t ng đó luôn đ nh h ng ẽ ố l ơ ộ s ng, đ ng c ,
ướ ấ ấ ờ ự ệ ố ộ ờ ồ chí h ng ph n đ u cho họ su t cu c đ i binh nghi p. Đ ng th i, s giác
ụ ắ ộ ưở ơ ở ể ng sâu s c m c tiêu, lý t ế ng chi n đ u ấ Đ ngả cũng là c s phát tri n lý
ưở ẩ ẩ ạ ọ ỹ t ỹ ủ ọ ng th m m , khát v ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan và luôn
ượ ị ừ ướ ườ đ c đ nh hình ngay t khi b c chân vào nhà tr ng quân đ i. ệ ộ Vi c xây
ứ ự ọ ự ụ ề ư ự d ng ý th c t tr ng, t ch , ủ đ cao nghĩa v công dân, t cách sĩ quan
ả ắ ự ứ ề ầ ẩ ộ ớ quân đ i… ph i g n li n v i yêu c u xây d ng ý th c th m m , l ỹ ố ố i s ng
ế ố ạ ọ ị văn hóa và n p s ng văn minh, l ch s ự cho h c viên trong quá trình đào t o.
ứ ể ẩ ạ ọ ỹ ủ Hai là, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ầ ủ ả ắ ệ ố ộ đ i nhân dân Vi ớ t Nam hi n nay ph i g n v i yêu c u c ng c , nâng cao
ự ứ ậ ổ ứ ạ ộ ươ năng l c nh n th c, t ch c ho t đ ng chuyên môn c a ủ sĩ quan t ng lai.
ộ ườ ể ệ ề Sĩ quan quân đ i cách m ng ả ạ ph i là ng ẩ i phát tri n toàn di n v ph m
ự ấ ầ ỹ ế ủ ị ch t, năng l c và các k năng c n thi ủ ế t khác. Ngh quy t 769 c a Quân y
ươ ự ề ạ ộ ộ ộ Trung ng v xây d ng đ i ngũ cán b quân đ i giai đo n 2013 2020 và
ự ữ ế ả ộ ộ ộ ỉ nh ng năm ti p theo ch rõ: “Xây d ng đ i ngũ cán b quân đ i có b n lĩnh
ớ ổ ệ ố ị ữ ả ớ ố ớ chính tr v ng vàng, tuy t đ i trung thành v i Đ ng, v i T qu c, v i nhân
120
ấ ạ ứ ổ ứ ỷ ậ ứ ẩ ạ dân; có ph m ch t đ o đ c cách m ng, ý th c t ch c k lu t nghiêm; có
ộ ổ ứ ự ứ ệ ế ỏ ợ ki n th c, năng l c toàn di n, có s c kh e, đ tu i phù h p…” [84, tr.5].
ề ặ ườ ả ộ ọ Đi u đó đ t ra cho các nhà tr ạ ng quân đ i ph i chú tr ng công tác đào t o
ứ ế ệ ạ ộ ể ọ đ h c viên đào t o sĩ quan có ki n th c toàn di n, có trình đ chuyên môn,
ầ ừ ứ ứ ụ ệ ậ ơ ữ ỹ k thu t, nghi p v đáp ng yêu c u t ng ch c danh sĩ quan. H n n a,
ỉ ầ ụ ạ ộ ộ ự m c tiêu đào t o sĩ quan quân đ i không ch c n có trình đ , năng l c
ứ ữ ạ ả ẩ chuyên môn v ng theo chuyên ngành đào t o, mà còn ph i có ý th c th m
ể ế ấ ị ự ể ẩ ộ ỹ ỹ ụ m , trình đ , năng l c th m m nh t đ nh đ có th ti n hành giáo d c
ỹ ị ẩ ướ ộ ư ỹ ế ị ế ẹ ế ẩ ớ th m m , đ nh h ng th hi u th m m ti n b , đ a cái đ p đ n v i cán
ụ ự ẩ ủ ế ấ ặ ắ ậ ữ ộ b , chi n sĩ và đ u tranh ngăn ch n, kh c ph c s th m l u c a nh ng
ờ ố ị ế ế ẩ ả ạ ầ ỹ ị ph n giá tr , th hi u th m m thi u lành m nh trong đ i s ng tinh th n b ộ
ị ơ ở ậ ẩ ộ ỹ ị ộ ở ơ đ i đ n v c s quân đ i. Do v y, vi c ứ ệ trang b tri th c th m m cho
ả ắ ữ ề ạ ớ ị ọ h c viên đào t o sĩ quan ph i g n li n v i trang b nh ng tri th c ứ khoa h cọ
ọ ể ọ ự ự ứ ệ ậ khác để nâng cao trình độ nh n th c toàn di n cho h , đ h th c s là trí
ệ ố ự ứ ứ ế ạ ậ ộ th c quân đ i cách m ng. N u không có h th ng năng l c nh n th c năng
ạ ộ ự ễ ẩ ọ ỹ ự ổ ứ l c t ệ ch c ho t đ ng th c ti n toàn di n theo tiêu chí th m m thì h khó
ụ ộ ể ệ có th hoàn thành nhi m v m t cách t ố ẹ ượ t đ p đ c.
ứ ể ẩ ạ ọ ỹ ủ Ba là, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ệ ệ ớ ươ ộ đ i nhân dân Vi ả ắ t Nam hi n nay ph i g n v i rèn luy n p h ng pháp, tác
ố ỹ ươ phong công tác và k năng s ng c a ủ sĩ quan quân đ i. ộ Ph ng pháp, tác
ỹ ế ố ữ ố phong công tác và k năng s ng c a ủ sĩ quan quân đ i lộ à nh ng y u t
ầ ạ ữ ọ tr ng góp ph n t o nên nhân cách toàn di n c a h .
ạ ộ ể ệ ứ ạ ậ ả quan ứ ệ ủ ọ Đó là nh ng cách th c ạ ự sinh ho t và ho t đ ng, th hi n năng l c nh n th c và kh năng ho t
ự ễ ự ủ ạ ạ ỗ ộ đ ng th c ti n quân s c a m i sĩ quan. Trong quá trình đào t o t ọ i các h c
ệ ườ ả ượ ạ ộ ọ vi n, tr ng sĩ quan quân đ i, h c viên đào t o sĩ quan ph i đ c rèn
ươ ệ ạ ắ ệ luy n ph ả ng pháp, tác phong sinh ho t và làm vi c có nguyên t c, b o
ệ ọ ồ ờ ỹ ố ả đ m khoa h c, nhanh chóng, chính xác, đ ng th i rèn luy n k năng s ng
ạ ủ ắ ườ ử ữ nghiêm kh c, ch ng ch c c a ng ạ ộ ể ứ i sĩ quan quân đ i đ ng x linh ho t
ấ ướ ệ ả ờ ố ệ ọ và hi u qu nh t tr c m i quan h trong trong đ i s ng quân nhân.
121
ướ ớ ề ấ ư ữ ầ ẩ ủ ộ Tr c nh ng yêu c u m i v ph m ch t, t cách c a cán b , sĩ quan
ỗ ọ ạ ạ ộ ỏ trong quân đ i cách m ng, đòi h i m i h c viên đào t o sĩ quan trong các
ườ ệ ề ộ ỉ ươ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i không ch rèn luy n v ph ng pháp, tác
ố ỹ ố ả ồ ờ phong công tác và k năng s ng t ệ t, mà đ ng th i còn ph i rèn luy n
ươ ệ ẹ ố ỹ ph ọ ng pháp, tác phong làm vi c khoa h c và k năng s ng đ p. Song, phát
ỹ ủ ọ ứ ế ể ẩ ắ ạ ớ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan n u không g n v i rèn
ươ ố ỹ luy n pệ h ng pháp, tác phong công tác và k năng s ng c a ủ sĩ quan quân
ụ ể ầ ạ ạ ỉ đ iộ thì không th phát huy tác d ng trong góp ph n tôn t o dung m o ch nh
ề ẩ ữ ệ ạ ấ ạ ẫ ỹ ề ư ế t th ch ng ch c, h p d n v th m m . Theo đó, bên c nh vi c tích , t
ỹ ế ứ ệ ồ ươ ệ lu ki n th c, trau d i, rèn luy n ph ng pháp, tác phong làm vi c khoa
ạ ạ ệ ọ ườ ộ ọ h c trong quá trình đào t o t i các h c vi n, tr ỗ ng sĩ quan quân đ i, m i
ả ượ ạ ầ ườ ồ ưỡ ọ h c viên đào t o sĩ quan c n ph i đ c th ng xuyên b i d ỹ ng k năng
ố ẹ ố s ng t t đ p.
ể ợ ớ ặ ứ ể ẩ ả
ỹ 3.1.2. Phát tri n ý th c th m m ph i phù h p v i đ c đi m tâm, ề ủ ọ ợ ớ ệ ả ả
ỗ ọ ườ ể ệ sinh lý c a h c viên; phù h p v i đi u ki n, hoàn c nh, kh năng và ệ ụ ủ ặ đ c đi m, nhi m v c a m i h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i
ủ ứ ẩ ờ ị ự ả Ý th c th m m cũng ph n ánh và ch u s chi
ườ ở ộ ổ ọ ủ ể ỹ c a ch th bao gi tr ng s ph iố , ràng bu c b i chính môi ng ố ủ c a h trong t ng hoà nh ngữ
ể ả ệ quan h xã h i ộ c thụ ể, song còn tr c ti p ặ ự ế ph n ánh là đ c đi m tâm, sinh lý
ộ ườ ỹ ủ ọ ể ẩ ồ ủ c a con ng i, c ng đ ng.
ớ ặ ữ ể ả ợ ạ đào t o sĩ ứ Do đó, phát tri n ý th c th m m c a h c viên ủ quan không nh ng ph i phù h p v i đ c đi m tâm, sinh lý c a
ấ ụ ể ả ự ề ậ ữ ề ợ ớ ọ h c viên, mà còn ph i d a trên nh ng ti n đ v t ch t c th , phù h p v i
ỗ ọ ủ ệ ệ ề ả ặ ả ườ đi u ki n, hoàn c nh, kh năng và đ c thù c a m i h c vi n, tr ng sĩ
ẩ ặ ộ ợ ớ quan quân đ i, phù h p v i đ i s ng ớ ờ ố th m m g n ể ỹ ắ v i nh ng đ c đi m ữ
ạ ủ ừ ề ụ ệ ầ ọ ườ riêng v m c tiêu, yêu c u đào t o c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan. Đây
ơ ả ệ ầ ắ ị ụ là yêu c u khách quan có tính nguyên t c c b n cho vi c xác đ nh m c
ỹ ủ ứ ứ ể ẩ ộ ọ ượ tiêu, n i dung phát tri n ý th c th m m c a h c viên đáp ng đ c đòi
ự ợ ượ ể ệ ữ ấ ớ ỏ ủ h i c a tình hình m i. S phù h p đó đ c th hi n trên nh ng v n đ c ề ơ
ả ướ b n d i đây.
122
ộ ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ M t là, p hát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ệ ả ầ ố ợ ớ ộ đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay ph i phù h p v i nhu c u, mong mu n và
ỹ ủ ẩ ọ ọ ỹ ủ ọ ờ ố khát v ng th m m c a h c viên. ẩ Đ i s ng văn hoá th m m c a h c viên
ạ ở ệ ọ ườ ộ ệ đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam
ờ ố ữ ủ ầ ưở ạ là đ i s ng tinh th n c a nh ng quân nhân theo lý t ủ ng cách m ng c a
ả ọ ư ề ọ ỹ ườ Đ ng. H có k ệ hát v ng v Chân Thi n M nh bao con ng i khác .
ể ở ạ ộ ộ Quá trình đào t o đ tr thành cán b , sĩ quan quân đ i cũng là quá trình
ể ự ể ừ ế ề ạ ọ h c viên không ng ng phát tri n s hi u bi t v nhân sinh quan, đ o lý làm
ườ ị ẩ ự ử ứ ọ ng i, cách ng x có văn hoá và l a ch n các giá tr th m m đ th ỹ ể ưở ng
ơ ở ể ố ứ ề ọ th c. Chính đi u đó làm c s cho h c viên đ ệ ể có th s ng và làm vi c
ậ ủ ỹ ủ ọ ứ ể ẹ ẩ theo quy lu t c a cái đ p. Do v y, ậ phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ề ạ ắ ọ ợ đào t o sĩ quan ph i ả g n li n và phù h p v i ớ nhu c u, ầ khát v ng v ươ ớ i n t
ẹ ẹ ủ ả ờ ố ẹ ạ cái đ p, sáng t o ra cái đ p và ọ ư đ a cái đ p vào đ i s ng c a b n thân h c
viên.
ạ ọ ộ ệ H c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ầ t Nam h u h t ế ở ứ l a
ự ưở ứ ề ể ậ tu iổ đang có s tr ẩ ng thành v nhân cách. Vì v y, phát tri n ý th c th m
ứ ứ ể ả ặ ặ ổ ủ ọ m ỹ c a h c viên ể ph i căn c vào đ c đi m tâm, sinh lý l a tu i, đ c đi m
ệ ệ ề ấ ố ố ố ủ ọ ngh nghi p, xu t thân cùng v n văn hoá, v n kinh nghi m s ng c a h c
ể ệ ẩ ộ ộ ị ỹ ộ ứ viên... đ xác đ nh n i dung, hình th c, bi n pháp tác đ ng th m m m t
ộ ợ ươ ụ ứ ẩ ỹ cách phù h p. N i dung và ph ng th c giáo d c th m m trong ch ươ ng
ủ ứ ớ ặ ụ ể ạ ả ợ ổ trình giáo d c đào t o ph i thích h p v i đ c đi m tâm sinh lý c a l a tu i
ượ ự ự ọ ậ ề ự thanh niên, kích thích đ c ni m say mê, tích c c t h c t p, t ệ rèn luy n
ệ ệ ả ẩ ỹ ữ ủ ọ c a h . Vi c rèn luy n các khí quan th m m cũng ph i thông qua nh ng
ệ ự ễ ọ ậ ệ ở ố ườ m i liên h th c ti n trong quá trình h c t p, rèn luy n nhà tr ồ ng. Đ ng
ễ ế ổ ủ ự ư ầ ớ ờ ọ ượ th i, s a thích cái m i, tính d bi n đ i c a h c viên c n đ ị c đ nh
ướ ươ ụ ủ ườ ướ ạ ở h ng trong ch ng trình giáo d c c a nhà tr ng, d ợ i d ng g i m cho
ứ ủ ề ệ ươ ự ự s t ọ ằ rèn luy n c a chính h b ng nhi u hình th c, ph ạ ng pháp ho t
ẩ ạ ặ ỹ ệ ị ướ ộ đ ng th m m phong phú, đa d ng, đ c bi t là trong đ nh h ồ ng, b i
123
ưỡ ị ế ự ế ẩ ộ ỹ ưở d ạ ng th hi u th m m lành m nh, ti n b và xây d ng lý t ẩ ng th m
ẹ ọ ỹ m cao đ p cho h c viên.
ứ ể ẩ ạ ọ ỹ ủ Hai là, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ề ệ ệ ả ả ớ ộ đ i nhân dân Vi ợ t Nam hi n nay ph i phù h p v i đi u ki n, hoàn c nh,
ủ ừ ệ ả ọ ườ ỗ ọ ệ ườ kh năng c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan. M i h c vi n, tr ng sĩ quan
ơ ở ậ ề ề ộ ề ữ ể ệ ặ ấ quân đ i đ u có nh ng đ c đi m riêng v đi u ki n c s v t ch t, môi
ườ ạ ộ ể ấ ạ tr ng, tính ch t ho t đ ng, chuyên ngành đào t o. Cho nên, phát tri n ý
ỹ ủ ọ ơ ở ự ứ ẩ ả ạ ợ ớ th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ph i trên c s s phù h p v i
ủ ừ ệ ệ ề ả ọ ườ ộ đi u ki n, kh năng c a t ng h c vi n, tr ầ ng sĩ quan. Đây là m t yêu c u
ơ ả ụ ể ệ ắ ị ứ có tính nguyên t c c b n cho vi c xác đ nh m c tiêu phát tri n ý th c
ỹ ủ ọ ừ ẩ ạ ớ ớ ợ ộ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan phù h p v i tình hình m i. T ng n i
ươ ứ ứ ế ể ẩ ọ ỹ dung, ph ng th c ti n hành phát tri n ý th c th m m cho h c viên đào
ự ế ả ợ ớ ụ ắ ạ t o sĩ quan ph i phù h p v i th c t ủ đó, kh c ph c ch quan, duy ý chí b ỏ
ế ố ự ế ủ ả ườ ả qua y u t kh năng th c t c a nhà tr ng. Kh năng đó không ch th ỉ ể
ệ ở ề ề ơ ở ậ ấ ộ ươ hi n ti n đ c s v t ch t, n i dung ch ủ ạ ng trình đào t o sĩ quan c a
ỗ ọ ệ ườ ở ự ố ộ m i h c vi n, tr ng sĩ quan, mà còn ủ ộ trình đ , năng l c v n có c a đ i
ự ượ ả ộ ọ ộ ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên, cán b và l c l ng chuyên trách
ế ế ậ ườ ư các thi ệ t ch văn hoá ngh thu t trong nhà tr ộ ự ng cũng nh trình đ th c
ạ ế ủ ọ t c a h c viên đào t o sĩ quan.
ỹ ủ ứ ủ ự ể ẩ ạ ợ ọ S phù h p c a phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ự ế ố ệ ề ả ả ớ quan v i đi u ki n, hoàn c nh, kh năng th c t ặ v n có và mang tính đ c
ủ ệ ườ ộ ẽ ạ ự ể ỗ ọ thù c a m i h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i s t o ra s phát tri n toàn
ệ ả ề ụ ả ự ứ ậ ẩ ắ ẩ ớ ỹ ỹ ể di n c v nh n th c th m m , năng l c th c m th m m ... g n v i hi u
ế ề ộ ề ự ủ ể ả ẩ bi ỹ t v quan đi m c a Đ ng, quân đ i v lĩnh v c văn hoá th m m .
ứ ể ạ ẩ ọ ỹ ủ Ba là, phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân
ệ ự ứ ệ ẹ ả ộ đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay ph i ch a đ ng nét đ p văn hoá mang
ẩ ấ ả ạ ộ ự ỹ tính th m m cao trong t ủ t c các ho t đ ng c a lĩnh v c chuyên môn,
ọ ủ ọ ỹ ủ ọ ứ ể ạ ẩ ngành h c c a h c viên. Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ượ ạ ở ọ ệ ễ ờ ườ quan đ ố c di n ra trong su t th i gian đào t o h c vi n, tr ng sĩ quan
124
ả ượ ậ ộ ọ ọ ậ ệ quân đ i. Do v y, h c viên ph i đ c h c t p, rèn luy n trong môi tr ườ ng
ỹ ủ ẩ ườ ự ừ ứ ữ ẹ văn hoá th m m c a nhà tr ng v a ch a đ ng nh ng nét đ p văn hoá
ỹ ừ ả ề ứ ự ẩ ạ ị ồ th m m , v a ch a đ ng giá tr nhân đ o, nhân văn cao c v tình đ ng
ớ ạ ự ứ ư ậ ấ ẫ ộ ồ ỉ ờ chí, đ ng đ i. Ch nh v y thì m i t o nên s h ng thú, h p d n trong đ i
ầ ủ ọ ạ ườ ẩ ố s ng tinh th n c a h c viên đào t o sĩ quan. Môi tr ng văn hoá th m m ỹ
ể ỗ ọ ả ạ ở ph i tr thành cái “nôi” đ m i h c viên đào t o sĩ quan hình thành, phát
ỹ ủ ự ữ ứ ể ẩ ấ ẩ ỹ ẩ tri n ý th c th m m cùng nh ng ph m ch t, năng l c th m m c a mình.
ơ ả ữ ệ ầ ắ ộ Đây là m t trong nh ng yêu c u có tính nguyên t c c b n cho vi c xác
ượ ừ ườ ế ọ ố làm tăng hàm l ẩ ng th m m ị đ nh ỹ t môi tr ạ ộ ng s ng đ n m i ho t đ ng
ụ ạ ở ệ ọ ườ ộ giáo d c, đào t o sĩ quan các h c vi n, tr ng sĩ quan Quân đ i nhân dân
ệ ườ ả ẩ ứ ẩ ỹ Vi t Nam. Đó là môi tr ẹ ng ph i n ch a nét đ p văn hoá, th m m và
ể ượ ằ ướ ỹ ề đ u có th đ c đánh giá b ng th ẩ c đo th m m .
ự ệ ườ ơ ở ậ ạ ả Vi c xây d ng c nh quan, môi tr ấ ng, c s v t ch t cho đào t o nh ư
ạ ả ườ ườ ở ơ ệ ố h th ng doanh tr i, gi ng đ ng, thao tr ơ ng, n i ăn , khi vui ch i gi ả i
ụ ụ ủ ọ ọ ậ ệ ạ ồ trí, đ dùng ph c v cho h c t p, rèn luy n… c a h c viên đào t o sĩ quan
ự ừ ả ả ạ ộ ừ ệ ả ậ ợ ớ ph i b o đ m v a thu n ti n cho ho t đ ng quân s , v a phù h p v i sinh
ủ ể ạ ừ ọ ỹ ạ ự ư ẹ ạ ẩ ấ ho t, v a g n đ p, quy c đ t o ra s h ng ph n th m m , tr ng thái tâm
ẩ ả ọ ỹ ườ lý thích thú cho h c viên. Tính th m m ph i th ng xuyên đan xen vào t ấ t
ạ ộ ọ ậ ệ ẩ ỹ ọ ả c các ho t đ ng h c t p, rèn luy n h c viên, và tính th m m càng cao thì
ấ ượ ạ ộ ị ẩ ệ ả ớ ch t l ỹ ủ ng, hi u qu và ý nghĩa ho t đ ng càng l n. Giá tr th m m c a
ạ ộ ặ ệ ạ ộ ế ị ầ ỹ các ho t đ ng, đ c bi ẩ t là ho t đ ng “thu n th m m ”, luôn quy t đ nh s ự
ủ ể ỹ ủ ự ứ ể ẩ ậ ệ hình thành, phát tri n năng l c, ý th c th m m c a ch th . Do v y, vi c
ấ ượ ọ ỹ ủ ọ ạ ộ ẩ chú tr ng nâng cao ch t l ồ ng các ho t đ ng th m m c a h c viên đ ng
ỹ ủ ấ ả ả ắ ạ ộ ẩ ờ ớ th i ph i g n v i nâng cao tính th m m c a t t c các ho t đ ng khác
ệ ủ ọ ọ ậ ặ ệ trong quá trình h c t p, rèn luy n c a h c viên, đ c bi ự t là lĩnh v c chuyên
ư ậ ị ẩ ể ọ ớ ỉ môn, ngành h c sĩ quan. Ch nh v y m i có th làm cho giá tr th m m ỹ
ặ ờ ố ủ ậ ẩ ỹ ườ ọ thâm nh p, th m m hoá m i m t đ i s ng c a nhà tr ạ ng, t o ra tr ườ ng
ứ ự ế ể ẩ ẩ ộ ỹ ỹ ủ th m m tích c c, tác đ ng đ n quá trình phát tri n ý th c th m m c a
ạ ọ h c viên đào t o sĩ quan.
125
ữ ủ ứ ẽ ệ ầ ộ Vi c đáp ng đ y đ nh ng n i dung trên s làm cho quá trình phát
ỹ ượ ứ ể ẩ ơ ở ề ả ấ ữ ậ ặ tri n ý th c th m m đ ắ c đ t trên c s , n n t ng v t ch t v ng ch c,
ượ ậ ợ ệ ề ả ế ố ụ ậ t n d ng đ c các đi u ki n thu n l i, gi i quy t t t các khó khăn. Khi
ủ ộ ứ ẽ ầ ộ ụ ữ không đáp ng đ y đ m t trong nh ng n i dung trên s làm cho giáo d c
ẩ ượ ả ặ ỹ ở th m m tr nên g ng ép, thoát ly th c t ự ế ượ , v t quá kh năng ho c không
ế ề ủ ừ ệ ố ọ ườ khai thác h t ti m năng v n có c a t ng h c vi n, nhà tr ng.
ớ ấ ỹ ắ ứ ể ẩ
ọ ậ ữ ả ị ừ 3.1.3. Phát tri n ý th c th m m g n v i đ u tranh ngăn ng a, ệ ạ i lo i b nh ng ph n giá tr trong quá trình h c t p, rèn luy n t
ạ ỏ ngườ tr
ỹ ể ứ ữ ả ế ợ
ố ộ ặ ả ứ ự ẩ
ẩ ẩ ữ ự ả ừ ch ng. M t m t, v a ph i xây d ng nh n th c, tình c m, ý chí th m m ỹ ụ ẩ ắ ỹ
ả ấ ừ ạ ặ
ờ ố ữ ấ ẩ ỹ trên c s ọ h c viên đào t o sĩ quan, m t khác v a ph i đ u tranh g t b ả ư ậ ấ h , t
ố ố ừ ấ t x u trong đ i s ng th m m quân nhân, nh t là nh ng nh h ự ả tiêu c c n y sinh t
i s ng, quan h th c d ng. ọ ữ nh ng l ầ ế ứ ứ ắ
ỹ ủ ệ ạ ọ ộ ẩ Sự hình thành, phát tri n ý th c th m m ph i k t h p gi a xây và ỹ ậ ơ ở nh ng chu n m c th m m , nguyên t c giáo d c th m m cho ữ ạ ỏ nh ng thói ưở ng ề ệ ự ụ Đây là v n đ có ẩ ể tính nguyên t c, là yêu c u h t s c quan tr ng trong phát tri n ý th c th m ệ t Nam hi n m c a h c viên đào t o sĩ quan trong Quôn đ i nhân dân Vi
nay.
ộ ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ M t là, p ắ hát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan g n
ồ ưỡ ề ế ớ ọ ớ ạ ữ li n gi a b i d ng th gi
ỹ ọ ế ể ả ả ế ấ ọ quan đi m, lý thuy t m h c ph n ti n b .
ủ ứ ể ỗ ọ ề ả
ủ c a Ch nghĩa Mác – Lênin là n n t ng đ m i h c viên ý th c giác ng ế ưở ủ ủ ắ ả ấ ộ
ẽ ề ưở ạ ề ụ sâu s c v m c tiêu, lý t ả ữ ờ ả i quan khoa h c, cách m ng v i phê phán các ộ B n ch t khoa h c cách m ng ạ ộ ồ ng chi n đ u c a Đ ng, c a quân đ i, đ ng ơ ở
ể ẩ ỹ ẩ ọ th i nh ng c m xúc, tình c m m nh m v lý t ưở ể đ hình thành nên quan đi m th m m , lý t
ệ ồ ưỡ ơ ở ế ớ ươ ậ nhiên, vi c b i d ng c s th gi i quan, ph
ẹ ấ ng cao đ p y là c s ỹ ủ ng th m m c a h . Tuy ọ ấ ng pháp lu n khoa h c y ể ữ ỏ ắ ẹ ỉ ọ ớ ấ
ộ ộ ố ư ỹ ọ ỹ ọ ệ ế ế ả ớ thuy t m h c ph n ti n b , đ i l
ch tr n v n khi g n v i đ u tranh phê phán, bác b nh ng quan đi m, lý ệ ạ t cái m i, cái hi n đ i nh m h c hi n ỹ ọ ề ỹ ọ ề ử ự ẹ ẹ sinh, m h c v cái đ p vĩnh c u, m h c v cái đ p siêu t nhiên…
126
ẩ ể ứ ỹ ủ ọ ả ạ
ữ ấ ủ ườ ữ ề ầ ẩ ẩ ắ n m v ng nh ng yêu c u v chu n m c, ph m ch t c a con ng i Vi
ườ ủ ể ả ộ ộ i cán b sĩ quan quân đ i, bám sát quan đi m c a Đ ng v
Nam và ng ự ọ ỏ ữ ớ ấ ỹ ầ ẩ ậ ắ ớ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ph i cùng v i ệ ự t ề ứ lĩnh v c văn hoá, th m m , c n g n v i đ u tranh l c b nh ng nh n th c,
ỹ ấ ằ ạ ạ ẩ ữ ị ế ự ố
ị ớ ắ ủ ị ư ưở t
ọ ồ ầ ạ Yêu c u khách quan này đòi h i
ấ ế ữ ủ ườ ể ắ ộ ng c a giai c p ti n b xã h i tâm h n h c viên đào t o sĩ quan. ậ ứ đ ng v ng trên l p tr
ắ ế ả ớ ẹ ẩ ẩ ỹ bi
th hi u th m m kém lành m nh, nh m t o nên s th ng nh t gi a tính ủ ờ ố ậ ữ v ng ch c c a tr n đ a chính tr t ng v i tính phong phú c a đ i s ng ỏ ph iả ậ ệ ộ đ g n vi c nh n ệ t, đánh giá đúng đ n cái th m m , thúc đ y cái đ p, cái cao c v i vi c ị ụ ệ ạ ầ ẩ ấ ấ
phê phán, v ch tr n và đ y lùi cái x u, cái th p hèn. Vi c giáo d c, đ nh ậ ướ ơ ở ươ ể ẩ ỹ ả ự ng th m m ph i d a trên c s ph
ứ ậ ả ộ ớ
ị ế ẩ ạ ỹ ạ ... Ch nhỉ
ng pháp lu n mácxít đ nghiên ấ ọ b n ch t, ranh gi ấ th hi u th m m lành m nh và không lành m nh ữ ả ị ị h ứ c u, phân tích và nh n th c m t cách khoa h c ẹ đ p cái x u, ọ ậ v y h c viên m i c gi a giá tr và ph n giá tr , bi ớ phân bi
ệ ượ t đ ớ ứ ơ ở ữ ờ ữ i gi a cái ư ớ ế ướ t h i ng t ể ạ ậ khoa h c đ v ch ọ ị đ nồ g th i m i có căn c , c s lý lu n nh ng giá tr
ầ ấ ả ớ và đ u tranh v i cái ph n giá tr , ị đi ng ượ ạ c l i xu
tr n, lên án, phê phán ự ướ ẩ ỹ ế ng th m m tích c c, tiên ti n. h
ụ ắ ắ ậ ạ ậ Hai là, n m ch c và v n d ng sáng t o các quy lu t văn hoá và
ỹ ủ ọ ứ ụ ể ẩ ạ nguyên lý giáo d c trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ỳ ệ ỳ ứ ụ ế ắ ạ ớ quan, đi đôi v i kh c ph c cách làm tu ti n, tu h ng, vô k ho ch. M iọ
ọ ướ ắ ề khoa h c đ u có xu h ng v ươ ớ ự n t ự ủ ệ ố i s đúng đ n, chân th c c a h th ng
ứ ự ứ ủ ự ứ ề ọ tri th c, song tri th c c a các khoa h c v văn hoá luôn ch a đ ng s khái
ỉ ườ ươ ớ ỹ ể ủ quát tính ch nh th c a quá trình con ng i v n t ệ i chân thi n m , nên
ỗ ộ ề ậ ị ẩ ứ ề ắ ỹ ậ m i n i dung mà nó đ c p đ u hàm ch a giá tr th m m sâu s c. Do v y,
ắ ụ ắ ậ ạ ậ ả ợ ph i nả m ch c và v n d ng sáng t o quy lu t tích h p và lan to văn hoá;
ậ ế ừ ế ế ậ ượ ộ quy lu t giao thoa và ti p bi n văn hoá; quy lu t k th a và v t g p văn
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ hoá trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan.
ậ ụ ơ ở ứ ậ ắ ậ ầ Trên c s nh n th c và v n d ng đúng đ n các quy lu t văn hoá, c n
ứ ể ẩ ụ ẩ bám sát nguyên lý giáo d c th m m ỹ ủ ỹ trong phát tri n ý th c th m m c a
127
ụ ạ ẩ ỹ ọ h c viên đào t o sĩ quan. Nguyên lý giáo d c th m m trong phát tri n ýể
ứ ẩ ạ ỹ ở ườ ọ th c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan các ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan
ắ ộ ồ ệ ố quân đ i bao g m h th ng các nguyên t c v ề tính đ ngả , tính khoa h c,ọ
ụ ự ễ ạ ẩ ả tính th c ti n và tính sáng t o. Bám sát tính đ ng trong giáo d c th m m ỹ
ạ ọ ậ ỏ ườ cho h c viên đào t o sĩ quan ả ứ đòi h i ph i đ ng trên l p tr ủ ng c a ch ủ
ể ồ ườ ố ủ nghĩa Mác – Lênin, t ư ưở t ng H Chí Minh, quan đi m, đ ng l ả i c a Đ ng
ả ộ ệ ỹ ể ề ẩ ậ C ng s n Vi ứ t nam v văn hoá th m m , đ đánh giá, phân tích, nh n th c
ệ ượ ấ ả ắ ẩ ộ ỹ đúng đ n b n ch t các hi n t ờ ố ng th m m trong đ i s ng xã h i và quân
ụ ệ ắ ọ ỏ ị ướ ộ đ i. Nguyên t c tính khoa h c đòi h i vi c giáo d c, đ nh h ẩ ng th m m ỹ
ả ự ệ ắ ấ ọ ồ ờ ọ ơ ở cho h c viên ph i d a ch c trên c s khoa h c, đ ng th i vi c đ u tranh
ứ ệ ứ ẹ ể ậ ả ạ ề ớ v i các quan đi m, nh n th c l ch l c v cái đ p cũng ph i có căn c khoa
ụ ự ắ ỏ ị ẩ ỹ ễ h c. ọ Nguyên t c tính th c ti n đòi h i giáo d c, đ nh h ả ướ th m m ph i ng
ạ ộ ặ ớ ứ ệ ắ ặ bám sát, g n ch t v i tính đ c thù ho t đ ng, ch c năng, nhi m v c th ụ ụ ể
ạ ấ ừ ầ ủ c a chuyên ngành đào t o sĩ quan, xu t phát t ự ễ ủ chính nhu c u th c ti n c a
ụ ạ ầ ọ ườ ọ h c viên đào t o sĩ quan, phê phán cách giáo d c thu n h c đ ng, mang
ạ ở ặ n ng tính “sách v ” mà ít giá tr th c ti n. ỏ ị ự ễ Nguyên t c tính sáng t o đòi h i ắ
ả ướ ứ ể ẩ ỹ ể phát tri n ý th c th m m ph i h ng vào phát tri n năng l c ạ ủ ự sáng t o c a
ệ ố ề ạ ấ ể ọ ế ạ ư ẹ ọ h c viên, t o đi u ki n t t nh t đ h c viên bi t t o ra cái đ p, đ a cái
ọ ậ ệ ạ ố ạ ứ ỳ ủ ẹ đ p vào h c t p, rèn luy n, sinh ho t hàng ngày, ch ng l i s c c a thói
ỹ ả quen ph n m .
ỳ ệ ỳ ứ ụ ế ắ Vi cệ kh c ph c cách làm tu ti n, tu h ng, vô k ho ch ạ trong phát
ỹ ủ ự ứ ề ể ẩ ắ ớ tri n ý th c th m m c a hoc viên g n li n v i xây d ng và phát huy hệ
ố ế ự ở ế ệ ọ ườ th ng thi t ch văn hoá quân s các h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i.
ế ế ạ ỉ ế ế ổ ứ ự ệ ế Các thi t ch lãnh đ o ch huy, thi t ch t ch c th c hi n và thi t ch ế
ượ ư ệ ề ừ ấ ơ ở ậ c s v t ch t văn hoá đ ơ c coi nh “h đi u hành trung tâm”, v a là n i
ừ ư ữ ế ậ ả ố ị phân ph i và ti p nh n nh ng giá tr văn hoá, v a có kh năng nh “màng
ạ ỏ ữ ủ ễ ể ả ộ ị ị ậ ọ l c” đ mi n d ch, lo i b nh ng tác đ ng c a các ph n giá tr thâm nh p
ờ ố ự ở ệ ọ ườ ộ vào đ i s ng quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. L ãnh đ o,ạ
ấ ỉ ổ ở ch huy các c p, các t ứ ch c, l ượ ượ c l ng chuyên trách ệ ọ các h c vi n,
128
ườ ố ượ ấ ủ ừ ị tr ả ng sĩ quan ph i th u su t đ ứ c v trí, vai trò, ch c năng c a t ng thi ế t
ệ ố ế ế ế ọ ch trong h th ng thi t ch văn hoá luôn có vai trò quan tr ng làm cho quá
ỹ ủ ứ ể ẩ ọ ố ấ trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên vào quy trình th ng nh t,
ỳ ệ ế ố ạ . ch ng cách làm tu ti n, vô k ho ch
ứ ữ ể ề ắ ẩ Ba là, g n li n gi a xây và ch ng ỹ ủ ố trong phát tri n ý th c th m m c a
ạ ộ ạ ậ ề ố ọ h c viên đào t o sĩ quan. Xây và ch ng cũng là quy lu t ho t đ ng truy n
ư ẩ ằ ạ ộ ỹ ị bá văn hoá th m m trong quân đ i cách m ng, nh m đ a các giá tr văn
ố ẹ ổ ứ ồ ờ hoá t ỗ ọ t đ p vào trong m i h c viên và trong các t ả ch c, đ ng th i ph i
ớ ấ ượ ữ ớ ị ắ g n v i đ u tranh không khoan nh ả ng v i nh ng ph n giá tr , không đ ể
ờ ố ẩ ạ ậ ủ ộ ộ văn hoá ph m không lành m nh thâm nh p vào trong đ i s ng c a b đ i.
ị ố ư ủ ỉ ươ ề ả ườ Ch th s 42CT/TW c a Ban Bí th Trung ng Đ ng v tăng c ng s ự
ạ ủ ụ ả ưở ạ ố ớ lãnh đ o c a Đ ng đ i v i công tác giáo d c lý t ạ ứ ng cách m ng, đ o đ c,
ế ệ ẻ ỉ ườ ả ố ố l i s ng văn hóa cho th h tr đã ch rõ: “Tăng c ng qu n lý văn hóa,
ặ ạ ả ẩ ờ ộ ị thông tin, k p th i ngăn ch n các s n ph m văn hóa đ c h i, thông tin sai
ứ ư ưở ậ ộ ế ệ ẻ ủ ấ ả ế trái tác đ ng đ n nh n th c, t t ng, tình c m c a th h tr , nh t là qua
ạ ả ộ ồ ộ ỵ ị các trang m ng xã h i, trang web ph n đ ng, đ i tru ” [15]. N ế gh quy t
ươ ệ ấ ẩ ị Trung ng 9 Khóa XI xác đ nh nhi m v : “ ụ Đ u tranh phê phán, đ y lùi cái
ể ấ ạ ậ ố ấ x u, cái ác, th p hèn, l c h u; ch ng các quan đi m, hành vi sai trái, tiêu
ưở ự ề ế ấ ườ ự ả c c nh h ng x u đ n xây d ng n n văn hóa, làm tha hóa con ng i” [23,
tr.51].
ỹ ủ ọ ứ ệ ể ẩ ạ ộ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay, m t
ỹ ọ ặ ả ự ộ ẩ ể
ệ ữ ị ọ ố ẹ ệ ọ t đ p m i nhi m v
ệ ạ ườ ườ ế ộ m t, ph i nâng cao trình đ th m m cho h c viên, x ạ ơ đ n v h c viên v ng m nh toàn di n, hoàn thành t ọ ậ h c t p, rèn luy n t ng, t h
i tr ờ ự ể ế ồ ọ
ộ ơ ế ủ ọ ự ặ
ướ ự ự ạ ạ ủ ườ ầ ậ ị ng,
ậ ây d ng t p th các ụ ể ng xuyên quan tâm đ n nhân r ng đi n ờ ệ ẩ hình tiên ti n, đ ng th i phát giác, đ y lùi m i bi u hi n tiêu c c trong đ i ạ ả t o d ng m t c ch văn hoá bên trong ố s ng c a h c viên. M t khác, ph i ễ ể ọ đ h "mi n d ch" tr ổ c s xâm h i c a tiêu c c l c h u, t m th ườ ứ ạ ộ ệ ế ả ộ ọ ở ch c ho t đ ng văn hoá ph n ti n b trong t các h c vi n, tr ng sĩ
ệ ộ quan quân đ i hi n nay.
129
ầ ắ ữ ề ố ể ệ ậ iả gi
Yêu c u g n li n gi a xây và ch ng ệ ữ ph i ả th hi n đ m nét trong ườ ữ ế ệ ạ ố ố ề quy t các m i quan h gi a truy n th ng và hi n đ i, gi a môi tr
ườ ữ ứ ữ ự ồ ng xã ệ ộ ng quân s , gi a cá nhân và c ng đ ng, gi a quá kh , hi n ộ h i và môi tr
ạ ươ ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ t i và t ng lai
ư ầ ậ ộ trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ ố ế ớ ự ế toàn c u hoá v i s giao l u, h i nh p qu c t
ộ quan quân đ i. Trong xu th ạ ề ệ ộ ẩ ự ị ẩ ỹ ủ
ặ ậ ệ ự ế ợ
ố ề ữ ế ố ủ ữ ớ
ế ệ ữ ệ ượ nh ng y u t ạ c a truy n th ng b n s c văn hoá dân t c v i nh ng y u t ả ẩ
ả hi n đ i, tiên ti n. Có nh ng hi n t ủ ụ ng, s n ph m mang ạ ế ị ẩ giá tr th m m ả ế ộ cao ph n ánh m c tiêu cao quý c a nhân lo i ti n b , thì
ữ ề ợ
ố ớ truy n th ng văn hoá và ậ ế ố ạ ữ ủ ộ
ấ nh ng nét tinh hoa y cho phù h p v i ố ẹ c a dân t c mình. t đ p t ố Có nh ng y u t ữ ờ ạ ầ ợ ớ ớ
ả ấ ộ ớ th ng, không phù h p v i th i đ i m i, nh ng cái trái v i thu n phong m ụ ủ t c c a dân t c, thì ph i đ u tranh phê phán và xoá b .
ả ả ồ ữ ả ả ằ ị ị sâu r ng đã t o đi u ki n cho các chu n m c, giá tr th m m c a các dân ả k t h p ch t ch , hài hoà, bi n ch ng ứ ẽ ộ t c có s giao thoa. Do v y, ph i ế ố ộ ả ắ ỹ ế ph i ti p bi n quan ni mệ ề l c h u trong văn hoá truy n ỹ ỏ Vì v y, ậ ph iả đ uấ ề tranh đào th i ph n giá tr nh m ph i b o t n nh ng giá tr trong truy n
ồ ể ờ ổ ố ẹ ị ớ ữ
ẩ ỹ ủ ọ ố th ng t ể t đ p, đ ng th i b sung, phát tri n nh ng giá tr m i trong ứ ự ạ
ườ ệ ẩ ọ ỹ tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan quân đ i. ố s ng th m m trong các h c vi n, tr
ớ ề ạ ộ ờ ắ ự ồ ề ấ ặ ớ
ườ ự ử ạ phát ộ Xây d ng đ i ờ ắ ả ừ ộ ng sĩ quan quân đ i ph i v a g n ề li n v i li n v i tính ch t, đ c thù ho t đ ng quân s , đ ng th i g n li n ớ v i môi tr ng sinh thái, khu v c đóng quân và doanh tr i, nhà c a, công
ườ ườ ế ị ả ả ọ
trình văn hoá, v ượ ố n cây, đ ầ ng xá, trang thi ạ ụ đ t b b o đ m cho h c viên ẹ ng th cái đ p ượ ưở c h c s ng trong b u không khí tâm lý lành m nh, đ
ạ ạ ộ do xã h i đem l i và do chính mình t o ra.
ả ơ ả ỹ ủ ứ ọ ể ẩ i pháp c b n phát tri n ý th c th m m c a h c viên
3.2. Gi ạ ộ ệ ệ đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay
ỹ ắ ớ ạ ộ ờ ố ự ẩ
ụ 3.2.1. Xây d ng đ i s ng th m m g n v i các ho t đ ng giáo d c, ạ ằ ạ ề ề ỹ ủ ọ ứ ẩ ể đào t o nh m t o ti n đ phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ ỉ ể Ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ch có th phát tri n
ậ ợ ệ ấ ả ưỡ ờ ố hoàn thi n trên m nh đ t thu n l i nuôi d ẩ ng nó, đó là đ i s ng th m
130
ờ ố ỹ ở ự ẩ ỹ ệ ọ ườ m . Xây d ng đ i s ng th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan là quá
ờ ố ẹ ẩ ỹ ầ trình “th m m hoá đ i s ng tinh th n quân nhân” làm cho cái đ p luôn có
ặ ọ ươ ủ ọ ạ ộ ệ ạ m t trong m i ph ề ng di n ho t đ ng c a h c viên đào t o sĩ quan. Đi u
ạ ườ ở ọ tr ẩ ng th m m đó có nghĩa là t o ra ạ ỹ lành m nh, mà đó h c viên đ ượ c
ầ ượ ẩ ấ ưở ố s ng trong b u không khí tâm lý trong sáng, đ c th m th u, h ụ ng th cái
ườ ỹ ủ ẩ ườ ạ ẹ ừ đ p t chính môi tr ng th m m c a nhà tr ng mang l i và do chính
ạ ộ ỹ ủ ữ ẩ ạ ồ ờ ừ ọ nh ng ho t đ ng th m m c a h c viên t o ra. Đ ng th i, cũng t chính
ườ ự ấ ạ ẩ ỹ ườ ự ộ môi tr ng th m m tích c c y l i th ế ế ng xuyên, tr c ti p tác đ ng đ n
ỹ ủ ọ ả ẩ ị ướ ị ế ẩ ạ ỹ tình c m th m m c a h c viên, đ nh h ng th hi u th m m lành m nh,
ưở ẹ ẩ ọ ỹ ở hình thành lý t ng th m m cao đ p cho h và tr thành cái “nôi” nuôi
ưỡ ồ ắ ỹ ủ ữ ể ấ ẩ ẩ ọ d ng, b i đ p, phát tri n nh ng ph m ch t th m m c a h c viên. Xây
ờ ố ụ ẩ ầ ạ ợ ỹ ớ ự d ng đ i s ng th m m phù h p v i m c tiêu, yêu c u đào t o sĩ quan ở
ệ ọ ườ ộ ệ ệ các h c vi n, tr ng sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ầ ậ t Nam hi n nay c n t p
ộ ố ộ ơ ả trung vào m t s n i dung c b n sau đây:
ứ ự ấ ườ ẹ ả Th nh t, xây d ng môi tr ự ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p d a
ỗ ọ ủ ệ ặ ườ ệ ộ trên đ c thù c a m i h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay.
ự ầ ạ ộ ố ả Cái tác đ ng đ u tiên t o ra s lôi cu n, thích thú có ý nghĩa cho c m
ụ ẩ ỹ ở ườ ẹ ả th th m m là môi tr ị ẩ ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p. Giá tr th m
ỹ ừ ườ ả ọ ở ệ ọ ườ m t môi tr ng c nh quan mà h c viên các h c vi n, tr ng sĩ quan
ệ ẽ ườ ọ ậ ự ế ế ộ ố s ng và h c t p, rèn luy n s th ả ng xuyên, tr c ti p tác đ ng đ n c m
ị ế ẩ ả ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở ẩ xúc th m m , tình c m th m m , th hi u th m m , lý t ỹ ng th m m …
ệ ạ ạ ậ ườ ậ ợ ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan. Do v y, vi c t o ra môi tr ng thu n l i cho
ự ế ạ ậ ọ ộ ứ ờ ố đ i s ng h c viên đào t o sĩ quan đ n đâu thì năng l c, trình đ nh n th c,
ỹ ủ ọ ụ ả ể ươ ạ ẩ ứ th c m, đánh giá và sáng t o th m m c a h phát tri n t ế ng ng đ n
đó.
ự ườ ả ở ệ ọ ườ Xây d ng môi tr ng c nh quan các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ự ả ả ộ ầ đ i c n ph i có s quan tâm ầ ư đ u t ự xây d ng th a ỏ đáng, b o đ m ả ngày
ờ ố ệ ả ầ ấ ậ ọ càng nâng cao và c i thi n đ i s ng v t ch t, tinh th n cho h c viên t ố t
ế ố ẩ ỹ ự ườ ả h n. Cơ hú tr ngọ y u t th m m trong xây d ng môi tr ng c nh quan,
131
ị ẩ ứ ả ả ẩ ỹ ủ ph i làm cho các giá tr th m m luôn n ch a trong c nh quan văn hoá c a
ườ ị ẩ ữ ả ạ ẫ nhà tr ng. Nh ng giá tr th m m ả ỹ ph i t o ra s h p d n, khoái c m ự ấ
ẩ ọ ỹ ự ế ấ ẩ ộ th m m cho h c viên , có ý nghĩa th m th u và tác đ ng tích c c đ n ý
ỹ ủ ọ ứ ẩ th c th m m c a h c viên
ườ ẹ ả ướ ế ự Đ ể xây d ng môi tr ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p, tr c h t các
ườ ơ ế ể ư ự ả ầ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ữ ộ c n ph i xây d ng c ch đ đ a nh ng
ề ẩ ầ ỹ ổ ứ ơ ở yêu c u v tiêu chí th m m vào trong t ự ch c xây d ng n i ăn sinh
ọ ậ ấ ạ ườ ho t, h c t p, hu n luy n, ệ thao tr ậ ng bãi t p, khu th d c ể ể ụ th thao, khu
ơ ả ề ế ạ ồ ờ vui ch i gi i trí. Đ ng th i vi c ệ duy trì n n n p sinh ho t, trang trí khánh
ế ạ ộ ư ề ề ế ả ị ti ạ t, n n n p ho t đ ng văn hoá đ u ph i toát lên giá tr văn hoá s ph m
ự ừ ỹ ủ ừ ả ầ ẩ ợ ớ ọ ả quân s , v a phù h p v i nhu c u th m m c a h c viên, v a b o đ m
ệ ợ ạ ộ ủ ụ ự ạ ti n l ỗ ọ i cho ho t đ ng giáo d c đào t o, xây d ng chính quy c a m i h c
ệ ườ ệ ủ ọ ạ ộ ọ ậ ạ vi n, nhà tr ng và ho t đ ng h c t p, sinh ho t, rèn luy n c a h c viên,
ể ệ ự ẩ ủ ẹ ợ ừ v a th hi n s hài hoà, h p lý theo tiêu chu n c a cái đ p.
ườ ầ ư ự ườ ướ Tăng c ng đ u t xây d ng môi tr ng sinh thái theo h ng xanh
ự ế ế ẹ ả ẩ ả ộ ạ s ch đ p có ý nghĩa tác đ ng tr c ti p đ n c m xúc, tình c m th m m ỹ
ả ự ự ố ữ ư ấ ọ ọ ớ ủ c a h c viên, nh ng ph i d a trên s th ng nh t gi a tính khoa h c v i
ủ ườ ự ẩ ớ ỹ tính chính quy c a môi tr ự ng quân s và v i tính th m m cao. Tích c c
ẹ ừ ườ ư ấ ả ạ c i t o làm đ p thêm t môi tr ng xung quanh nh ng không làm m t đi
ự ư ồ ườ ả ả ỏ tính t nhiên nh : tr ng và chăm sóc v n hoa, th m c , cây c nh, cây ăn
ả ở ườ ả ạ ả qu , cây xanh – bóng mát c trong doanh tr i và c thao tr ậ ng, bãi t p
ự ằ ẹ ả ứ ể đ làm đ p c nh quan trong không gian văn hoá quân s nh m đáp ng yêu
ạ ộ ừ ệ ệ ậ ợ ớ ọ ậ ầ ừ c u v a thu n ti n cho ho t đ ng h c t p, rèn luy n, v a phù h p v i sinh
ự ư ễ ạ ủ ừ ẹ ạ ạ ấ ọ ho t, v a g n đ p, quy c thì d t o ra s h ng ph n, tr ng thái tâm lý
ọ thích thú cho h c viên.
ế ợ ầ ư ử ự ớ ớ ỉ K t h p đ u t xây d ng m i v i tu s a, ch nh trang p hòng h c,ọ
ả ườ ư ệ ộ ườ ệ ở gi ng đ ng, th vi n, h i tr ng, phòng làm vi c, nhà , nhà ăn, thao
ườ ể ơ ả tr ậ ng bãi t p, khu th d c ể ụ th thao, khu vui ch i gi i trí… Tăng c ngườ
ế ế ệ ố ủ ự ầ ư đ u t , thi ứ t k , xây d ng và phát huy ch c năng c a h th ng trang trí
132
ế ệ ố ệ ẩ ả ờ khánh ti ả t, băng c , kh u hi u, b ng tin, h th ng panô, áp phích… ph i
ệ ố ế ự ệ ề ậ ậ có tính h th ng, thi t th c, c p nh t, có chi u sâu, có trí tu và có tính
ẩ ừ ạ ả ả ộ ọ ọ ỹ th m m cao. M t m t, ẹ ặ v a b o đ m tính khoa h c, g n gàng s ch đ p,
ụ ụ ố ạ ộ ự ụ ạ ừ v a ph c v t t cho ho t đ ng giáo d c đào t o, công tác xây d ng chính
ủ ừ ệ ọ ườ ạ ộ ọ ậ ạ quy c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan và ho t đ ng h c t p, sinh ho t, rèn
ả ặ ủ ệ ặ ọ ệ ự ề ợ luy n c a h c viên. M t khác ph i đ c bi t quan tâm s phù h p v tính
ự ự ự ủ ầ ẩ ợ ỹ ặ đ c thù c a nhu c u th m m trong lĩnh v c quân s và s hài hoà, h p lý
ẹ ẩ ủ theo tiêu chu n c a cái đ p.
ự ườ ủ ẹ ả ẩ Xây d ng môi tr ư ng c nh quan theo tiêu chu n c a cái đ p nh ng
ữ ụ ạ ộ ự ủ ấ không làm m t đi tính h u d ng c a ho t đ ng quân s , mà qua đó còn làm
ạ ộ ả ề ủ ự ữ ệ ầ gia tăng hi u qu b n v ng c a ho t đ ng quân s . Đó là yêu c u quan
ơ ở ả ầ ủ ậ ợ ệ ả ọ tr ng hàng đ u c a bi n pháp này. Trên c s b o đ m thu n l ạ i cho ho t
ơ ả ự ế ả ả ọ ẩ ộ đ ng quân s là c b n thì ph i chú tr ng đ n c nh quan theo tiêu chu n
ẹ ẹ ườ ự ố ướ ướ ế cái đ p. Cái đ p th ng là cái cân đ i, hài hoà, m c th c, tr c h t là s ự
ữ ố ườ ở ự cân đ i, hài hoà gi a môi tr ng thiên nhiên khu v c đóng quân và môi
ườ ủ ể ở ệ ọ ườ ả ạ ự tr ng do ch th các h c vi n, tr ng sĩ quan c i t o, xây d ng nên, là
ạ ớ ữ ả ợ ộ ơ ườ ự s liên hoàn m t cách h p lý gi a n i sinh ho t v i gi ng đ ng, thao
ườ ừ ả ừ ứ ề ậ ả tr ầ ng bãi t p. Đi u đó v a b o đ m chính quy hoá v a đáp ng nhu c u
ẩ ỹ văn hoá th m m .
ự ệ ượ ự ứ ẽ ạ ữ ầ Th c hi n đ c nh ng yêu c u đó s t o ra s h ng thú, say mê lôi
ọ ậ ụ ượ ệ ắ ọ ố ạ cu n h c viên vào quá trình h c t p, rèn luy n, kh c ph c đ c tr ng thái
ỹ ị ứ ế ả ả ả ẩ ỉ ị tâm lý ph n c m, c m xúc th m m b c ch , khó ch u. Ch có trên c s ơ ở
ầ ủ ọ ờ ố ự ả ạ ớ đó m i làm phong phú đ i s ng tinh th n c a h c viên, t o ra s tho i mái,
ứ ể ẩ ắ ớ ỹ ễ ị d ch u và làm cho ý th c th m m phát tri n g n v i nâng cao ch t l ấ ượ ng
đào t o.ạ
ử ứ ự ế ố ệ ứ Th hai, xây d ng các m i quan h , ng x , giao ti p theo tiêu chí cái
ự ủ ọ ợ ớ ự ẩ ẹ đ p, phù h p v i chu n m c quân s c a h c viên đào t o ạ sĩ quan.
ơ ở ố ờ ố ệ ứ ử ự ẩ ỹ Xây d ng đ i s ng th m m trên c s m i quan h , ng x , giao
ứ ạ ự ế ơ ườ ả ti p khó khăn ph c t p h n xây d ng môi tr ẩ ng c nh quan theo chu n
133
ứ ự ư ể ẩ ẩ ỹ ỹ ớ ố ớ m c th m m , nh ng có vai trò đ i v i phát tri n ý th c th m m to l n
ờ ố ỹ ừ ố ệ ứ ử ự ẩ ở ơ h n. B i vì, xây d ng đ i s ng th m m t ế m i quan h , ng x , giao ti p
ử ứ ế ẹ ơ theo tiêu chí cái đ p, liên quan đ n cách ng x có văn hoá. H n n a s ữ ự
ễ ả ế ố ữ ủ ề ế ộ ơ bi n đ ng c a nó nhi u h n và d n y sinh nh ng y u t ệ ự tiêu c c, l ch
ẩ ỹ ẩ chu n th m m .
ế ứ ử ở ự ệ ố ệ ọ ườ Xây d ng các m i quan h giao ti p, ng x các h c vi n, tr ng sĩ
ự ủ ữ ự ẹ ệ ẩ ố quan theo chu n m c c a cái đ p là xây d ng m i quan h hài hoà gi a con
ườ ớ ườ ườ ớ ườ ng i v i con ng i, con ng i v i môi tr ng thiên nhiên, cá nhân và xã
ự ủ ị ạ ứ ể ẩ ẩ ổ ỹ ữ ộ h i theo chu n m c c a giá tr đ o đ c, th m m . Đó là t ng th nh ng
ớ ọ ệ ứ ữ ữ ử ế ả ố ộ m i quan h ng x , giao ti p gi a cán b qu n lý v i h c viên; gi a giáo
ữ ọ ữ ọ ớ ọ ớ ớ ọ viên v i h c viên; gi a h c viên v i h c viên; gi a h c viên v i nhân dân
ữ ọ ớ ườ ố và gi a h c viên v i môi tr ng s ng xung quanh.
ự ệ ố ứ ử ố ẹ Xây d ng các m i quan h , ng x , giao ti p ế hài hoà, t t đ p, lành
ờ ố ơ ả ự ạ ẩ ộ ọ m nh là n i dung c b n quan tr ng trong xây d ng đ i s ng th m m ỹ ở
ệ ọ ườ ự ấ ạ t o ra môi tr ườ quan ng các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i, ộ th c ch t là
ự ự ữ ử ứ ế ẩ ẩ ợ ự ủ h , ệ ng x , giao ti p phù h p gi a chu n m c quân s và chu n m c c a
ủ ả ắ ặ ườ cái đ p.ẹ Nó ph n ánh sâu s c tính đ c thù c a môi tr ẩ ng văn hoá th m
ơ ở ữ ế ị ề ệ ộ ộ ỹ m trong quân đ i, là c s v ng ch c ắ m t đi u ki n có tính quy t đ nh
ỹ ủ ọ ứ ể ạ ẩ ế đ n quá trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi nệ
ệ ườ ự ộ ọ nay. Các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ph i ự ả có s quan tâm xây d ng
ề ệ ự ứ ố ộ các m i quan h , ử ệ ng x , giao ti p ế đúng m c theo đi u l nh quân đ i và
ự ủ ệ ơ ố ị ị ứ ử quy đ nh c a đ n v mình. Xây d ng các m i quan h , ế ng x , giao ti p
ề ệ ứ ế ộ ị ừ v a đáp ng yêu c u ặ ầ “m t chu n ề ệ ẩ ” c a ủ đi u l nh, đi u l , ch đ quy đ nh
ủ ơ ủ ấ ệ ệ ị ỉ ị ủ c a quân đ i, ị ồ ộ m nh l nh, ch th , quy đ nh c a c p trên, c a đ n v , đ ng
ờ ừ ả ẩ ọ ỹ ấ ả ệ ố th i v a ph i coi tr ng tiêu chí th m m trong t t c các m i quan h quân
ữ ẩ ấ ườ ớ nhân v i nh ng ph m ch t mang tính nhân văn ủ c a ng i sĩ quan cách
ạ m ng.
134
ể ủ ệ ứ ử ể ế ố ố ẩ Đ c ng c , phát tri n các m i quan h , ng x , giao ti p theo chu n
ỹ ở ự ệ ọ ườ ệ ầ ộ ẩ m c th m m các h c vi n, tr ự ng sĩ quan quân đ i hi n nay, c n th c
ệ ố ộ ố ệ hi n t t m t s bi n pháp sau:
ẹ ủ ỷ ậ ự ụ ể ẩ ộ M t là, quy chu n hoá, c th hoá cái đ p c a k lu t t giác, nghiêm
ố ượ ừ ụ ớ ữ ứ ệ minh cho t ng đ i t ng theo ch c trách, nhi m v v i nh ng tiêu chí c ụ
ể ồ ể ổ ứ ự ệ ấ ồ ố ờ th , đ ng th i tri n khai t ừ ộ ch c th c hi n đ ng b , th ng nh t trong t ng
ườ ố ớ ỗ ị ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan. Đ i v i m i quân nhân, dù ở ươ c ng v nào cũng
ế ố ọ ướ ứ ệ ấ l y n p s ng chính quy, khoa h c làm th c đo, ý th c “quân l nh nh ư
ấ ệ ể ọ ệ ượ ơ s n” trong ch p hành tri ệ t đ m i m nh l nh đ c giao, coi đó là tiêu chí
ỗ ọ ụ ủ ứ ệ ể ộ khách quan đ đánh giá m c đ hoàn thành nhi m v c a m i h c viên,
ưở ạ ả ằ ị th ủ ng ph t ph i công khai, nghiêm minh, công b ng theo quy đ nh c a
ệ ọ ộ ườ ủ ừ quân đ i và c a t ng h c vi n, tr ố ớ ộ ng sĩ quan. Đ i v i đ i ngũ cán b ộ
ứ ả ả ọ ọ ộ qu n lý h c viên, h c viên đóng vai trò là cán b kiêm ch c ph i duy trì
ọ ơ ỷ ậ ồ ưỡ ọ ộ nghiêm k lu t trong m i lúc, m i n i. B i d ậ ng, nâng cao trình đ nh n
ỷ ậ ủ ứ ề ẹ ạ ằ ọ ộ th c cho h c viên v cái đ p c a k lu t quân đ i cách m ng nh m góp
ầ ấ ọ ộ ự ph n làm cho h c viên ch p hành m t cách nghiêm minh, t giác cao các
ề ệ ỷ ậ ủ ộ ị ị ề ề ệ quy đ nh v đi u l nh, đi u l ọ , k lu t quân đ i, quy đ nh c a các h c
ườ ư ữ ụ ẩ ộ ỉ ệ vi n, tr ng sĩ quan quân đ i, không ch nh nh ng chu n m c pháp lý mà
ố ớ ự ượ ự ệ ẩ ẩ ớ ỹ còn v i tu cách h chu n m c văn hoá th m m . Đ i v i l c l ả ng c nh
ụ ệ ệ ạ ấ ỉ ệ v , bên c nh vi c nhi m v canh gác, duy trì, ch n ch nh l ễ ế ti t tác phong
ề ệ ủ ạ ộ ị quân nhân khi ra vào doanh tr i đúng theo đi u l nh c a quân đ i, quy đ nh
ườ ỹ ố ự ứ ệ ả ẩ ủ c a nhà tr ng thì còn ph i th c hi n thêm ch c năng th m m đ i quân
ộ ặ ủ ạ ườ nhân đang tôn t o b m t c a nhà tr ng.
ồ ưỡ ứ ệ Hai là, B i d ng, nâng cao ý th c tôn vinh cái đ p c a ẹ ủ các h giá tr ị
ế ươ ầ ươ ươ ạ v ề tinh th n đoàn k t, t ng thân, t ng ái, tình yêu th ng, tình b n, tình
ộ ồ ộ ổ ạ ồ ồ đ ng chí, đ ng đ i, đ ng cam c ng kh và tính nhân đ o, nhân văn cao c ả
ạ ạ ộ ườ ọ ủ c a quân đ i cách m ng cho h c viên đào t o sĩ quan. Tăng c ụ ng giáo d c
ữ ề ả ắ ự ạ xây d ng ự nh ng tình c m sâu s c và ni m t hào cho ọ h c viên đào t o sĩ
ủ ẹ ẻ ề ề ấ ẩ ố ị quan v giá tr truy n th ng v vang, ph m ch t cao đ p c a các th h ế ệ
135
ế ộ ượ cán b , chi n sĩ ộ quân đ i đã v ổ t qua muôn vàn khó khăn, hy sinh gian kh ,
ế ế ấ ườ đoàn k t anh dũng, chi n đ u ngoan c ng, đã dày công xây t o ạ nên. Đó
ữ ệ ộ ộ ế ự chính là m t trong nh ng n i dung, bi n pháp thi ự ầ t th c góp ph n xây d ng
ạ ọ ẹ ố ố ị cho h c viên đào t o sĩ quan phong cách s ng đ p, s ng nhân ái, v tha, cao
ượ ữ ệ ả ố ớ ố th ng h n, ơ s ng có trách nhi m v i chính b n thân và s ng vì nh ng l ợ i
ủ ộ ồ ưỡ ủ ồ ứ ích chung c a c ng đ ng, c a xã h i. ộ B i d ng, nâng cao ý th c tôn vinh
ấ ượ ệ ẹ ồ ệ ẩ ả cái đ p còn bao g m vi c nâng cao ch t l ỹ ư ng ph n bi n th m m , đ a
ạ ộ ỹ ớ ầ ự ẩ ọ h c viên vào các ho t đ ng văn hoá th m m v i tinh th n t giác, trách
ể ọ ưở ệ ụ ọ ứ ẹ ả nhi m đ h th ng th c, c m th tr n v n h n ơ cái hùng, cái cao cả c aủ
ộ ộ ụ ồ B đ i C H .
ứ ẩ ệ ủ ừ ử ư Ba là, quy chu n hoá cách ng x , x ng hô trong các quan h c a t ng
ườ ề ệ ề ệ ớ ợ ớ ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ quan cho phù h p v i đi u l nh, đi u l ữ , v i nh ng
ỹ ể ề ắ ẩ ế ư tiêu chí, nguyên t c văn hoá th m m đ đi u ti t hành vi, t ủ ọ cách c a h c
ử ự ể ề ẹ ẩ ỉ ứ viên. Quy chu n hoá cái đ p trong ng x , d a vào đó đ đi u ch nh các
ệ ọ ủ ử ừ ứ ẹ ố cách ng x trong t ng m i quan h : d c – ngang. Cái đ p c a quan h ệ
ớ ọ ả ở ự ầ ằ ấ c p trên v i h c viên ph i là ầ ắ s yêu c u nghiêm kh c, công b ng, ân c n
ư ả ắ ọ ộ ộ ở ị quan tâm, tr ng nguyên t c, gi n d (nh ng không lu m thu m), c i m ở
ẹ ồ ư ủ ọ ạ (mà không su ng sã). Cái đ p trong t cách c a h c viên thì l ự ấ i là s ch p
ủ ộ ệ ệ ấ ấ ở ọ hành chính xác m nh l nh, ch đ ng, tôn tr ng c p trên, ph n kh i trong
ỵ ụ ụ ư ự ứ ệ ệ ị th c hi n ch c trách nhi m v (nh ng không qu l y, khúm lúm, xu n nh).
ư ế ế ẹ ẩ ầ Đã đ n lúc c n quy chu n hoá cái đ p trong giao ti p, x ng hô, phát
ợ ươ ữ ự ẩ ạ ồ ớ ể ngôn… đ phù h p, t ng đ ng v i nh ng chu n m c, đ o đ c l ứ ố ố i s ng
ườ ộ ộ ụ ồ ạ ẩ ủ c a ng ấ i quân nhân cách m ng (ph m ch t “B đ i C H ”) và mô hình
ườ ệ ổ ứ ạ ng ộ i sĩ quan quân đ i. Có bi n pháp t ư ậ ch c phê bình và t o d lu n
ừ ữ ệ ứ ỹ ể ế ị ự ử ế ể ẩ th m m đ bài tr nh ng bi u hi n ng x thi u văn hoá, thi u l ch s , vi
ỷ ậ ạ ộ ọ ự ả ụ ượ ph m k lu t quân đ i, giúp h c viên t c m th , đánh giá đ c cái hay,
ệ ẫ ấ ự cái h p d n trong quan h quân s .
ự ố ự ự ữ ấ ặ ẩ ặ ẩ S th ng nh t hài hoà gi a m t chu n m c quân s và m t chu n
ệ ứ ế ở ử ự ẹ ố ệ ọ ườ m c cái đ p trong m i quan h , ng x , giao ti p các h c vi n, tr ng sĩ
136
ẩ ủ ộ ả ừ ứ ệ ả ố ự quan quân đ i b o đ m v a đáp ng tiêu chu n c a m i quan h quân s ,
ẹ ủ ể ệ ạ ộ ừ v a th hi n tính nhân văn cao đ p c a quân đ i cách m ng. Thông qua s ự
ệ ứ ử ữ ế ấ ẩ ố ọ ự th ng nh t hài hoà gi a các chu n m c quan h , ng x , giao ti p mà h c
ơ ở ữ ễ ể ắ ạ ầ ả ị viên có c s v ng ch c đ xây t o b u không khí d ch u, tho i mái, hào
ệ ệ ụ ệ ứ h ng, không gò bó trong quan h m nh l nh ph c tùng, mà làm cho quan
ồ ộ ươ ệ ồ h đ ng chí, đ ng đ i thêm chan hoà trên tình th ọ ẫ ng yêu đùm b c l n
ự ữ ẩ ẩ ỹ ượ ạ nhau. Làm cho nh ng chu n m c th m m đó đ c tôn t o, tôn vinh chính
ườ ệ ấ ể ị ẩ ỹ ừ ữ ố là con đ ư ng u vi t nh t đ giá tr th m m t ệ ứ nh ng m i quan h , ng
ả ưở ế ự ữ ề ắ ế ử x , giao ti p gây nh h ể ủ ả ng sâu s c, b n v ng đ n s phát tri n c a c m
ị ế ẩ ỹ ưở ẩ ỹ xúc, th hi u th m m , lý t ẹ ủ ọ ng th m m cao đ p c a h c viên, thu đ y s ẩ ự
ữ ệ ể ắ ườ ươ phát tri n toàn di n và v ng ch c nhân cách ng i sĩ quan t ng lai.
ạ ộ ỹ ở ứ ạ ẩ Th ba, đa d ng hóa các hình thái ho t đ ng th m m ọ các h c
ườ ộ ệ vi n, tr ng sĩ quan quân đ i.
ạ ộ ẩ ố ơ ả Các hình thái ho t đ ng th m m ỹ là nhân t ấ c b n c u thành môi
ườ ẩ ứ ồ ạ ạ ể tr ng văn hoá th m m ỹ, là d ng th c t n t ể ệ ủ i, phát tri n và th hi n c a
ạ ộ ự ẩ ộ ỹ ị giá tr văn hoá th m m trong ho t đ ng xã h i. Xây d ng ẩ ờ ố đ i s ng th m
ệ ườ ạ ộ ọ m ỹ ở các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i lành m nh, tích c c ở ự tr thành
ưỡ ồ ắ ữ ể ẩ ẩ ấ cái “nôi” nuôi d ỹ ủ ng, b i đ p, phát tri n nh ng ph m ch t th m m c a
ớ ự ể ể ắ ạ ọ h c viên, ạ không th không g n v i s phát tri n đa d ng các hình thái ho t
ạ ộ ư ạ đ ng ộ th m mẩ ấ ỹ, nh t là các ệ ho t đ ng giao l u văn hoá, sinh ho t văn ngh ,
ủ ọ ạ ệ ễ ệ ậ ộ sáng tác ngh thu t, h i di n ngh thu t ậ c a h c viên đào t o sĩ quan quân
đ i.ộ
ả ị ườ ụ ệ ậ ẳ Đ ng ta kh ng đ nh: “Tăng c ng giáo d c ngh thu t, nâng cao năng
ụ ẩ ặ ệ ế ỹ ự ả l c c m th th m m cho nhân dân, đ c bi t là thanh niên, thi u niên. Phát
ồ ưỡ ủ ệ ệ ậ ọ ồ huy vai trò c a văn h c ngh thu t trong vi c b i d ng tâm h n, tình
ườ ề ả ả ưở ụ ủ ả c m c a con ng i. B o đ m quy n h ủ ạ ng th và sáng t o văn hóa c a
ườ ủ ộ ồ ậ ỗ m i ng i dân và c a c ng đ ng” [23, tr.50]. ạ Vì v y, các hình thái ho t
ỹ ở ẩ ệ ọ ườ đ ng ộ th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ ph i đ ả ượ ổ ứ ch c, c t
ẽ ạ ặ ị ướ ế ả ạ ả lãnh đ o ch t ch , có đ nh h ng, có k ho ch; b o đ m tính phong phú
137
ể ệ ứ ạ ướ ớ ụ ự ề ề ộ v n i dung, đa d ng v hình th c th hi n; h ng t ệ i m c tiêu th c hi n
ợ ạ ủ ụ ụ ệ ườ ặ ệ ắ th ng l i nhi m v giáo d c và đào t o c a nhà tr ng và đ c bi ụ t là m c
ể ạ ộ ẹ ủ tiêu phát tri n nhân cách đ p c a sĩ quân đ i cách m ng.
ứ ạ ả ổ ộ ộ ỉ ậ T ch c lãnh đ o, ch huy và đ i ngũ cán b chuyên trách ph i nh n
ấ ượ ứ ắ ệ ả th c sâu s c ch t l ng, hi u qu và ớ ý nghĩa l n lao c a ề ặ ủ yêu c u v m t ầ
ẩ ỹ ạ ộ ự ủ th m m trong các ho t đ ng đ ể phát huy vai trò tích c c c a ch th ủ ể trong
ạ ộ ỹ ở ứ ẩ ườ ướ ổ t ch c các hình thái ho t đ ng th m m nhà tr ng h ụ ế ng đ n m c
ậ ự ầ ạ ộ ộ ỉ tiêu trên. C n làm cho đ i ngũ cán b lãnh đ o, ch huy th t s có tâm
ệ ề ặ ế ẩ ỹ ổ ứ ế huy t, nhi ầ t tình quan tâm đ n yêu c u v m t th m m trong t ch c các
ạ ộ ả ộ ộ ườ hình thái ho t đ ng này. Đ i ngũ cán b chuyên trách ph i th ng xuyên
ấ ị ự ề ệ ậ ộ ọ ỏ h c h i nâng cao trình đ nh t đ nh v lĩnh v c văn hoá ngh thu t.
ạ ộ ỹ ở ạ ẩ Vi c ệ đa d ng hóa các hình thái ho t đ ng th m m ệ ọ các h c vi n,
ườ ả ộ ị ướ ẩ ỹ tr ng sĩ quan quân đ i ộ ph i bám sát n i dung đ nh h ng th m m trong
ạ ộ ụ ạ ở ớ ộ ộ ho t đ ng. B i vì, quân đ i ta là quân đ i cách m ng, v i m c tiêu lý
ưở ộ ậ ự ự ủ ổ ố t ế ng chi n đ u ấ vì đ c l p, t ạ do c a T qu c, vì s bình yên và h nh
ủ ờ ố ộ phúc c a nhân dân ề , có đ i s ng văn hoá phong phú, sinh đ ng, song đ u
ự ụ ầ ằ ườ ể nh m m c đích góp ph n xây d ng ng i quân nhân “ ệ phát tri n toàn di n,
ướ ệ ế ấ ầ ộ ỹ h ầ ng đ n chân thi n m , th m nhu n tinh th n dân t c, nhân văn, dân
ủ ọ ấ ả ch và khoa h c” [23, tr.46, 47]. Cho nên trong t ạ ộ ặ t c các m t ho t đ ng
ạ ủ ọ ệ ạ ọ ậ h c t p, rèn luy n, sinh ho t c a h c viên đào t o sĩ quan đ u ề có th ể b cộ
ẩ ằ ỹ ướ ẩ ỹ ị lộ tính th m m và đánh giá b ng th c đo giá tr văn hoá th m m . Tính
ỹ ượ ẩ ộ ộ ừ ạ ộ ứ ẩ ỹ th m m đ c b l t các hình th c ho t đ ng th m m càng cao thì s ự
ậ ẩ ắ ạ ỹ ườ ỹ ạ ẩ thâm nh p, th m m hoá càng sâu s c, càng t o ra tr ng th m m m nh,
ấ ượ ạ ộ ả ủ ệ ớ ơ ế ẫ d n đ n ch t l ng, hi u qu c a ho t đ ng cao h n và có ý nghĩa l n lao
ự ế ư ệ ặ ữ ầ ẩ ỹ ơ h n. Nh ng trên th c t ự , vi c đ t thêm nh ng yêu c u th m m trong th c
ạ ộ ệ ạ ở ệ ọ ườ ộ hi n các d ng thái ho t đ ng các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ít
ượ đ c quan tâm, chú ý.
ộ ẩ ấ ỹ ấ ả ặ C n nầ âng cao tính ch t, trình đ th m m trong t ạ t c các m t ho t
ạ ộ ư ự ụ ạ ộ đ ng giáo d c, đào t o cũng nh các ho t đ ng quân s khác trong nhà
138
ườ ườ ự ế ả ẩ ộ ỹ tr ể ạ ng, đ t o ra tr ng th m m tích c c, tác đ ng đ n c m xúc, tình
ỹ ủ ọ ẩ ề ọ ấ ả ạ ộ ả c m th m m c a h c viên. Đi u quan tr ng là t t c các ho t đ ng th mẩ
ả ượ ầ ề ặ ạ ộ ỹ ủ ẩ ị m ỹ c n ph i đ c xác đ nh rõ ý nghĩa v m t th m m c a ho t đ ng, và
ữ ầ ị ướ ề ặ có nh ng yêu c u, đ nh h ng v m t chính tr , t ị ư ưở t ữ ng và nh ng y u t ế ố
ỹ ồ ụ ể ỉ ẩ ề v văn hoá, th m m , đ ng th i ờ ph i đ ỉ ả ượ ổ ứ m t cách c th , t m , ộ ch c c t
ộ sinh đ ng, phong phú.
ạ ộ ẩ ẩ ỹ ỹ ự Tăng tính th m m trong các hình thái ho t đ ng th m m không tr c
ỹ ề ệ ư ế ệ ế ẩ ấ ẩ ẩ ấ ỹ ti p nh : th m m đi u l nh; th m m hu n luy n, chi n đ u; th m m ỹ
ệ ẩ ẩ ộ ố ỹ ọ ậ h c t p, lao đ ng, công tác; th m m trong các m i quan h ; th m m ỹ
ạ ủ ọ ế ố ứ ộ trong nghi th c quân đ i, n p s ng và sinh ho t c a h c viên. Trong t ấ ả t c
ấ ế ả ặ ữ ữ ắ ị ạ ộ các ho t đ ng này, t t y u ph i đ t ra nh ng quy t c, quy đ nh, nh ng yêu
ể ự ố ớ ệ ắ ườ ọ ứ ầ c u có tính nguyên t c đ th c hi n. Đ i v i ng i h c viên, ý th c v ề
ủ ự ứ ệ ấ ậ ắ ầ ộ ệ vi c nh n th c, ch p hành và th c hi n m t cách đúng đ n, đ y đ , chính
ấ ượ ạ ộ ệ ả ượ xác, nghiêm túc có ch t l ng, hi u qu các ho t đ ng trên đ c coi là đã
ố ọ ậ ụ ệ ệ ể ấ hoàn thành t ạ ộ t nhi m v . Song, đ các ho t đ ng hu n luy n, h c t p, lao
ạ ủ ọ ả ố ẹ ế ơ ỹ ộ đ ng, công tác và sinh ho t c a h c viên có k t qu t t đ p h n, m mãn
ề ặ ả ặ ạ ộ ữ ầ ẩ ỹ ơ h n thì ph i đ t ra nh ng yêu c u v m t th m m trong các ho t đ ng.
ự ữ ạ ẩ ả ờ ồ Bên c nh nh ng cái đúng, cái chu n xác thì đ ng th i ph i xây d ng cái
ể ẳ ố ẹ ự ị ẹ đ p, qua đó đ “Kh ng đ nh, tôn vinh cái đúng, cái t t đ p, tích c c, cao
ượ ẹ ậ ộ ị th ng; nhân r ng các giá tr cao đ p, nhân văn” [23, tr.50]. Do v y, gia
ụ ẩ ạ ọ ỹ ạ ộ tăng tính th m m trong các ho t đ ng giáo d c đào t o h c viên s ẽ
ạ ộ ế ả ộ ỉ không ch làm cho các ho t đ ng có k t qu hoàn thành m t cách t ố ẹ t đ p
ẹ ơ ỹ ượ ỏ ơ h n, m mãn h n mà còn làm cho cái đ p đ c tôn vinh và lan t a trong
ỹ ủ ọ ẩ ờ ố đ i s ng th m m c a h c viên.
ệ ầ ổ ứ ố ạ ộ ỹ ự ẩ ặ Đ c bi t, c n t ch c t ế t các hình thái ho t đ ng th m m tr c ti p
ạ ộ ạ ộ ụ ề ố ồ nh :ư giáo d c truy n th ng, ho t đ ng phòng H Chí Minh, ho t đ ng giao
ễ ệ ệ ệ ạ ậ ộ ậ ư l u văn hoá, sinh ho t văn ngh , sáng tác ngh thu t, h i di n ngh thu t...
ấ ả ả ượ ổ ứ ề ớ ươ ạ ộ T t c các ho t đ ng này ph i đ c t ch c v i nhi u ph ứ ng th c đa
ớ ứ ẫ ấ ợ ổ ộ ạ d ng, phong phú, h p d n, sinh đ ng, phù h p v i l a tu i thanh niên và có
139
ụ ạ ị ướ ư ễ ẩ ỹ ể tính sáng t o đ giáo d c, đ nh h ọ ng th m m cho h c viên nh : di n đàn
ờ ố ử ứ ộ ớ ộ ế thanh niên v i văn hoá ng x , giao ti p trong đ i s ng xã h i, quân đ i và
ớ ớ ẹ ạ ố ố ố trên m ng internet; thanh niên v i v i phong cách s ng đ p, l ẹ i s ng đ p;
ỹ ề ữ ẩ ổ ị ọ ẩ ọ t a đàm, trao đ i giá tr văn hoá th m m v nh ng tác ph m văn h c,
ệ ậ ượ ưở ứ ỹ ị ngh thu t đã đ c th ộ ộ ụ ồ ẩ ng th c, giá tr văn hoá th m m “B đ i C H ”;
ệ ạ ộ ệ ễ ề ẩ ộ ỹ ặ đ c bi ầ t là ho t đ ng tuyên truy n th m m qua h i di n văn ngh qu n
chúng.
ườ ủ ứ ầ ươ Các nhà tr ấ ng c n phát huy cao nh t ch c năng c a các ph ệ ng ti n
ệ ố ề ề ề ẩ ỹ ộ tuyên truy n th m m qua h th ng camera, truy n hình – truy n thanh n i
ườ ổ ộ ề ả ẩ ộ b , báo t ệ ng, b ng tin thi đua, kh u hi u tuyên truy n, tranh c đ ng,
ừ ươ ệ ề ệ ẩ panô, áp phích… Trong t ng ph ng ti n, ngoài vi c đ cao tính th m m ỹ
ỹ ủ ộ ứ ế ả ẩ ầ ề v hình th c, thì ph i luôn chú ý đ n ý nghĩa th m m c a n i dung. C n
ữ ươ ự ự ụ ề ệ làm cho nh ng ph ng ti n tuyên truy n này th c s phát huy tác d ng tích
ỹ ủ ừ ả ẩ ằ ọ ạ ự c c hoá tình c m th m m c a h c viên, v a nh m mang l ả i khoái c m
ỹ ừ ẹ ẩ ạ ầ ọ ồ th m m v a qua đó góp ph n nâng cao khát v ng sáng t o cái đ p, đ ng
ờ ị ướ ộ ố ỹ ủ ị ẩ th i đ nh h ị ẩ ng các giá tr th m m c a cu c s ng, làm cho giá tr th m
ủ ọ ậ ạ ọ ỹ ườ ặ ờ ố m thâm nh p vào m i m t đ i s ng c a h c viên, t o ra tr ẩ ng th m m ỹ
ứ ự ể ế ẩ ộ ỹ ủ ọ tích c c, tác đ ng đ n quá trình phát tri n ý th c th m m c a h .
ứ ư ự ế ế Th t , xây d ng các thi ẹ ự t ch văn hoá quân s theo tiêu chí cái đ p
ệ ườ ệ ộ ọ ủ ừ c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay.
ế ự ở ế ệ ọ ườ ệ ố H th ng thi t ch văn hoá quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan
ố ơ ả ườ quân đ i ộ là nhân t ấ c b n c u thành môi tr ẩ ng th m m ỹ, đóng vai trò
ệ ự ẩ ọ ọ ỹ ị ế ế quan tr ng trong vi c l a ch n các giá tr văn hoá th m m , thi ẩ t k , chu n
ạ ộ ự ẹ hoá các ho t đ ng văn hoá quân s theo tiêu chí cái đ p và phát huy các
ạ ộ ụ ẩ ỹ ị ướ ẩ hình thái ho t đ ng th m m vào giáo d c, đ nh h ọ ỹ ng th m m cho h c
ạ ỏ ừ ữ ạ ầ ồ ờ ả viên đào t o sĩ quan, đ ng th i góp ph n ngăn ng a, lo i b nh ng ph n
giá tr . ị
ự ệ ả ẳ ớ ị ấ Đ ng ta kh ng đ nh: “Xây d ng, hoàn thi n đi đôi v i nâng cao ch t
ượ ủ ệ ả ế ế l ạ ộ ng, hi u qu ho t đ ng c a các thi ậ t ch văn hóa” [23, tr.52]. Vì v y,
140
ự ế ệ ế ườ ệ ố xây d ng h th ng các thi t ch văn hoá quân s ọ ự ở các h c vi n, tr ng sĩ
ả ượ ộ ườ quan quân đ i theo tiêu chí cái đ p ẹ ph i đ c th ệ ng xuyên quan tâm ki n
ấ ượ ủ ố ạ ộ ệ ướ toàn, c ng c , nâng cao ch t l ả ng, hi u qu ho t đ ng h ế ng đ n tho ả
ố ơ ầ ỹ ị ướ ự mãn ngày càng t ẩ t h n nhu c u th m m và đ nh h ng cho vi c ọ ệ l a ch n
ị ẩ ủ ọ ế ậ ạ ạ ti p nh n và sáng t o giá tr th m m ỹ c a h c viên đào t o sĩ quan.
ể ệ ệ ọ ớ ự Hi n nay, cùng v i s phát tri n c a ủ khoa h c, công ngh thông tin
ệ ươ ệ ố ề ệ ế ạ hi n đ i và ph ạ ng ti n truy n thông đ i chúng, h th ng thi ế t ch văn
ậ ở ệ ọ ườ ề ệ ệ hoá, ngh thu t các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ậ ộ có đi u ki n thu n
ợ ơ ỉ ạ ứ ề ề ể ậ l i h n đ nâng cao v nhi u m t. ặ Tuy nhiên, trong nh n th c, ch đ o và
ể ổ ứ ữ ơ ự ệ ả ơ ọ ị tri n khai t ch c th c hi n, gi a c quan và các đ n v qu n lý h c viên
ế ự ố ợ ấ ậ ư ữ ố ồ ấ còn có nh ng b t c p, tính th ng nh t ch a cao, thi u s ph i h p đ ng
ẩ ỹ ị ướ ệ ố ụ ẩ ộ b , tính th m m và đ nh h ỹ ng, giáo d c th m m trong h th ng các
ế ư ế ượ ế ệ ố ứ ế thi t ch này ch a đ c quan tâm đúng m c. Vì th , h th ng thi t ch ế
ậ ở ệ ệ ọ ườ ư văn hoá, ngh thu t các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ộ ch a th c s ự ự
ệ ề ạ ọ ế ậ ạ t o ra đi u ki n thu n l ậ ợ ể h c viên đào t o sĩ quan i đ ể ti p nh n, chuy n
ỹ ừ ệ ả ẩ ị ườ hoá có hi u qu các giá tr văn hoá th m m t môi tr ộ ng xã h i và trong
ự ễ ạ ộ ự quá trình ho t đ ng th c ti n quân s .
ự ể ế ự ở ế Đ xây d ng ệ ố h th ng các thi t ch văn hoá quân s ệ ọ các h c vi n,
ườ ự ầ ộ tr ng sĩ quan quân đ i theo tiêu chí cái đ p ộ ố ộ ẹ c n th c hi n m t s n i ệ
ơ ả ệ dung, bi n pháp c b n sau:
ộ ệ ố ự ồ ế ế ạ ỉ ế Xây d ng đ ng b h th ng các thi t ch lãnh đ o ch huy, thi t ch ế
ự ệ ế ế ơ ở ậ ấ ế ế ỉ ổ ứ t ch c th c hi n và thi t ch c s v t ch t. Thi ạ t ch lãnh đ o ch huy
ư ườ ụ ả ệ ố ỷ ườ ỉ nh th ng v , đ ng u Ban Giám hi u, Ban Giám đ c, ng ơ i ch huy đ n
ữ ế ế ạ ươ ạ ộ ứ ị ớ v v i nh ng k ho ch, quy ch , ph ng th c ho t đ ng văn hoá ngh ệ
ể ượ ậ ế ế ề ế ế ổ ứ thu t (có th đ ệ c quan ni m là thi t ch m m); thi t ch t ự ch c th c
ụ ữ ư ơ ệ ấ ị hi n nh c quan chính tr , ban tuyên hu n – thanh niên ph n , cán b ộ
ệ ậ ế ế ơ ở ậ ề nhân viên chuyên trách v văn hoá, ngh thu t; thi ấ t ch c s v t ch t
141
ư ệ ư ạ ả ồ ộ văn hoá nh nhà văn hoá, th vi n, b o tàng, câu l c b , phòng H Chí
ạ ộ ệ ậ Minh, kinh phí ho t đ ng văn hoá, ngh thu t.
ạ ộ ỉ ạ ự ệ ạ ậ Nâng cao năng l c lãnh đ o, ch đ o ho t đ ng văn hoá – ngh thu t
ổ ứ ả ừ ả ệ ỉ ủ c a các t ố ỷ ch c đ ng, ch huy. T Đ ng u Ban Giám hi u, Ban Giám đ c
ườ ế ấ ệ ể ạ ộ ả ơ ỷ ỉ nhà tr ng đ n c p u , ch huy các c quan, h , ti u đoàn, đ i đ i qu n lý
ả ắ ữ ệ ậ ụ ạ ắ ọ h c viên ph i n m v ng, quán tri ạ t sâu s c và v n d ng sáng t o, linh ho t
ụ ủ ể ả ự ể m c tiêu, quan đi m c a Đ ng ề v xây d ng và phát tri n văn hóa, con
ườ ệ ữ ứ ề ể ầ ng i Vi t Nam đáp ng yêu c u phát tri n b n v ng đ t n ấ ướ và các chỉ c
ị ướ ẫ ủ ấ ề ề th , h ng d n c a c p trên v công tác t ư ưở t ng văn hoá vào đi u ki n c ệ ụ
ể ủ ừ ệ ọ ườ ừ ự ế ạ ơ th c a t ng h c vi n, tr ị ể ng sĩ quan, t ng đ n v đ xây d ng k ho ch,
ươ ự ố ạ ộ ứ ấ ầ ợ ộ n i dung và ph ng th c ho t đ ng phù h p. C n có s th ng nh t cao
ủ ể ở ậ ỗ ề ệ ư ấ ộ ứ ủ trong nh n th c c a m i ch th các c p đ khác nhau v vi c đ a các
ế ố ẩ ụ ầ ẩ ỹ ỹ ế ế yêu c u, y u t th m m và giáo d c th m m vào các thi t ch văn hoá
ự ể ụ ụ ạ ủ ụ ụ ệ ườ quân s đ ph c v cho nhi m v giáo d c – đào t o c a nhà tr ồ ng, đ ng
ả ượ ờ ộ ừ ể ồ ố ướ ở ỗ th i ph i đ c tri n khai đ ng b t trên xu ng d ậ i, th m chí m i con
ng ườ ụ ể i c th .
ế ợ ẩ ỹ ứ K t h p nâng cao ý th c th m m , năng l c ẩ ự th m m , ỹ văn hoá th mẩ
ự ổ ứ ệ ậ ớ m ỹ v i năng l c t ch c ho t đ ng ạ ộ văn hoá ngh thu t và ẩ ụ giáo d c th m
ỹ ủ ộ m c a đ i ộ ngũ cán b , nhân viên chuyên trách. Đ i ộ ngũ này là l c l ự ượ ng
ạ ộ ủ ế ư ả ế chuyên trách duy trì ho t đ ng c a các thi t ch văn hoá nh : b o tàng, nhà
ề ố ồ ế ế văn hoá, nhà truy n th ng, phòng H Chí Minh và các thi t ch văn hoá
ọ ườ ả ỏ ỉ ớ khác. H còn v i tính cách là ng i đi giáo d c ụ không ch đòi h i ph i có
ự ổ ứ ự ẩ ả ộ ỹ ấ ị trình đ , năng l c th m m nh t đ nh mà còn ph i có năng l c t ạ ch c ho t
ệ ậ ụ ẩ ỹ ồ ờ ọ ả đ ngộ văn hoá ngh thu t và giáo d c th m m , đ ng th i h ph i luôn
ươ ề ạ ứ ố ố ứ ử ệ ẫ ọ g ng m u v đ o đ c l i s ng, hành vi ng x và quan h cho h c viên
noi theo.
142
ệ ọ ườ ả ườ ồ ưỡ Các h c vi n, tr ng sĩ quan ph i th ng xuyên b i d ng cho đ iộ
ạ ộ ộ ế ế ngũ cán b , nhân viên chuyên trách duy trì ho t đ ng các thi t ch văn hoá
ộ ẩ ự ể ự ổ ứ ỹ quân s đ nâng cao trình đ th m m , năng l c t ạ ộ ch c ho t đ ng, thông
ồ ưỡ ụ ệ ầ ụ ệ qua công tác giáo d c tinh th n trách nhi m, b i d ng nghi p v , chuyên
ụ ề ỹ ị ướ ẩ môn, k năng tuyên truy n, giáo d c, đ nh h ng giá tr ự ị chu n m c văn hoá
ố ớ ộ ừ ề ặ ẩ ầ ả ỹ th m m . Đi u đó, đ t ra yêu c u đ i v i đ i ngũ này v a ph i không
ự ỹ ự ẩ ồ ể ộ ừ ng ng t ứ trau d i tri th c th m m , t ự rèn đ nâng cao trình đ , năng l c
ự ủ ỹ ủ ừ ẩ ả ộ ườ th m m c a mình, v a ph i nâng cao trình đ , năng l c c a ng ề i truy n
ỹ ị ẩ ướ ụ ữ ẩ ỹ ế bá th m m , đ nh h ng, giáo d c th m m thông qua nh ng bài vi t tuyên
ử ụ ữ ễ ế ề ươ ề ệ truy n, di n thuy t và s d ng nh ng ph ứ ng ti n tuyên truy n có s c
ề ả ả ưở ứ ế ạ ẩ ầ ỹ truy n c m và nh h ng m nh đ n nhu c u và h ng thú th m m cho
ề ệ ạ ự ượ ế quân nhân. T o đi u ki n và ộ đ ng viên, khuy n khích l c l ứ ng này ng
ệ ệ ạ ọ ố ụ d ng khoa h c, công ngh thông tin hi n đ i vào khai thác t ệ i đa, có hi u
ả ơ ở ậ ế ự ế qu c s v t ch t ấ các thi t ch văn hoá quân s .
ố ươ ụ ỉ Ch th ị s 42CT/TW ủ c a Ban Bí th ư Trung ả ng Đ ng ề v giáo d c lý
ưở ế ệ ẻ ệ ả ỉ t ng cho th h tr đã ch ra ph i: ả “Khai thác, phát huy hi u qu các thi ế t
ầ ư ệ ế ẩ ả ự ế ế ch và s n ph m văn hóa hi n có; đ u t xây d ng các thi t ch văn hóa
ệ ề ặ ớ ọ ườ ả m i” [15]. Đi u đó đ t ra cho các h c vi n, tr ầ ng sĩ quan c n ph i tăng
ầ ư ủ ấ ươ ệ ườ c ng đ u t ố ơ ở ậ , c ng c c s v t ch t, ph ạ ộ ng ti n, kinh phí ho t đ ng
ự ả ố ượ ả ấ ượ ệ ợ văn hoá quân s b o đ m s l ng và ch t l ề ng phù h p đi u ki n hoàn
ườ ứ ượ ự ầ ủ ả c nh c a nhà tr ng, đáp ng đ ầ c yêu c u văn hoá quân s và yêu c u
ả ắ ự ề ậ ộ ế xây d ng n n văn hoá tiên ti n, đ m đà b n s c dân t c.
ả ữ ệ ề ế ạ ố ợ Gi i quy t hài hòa, h p lý gi a tính hi n đ i và truy n th ng c a c ủ ơ
ế ị ươ ờ ố ụ ụ ệ ở ậ ư s v t t , trang thi t b , ph ng ti n ph c v cho đ i s ng văn hoá tinh
ữ ủ ầ ầ ẩ ọ ị th n c a h c viên, song c n quan tâm nh ng giá tr văn hoá th m m ỹ
ơ ở ậ ẹ ủ ộ ẩ ứ ề ố ộ ấ truy n th ng cao đ p c a dân t c, quân đ i n ch a trong c s v t ch t,
ươ ạ ộ ệ ướ ả ph ng ti n ho t đ ng văn hoá theo h ng ngày càng tho mãn t ố ơ t h n
ỹ ủ ầ ầ ẩ ạ ọ ụ nhu c u tinh th n, th m m c a h c viên đào t o sĩ quan và có tác d ng
ứ ể ẩ ỹ phát tri n ý th c th m m .
143
ử ụ ấ ượ ầ ọ ệ C n chú tr ng khai thác, s d ng nâng cao ch t l ng và hi u qu ả
ạ ộ ồ ở ệ ể ọ ườ ho t đ ng phòng H Chí Minh các h , ti u đoàn h c viên. Th ng xuyên
ả ạ ề nâng c pấ b o đ m ậ ả c p nh t ậ đa d ng, phong phú nhi u đ u ầ sách, báo, t pạ
ổ ứ ề chí. T ch c duy trì ngày càng đi vào n n n p ọ ế , khoa h c ho t đ ng ạ ộ phòng
ồ ư ệ ề ố ế H Chí Minh, th vi n, nhà văn hoá, nhà truy n th ng và các thi ế t ch văn
ồ ế hoá khác. Đ ng th i, ờ phát huy vai trò, tác d ng ụ ủ c a các thi ế t ch này trong
ụ ề ẩ ọ ỹ tuyên truy n, giáo d c văn hoá th m m cho h c viên . Phát huy cao vai trò,
ứ ươ ứ ủ ệ ố ộ ộ ề ề ch c năng, ph ủ ng th c c a h th ng truy n thanh n i b , truy n hình c a
ườ ậ ừ ẽ ể ẩ ấ ặ ớ nhà tr ng. Ki m soát ch t ch các n ph m văn hoá m i du nh p t bên
ườ ệ ườ ở ngoài vào môi tr ọ ng các h c vi n, tr ữ ộ ng sĩ quan quân đ i. B i vì, nh ng
ế ự ượ ế ư ệ ề ơ thi t ch văn hoá quân s đ c coi nh “h đi u hành trung tâm” n i phân
ư ữ ế ậ ả ố ị ph i và ti p nh n nh ng giá tr văn hoá và do đó có kh năng nh là “màng
ạ ỏ ữ ễ ể ả ị ị ườ ọ l c” đ mi n d ch, lo i b nh ng ph n giá tr văn hoá vào môi tr ng văn
hoá quân s . ự
ệ ố ế ự ở ế ệ ọ ườ H th ng các thi t ch văn hoá quân s các h c vi n, tr ng sĩ quan
ộ ườ ượ ố ữ ệ ắ quân đ i th ng xuyên đ ủ c quan tâm ki n toàn, c ng c v ng ch c theo
ủ ừ ẹ ườ ờ ớ ồ tiêu chí cái đ p c a t ng nhà tr ng, đ ng th i v i nâng cao ch t l ấ ượ ng
ố ớ ọ ạ ộ ự ứ ỉ ạ ẽ ẫ ấ ho t đ ng thì s không ch t o nên s h ng thú, h p d n đ i v i h c viên,
ứ ụ ể ẩ ấ ỹ ể mà còn có tác d ng đ cung c p tri th c th m m , hình thành quan đi m
ỹ ủ ọ ơ ở ự ể ị ễ ạ ẩ ộ ướ th m m c a h c viên, t o c s th c ti n sinh đ ng đ đ nh h ng, ti ế t
ế ả ị ế ỹ ủ ẩ ẩ ọ ỹ ị ch c m xúc th m m , th hi u th m m c a h c viên, qua đó đ nh hình,
ệ ạ ự ệ ẩ ấ ấ ộ ọ ồ ổ b i b , khích l , t o đ ng l c thúc đ y h ph n đ u hoàn thi n mình theo
ữ ưở ỹ ủ ẩ ạ ọ ọ nh ng lý t ng, khát v ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan, góp
ự ể ầ ườ ẩ ạ ỹ ph n xây d ng, phát tri n môi tr ng văn hoá th m m lành m nh, t ố ẹ t đ p
ệ ườ ộ ọ trong các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i.
ế ố ủ ờ ố ỹ ở ẩ ệ ọ ườ Các y u t c a đ i s ng th m m các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ạ ậ ườ ứ ố ẹ ộ ự ế đ i tr c ti p tham gia t o l p môi tr ng có s c s ng đ p, trong đó th ườ ng
ủ ệ ố ườ ừ ầ ợ ớ xuyên c ng c , hoàn thi n môi tr ng đó v a phù h p v i nhu c u, khát
144
ỹ ủ ẩ ẩ ọ ớ ợ ườ ừ ọ v ng th m m c a h c viên, v a phù h p v i tiêu chu n môi tr ng văn
ự ủ ư ạ ườ ậ ộ ườ ấ hoá s ph m quân s c a nhà tr ng quân đ i. Do v y, môi tr ừ ng y v a
ẹ ể ả ẩ ằ ỹ ữ ph i có nét đ p văn hoá và mang tính th m m cao nh m phát tri n nh ng
ủ ấ ẩ ườ ể ự ệ ề ạ ph m ch t nhân cách c a ng i sĩ quan cách m ng. Đ th c hi n đi u đó,
ứ ố ẻ ẹ ủ ự ệ ườ ườ vi c xây d ng s c s ng c a v đ p môi tr ng các ệ ọ h c vi n, tr ng sĩ
ỹ ủ ọ ứ ứ ể ẩ ầ ộ quan quân đ i đáp ng yêu c u phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ả ượ ơ ở ả ể ế ạ t o sĩ quan ph i đ c hình thành, phát tri n trên c s gi i quy t hài hòa
ệ ữ ờ ạ ữ ề ố ố ườ ộ các m i quan h gi a truy n th ng và th i đ i; gi a môi tr ng xã h i và
ườ ệ ạ ữ ứ ự ữ ồ môi tr ộ ng quân s ; gi a cá nhân và c ng đ ng; gi a quá kh , hi n t i và
ươ t ng lai.
ủ ể ụ ạ ở 3.2.2. Phát huy vai trò các ch th giáo d c đào t o
ệ ườ ấ ượ ộ ng sĩ quan quân đ i trong nâng cao ch t l ọ các h c ẩ ụ ng giáo d c th m
vi n, tr mỹ
ỹ ố ớ ọ ụ ẩ ạ ở Giáo d c th m m đ i v i h c viên đào t o sĩ quan ệ ọ các h c vi n,
ườ ạ ộ ỉ ở ặ ộ tr ng sĩ quan quân đ i là ho t đ ng có tính đ c thù, không ch b i môi
ườ ạ ộ ố ở ự ủ ụ ấ tr ng, tính ch t ho t đ ng c a quân s mà còn chi ph i b i m c đích
ự ả ằ ấ ọ ườ nh m phát huy m i năng l c b n ch t ng ậ ủ i quân nhân theo quy lu t c a
ạ ộ ẹ ự ụ ứ ẽ cái đ p. Đó là ho t đ ng t giác, có m c đích đ ượ ổ c t ặ ch c ch t ch và
ướ ủ ể ớ ụ ủ ắ ầ ộ ị đ nh h ng đúng đ n c a các ch th v i m c tiêu, yêu c u, n i dung và
ươ ỹ ươ ứ ẩ ứ ự ớ ợ ph ụ ng th c giáo d c th m m t ng x ng, phù h p v i xây d ng mô
ườ ủ ừ ệ ọ ườ hình nhân cách ng i sĩ quan c a t ng h c vi n, tr ộ ng sĩ quan quân đ i.
ấ ượ ụ ẩ ằ Nâng cao ch t l ỹ ố ớ ọ ng giáo d c th m m đ i v i h c viên nh m nâng cao
ự ứ ề ẩ ậ ộ ỹ ưở ẩ ỹ trình đ nh n th c th m m , xây d ng ni m tin, lý t ng th m m cao
ị ế ẩ ẩ ạ ầ ạ ỹ ẹ đ p, hình thành th hi u th m m lành m nh, t o nên nhu c u th m m ỹ
ọ ưở ẹ ẩ chân chính, thúc đ y ý chí khát v ng v ươ ớ n t i lý t ng cao đ p. Qua đó, đ ể
ỗ ọ ế ạ ọ ậ ư ẹ m i h c viên bi t t o ra cái đ p và đ a vào trong quá trình h c t p, rèn
ủ ẹ ệ ấ ấ ở ộ ườ luy n ph n đ u tr thành m t nhân cách đ p c a ng ộ i sĩ quan quân đ i
ươ t ng lai.
145
ủ ể ụ ể ạ ấ Đ phát huy vai trò các ch th giáo d c đào t o trong nâng cao ch t
ượ ụ ẩ ạ ở l ỹ ố ớ ọ ng giáo d c th m m đ i v i h c viên đào t o sĩ quan ệ ọ các h c vi n,
ườ ả ậ ệ ố ự ệ ầ ộ tr ng sĩ quan quân đ i hi n nay, c n ph i t p trung th c hi n t t m t s ộ ố
ề ơ ả ấ v n đ c b n sau:
ệ ố ủ ứ ấ ả ạ ỉ Th nh t, phát huy vai trò c a h th ng lãnh đ o, ch huy, qu n lý ở
ệ ọ ườ ộ ề ệ ậ các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i v công tác văn hoá và ngh thu t.
ệ ố ạ ả ỉ ở ệ ọ ườ H th ng lãnh đ o, ch huy, qu n lý các h c vi n, tr ng sĩ quan
ữ ộ ộ ừ ủ ể quân đ i là nh ng ch th đóng vai trò tác đ ng t bên ngoài vào quá trình
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ ị phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan. Song có tính đ nh
ướ ụ ổ ụ ứ ươ h ng, tính m c đích và tính t ch c cao theo m c tiêu, ch ng trình, k ế
ế ạ ị ị ươ ị ho ch xác đ nh. Ngh quy t Trung ấ ng chín (khoá XI) xác đ nh: “Các c p
ủ ổ ứ ả ể ầ ǎ ị y, t ự ch c đ ng c n xác đ nh xây d ng và phát tri n v n hóa, con ng ườ i
ệ ờ ỳ ụ ệ ệ ộ ọ ố Vi t Nam là m t nhi m v quan tr ng trong su t th i k công nghi p hóa,
ấ ướ ệ ạ ườ ề hi n đ i hóa đ t n c. Tăng c ậ ng công tác tuyên truy n, nâng cao nh n
ộ ề ị ệ ố ứ ả ị th c trong Đ ng, h th ng chính tr và toàn xã h i v v trí, vai trò c a s ủ ự
ự ể ệ ườ ệ nghi p xây d ng và phát tri n văn hóa, con ng i Vi t Nam” [23, tr.58].
ự ế ứ ề ấ ậ ề ệ ậ Trên th c t , hi n nay còn nhi u b t c p trong nh n th c v công tác văn
́ ệ ể ậ ỹ ổ ứ ự ề ệ ẩ hoá – ngh thu t, th m m và tri n khai t ủ ch c th c hi n. Nhi u câp y,
ỉ ạ ư ự ủ ư ầ ậ ạ ch a quan tâm đ y đ lĩnh v c này; lãnh đ o, ch đ o ch a th t quy t li ế ệ t.
ệ ụ ể ế ủ ế ể ế ậ ả ị ồ Vi c c th hóa, th ch hóa Ngh quy t c a Đ ng còn ch m, thi u đ ng
ề ế ả ả ậ ượ ổ ộ b và thi u tính kh thi. Công tác qu n lý v văn hóa ch m đ ớ c đ i m i,
̀ ẹ ậ ơ ỏ ị ̣ ̀ có lúc, có n i b xem nh , th m chí buông l ng. Công tác đao tao, bôi
̃ươ ự ượ ạ ộ ư ự ượ d ng l c l ng ho t đ ng trong lĩnh v c văn hóa ch a đ c quan tâm
đúng m cứ
146
ệ ố ủ ể ạ ả ỉ Đ phát huy vai trò c a h th ng lãnh đ o, ch huy, qu n lý và t ổ
ứ ệ ệ ề ầ ậ ọ ệ ch c qu n chúng v công tác văn hoá và ngh thu t hi n nay, các h c vi n,
ườ ộ ầ ứ ệ ả ổ tr ự ng sĩ quan quân đ i c n ph i nghiên c u, b sung, hoàn thi n xây d ng
ườ ụ ể ạ ấ mô hình nhân cách ng i sĩ quan cách m ng và c th hoá mô hình y vào
ụ ươ ủ ạ ườ ụ ể m c tiêu, ch ng trình đào t o sĩ quan c a nhà tr ng mình. C th hoá,
ủ ả ộ ề ủ ế ể ế ạ ị th ch hóa các ngh quy t lãnh đ o c a đ ng y, chi b v công tác văn
ữ ẩ ươ ế ạ ộ ỹ hoá – th m m thành nh ng ch ng trình hành đ ng, k ho ch công tác
ị ủ ả ườ ủ ị công tác đ ng, công tác chính tr c a ng i chính y, chính tr viên và c ơ
ị ổ ứ ự ệ quan chính tr hàng quý, hàng năm và t ọ ộ ch c th c hi n m t cách khoa h c,
ợ h p lý.
ự ầ ộ ươ ờ ọ ộ C n xây d ng n i dung, ch ng trình, th i gian các môn h c m t cách
ớ ố ượ ố ọ ợ ợ ừ ằ ạ khoa h c, h p lý, cân đ i phù h p v i đ i t ng đào t o, nh m v a đáp
ứ ừ ụ ụ ệ ạ ợ ọ ng m c tiêu giáo d c toàn di n cho h c viên đào t o sĩ quan, v a phù h p
ữ ứ ứ ế ớ ớ ổ ủ ổ ủ ọ thích ng v i tâm sinh lý l a tu i c a h c viên và v i nh ng bi n đ i c a
ự ẩ ộ ộ ỹ ươ ờ ố đ i s ng th m m xã h i. Trong xây d ng n i dung, ch ng trình các môn
ư ề ầ ầ ọ ộ ươ ệ ỹ ọ h c, c n chú tr ng đ a n i dung, yêu c u v ph ẩ ng di n th m m hoà
ọ ộ ậ ọ ồ nh p vào trong các môn h c và l ng ghép vào trong m i n i dung, trong t ấ t
ế ố ạ ộ ọ ậ ệ ạ ố ả c các ho t đ ng h c t p, rèn luy n, n p s ng, sinh ho t và các m i quan
ụ ề ể ẩ ặ ỹ ệ ệ ủ ọ h c a h c viên đ giáo d c th m m . Đi u này, đ c bi ố ọ t quan tr ng đ i
ệ ườ ỹ ọ ạ ọ ớ v i các h c vi n, tr ng sĩ quan không d y môn M h c Mác – Lênin.
ấ ủ ả ổ ứ ộ ộ ỉ Các c p y đ ng, t ự ch c ch huy, đ i ngũ cán b , giáo viên và l c
ượ ệ ọ ườ ộ ầ l ng chuyên trách trong các h c vi n, tr ả ng sĩ quan quân đ i c n ph i
ệ ự ố ứ ề ả ắ ậ quán tri ấ t sâu s c và ph i có s th ng nh t cao nh n th c v vai trò phát
ỹ ủ ọ ố ớ ứ ệ ể ẩ ạ tri n ý th c th m m c a h c viên đ i v i vi c hình thành, tôn t o v th ị ế
ủ ẹ ả ườ ộ ướ ự ầ và hình nh đ p c a ng i sĩ quan quân đ i tr ộ c yêu c u xây d ng đ i
ạ ặ ộ ộ ớ ệ ầ ngũ cán b quân đ i trong giai đo n m i. Đ c bi t, c n ph i b i d ả ồ ưỡ ng
ụ ẩ ấ ủ ứ ậ ả ả ộ ộ ỹ nâng cao trình đ nh n th c, c m th th m m cho đ i ngũ c p y đ ng,
ự ượ ỉ ể ổ ứ t ộ ch c ch huy, cán b , giáo viên và l c l ự ng chuyên trách đ có năn l c
ớ ạ ủ ạ ộ ọ ỹ đánh giá, phân bi ệ ượ t đ c gi ủ ọ i h n c a cái m trong m i ho t đ ng c a h c
147
ả ộ ườ ấ ủ ể ẹ ấ ả viên. Đ i ngũ này ph i là ng i th u hi u b n ch t c a cái đ p, bi ế ượ c t đ
ớ ạ ộ ủ ỹ ớ ạ ư ẹ ẹ ả gi i h n “đ ” c a cái m , gi i h n nào là đ p và ch a ph i là đ p trong
ủ ọ ạ ộ ậ ữ ờ ố đ i s ng, trong ho t đ ng c a h c viên và trong thiên nhiên. Vì v y, nh ng
ề ẩ ắ ướ ộ tiêu chí, tiêu chu n v màu s c, âm thanh, kích th c, n i dung và hình
ứ ủ ự ậ ầ ả ượ ụ ể ậ ụ th c c a s v t c n ph i đ ẩ c c th hóa khi v n d ng vào đánh giá th m
ụ ể ủ ọ ạ ộ ừ ự ạ ỹ ệ m trong t ng lĩnh v c ho t đ ng, vi c làm c th c a h c viên đào t o sĩ
quan.
ệ ệ ắ ẩ ổ ỹ ọ Vi c b sung, hoàn thi n các nguyên t c, tiêu chí th m m trong m i
ạ ộ ủ ườ ầ ầ ẩ ợ ớ ho t đ ng c a nhà tr ụ ng c n phù h p v i m c đích, nhu c u th m m ỹ
ụ ầ ạ ặ ợ ớ ể ủ ọ c a h c viên, phù h p v i m c tiêu, yêu c u đào t o sĩ quan và đ c đi m
ệ ườ ữ ộ ứ ạ hùng m nh, d t ọ ủ ừ c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i. Nh ng cái
ề ấ ồ ố ị khoát, trang nghiêm, chính xác, nh p nhàng, đ ng đ u, th ng nh t, hài hòa,
ố ạ ộ ư ủ ữ ặ ỹ ợ h p lý, cân đ i… ự là đ c tr ng c a nh ng cái m trong ho t đ ng quân s .
ẹ ủ ự ố ư ạ ẳ ấ ộ ẹ ủ Ch ng h n nh : cái đ p c a s th ng nh t ý chí và hành đ ng; cái đ p c a
ề ộ ộ ị ẹ ủ ạ ự s nh p nhàng, trang nghiêm, hùng m nh v đ i hình, đ i ngũ; cái đ p c a
ấ ề ẹ ắ ủ ự ố ụ ự ố s th ng nh t v màu s c trang ph c quân nhân; cái đ p c a s th ng
ề ắ ậ ự ộ ụ ệ ữ ấ ặ ọ ị nh t, g n gàng v s p đ t, tr t t ặ ơ n i v v sinh đ n v … Nh ng đ c
ẹ ấ ầ ả ượ ụ ể ư ủ ữ ệ tr ng c a nh ng cái đ p y c n ph i đ c c th hóa thành h tiêu chí cái
ệ ế ẹ ấ ẵ ấ ẹ đ p trong hu n luy n và s n sàng chi n đ u; cái đ p trong l ễ ế ti t, tác
ứ ủ ủ ộ ườ phong quân nhân và nghi th c c a quân đ i, c a nhà tr ẹ ng; cái đ p trong
ạ ủ ọ ệ ẹ ố ế ố n p s ng, sinh ho t c a h c viên; cái đ p trong các m i quan h quân nhân,
ệ ẹ ẹ ậ ộ quân dân, xã h i; cái đ p trong văn hoá ngh thu t; cái đ p trong t ự
nhiên…
ấ ủ ả ổ ứ ỉ ở ệ ọ ườ Các c p y đ ng, t ch c ch huy các h c vi n, tr ng sĩ quan quân
ả ườ ỉ ạ ạ ướ ẫ ơ ộ đ i ph i th ng xuyên lãnh đ o, ch đ o, h ng d n các c quan, các khoa
ệ ể ả ọ ổ ứ giáo viên, các h , ti u đoàn qu n lý h c viên, các t ch c, l c l ự ượ ng
ủ ố ự ệ ầ ấ ầ chuyên trách quan tâm th c hi n đ y đ t ắ t nh t các yêu c u nguyên t c,
ụ ủ ẩ ạ ọ ỹ ườ ạ ộ tiêu chí th m m trong m i ho t đ ng giáo d c, đào t o c a nhà tr ng.
ầ ạ ậ ợ ề ệ ổ ứ ự ượ C n t o đi u ki n thu n l ấ ể i nh t đ các t ch c, các l c l ng trong nhà
148
ườ ộ ồ ấ tr ng, ủ nh t là h i đ ng quân nhân và đoàn thanh niên phát huy vai trò c a
ầ ề ằ mình góp ph n vào giáo d c, ị ụ đ nh h ngướ th m mẩ ỉ ỹ, đi u ch nh b ng d ư
ỹ ể ứ ể ẩ ậ ẩ ọ ỹ lu n th m m đ phát tri n ý th c th m m cho h c viên.
ủ ứ ả ộ ộ ọ Th hai, phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c
ụ ẩ ọ ỹ viên trong giáo d c th m m cho h c viên đào t o ạ sĩ quan.
ả ộ ộ ọ ủ ể Đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên
ừ đóng vai trò là ch th tác ướ ụ ộ đ ng t bên ngoài, song đó là quá trình giáo d c có tính h ng đích theo
ươ ạ ượ ự ế ữ ự ệ ệ ch ng trình đào t o và đ ằ c th c hi n tr c ti p b ng nh ng bi n pháp s ư
ự ế ệ ụ ẩ ạ ắ ỏ ỹ ph m th m m . Th c t ữ ả hi n nay đang đòi h i ph i kh c ph c ngay nh ng
ế ấ ậ ỹ ủ ộ ạ h n ch , b t c p v ẩ ề trình đ văn hoá th m m c a không ít giáo viên, cán
ả ọ ở ệ ọ ườ ồ ộ b qu n lý h c viên các h c vi n, tr ng sĩ quan quân đ i ờ ộ . Đ ng th i,
ự ự ề ặ ư ụ ế ạ ắ ầ ẩ ầ c n kh c ph c tình tr ng ch a th c s quan tâm đ n yêu c u v m t th m
ỹ ủ ọ ạ ộ ạ ộ ẹ ả ẩ ỹ ầ m trong ho t đ ng và coi nh c ho t đ ng th m m c a h c viên; t m
ườ ủ ọ ạ ộ ủ ẹ ả th ầ ế ng hoá ý nghĩa c a cái đ p trong k t qu ho t đ ng c a h c viên; t m
ườ ạ ộ ị ẩ ự ệ ấ ỹ th ng hoá các giá tr th m m trong ho t đ ng hu n luy n quân s .
ớ ươ ụ ế ị ướ ổ Trong đ i m i ph ụ ng pháp thuy t ph c, giáo d c, đ nh h ẩ ng th m
ế ứ ỹ ầ ủ ứ ẫ ấ m , c n h t s c tránh cách làm mang tính ch t ng u h ng, ch quan, ít có
ỹ ủ ọ ố ớ ứ ụ ể ả ẩ tác d ng căn b n đ i v i phát tri n ý th c th m m c a h c viên. Công tác
ệ ả ầ ọ ọ qu n lý, rèn luy n h c viên c n chú tr ng quan tâm đúng m c đ n t ứ ế ổ ứ ch c
ạ ộ ỹ ộ ẩ ấ ạ ọ các ho t đ ng th m m m t cách đa d ng, phong phú cho h c viên, nh t là
ữ ả ờ ỗ ờ ọ ậ ủ ọ ả trong nh ng th i gian r nh r i, ngoài gi ể h c t p c a h c viên, gi m thi u
ạ ộ ệ ầ ặ ơ ệ ố t i đa các bi n pháp và ho t đ ng hành chính đ n thu n. Đ c bi ầ t, c n
ụ ộ ụ ể ệ ẹ ắ ặ ỏ kh c ph c ngay bi u hi n buông l ng, xem nh ho c th đ ng trong giáo
ướ ứ ể ẩ ạ ọ ị ụ d c, đ nh h ỹ ủ ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan,
ư ạ ấ ả ộ ọ nh t là tình tr ng m t s ộ ố giáo viên, cán b qu n lý h c viên ch a g ươ ng
ề ặ ẩ ẫ ỹ m u v m t th m m .
149
ủ ể ả ọ ộ ộ Đ phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên
ụ ị ướ ẩ ạ ọ ỹ trong giáo d c, đ nh h ộ ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan quân đ i
ộ ố ấ ề ơ ả ự ệ ệ ả ầ hi n nay, c n ph i th c hi n m t s v n đ c b n sau:
ố ớ ệ ọ ườ ươ ạ Đ i v i các h c vi n, tr ng sĩ quan có ch ả ng trình gi ng d y môn
ỹ ọ ồ ưỡ ạ ọ ự ầ M h c Mác – Lênin, c n coi tr ng đào t o, b i d ng và t ồ ạ đào t o, b i
ưỡ ỹ ọ ạ ả ộ d ng đ i ngũ giáo viên gi ng d y môn m h c Mác Lênin và các môn
ỹ ủ ứ ự ế ế ẩ ọ ể ọ h c liên quan tr c ti p đ n phát tri n ý th c th m m c a h c viên, nh ư
ứ ọ ấ ượ ạ ọ ờ ồ môn Văn hoá h c, Đ o đ c h c, đ ng th i nâng cao ch t l ạ ả ng gi ng d y
ồ ưỡ ự ế ầ ạ ọ ướ các môn h c này. C n xây d ng k ho ch b i d ử ụ ng, s d ng tr ắ c m t,
ữ ế ề ế ắ ố ợ ỉ ạ t o nòng c t cho nh ng năm ti p theo, s p x p, đi u ch nh cho h p lý,
ử ụ ạ ạ ả không nên s d ng giáo viên đào t o trái ngành vào gi ng d y các môn m ỹ
ứ ọ ố ợ ầ ạ ồ ọ ờ ọ h c Mác Lênin, Văn hoá h c, Đ o đ c h c. Đ ng th i, c n ph i h p các
ộ ề ồ ưỡ ự ầ ạ chuyên gia ngoài quân đ i v lĩnh v c trên góp ph n đào t o b i d ộ ng đ i
ườ ể ạ ngũ giáo viên cho nhà tr ệ ng. Đ biên so n giáo trình, giáo khoa, tài li u
ụ ụ ả ỹ ọ ự ả ạ ọ tham kh o trong lĩnh v c m h c, văn hoá h c ph c v gi ng d y, nghiên
ọ ậ ủ ọ ầ ậ ự ượ ứ c u, h c t p c a h c viên, c n t p trung l c l ng giáo viên có uy tín, trình
ọ ộ đ khoa h c, chuyên sâu.
ố ớ ệ ọ ườ ệ ả ạ Đ i v i các h c vi n, tr ư ố ng sĩ quan hi n ch a b trí gi ng d y các
ỹ ọ ọ ươ ạ môn M h c Mác – Lênin, Văn hoá h c trong ch ng trình đào t o sĩ quan,
ỹ ủ ế ụ ệ ẩ ả ộ ộ thì vi c giáo d c th m m ch y u do đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và
ự ượ ườ ự ệ ầ các l c l ng khác trong nhà tr ả ế ợ ậ ng th c hi n. Do v y, c n ph i k t h p
ẽ ữ ấ ượ ặ ả ạ ch t ch gi a nâng cao ch t l ầ ớ ồ ng gi ng d y v i l ng ghép yêu c u,
ắ ẩ ỹ ấ ả ọ ọ nguyên t c th m m vào trong t ạ ộ t c các môn h c, trong m i ho t đ ng
ứ ổ ứ ư ụ ạ ọ giáo d c, đào t o cũng nh trong m i hình th c t ạ ộ ch c ho t đ ng quân s ự
ườ ụ ể ị ướ ẩ ọ ỹ ủ c a nhà tr ng đ giáo d c, đ nh h ng th m m cho h c viên.
ủ ọ ạ ộ ề ư ấ ẩ ọ ỹ V n đ đ a tiêu chí th m m vào trong m i ho t đ ng c a h c viên
ả ượ ạ ủ ọ đào t o sĩ quan, ph i đ ụ c coi là khâu trung tâm, quan tr ng c a giáo d c,
ướ ụ ẩ ỹ ị ướ ẩ ọ ỹ ị đ nh h ng th m m . Giáo d c, đ nh h ạ ng th m m cho h c viên đào t o
150
ụ ủ ộ ệ ầ ả ơ ộ ỉ sĩ quan, không đ n thu n ch là nhi m v c a đ i ngũ cán b qu n lý, giáo
ỹ ọ ạ ả ả ạ ọ ạ viên gi ng d y gi ng d y các môn M h c Mác – Lênin, Văn hoá h c, Đ o
ệ ườ ủ ổ ứ ứ ọ đ c h c, mà là trách nhi m th ng xuyên c a các t ủ ộ ch c, c a đ i ngũ cán
ự ượ ả ậ ộ b , giáo viên và các l c l ụ ng có liên quan. Do v y, ph i đan xen giáo d c
ẩ ỹ ấ ả ạ ộ ự ủ ọ th m m vào trong t ụ t c các lĩnh v c ho t đ ng c a h c viên: giáo d c
ụ ế ệ ấ ẩ ấ ẵ ẩ ỹ ỹ th m m trong hu n luy n, s n sàng chi n đ u; giáo d c th m m trong
ệ ễ ế ự ứ ủ ủ ộ th c hi n l ti t, tác phong quân nhân và nghi th c c a quân đ i, c a nhà
ườ ạ ủ ọ ế ố ụ ẩ ỹ tr ng; giáo d c th m m trong n p s ng, sinh ho t c a h c viên và trong
ệ ặ ố ộ ệ ầ các m i quan h quân nhân, quân dân, xã h i. Đ c bi ơ t, c n quan tâm h n
ụ ệ ư ụ ẩ ỹ ề v giáo d c không chuyên bi ạ t nh : giáo d c th m m thông qua ho t
ữ ụ ệ ậ ấ ẩ ỹ ộ đ ng văn hoá ngh thu t; giáo d c th m m thông qua nh ng t m g ươ ng
ươ ệ ố ẹ đ p, g ng ng ườ ố i t t vi c t t.
ỉ ơ ầ ộ ườ ạ ề ữ Đ i ngũ giáo viên không ch đ n thu n là ng
ế ự ỹ ọ ủ ả ọ ị ọ t l a ch n, đ nh h
ề ơ ả đ c b n c a môn h c m h c, mà còn ph i bi ấ ố ỹ ạ ữ ả ẩ ộ ị ữ nh ng n i dung b n ch t c t lõi, nh ng giá tr văn hoá th m m t o c s ấ i truy n đ t nh ng v n ướ ng ơ ở
ệ ự ị ướ ự ể đ nh h
ụ giáo d c” đ ng ệ ườ ọ ự ế i h c t ỹ ầ ng”, “t ứ ỹ ữ ế ẩ cho vi c “t ộ h i, tích lu nh ng ki n th c, kinh nghi m th m m c n thi ậ ti p c n, lĩnh ọ ế t, giúp cho h
ỹ ủ ạ ạ ườ ứ ể ẩ phát tri n ý th c th m m c a mình trong quá trình đào t o t i tr ng.
ủ ộ ắ ả ọ
ướ ệ ề ằ ọ ố ỉ ị
tr ng trong đi u ch nh các m i quan h quân nhân nh m đ nh h ế ự ẩ ẩ ầ ạ ọ ỹ ộ Phát huy vai trò c a đ i ngũ cán b qu n lý h c viên là m t khâu quan ị ng giá tr , ộ chu n m c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan. C n khuy n khích đ ng
ớ ắ ề ề ự ụ ắ ộ ỉ
ằ ờ ổ ứ ỹ ủ ọ ứ ể ồ thái tích c c g n li n v i đi u ch nh, kh c ph c, phê phán đ ng thái tiêu ẩ ự c c nh m phát tri n ý th c th m m c a h c viên, đ ng th i t
ạ ộ ẩ ạ ợ ộ ỹ
ỹ ủ ừ ố ượ ể ề ệ ả ặ ầ ẩ ch c các ớ ho t đ ng văn hoá th m m đa d ng, phong phú, sinh đ ng và phù h p v i ọ ng h c đi u ki n hoàn c nh, đ c đi m, nhu c u th m m c a t ng đ i t
viên.
ạ ệ ề ẫ ự ậ ợ ướ ể ẩ ng d n t i, h
ỹ ủ ứ phát tri n ý th c th m m c a ọ ữ ả
ừ ự ứ ả ặ ả ọ ộ ồ T o đi u ki n thu n l ộ ọ h c viên làm m t trong nh ng gi ộ b qu n lý h c viên m t m t ph i không ng ng t ộ i pháp tr ng tâm. Đ i ngũ giáo viên, cán ẩ trau d i tri th c th m
151
ỹ ự ỹ ủ ữ ự ể ẩ ơ ộ rèn đ nâng cao h n n a trình đ , năng l c th m m c a ng
m , t ề ỹ ẩ ự ị ướ ặ ả ườ i ế t ọ ng cho h c viên bi
truy n bá th m m , m t khác ph i tích c c đ nh h ả ự ả ụ ẩ ư ậ ệ ẩ ọ ớ ỹ ỹ ỉ t
ự ệ ể c m th th m m , ph n bi n th m m . Ch nh v y m i giúp h c viên ấ ; cái bi ế ẹ ữ cái đ p cái x u t đánh giá đ phân bi bi
ươ t rõ s khác nhau gi a: ấ ưọ ; cái cao th
ả cái hài; cái cao c cái th p hèn ẹ ả ạ ữ ng cái phô tr ậ ủ ệ chân chính cái gi ả ng; c m giác ồ ữ ậ
t o loè lo t; gi a vàng th t c a ngh thu t nh ng đ ệ ộ ủ ữ ự ế ẩ ậ trong t
ự ự ộ ộ nhiên, trong trang hoàng bóng l n c a nh ng th ph m ngh thu t ả ộ ờ ố đ i s ng xã h i và trong lĩnh v c quân s . Đ i ngũ giáo viên, cán b qu n
ỹ ủ ọ ả ắ ữ ể ầ ẩ ọ lý h c viên ph i n m v ng tâm lý và nhu c u th m m c a h c viên đ có
ệ ữ ậ ợ ề ệ ạ ẩ ộ ợ ỹ
i cho ộ ỹ ủ ự ẩ ọ
ờ ố ườ ủ ữ ệ ắ ầ ố nh ng bi n pháp tác đ ng th m m phù h p, t o đi u ki n thu n l ạ ọ h c viên phát huy năng l c th m m c a mình trong m i ho t đ ng; ọ ạ ng xuyên u n n n nh ng l ch l c trong đ i s ng tinh th n c a h c th
ồ ả ả ờ ộ ọ ộ
viên. Đ ng th i, đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên ph i luôn ươ ứ ố ố ệ ố ẹ ề ạ ử ứ ẫ i s ng, hành vi ng x và quan h t ng m u v đ o đ c l t đ p cho
g ọ h c viên noi theo.
ủ ổ ứ ụ ch c Đoàn thanh niên trong giáo d c,
Phát huy vai trò xung kích c a t ỹ ẩ ệ ướ ả ọ
ớ ờ ố ườ ự ế ạ ắ ị đ nh h ự ượ l c l
ng th ệ ỹ ủ ượ ụ ự ẩ ọ và rèn luy n c a h c viên. Giáo d c th m m c a Đoàn đ
ng th m m cũng là bi n pháp quan tr ng. Đoàn thanh niên ph i là ọ ậ ng xuyên tr c ti p g n bó v i đ i s ng sinh ho t, h c t p ệ ủ c th c hi n ể ổ ẻ ủ ộ ạ qua các phong trào hành đ ng cách m ng c a tu i tr , qua đó đ phát huy
ầ ổ ứ ạ ủ tinh th n xung kích, sáng t o c a đoàn thanh niên trong t ch c các phong
ư ẹ ườ ẹ ẹ ạ trào nh : “Đ p ng i đ p doanh tr i đ p tình quân dân”; “Thanh niên
ờ ệ ố ự ệ ờ ọ ọ nói l i hay làm vi c t t”; th c hi n “Gi
ộ h c thanh niên”, “Ngày h c thanh ộ ề ệ ọ niên”, “Tháng thanh niên hành đ ng theo đi u l nh”. H i thi: “H c viên
ị ườ ứ ặ ạ ệ ổ t, t
ch c Đoàn thanh niên do th ọ ng nh y bén trong ủ ộ ổ ẻ ầ ủ ắ ẩ ỹ thanh l ch”. Đ c bi ầ ắ n m b t các nhu c u th m m , khát v ng c a tu i tr c n ch đ ng tham
ề ư ướ ụ ấ ị ẩ ỹ ộ ng th m m m t cách phù
ụ ủ ừ ớ ặ ể ọ ườ ạ ộ m u, đ xu t các ho t đ ng giáo d c, đ nh h ệ ệ ợ h p v i đ c đi m, nhi m v c a t ng h c vi n, tr ng sĩ quan.
ườ ờ ạ ả ộ ớ ộ Ng
ủ ề ứ ữ ệ ể ầ ạ i sĩ quan quân đ i trong th i đ i m i ph i là m t nhân cách phát ệ tri n toàn di n, hài hoà, đ y đ v tri th c văn hoá, ngo i ng , công ngh
152
ứ ứ ứ ẩ ạ ỹ
ẩ ạ ồ ỹ ị ạ ườ i tr
ụ thông tin, tri th c chuyên ngành, tri th c đ o đ c – th m m ... Giáo d c ứ ng là trang b ngu n tri th c ưở ả th m m trong quá trình đào t o sĩ quan t ọ ỹ ọ ụ ặ ẩ ỹ m h c, hình thành m t th m m cho h trong c m th , th
ạ ầ ạ ư ẹ ố ộ ứ ng th c, đánh ố i
ử ẹ ệ ứ ườ ẹ ộ ộ ớ giá, sáng t o cái đ p và đ a vào trong cu c s ng, góp ph n t o nên l ố s ng đ p, quan h ng x đ p v i con ng i trong xã h i, quân đ i và môi
ườ ự ẩ ự ệ ườ ng t ể nhiên, thúc đ y s phát tri n toàn di n nhân cách ng i sĩ quan
tr ươ ỹ ủ ọ ứ ế ể ấ ẩ ả t
ổ ứ ợ ủ ự ả ẩ ộ ng lai. T t nhiên, k t qu phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào ự ượ ổ ng ạ t o sĩ quan là s n ph m s tác đ ng t ng h p c a các t ch c, l c l
ụ ẩ ỹ ỗ ổ ứ ự ượ ch c, l c l ị ng có v trí, vai
tham gia quá trình giáo d c th m m . M i t ứ ư ề ầ ỹ ủ ọ ẩ trò riêng nh ng đ u góp ph n làm cho ý th c th m m c a h c viên không
ừ ể
ng ng phát tri n. ứ ẩ ỹ ằ ụ ệ ạ ươ ẩ Th ba, đ y m nh giáo d c th m m b ng bi n pháp nêu g ng trong
ướ phong trào thi đua yêu n c.
ỹ ằ ụ ẩ ươ ươ ấ Giáo d c th m m b ng nêu g ng là ph ng pháp l y nhân cách đ ể
ộ ố ấ ể ệ ấ tác đ ng vào nhân cách. Đây là cách t ụ ả t nh t và hi u qu nh t đ giáo d c
ỹ ư ấ ươ ẩ ạ ồ ệ ố th m m nh Bác H đã d y: “L y g ng ng ườ ố i t t, vi c t t hàng ngày có
ộ ả ể ầ ậ ụ ẫ th t trong qu n chúng nhân dân và cán b đ ng viên ta đ giáo d c l n
ộ ươ ụ ấ ầ ầ ấ nhau còn là m t ph ng pháp l y qu n chúng giáo d c qu n chúng r t sinh
ụ ấ ớ ữ ứ ế ộ ố ộ đ ng và có s c thuy t ph c r t l n... là m t trong nh ng cách t t nh t đ ấ ể
ự ự ả ổ ự ứ ạ xây d ng Đ ng, xây d ng các t ch c cách m ng, xây d ng con ng ườ i
ộ ố ệ ớ ớ ọ ườ m i, cu c s ng m i” [73, tr.560567]. Trong các h c vi n, tr ng sĩ quan
ệ ấ ữ ệ ấ ộ ươ ể ề ẹ quân đ i hi n nay, vi c l y nh ng t m g ng đ p tiêu bi u v ng ườ ố t i t
ổ ậ ữ ờ vi c t ể ệ ố nh ng đi n hình tiên ti n ế n i b t hàng ngày, hàng gi t, ọ trong h c
ạ ể ệ ấ ọ ọ ộ ấ ậ t p, hu n luy n và sinh ho t đ tác đ ng vào h c viên giúp cho h ph n
ọ ậ ụ ả ấ ấ đ u h c t p và noi theo… hoàn toàn mang tính kh thi và có tác d ng r t
ự ế tr c ti p.
153
ồ ưỡ ệ ệ ế ộ Vi c phát hi n, b i d ể ng, nhân r ng đi n hình tiên ti n, g ươ ng
ệ ố ở ệ ọ ườ ộ ng ườ ố i t t, vi c t t các h c vi n, tr ụ ng sĩ quan quân đ i có tác d ng
ữ ể ạ ờ ị ấ ắ ậ ộ đ ng viên, tôn vinh k p th i nh ng t p th , cá nhân đ t thành tích xu t s c,
ữ ấ ươ ứ ế ể ạ ộ ớ ỏ nh ng t m g ứ ng tiêu bi u có s c m nh lan t a, tác đ ng l n đ n ý th c
ỹ ủ ấ ượ ẩ ạ ậ ọ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan. Vì v y, nâng cao ch t l ng giáo
ẩ ầ ạ ả ọ ọ ỹ ụ d c th m m cho h c viên đào t o sĩ quan c n ph i chú tr ng phát huy vai
ươ ươ ở ủ trò c a ph ng pháp nêu g ng. B i vì, theo Bác: “… ộ ấ m t t m g ươ ng
ị ơ ộ s ngố còn có giá tr h n m t trăm bài văn tuyên truy n ề ” [68, tr.263].
ể ự ủ ệ ệ ệ ầ ấ Đ th c hi n bi n pháp này, c n nâng cao trách nhi m c a các c p
ủ ổ ứ ả ườ ứ ầ ơ ị ở ệ ọ y, t ch c đ ng, ng ơ i đ ng đ u c quan, đ n v các h c vi n, tr ườ ng
ỉ ạ ổ ạ ộ ứ sĩ quan quân đ i trong lãnh đ o, ch đ o t ch c các phong trào thi đua,
ưở ệ ắ ư ưở ề ướ ủ ủ ị khen th ng; quán tri t sâu s c t t ng v thi đua yêu n c c a Ch t ch
ồ ưở ủ ướ ậ H Chí Minh; Lu t Thi đua, Khen th ng c a Nhà n ộ c trong đ i ngũ giáo
ự ượ ả ọ ộ ể viên, cán b qu n lý h c viên và l c l ể ng chuyên trách đ làm chuy n
ủ ứ ề ế ậ ọ ị ầ bi n nh n th c v vai trò, v trí và t m quan tr ng c a công tác thi đua,
ưở ệ ệ ạ ầ khen th ố ự ng trong đào t o sĩ quan. C n th c hi n nghiêm túc vi c đôn đ c,
ơ ế ổ ự ế ệ ể ọ ki m tra, s k t, t ng k t các phong trào thi đua, phát hi n, l a ch n các
ể ọ ấ ắ ể ạ ể ể ậ t p th , h c viên đào t o sĩ quan có thành tích tiêu bi u, xu t s c đ bi u
ươ ưở ạ ầ ẩ ờ ờ ồ ị d ng, tôn vinh, khen th ự ng k p th i. Đ ng th i, c n đ y m nh xây d ng
ữ ấ ươ ệ ố ộ ượ ể nh ng t m g ng "ng ườ ố i t t, vi c t t", nhân r ng đ c các đi n hình tiên
ế ấ ươ ề ạ ứ ự ẫ ố ố ứ ữ ti n, nh ng t m g ng m u m c v đ o đ c, l ử i s ng, hành vi ng x ,
ệ ố ẹ ả ộ ọ ộ quan h t ậ t đ p trong đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý h c viên, trong t p
ể ọ ụ ệ ẽ ầ ả ẩ ớ ỹ th h c viên s góp ph n to l n vào nâng cao hi u qu giáo d c th m m .
ổ ứ ả ườ ứ ầ ơ ơ ị ở ấ ủ Các c p y, t ch c đ ng, ng i đ ng đ u c quan, đ n v ọ các h c
ườ ả ườ ể ệ ề ạ ệ vi n, tr ng sĩ quan ph i tăng c ng quan tâm t o đi u ki n đ các g ươ ng
154
ế ể ệ ố ượ ượ đi n hình tiên ti n, ng ườ ố i t t, vi c t t đ c tôn vinh, đ ề c tuyên truy n
ươ ư ậ ự ự ạ ẩ ỏ ộ ỹ nêu g ng, t o ra d lu n th m m tích c c và s lan t a sâu r ng trong
ườ ầ ỗ ộ ố toàn nhà tr ng. M i cán b , giáo viên c n phát huy t t vai trò tiên phong,
ươ ẫ ạ ở g ng m u và là h t nhân trong các phong trào thi đua ệ ọ các h c vi n,
ườ ả ắ ọ ậ ề ệ ồ ờ ớ tr ấ ng sĩ quan, đ ng th i ph i g n li n v i vi c "H c t p và làm theo t m
ươ ệ ố ự ứ ạ ồ ị ủ ụ ệ g ng đ o đ c H Chí Minh" và th c hi n t t nhi m v chính tr c a nhà
ườ ự ự ể ộ tr ng đ làm cho phong trào thi đua ngày thêm sâu r ng, th c s có ý
ỹ ủ ọ ứ ự ể ầ ẩ nghĩa tích c c trong góp ph n phát tri n ý th c th m m c a h c viên.
ự ọ ậ ề ặ ệ ẩ 3.2.3. Phát huy tính tích c c h c t p, rèn luy n v m t th m m ỹ
ở ườ ủ ọ c a h c viên ọ các h c vi n, ệ tr ng sĩ quan quân đ iộ
ủ ể ế ạ ậ ọ ộ H c viên đào t o sĩ quan đóng vai trò là ch th ti p nh n tác đ ng t ừ
ể ệ ự ự ờ ồ ố ự bên ngoài, đ ng th i th hi n s t ể thân phát tri n, là nhân t ế tr c ti p
ả ủ ế ị ứ ủ ệ ể ẩ ỹ quy t đ nh hi u qu c a phát tri n ý th c th m m . Vai trò c a các t ổ
ự ượ ứ ụ ề ẩ ỹ ị ỉ ch c, các l c l ng giáo d c, tuyên truy n th m m ch có ý nghĩa đ nh
ướ ả ự ự ứ ệ ể ẩ ộ h ỹ ủ ọ ng, tác đ ng, còn hi u qu th c s phát tri n ý th c th m m c a h c
ự ế ế ị ự ụ ế ậ ộ ộ viên ph thu c tr c ti p có tính quy t đ nh vào s ti p nh n m t cách t ự
ụ ứ ủ ự ậ ọ ầ ơ ở giác, tích c c c a h c viên. Trên c s nh n th c rõ m c tiêu, yêu c u
ạ ủ ườ ỗ ọ ể ầ khách quan quá trình đào t o c a nhà tr ng, m i h c viên c n chuy n hoá
ậ ủ ữ ẹ ầ ắ thành nhu c u bên trong theo nh ng nguyên t c, quy lu t c a cái đ p và tự
ướ ự ẩ ị ẹ ị ự ươ ớ ưở ị đ nh h ng hành vi đ p ẹ , t th m đ nh giá tr đ p, t n t v i lý t ng cao
ự ư ộ ấ ế ẹ ộ ượ ẹ đ p, t hành đ ng theo tiêu chí cái đ p nh m t t t y u đã đ c ch th ủ ể
ấ ẩ th m th u.
ự ỗ ự ề ặ ệ ể ẩ ự ọ ậ Đ phát huy s n l c, tích c c h c t p, rèn luy n v m t th m m ỹ
ầ ậ ả ộ ố ộ ệ ế ủ ọ c a h c viên c n t p trung gi ơ ả i quy t m t s n i dung, bi n pháp c b n
sau đây:
155
ế ố ẩ ự ứ ấ ọ ộ ơ ỹ Th nh t, chú tr ng y u t ụ th m m trong xây d ng đ ng c , m c
ệ ủ ọ ọ ậ đích h c t p, rèn luy n c a h c viên đào t o ạ sĩ quan.
ệ ố ự ộ ướ ự ỳ H th ng đ ng l c và tính h ọ ng đích có vai trò c c k quan tr ng
ạ ộ ọ ự ứ ể ẩ ạ ộ ố ớ đ i v i m i ho t đ ng. Ho t đ ng t ỹ ủ ọ phát tri n ý th c th m m c a h c
ả ượ ạ ạ ừ ơ ị viên đào t o sĩ quan ph i đ ấ c t o th m ngay t ụ ộ xác đ nh đ ng c , m c
ọ ậ ỉ ặ ệ ọ ượ đích h c t p, rèn luy n , làm cho quá trình h c không ch g t hái đ c tri
ỹ ủ ả ứ ụ ứ ể ẩ ọ th c mà còn có tác d ng phát tri n ý th c th m m c a b n thân h c viên.
ệ ủ ọ ự ụ ể ạ ộ ơ ọ ậ Đ xây d ng đ ng c , m c đích h c t p, rèn luy n c a h c viên đào t o sĩ
ả ạ ậ ề ặ ỹ ầ ẩ ộ ơ ướ quan v m t th m m c n ph i t o l p đ ng c , xu h ệ ề ng ngh nghi p,
ọ ậ ụ ệ ắ ọ ừ m c đích h c t p, rèn luy n đúng đ n cho h c viên ngay t ắ ầ khi b t đ u vào
ườ ả ượ ố ồ ắ ọ ậ ủ ố tr ng và ph i đ c c ng c , b i đ p trong su t quá trình h c t p, rèn
ệ ạ ườ ướ ụ ề ắ ưở luy n t i tr ng. Xu h ớ ng đó g n li n v i m c tiêu, lý t ng và s t ự ự
ụ ụ ệ ệ ấ ắ ộ ủ ủ nguy n “l y binh làm nghi p” g n bó và ph c v quân đ i lâu dài c a c a
ườ ạ ng i sĩ quan cách m ng.
ỗ ọ ầ ượ ự ự ư ượ M i h c viên c n phát huy đ c tính tích c c, t đ a đ c các tiêu chí
ọ ậ ệ ẩ ấ ấ ỹ ở th m m vào quá trình h c t p, rèn luy n và ý chí ph n đ u tr thành
ườ ệ ạ ầ ự ọ ẹ ớ ng i sĩ quan có nhân cách đ p. Đi đôi v i vi c t o ra nhu c u t h c, t ự
ệ ả ầ ự ụ ự ệ ẩ rèn, c n ph i có bi n pháp t giáo d c, t rèn luy n theo tiêu chí th m m ỹ
ắ ạ ầ ọ ộ ồ ờ ụ ế m t cách có tình khoa h c và tính k ho ch. Đ ng th i, c n kh c ph c
ự ữ ể ệ nh ng bi u hi n tiêu c c nh t ư ư ưở t ọ ủ ng “bình quân ch nghĩa” trong h c
ơ ộ ự ụ ệ ệ ể ố ệ ở ậ t p, rèn luy n, bi u hi n “c h i”, th c d ng trong các m i quan h , b i
ố ớ ự ả ớ ứ ể ậ ả ả ộ đó là m t rào c n l n đ i v i s phát tri n nh n th c, tình c m, c m xúc
ị ế ẩ ẩ ỹ ỹ ưở ạ ẩ ỹ th m m , th hi u th m m , lý t ng th m m lành m nh. C ố h ng ch ủ
ư ả ờ ọ ợ ồ nghĩa cá nhân, nh ng đ ng th i ph i tôn tr ng l i ích cá nhân chính đáng,
ủ ị ủ ấ ồ ố ả theo Ch t ch H Chí Minh, đ u tranh ch ng ch nghĩa cá nhân không ph i
ợ ế ợ là “giày xéo lên l i ích cá nhân… N u l i ích cá nhân đó không trái v i l ớ ợ i
ủ ậ ể ả ấ ọ ị ượ ích c a t p th thì không ph i là x u”. Khi h c viên xác đ nh đ ụ c m c
156
ơ ọ ậ ữ ệ ể ệ ắ ộ đích, đ ng c h c t p, rèn luy n đúng đ n, thì nh ng bi u hi n c h i, t ơ ộ ư
ưở ẽ ượ ả ọ ậ ụ ệ ệ ắ ượ t ng sai trái s đ c kh c ph c, hi u qu h c t p rèn luy n đ c nâng
ấ ượ ự ỹ ượ ụ ẩ ế ở lên, ch t l ng t giáo d c th m m đ c nâng cao, là co s xét đ n cùng
ế ị ứ ể ẩ ộ ỹ quy t đ nh trình đ phát tri n ý th c th m m .
ứ ế ế ả ậ ị Th hai, nâng cao kh năng nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá
ỹ ủ ả ứ ẩ ẩ ọ ỹ th m m thành ý th c th m m c a b n thân h c viên.
ụ ệ ơ ị ự ỹ ủ ụ ẩ ọ ộ Vi c xác đ nh đ ng c , m c đích t giáo d c th m m c a h c viên
ề ể ạ ạ ộ ự ụ ề ấ ả ỉ ễ ầ ch là ti n đ , đ đ t m c tiêu y c n ph i thông qua ho t đ ng th c ti n
ượ ổ ứ ự ế ế và đ ch c phù h p. c t ị ậ ợ Nâng cao năng l c nh p thân, ti p bi n các giá tr
ữ ẩ ạ ọ ộ ỹ văn hoá th m m cho h c viên đào t o sĩ quan là m t trong nh ng cách
ể ự ỹ ủ ọ ứ ế ể ẩ th c t ứ ổ ứ ố ư ch c t i u đ t phát tri n ý th c th m m c a h . N u không có
ạ ộ ự ự ệ ằ ọ quá trình ho t đ ng t ỏ giác, tích c c, rèn luy n nghiêm túc nh m h c h i,
ế ừ ứ ữ ự ế ẩ ộ ỹ ti p thu, lĩnh h i, k th a nh ng tri th c th m m trong lĩnh v c quân s ự
ướ ự ể ệ ố ứ ẩ ỹ ể ừ đ t ng b c làm giàu trí tu , v n tri th c th m m thì s hi u bi ế ủ t c a
ỹ ẽ ứ ề ẩ ấ ắ ậ ẩ ữ ọ h c viên v cái th m m s không v ng ch c, nh t là tri th c lý lu n th m
ỹ ở ẽ ả ưở ự ế ế ả ả ắ m tr nên ch p vá, s nh h ẩ ng tr c ti p đ n c m xúc, tình c m th m
ị ế ể ẩ ẩ ỹ ỹ ỹ ưở m , th hi u th m m , quan đi m th m m và làm cho lý t ẩ ng th m m ỹ
ạ ẽ ệ s l ch l c.
ự ế ể ậ ẩ ị ế Đ nâng cao năng l c nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m ỹ
ỹ ủ ả ứ ẩ ầ ạ ả ự ọ thành ý th c th m m c a b n thân h c viên đào t o sĩ quan, c n ph i th c
ộ ố ấ ệ ề hi n m t s v n đ sau:
ủ ộ ự ư ạ ọ ạ Ch đ ng đ a h c viên đào t o sĩ quan tham gia tích c c các ho t
ủ ẩ ạ ỹ ườ ồ ờ ộ đ ng văn hoá th m m đa d ng, phong phú c a nhà tr ng, đ ng th i luôn
ề ầ ắ ạ ớ ỹ ẩ ặ đ t ra yêu c u mang tính th m m cao g n li n v i vi c ệ t o ra môi tr ườ ng
ậ ợ ể ọ ử ế ừ ứ ệ ế thu n l ọ ọ i đ h c viên rèn luy n cách ng x , k th a, ti p thu có ch n l c,
ả ạ ữ ề ể ẩ ọ ỹ ị ọ phát tri n nh ng giá tr văn hoá th m m . Đi u quan tr ng là ph i t o m i
157
ậ ợ ấ ể ọ ỹ ừ ứ ẩ ệ thu n l i nh t đ h c viên phát huy h ng thú th m m , t đó rèn luy n các
ạ ộ ỹ ỹ ỹ ắ ẩ ả ả ẩ ớ ạ kh năng c m quan th m m , k năng ho t đ ng th m m g n v i ho t
ự ủ ườ ươ ủ ố ỹ ộ đ ng quân s c a ng i sĩ quan t ữ ng lai, qua đó c ng c , tích lu nh ng
ỹ ầ ứ ẩ ế ứ ể ẩ ỹ ệ tri th c, kinh nghi m th m m c n thi t cho phát tri n ý th c th m m .
ạ ạ ộ ệ Thông qua h c t p, ọ ậ sinh ho t và ự ấ các ho t đ ng hu n luy n quân s ,
ề ệ ứ ự ự ệ ộ ố th c hi n đi u l nh, nghi th c quân đ i, th c hi n ệ ứ ệ các m i quan h , ng
ế ầ ậ ọ ỹ ạ ộ ử x , giao ti p…, c n làm cho h c viên nh n rõ cái m trong các ho t đ ng
ệ ơ ư ọ ạ ộ ệ ặ đó. Đ c bi t h n là đ a h c viên vào các ho t đ ng văn hoá ngh thu t đ ậ ể
ở ườ ả ọ ủ ọ ứ ả phát huy m i kh năng, s tr ng c a h c viên, qua đó đánh th c c năng
ỹ ề ẩ ủ ọ ụ ự ạ ẩ ồ ự ưở l c h ờ ng th và năng l c sáng t o th m m ti m n c a h . Đ ng th i,
ể ọ ữ ệ ế ề ạ ộ ầ ạ c n t o đi u ki n đ h c viên ti p thu m t cách sáng t o nh ng y u t ế ố ý
ỹ ớ ả ọ ậ ệ ạ ứ ẩ ườ th c th m m m i n y sinh trong h c t p, rèn luy n t i tr ng, h ướ ng
ỹ ủ ụ ụ ứ ể ẩ ế đ n phát tri n ý th c th m m c a sĩ quan theo m c tiêu giáo d c – đào
ủ ể ủ ừ ạ ọ ạ ộ ạ t o. H c viên đào t o sĩ quan đóng vai trò v a là ch th c a các ho t đ ng
ỹ ở ẩ ườ ủ ể ự ừ ể ẩ th m m nhà tr ng, v a là ch th t ỹ ủ ứ phát tri n ý th c th m m c a
ỗ ọ ừ ậ ạ ả ố mình. Do v y, m i h c viên đào t o sĩ quan v a ph i hoàn thành t t trách
ả ươ ệ ố ượ ị ứ ừ ể ẩ ỹ nhi m trên c c ng v là đ i t ng phát tri n ý th c th m m và v a là
ủ ể ự ứ ể ẩ ỹ ch th t phát tri n ý th c th m m .
ự ự ề ứ ẩ ỹ ỉ Th ba, nâng cao năng l c t đi u ch nh theo tiêu chí th m m , qua đó
ỹ ủ ọ ệ ạ ả ẩ ứ ph n bi n, sáng t o, làm giàu ý th c th m m c a h c viên đào t o ạ sĩ quan
ọ ậ ệ ạ ườ trong quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ng.
ự ễ ỉ ạ ứ ắ ờ ớ ồ ị ỉ Ý th c ch có giá tr khi g n v i ch đ o th c ti n, đ ng th i thông qua
ạ ộ ễ ự ỹ ủ ọ ể ẩ ự ho t đ ng th c ti n mà t ứ làm giàu. Đ cho ý th c th m m c a h c viên
ạ ượ ọ ậ ữ ể ắ đào t o sĩ quan đ c phát tri n v ng ch c ngay trong quá trình h c t p, rèn
ệ ạ ườ ứ ư ề ầ ẩ ỉ luy n t i tr ạ ộ ỹ ng thì c n đ a ý th c th m m đó vào đi u ch nh ho t đ ng
158
ạ ộ ạ ồ ờ ọ ủ ọ c a h . Đ ng th i, chính thông qua ho t đ ng mà h c viên đào t o sĩ quan
ỹ ớ ừ ữ ạ ẩ ả ị không ng ng sáng t o nh ng giá tr văn hoá th m m m i, và b n thân ý
ứ ẩ ỹ ể ượ ệ ả th c th m m đang có cũng đ ượ ự c t ph n bi n, phê phán đ đ c không
ồ ổ ự ự ừ ụ ự ể ng ng b i b , phát tri n. Nâng cao năng l c t giáo d c, t ệ ủ rèn luy n c a
ứ ự ự ụ ể ể ọ ọ h c viên đ h có ý th c t giác hoá quá trình t giáo d c, chuy n hoá
ỹ ố ủ ự ữ ầ ẩ ị ộ ẩ nh ng yêu c u giá tr , chu n m c th m m v n là khách quan c a xã h i,
ộ ạ ủ ầ ộ quân đ i thành nhu c u n i t ỗ ọ i c a m i h c viên.
ự ự ề ủ ọ ạ ỉ Nâng cao năng l c t đi u ch nh c a h c viên đào t o sĩ quan theo tiêu
ỹ ầ ẩ ượ ạ ộ ọ ậ ế chí th m m c n đ ọ c khuy n khích trong m i ho t đ ng h c t p, rèn
ạ ủ ọ ỗ ọ ả ự ố ế ệ ầ luy n, sinh ho t c a h . M i h c viên ph i t ữ đ i chi u nh ng yêu c u đó
ề ế ữ ụ ế ế ứ ế ớ ả v i b n thân mình xem có nh ng khi m khuy t, thi u h t gì v ki n th c,
ỹ ừ ự ẩ ứ ự ọ ậ ự ộ ự ồ ổ ữ năng l c th m m , t đó ra s c t h c t p, t lĩnh h i, t b i b nh ng tri
ỹ ầ ứ ẩ ế ể ụ ề ứ ữ ế ắ th c th m m c n thi ẩ t đ bù đ p cho nh ng thi u h t v tri th c th m
ự ỗ ự ấ ớ ỹ ủ ả ả ờ ồ m c a b n thân mình. Đ ng th i, ph i có ý chí và s n l c r t l n, t ự tu
ưỡ ọ ậ ụ ệ ẩ ả ỹ d ng, ham h c t p, rèn luy n, khám phá, c m th cái th m m , kiên
ế ấ ấ ớ ợ ớ ể ạ ỏ quy t đ u tranh v i chính mình đ lo i b cái x u, cái không phù h p v i
ề ệ ầ ộ ộ ỉ ườ yêu c u xã h i và quân đ i. Đó là công vi c b n b , th ng xuyên, là nhu
ự ỗ ự ủ ể ỗ ọ ả ằ ự ầ ự c u t thân đ m i h c viên b ng s n l c c a b n thân t ệ hoàn thi n
ướ ủ ứ ụ ệ ầ ỏ mình tr c yêu c u đòi h i ngày càng cao c a nhi m v , ch c trách ng ườ i
ủ ể ụ ặ ặ ệ ả ộ ộ sĩ quan. M t khác, các ch th giáo d c, đ c bi t là đ i ngũ cán b qu n lý
ạ ộ ệ ể ả ườ ể ớ l p, đ i đ i, ti u đoàn, h … ph i th ố ng xuyên quan tâm, ki m tra, u n
ướ ệ ự ọ ự ủ ệ ọ ợ ị ắ n n, đ nh h ng vi c t h c, t ớ rèn luy n c a h c viên cho phù h p v i
ừ ạ ạ ườ ọ ọ ừ t ng giai đo n, t ng môn h c. Đó chính là t o ra môi tr ng khoa h c đ ể
ứ ủ ư ạ ế ầ ọ kích thích nhu c u chi m lĩnh tri th c c a h c viên, cũng nh t o ra môi
ườ ầ ự ẩ ưỡ ệ tr ỹ ng văn hoá th m m kích thích nhu c u t tu d ng, hoàn thi n nhân
ể ẩ ỹ ủ ọ ứ cách, phát tri n ý th c th m m c a h .
159
ự ầ ở ọ ạ C n xây d ng h c viên đào t o sĩ quan thói quen phê phán nh ngữ
ề ệ ữ ẹ ạ ộ ị ệ hành vi không đ p, vi ph m nh ng quy đ nh, đi u l nh quân đ i, l ch
ơ ả ứ ử ệ ế ẩ ọ chu n văn hoá, ng x , giao ti p. Bi n pháp c b n là ư đ a h c viên vào
ạ ộ ủ ạ ạ các ho t đ ng sinh ho t ứ ạ sinh ho t dân ch , phát huy tính sáng t o, ý th c
ự ự ộ ự ư xây d ng và thái đ tích c c trong phê bình và t phê bình và đ a vào các
ạ ộ ủ ề ư ễ ạ ọ ớ ớ ho t đ ng to đàm, di n đàn thanh niên v i các ch đ nh : “h c viên v i
ử ứ ệ ẹ ẹ ế ọ ớ ọ ớ hành vi ng x , giao ti p đ p”, “h c viên v i vi c làm đ p”, “h c viên v i
ố ố ử ụ ẹ suy nghĩ, l i s ng đ p”, “văn hoá s d ng internet”... ể ọ ưở đ h th ứ ng th c,
ụ ượ ẹ ậ ế ấ ấ ả c m th đ c cái hay, cái đ p, nh n bi t cái x u, cái th p hèn… và g nắ
ậ ể ọ ộ ộ ệ ề ạ ớ ế li n v i sinh ho t văn hoá ngh thu t đ h c viên b c l ủ chính ki n c a
ủ ữ ẹ ẩ ộ ữ ợ mình, ng h nh ng hành vi đ p, h p chu n và phê phán, lên án nh ng
ủ ể ệ ẩ ấ ẳ ị hành vi x u, l ch chu n văn hoá...qua đó kh ng đ nh tính ch th văn hóa
ẩ ỹ ủ th m m c a mình.
ủ ể ụ ề ạ ầ ạ ồ Các ch th giáo d c, đào t o c n xây t o nhi u ngu n khác nhau đ ể
ạ ự ự ả ằ ợ ọ ọ h c viên đào t o sĩ quan t l a ch n phù h p nh m nâng cao kh năng sáng
ỹ ự ẩ ị ỹ ủ ứ ẩ ạ t o giá tr văn hoá th m m , t làm giàu ý th c th m m c a mình trong
ọ ậ ệ ạ ườ ủ ể ờ ồ quá trình h c t p, rèn luy n t i tr ụ ng. Đ ng th i, các ch th giáo d c,
ầ ạ ườ ế ộ đào t o c n th ng xuyên đ ng viên ý chí, quy t tâm và s n l c t ự ỗ ự ự tu
ưỡ ỹ ủ ọ ụ ệ ầ ẩ ả d ấ ng, rèn luy n, khám phá, c m th cái th m m c a h c viên. C n th y
ự ề ệ ả ẩ ạ ả ọ ỹ ỉ ằ r ng, t ự đi u ch nh, ph n bi n, sáng t o th m m ph i do h c viên th c
ệ ấ ế ả ị ướ ạ ượ hi n, song quá trình đó nh t thi t ph i đúng đ nh h ng và đ t đ ụ c m c
tiêu đào t o.ạ
160
161
ế ậ ươ K t lu n ch ng 3
ỹ ủ ọ ể ể ẩ ệ ả ứ Đ quá trình phát tri n ý th c th m m c a h c viên có hi u qu , đòi
ủ ể ả ắ ữ ữ ụ ạ ầ ỏ h i các ch th giáo d c, đào t o ph i n m v ng nh ng yêu c u có tính
ụ ề ệ ắ ậ ạ ả ạ nguyên t c và v n d ng linh ho t, sáng t o vào đi u ki n, hoàn c nh, kh ả
ự ế ỗ ọ ủ ệ ặ ườ năng th c t và đ c thù c a m i h c vi n, tr ờ ầ ồ ng sĩ quan. Đ ng th i c n
ệ ố ả ả ệ ớ ộ ọ ồ ph i có h th ng gi i pháp đ ng b và khoa h c. Trong đó, cùng v i vi c xây
ờ ố ụ ẩ ầ ạ ợ ớ ỹ ự d ng đ i s ng th m m phù h p v i m c tiêu, yêu c u đào t o sĩ quan thì
ầ ề ươ ộ ệ ẩ ậ ỹ vi c đ a ệ ư n i dung, yêu c u v ph ng di n th m m hoà nh p vào trong các
ế ố ạ ộ ọ ậ ệ ạ ọ ố môn h c, các ho t đ ng h c t p, rèn luy n, n p s ng, sinh ho t và các m i
ệ ủ ọ ụ ể ẩ ả ộ quan h c a h c viên đ giáo d c th m m ỹ là gi ố i pháp đ t phá và xuyên su t
ộ ỹ ủ ọ ứ ể ự toàn b quy trình ẩ phát tri n ý th c th m m c a h c viên. ể Song s phát tri n ý
ỹ ủ ọ ứ ẩ ạ ự ế ế ị ụ ộ th c th m m c a h c viên l i ph thu c tr c ti p có tính quy t đ nh vào s ự
ự ự ọ ậ ỹ ủ ả ề ặ ệ ẩ ỗ ự t n l c, giác, tích c c h c t p, rèn luy n v m t th m m c a b n thân
ỗ ọ ấ m i h c viên trong quá trình y.
ệ ố ả ơ ả ứ ể ể ẩ H th ng các gi ỹ ủ i pháp c b n đ phát tri n ý th c th m m c a
ạ ộ ệ ệ ọ h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay, mang tính
ướ ươ ừ ể ậ ằ ị đ nh h ng ph ệ ng pháp lu n, nh m không ng ng phát tri n và hoàn thi n
ả ủ ủ ệ ể ẹ ọ nhân cách cao đ p c a h c viên. Đ nâng cao hi u qu c a quá trình này,
ụ ể ế ụ ừ ụ ứ ể ậ ọ ệ ầ c n ti p t c nghiên c u, v n d ng và tri n khai c th vào t ng h c vi n,
ườ ủ ự ứ ệ ể ầ tr ự ng sĩ quan đ đáp ng yêu c u ngày càng cao c a s nghi p xây d ng
ờ ỳ ớ ộ ộ đ i ngũ sĩ quan quân đ i trong th i k m i.
162
163
Ậ Ế K T LU N
ỹ ủ ọ ứ ể ẩ ạ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i ộ
ệ ể ệ ố nhân dân Vi ớ t Nam hi n nay, có ý nghĩa to l n đ i phát tri n nhân cách toàn
ệ ủ ứ ề ấ ộ ọ di n c a sĩ quan quân đ i. Đây là v n đ nghiên c u quan tr ng và có tính
ế ề ự ộ ộ ớ ấ c p thi ữ t v xây d ng đ i ngũ sĩ quan quân đ i trong tình hình m i. Nh ng
ơ ả ậ ị ứ ủ ủ ệ ậ ử nguyên lý c b n c a ch nghĩa duy v t bi n ch ng và duy v t l ch s là
ứ ệ ể ậ ấ ả ố ồ ấ chìa khoá đ đi sâu vào nghiên c u, nh n di n ngu n g c, b n ch t, c u
ể ủ ậ ậ ứ ư ẩ ộ ỹ ồ trúc cũng nh quy lu t v n đ ng và phát tri n c a ý th c th m m . Đ ng
ơ ở ể ờ ạ ứ ứ ự ự ẩ ỹ th i, t o c s đ nghiên c u ý th c th m m trong lĩnh v c quân s và
ệ ể ặ ạ ọ ộ ệ bi u hi n đ c thù ở h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam.
ỹ ủ ứ ể ẩ ạ ọ Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i ộ
ệ ậ ậ ộ nhân dân Vi t Nam là quá trình v n đ ng đi lên theo quy lu t khách quan,
ạ ộ ế ả ờ ự ủ ế ạ ồ đ ng th i là k t qu ho t đ ng t giác có ch đích, có k ho ch trên c s ơ ở
ủ ể ậ ủ ạ ở ụ ệ ọ ườ ậ ụ v n d ng quy lu t c a ch th giáo d c đào t o các h c vi n, tr ng sĩ
ộ ớ ủ ể ộ ọ ạ quan quân đ i, mang tính riêng c a m t l p khách th là h c viên đào t o
ộ ộ ườ ư ạ ự ể ở đ tr thành sĩ quan quân đ i trong m t môi tr ng s ph m quân s .
ứ ể ẩ ạ ọ ấ ế t y u Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan t ỹ ủ
ể ễ ầ ố ộ ơ ở ự di n ra trên c s s phát tri n đ i ờ ờ s ng tinh th n xã h i nói chung và đ i
ỹ ở ừ ệ ườ ẩ ố s ng th m m ọ t ng h c vi n, tr ồ ộ ng sĩ quan quân đ i nói riêng, đ ng
ủ ể ạ ộ ỹ ủ ụ ụ ế ả ẩ ờ th i là k t qu ho t đ ng giáo d c th m m c a các ch th giáo d c –
ạ ườ ự ế ế ộ ủ đào t o c a nhà tr ụ ng, song xét đ n cùng ph thu c tr c ti p vào s n ự ỗ
ể ế ệ ậ ọ ị ự ủ ả l c c a b n thân h c viên trong vi c ti p nh n, chuy n hoá các giá tr văn
ẩ ẩ ộ ỹ ự hoá th m m thành chu n m c nhân cách sĩ quan quân đ i.
ả ự ạ ứ ể ẩ Qua kh o sát, đánh giá ỹ ủ ọ th c tr ng phát tri n ý th c th m m c a h c
ứ ệ ượ viên đào t oạ sĩ quan hi n nay cho th y, ấ v c b n ề ơ ả đáp ng đ ụ c m c tiêu
164
ể ệ ọ phát tri n toàn di n nhân cách h c viên. Tuy nhiên, ấ ậ ữ còn có nh ng b t c p,
ư ươ ớ ồ ự ứ ầ ớ ờ ch a t ng x ng v i yêu c u m i, đ ng th i đang có s đan xen c x ả u h ngướ
ề ậ ể ứ ể ẩ thu n chi u và ậ không thu n chi u. ề Đ quá trình phát tri n ý th c th m m ỹ
ướ ệ ả ậ ầ ủ ọ c a h c viên di n ễ ra theo xu h ng thu n chi u ả ề c n ph i có h gi i pháp
ấ ậ ụ ữ ự ệ ắ ộ ả ể ồ đ ng b , tích c c và hi u qu đ kh c ph c nh ng b t c p và xu h ngướ
ề ậ không thu n chi u.
ệ ố ả ứ ể ẩ ằ H th ng các gi ỹ ủ ọ i pháp nh m phát tri n ý th c th m m c a h c
ượ ự ứ ự ự ậ ậ ạ ạ viên đào t o sĩ quan, đ c d a trên s nh n th c tính quy lu t, th c tr ng,
ướ ỹ ủ ố ượ ứ ể ầ ẩ xu h ng và yêu c u phát tri n ý th c th m m c a đ i t ọ ng h c viên
ờ ố ụ ự ẩ ầ ợ ớ ỹ này. Đó là xây d ng đ i s ng th m m phù h p v i m c tiêu, yêu c u đào
ủ ể ụ ạ ạ t o sĩ quan ; phát huy vai trò các ch th giáo d c đào t o trong nâng cao
ấ ượ ự ọ ậ ự ỗ ự ụ ẩ ỹ ch t l ng giáo d c th m m và phát huy s n l c, tích c c h c t p, rèn
ỹ ủ ọ ả ệ ố ề ặ ự ệ ệ ệ ẩ luy n v m t th m m c a h c viên. Th c hi n có hi u qu h th ng các
ả ơ ả ấ ẽ ể ệ ầ ọ gi i pháp c b n y s góp ph n phát tri n toàn di n nhân cách h c viên và
ề ướ ể ệ ộ ./. ặ ề đ t ti n đ h ng t ớ phát tri n toàn di n nhân cách sĩ quan quân đ i i
165
Ọ Ụ DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH KHOA H C
Ế Ề Ố Ủ Ả C A TÁC GI ĐÃ CÔNG B CÓ LIÊN QUAN Đ N Đ TÀI
ự ể ẩ ỹ ễ 1. Nguy n Văn Thu ọ ỷ (2012), “Phát tri n trình đ , năng l c th m m cho h c ộ
ạ ấ ạ ườ ộ T p chí Nhà tr ng quân đ i viên đào t o sĩ quan c p phân đ i”, ộ , s 1,ố
tr.4649.
ễ ỹ ủ ọ ứ ể 2. Nguy n Văn Thu ạ ỷ (2013), “Phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o ẩ
ệ ụ ạ T p chí Giáo d c lý ộ sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi ệ t Nam hi n nay”,
ậ ị ố lu n chính tr quân s ự, s 03 (139), tr.7072.
ễ ấ ượ ẩ 3. Nguy n Văn Thu ỷ (2015), “Nâng cao ch t l ụ ng giáo d c th m m ỹ
ấ ạ ọ ố ớ ộ ạ T p chí Nhà đ i v i h c viên đào t o sĩ quan c p phân đ i”,
ườ ố tr ng quân đ i ộ , s 1, tháng 1&2, tr.3638.
ủ ễ ỷ ế ế 4. Nguy n Văn Thu (2015), “Phát huy vai trò c a thi t ch văn hoá trong
ấ ượ ụ ẩ ọ ỹ ở ườ nâng cao ch t l ng giáo d c th m m cho h c viên các tr ng sĩ
ụ ạ ậ ị T p chí Giáo d c lý lu n chính tr quân s quan quân đ i”, ộ ự, s 02ố
(150), tr.8688.
ể ượ ễ ả ỷ ủ ờ 5. Nguy n Văn Thu (2015), “Cái cao c Bi u t ng ng i sáng c a B ộ
ị ẩ ế ỹ ỹ ố ộ ụ ồ đ i c H trong kháng chi n ch ng M . Giá tr th m m quý báu
ệ ạ ộ T p chí Lao đ ng và Công đoàn ạ trong giai đo n hi n nay”, ố , s 569
ỳ (K 1), tr.89.
ể ệ ễ ẩ ỹ ỷ ụ 6. Nguy n Văn Thu (2015), “Giáo d c th m m phát tri n toàn di n con
ườ ệ ố ệ ạ T p chí Văn hoá Ngh thu t ng i Vi t Nam”, ậ , s 370, tr.3942.
ỹ ủ ự ể ễ ẩ ọ ỷ 7. Nguy n Văn Thu (2015), “Phát tri n năng l c th m m c a h c viên
ườ ộ ạ ọ ị ự T p chí Khoa h c chính tr quân s các tr ng sĩ quan quân đ i”,
ị, s 02(21), tr.5052,56.
ườ Tr ễ ạ ọ ng đ i h c chính tr ỷ i pháp n
8. Nguy n Văn Thu (2015), “Gi ộ ng b i d ướ ố ả i ngũ cán b , công ch c nhà n ồ ưỡ ng, ệ c ta hi n
ụ ạ ộ ố ỹ ẩ giáo d c th m m cho đ nay”, T p chí Lao đ ng và Công đoàn ấ ượ âng cao ch t l ứ ộ ỳ , s 571 (K 1), tr.1213.
166
ụ ấ ỹ
ỷ ườ ể ệ ị i Vi
ự ẩ ề 9. Nguy n Văn Thu (2015), “V n đ giáo d c th m m trong xây d ng ế t Nam phát tri n toàn di n theo Ngh quy t ố ườ ươ ạ i ng ng 9 Khóa XI”,
ễ ậ ấ ệ ụ , s 539, tr.46. ả ế T p chí Giáo d c ỷ ễ con ng Trung ứ ấ 10. Văn Đ c Thanh, Nguy n Văn Thu , (2015) “Ti p c n b n ch t, c u
ứ ẩ ạ ố ỹ T p chí Tri t h c trúc ý th c th m m ”, ế ọ , s 9 (292), Tháng 9 2015,
tr.3340.
167
Ả DANH M C TÀI LI U THAM KH O
1. Acnônđ p A. I. (1981),
ố Ệ ậ ơ ở Ụ C s lý lu n văn hoá Mác – Lênin, Nxb Văn
ộ hoá, Hà N i, tr. 217.
2. Tr n Qu c B ng (1996),
ả ầ ố ưở ẩ ỹ ụ Giáo d c lý t ng th m m cho thanh niên
ệ ố ế ế ế ậ thông qua h th ng thi t ch nhà văn hoá , Lu n án Phó ti n sĩ khoa
ế ọ ộ ọ h c tri t h c, Hà N i.
3. Tr n Thái Bình (2013),
ầ ẻ Võ Nguyên Giáp hào khí trăm năm, Nxb Tr , Hà
N i.ộ
4. B Giáo D c và Đào t o (1998),
ụ ạ ộ ạ ừ ể ế Đ i t đi n Ti ng Vi t ệ , Nxb Văn hoá
thông tin, Hà N i.ộ
5. B Thông tin và Truy n thông (2014),
ề ộ ạ ướ ư ệ ổ Đ i t ng T ng T l nh Võ
ề ộ Nguyên Giáp, Nxb Thông tin và Truy n thông, Hà N i.
6. Tr
ườ ậ ề ệ ọ V văn h c và ngh thu t ng Chinh (1985), ậ , t p I và II, Nxb Văn
ộ ọ h c, Hà N i.
ề ề ễ ẩ ọ ị ố ấ 7. Nguy n Tr ng Chu n (1998), “V n đ khai thác các giá tr truy n th ng
ụ ố ể Tri t h c vì m c tiêu phát tri n”, ế ọ , (s 2), tr.16 19.
ỹ ọ ủ ệ ệ t Nam hi n đ i, ẩ 8. Hà Chuyên (1992), Th m m h c c a văn hoá Vi ạ Nxb
ư ưở ộ T t ng – Văn hoá, Hà N i.
9. Cù Huy Ch (1996),
ử ư ưở ề ồ ọ T t ng H Chí Minh v Văn h c và m h c, ỹ ọ Nxb
ộ ị ố Chính tr qu c gia, Hà N i.
ễ ư ưở ề ể ồ T t ng H Chí Minh v phát tri n con ữ 10. Nguy n H u Công (2001),
ườ ế ậ ế ọ ộ ng i toàn di n, ệ Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
ự ượ ươ Thanh niên trong l c l ng vũ trang hãy v ơ n lên h n ẩ 11. Lê Du n (1969),
ấ ưở ự ạ ấ ữ n a ph n đ u cho lý t ệ ầ ng cách m ng, đi đ u trong s nghi p
ự ậ ố ộ ch ng M c u n c, ỹ ứ ướ Nxb S th t, Hà N i.
168
12. Vũ Th Kim Dung (2003),
ị ữ ự ổ ẩ ẩ ự ế S bi n đ i nh ng chu n m c đánh giá th m
ờ ỳ ổ ớ ở ệ ỹ m trong th i k đ i m i Vi t Nam, ả Sách tham kh o, Nxb Chính tr ị
ố ộ qu c gia, Hà N i.
ị ỹ ố ớ ự ủ ẩ Vai trò c a văn hoá th m m đ i v i s phát ỳ 13. Lê Th Thu Dung (2013),
ể ệ ệ ế ậ tri n nhân cách sinh viên Vi t Nam hi n nay , Lu n án ti n sĩ tri ế ọ , Hà t h c
N i.ộ
ả ả ệ ị ố ộ ỉ ị Ch th s 34CT/TW ộ 14. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2014), B Chính tr ,
ớ ưở ề ế ụ ổ v ti p t c đ i m i công tác thi đua, khen th ng.
ả ả ệ ươ Chỉ ộ 15. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2015), ư Ban Bí th Trung ả ng Đ ng,
ị ố ụ ề ưở ạ ạ th s 42CT/TW v giáo d c lý t ng cách m ng, đ o đ c, l ứ ố ố i s ng
ế ệ ẻ văn hoá cho th h tr .
ả ả ệ ấ ộ ị H i ngh Ban Ch p hành Trung ộ 16. Đ ng C ng s n Vi t Nam (1993),
ươ ứ ư ả ầ ộ ị ng Đ ng l n th t (khoá VII), ố Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i. tr.
51
17. Đ ng C ng s n Vi
ả ả ộ ệ ể ệ ạ ộ ạ Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn t Nam (1991),
ố ầ ứ ộ ố ị qu c l n th VIII, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
ả ả ệ ấ ộ ị H i ngh Ban Ch p hành Trung ộ 18. Đ ng C ng s n Vi t Nam (1991),
ươ ầ ả ộ ố ị ứ ng Đ ng l n th năm (khoá VIII), Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
19. Đ ng C ng s n Vi
ả ả ộ ệ ệ ể ạ ộ ạ Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn t Nam (2001),
ố ầ ộ ố qu c l n th IX ị ứ , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
20. Đ ng C ng s n Vi
ả ả ộ ệ ể ệ ạ ộ ạ Văn ki n Đ i h i đ i bi u toàn t Nam (2006),
ố ầ ố ộ qu c l n th X, ị ứ Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
ả ả ệ ệ ể ạ ộ ạ , Văn ki n đ i h i đ i bi u toàn ộ 21. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2011)
ố ầ ứ ố ộ ị qu c l n th XI, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i.
ả ả ệ ấ ộ ị H i ngh Ban Ch p hành Trung ộ 22. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2014),
ươ ả ầ ộ ố ị ứ ng Đ ng l n th tám (khoá XI), Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
169
ả ả ệ ấ ộ ị H i ngh Ban Ch p hành Trung ộ 23. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2014),
ươ ả ầ ố ộ ị ứ ng Đ ng l n th chín (khoá XI), Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
24. Đ ng u Quân s Trung
ự ả ỷ ươ ế ề ị ụ Ngh quy t v công tác giáo d c ng (2007),
ố ạ đào t o trong tình hình m i Ư ớ , s 86/NQĐUQST ,
25. Đmitriêva N. (1962), Bàn v cái đ p,
ề ệ ậ ộ ẹ Nxb Văn hoá ngh thu t, Hà N i.
26. Ph m Văn Đ ng (1983),
ạ ồ ự ệ ổ ố T qu c ta, nhân dân ta, s nghi p ta và
ườ ộ ng ệ i ngh sĩ, ọ Nxb Văn h c, Hà N i.
27. Tr n Đ , ch biên (1987),
ủ ầ ộ ả ầ Tho mãn nhu c u văn hoá và nâng cao th ị
ế ệ hi u ngh thu t ậ , Nxb Văn hoá, Hà N i.ộ
28. Hà Minh Đ c (1995),
ứ ộ ố ấ C.Mác Ph.Ăngghen V.I.Lênin và m t s v n đ ề
ậ ố ộ ị lý lu n văn ngh ệ, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
29. Grôm p E. (1963),
ố ệ ậ Lý t ngưở th m mẩ ỹ, Nxb Văn hoá ngh thu t, Hà
N i.ộ
30. Đ Xuân Hà (1997),
ỗ ố ớ ợ ớ ụ ẩ ỹ Giáo d c th m m Món n l n đ i v i th h ế ệ
ộ ụ trẻ, Nxb Giáo d c, Hà N i, tr. 128.
31. Thái Hanh (2001), “Tìm đ n giá tr c a môi tr
ị ủ ế ườ ẩ ạ ỹ T p chí ng th m m ”,
Tri t h c ố ế ọ , (s 5), tr.7.
32. D ng Phú Hi p (2010),
ươ ệ ố ớ ự ủ ộ ầ Tác đ ng c a toàn c u hoá đ i v i s phát
ể ườ ệ ố tri n văn hoá và con ng i Vi t Nam, ị Nxb Chính tr qu c gia, Hà
N i.ộ
33. Đ ng Vũ Hi p (1993) “V xây d ng môi tr
ự ệ ề ặ ườ ố ẹ ng văn hoá t t đ p trong
ơ ộ ạ ố ố T p chí Qu c phòng toàn dân ị các đ n v quân đ i”, , (s 7), tr. 5 – 44.
34. Đ ng Vũ Hi p (1996),
ệ ặ ụ ồ ộ ộ ẹ ả ộ B đ i C H : M t hình nh đ p con ng ườ i
ệ ờ ạ ộ ộ Vi t Nam trong th i đ i m i, ớ Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
35. Quang Hoài, Bút ký chính lu n (2004),
ậ ạ ồ ứ Văn hoá đ o đ c H Chí Minh
trong "B đ i c H ", ộ ộ ụ ồ Nxb Thanh niên, Hà N i.ộ
36. H c vi n Chính tr Qu c gia (2006),
ệ ọ ố ị ỹ ọ Giáo trình m h c Mác – Lênin ,
ố ộ ị Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
170
37. H c vi n Chính tr quân s (1990),
ự ệ ọ ị ơ ả ủ ữ Nh ng nguyên lý c b n c a m ỹ
ọ h c Mác – Lênin , Khoa Tri ộ . ế ọ Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i ộ t h c,
38. Đ Huy (1984),
ỗ ậ ộ ẹ ộ Cái đ p m t giá tr , ị Nxb Thông tin lý lu n, Hà N i.
39. Đ Huy (1987),
ỗ ộ ố ấ ụ ề ậ ẩ ỹ ự Giáo d c th m m m t s v n đ lý lu n và th c
ậ ộ ti nễ , Nxb Thông tin lý lu n, Hà N i.
40. Đ Huy (Ch biên 1994),
ủ ỗ ộ ệ Chân thi n m , ọ ỹ Nxb Khoa h c xã h i, Hà
N i.ộ
41. Đ Huy (2000),
ỗ ỹ ọ ề ẩ ọ M h c Khoa h c v các quan h ệ th m m , ỹ Nxb
ụ ộ Giáo d c, Hà N i.
42. Đ Huy (2001),
ỗ ự ườ Xây d ng môi tr ng văn hoá ở ướ n ệ c ta hi n nay t ừ
góc nhìn giá tr h c ị ọ , Nxb Văn hoá thông tin, Hà N i.ộ
43. Đ Huy (2007),
ỗ ụ ẩ ả ỹ ườ C m th th m m và ng i Hà N i, ộ Nxb Văn hoá, Hà
N i.ộ
44. Nguy n Văn Huyên (ch biên) (2001),
ủ ễ ự ẩ ỹ Văn hoá th m m và s phát
ể ườ ệ tri n con ng i Vi t Nam trong th k m i ế ỷ ớ , Nxb Văn hoá, Hà N i.ộ
45. Nguy n Văn Huyên (2002),
ễ ạ ộ ạ ể Ho t đ ng sáng t o là quá trình phát tri n
ự ệ ộ ố ị và t hoàn thi n nhân cách, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i.
46. Kagan M.X (1976), Văn hoá th m m c a con ng
ỹ ủ ẩ ườ i Xô vi ế , Tr t ngườ
ạ ọ ổ ợ Đ i h c T ng h p Lêningrat.
47. Đ Văn Khang, Đ Huy (1985),
ỗ ỗ ỹ ọ ạ ọ M h c MácLênin, Nxb Đ i h c và
ệ ọ ộ Trung h c chuyên nghi p, Hà N i.
48. L
ươ ỳ ẩ ỹ Văn hoá th m m và nhân cách, ng Qu nh Khuê (1995), Nxb
ộ ị ố Chính tr qu c gia, Hà N i.
49. Lê Trung Kiên (2008), Xây d ng môi tr
ự ườ ỹ ở ị ẩ ng th m m ộ đô th Hà N i
ệ ế ậ ế ọ ộ hi n nay, Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
50. Hoài Lam (1991), V bi n ch ng c a đ i s ng
ủ ứ ệ ề ẩ ỹ ờ ố th m m và ngh ệ
ậ ộ thu tậ , Nxb Thông tin lý lu n, Hà N i.
171
51. Vĩnh Quang Lê (1999), V giáo d c th m m
ụ ề ẩ ỹ ở ướ n ệ c ta hi n nay, Nxb
ộ ị ố Chính tr qu c gia, Hà N i.
ụ ủ ữ ạ ệ 52. V.I.Lênin (1903), “Nh ng nhi m v c a thanh niên cách m ng”,
ậ ơ ộ ế V.I.Lênin, toàn t p,ậ t p 2, Nxb Ti n b , Mátxc va 1977 tr. 414 432.
53. V.I.Lênin (1914): “B n tóm t
ả ắ ủ ố t cu n sách c a Hêghen “Khoa h cọ
ế ề ệ ọ ậ lôgích". H c thuy t v khái ni m” , V.I.Lênin toàn t p,ậ t p 29, Nxb
ố ộ ị Chính tr qu c gia, Hà N i 2006, tr. 216, 229.
54. Lêônchiép A. N (1989), Ho t đ ng ý th c – nhân cách
ạ ộ ứ , Nxb Giáo
ộ ụ d c, Hà N i.
55. Nguy n Chí Linh (2000),
ễ ỹ ở ọ ứ ể ẫ Phát tri n ý th c th m m h c viên sĩ quan
ị ấ ệ ộ ộ ạ ậ chính tr c p phân đ i trong quân đ i ta hi n nay, Lu n văn th c sĩ
ế ọ ộ tri t h c, Hà N i.
56. Nguy n Thu Linh (1987),
ễ ể ủ ế ừ ự Tính k th a trong s phát tri n c a văn hoá
ệ ế ậ ế ọ ộ Vi t Nam, Lu n án Phó ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
ễ ề Truy n th ng ẩ ố th m m , ế 57. Nguy n Th Long (2006), ỹ Nxb Văn hoá Thông
tin, Hà N i.ộ
58. Lê Đình L c (2005),
ụ ấ ề ả ụ ẩ ế ọ ế ậ V n đ c m th th m m ỹ, Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà
N i.ộ
59. Lukin IU.A., Xcacher sicc p V.C. (1982),
ố ơ ỹ ọ Nguyên lý m h c Mác
ộ ị Lênin, (sách d ch), Nxb Sách giáo khoa MácLênin, Hà N i 1984.
60. C.Mác (1844): “Góp ph n phê phán tri
ầ ế ọ ề ủ t h c pháp quy n c a Hêghen.
ầ ờ ậ L i nói đ u”, C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn t p, ậ t p 1, Nxb Chính tr ị
ộ ố qu c gia, Hà N i 19 94, tr.569
61. C.Mác (1845 1846), “Lu n c
ậ ươ ơ ắ ề C.Mác và ng v Phoi b c”,
ậ ố ộ ị Ph.Ăngghen toàn t pậ , t p 3, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 1995,
tr.11.
172
62. C.Mác và Ph.Ăngghen (1845 1846), “H t
C.Mác và ệ ư ưở t ứ ng Đ c”,
ậ ố ộ ị Ph.Ăngghen toàn t pậ , t p 3, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 1995,
tr.55.
63. C.Mác (1859): “Góp ph n phê pháp
ầ ế Khoa Kinh t ị chính tr L i t a ờ ự ”.
ố ị ậ C.Mác và Ph.Ăngghen, toàn t p, ậ t p 13, Nxb Chính tr qu c gia, Hà
ộ N i 1993, tr.15 .
64. C.Mác (1861 1863), “Ch
ươ ề ị ớ ọ ế ng VIII H c thuy t m i v đ a tô ”,
ố ị ậ C.Mác và Ph.Ăngghen toàn t pậ , t p 26, ph. II, Nxb Chính tr qu c gia,
ộ Hà N i 1994, tr.168.
65. Ph.Ăngghen (1894): “G i Bóocghi Út
ử ở Brêxlap 25 tháng Giêng 1894 ”,
ố ị C.Mác và Ph.Ăngghen, toàn t p,ậ t p 39, Nxb Chính tr qu c gia, Hà ậ
ộ N i 1999, tr. 271.
66. C.Mác (1844), “B n th o Kinh t
ả ả ế ế ọ C.Mác và tri t h c 1844”,
ậ ố ộ ị Ph.Ăngghen toàn t pậ , t p 42, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 2000.
67. Milôviđ p A.X, Xaphrôn p B.V (1975),
ố ố ỹ ọ ớ ệ M h c MácLênin v i vi c
ộ giáo d c b đ i, ộ ụ ộ ộ Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i 1984.
68. H Chí Minh (1948), “
ồ ư ử ồ ư ổ ơ ố Th g i đ ng chí Pêt r p, T ng th ký ban
ươ ậ ồ ố ị ph ng Đông ”, H Chí Minh toàn t p, ậ t p 1, Nxb Chính tr qu c gia,
ộ Hà N i 2001, tr. 263.
69. H Chí Minh (1947), “S a đ i l
ổ ố ử ồ ệ ồ ậ H Chí Minh toàn t p, i làm vi c”,
ố ộ ị ậ t p 3, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 2000, tr.231 306.
70. H Chí Minh (1948), “Th g i h i ngh chính tr viên”,
ư ử ộ ồ ị ị ồ H Chí Minh
ậ ộ ị ố toàn t p,ậ t p 5, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 2000, tr.204 392.
71. H Chí Minh (1958), “Đ o đ c cách m ng”,
ứ ạ ạ ồ ồ ậ H Chí Minh toàn t p,
ố ộ ị ậ t p 9, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i 2002, tr.204 – 392.
173
72. H Chí Minh, (1962), “Bài nói chuy n t
ệ ạ ồ ạ ộ ệ i Đ i h i Văn ngh sĩ toàn
ố ầ ứ ậ ồ ị H Chí Minh toàn t p, qu c l n th III”, ố ậ t p 10, Nxb Chính tr qu c
ộ gia, Hà N i 2000, tr.646 – 648.
73. H Chí Minh
ồ ề ệ ấ ả ế ạ (1969), “Ý ki n v vi c làm và xu t b n lo i sách "ng ườ i
ị ố ậ ồ ố t t, vi c t t" ệ ố ”, H Chí Minh toàn t p, ậ t p12, Nxb Chính tr qu c gia, Hà
ộ N i 2001, tr. 560 567.
74. Đ M i (1993),
ỗ ườ ể ệ ủ ệ ề ọ Th hi n khát v ng c a nhân dân v chân thi n –
ọ ộ m , ỹ Nxb Văn h c, Hà N i.
ủ ễ ổ ủ ị ạ ự ế S bi n đ i c a thang giá tr đ o ỳ 75. Nguy n Chí M (ch biên, 1999),
ề ự ứ ệ ạ ớ ớ ứ đ c trong n n kinh t ế ị ườ th tr ng v i vi c xây d ng đ o đ c m i cho
ả ộ ộ ố ị cán b qu n lý ở ướ n ệ c ta hi n nay, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i.
76. Ph m Thanh Ngân (1999),
ạ ị ộ ộ ụ ồ ả ờ B n lĩnh chính tr b đ i C H trong th i
ộ ộ ỳ ớ , Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i. k m i
ủ ệ ạ ưở ụ Giáo d c lý t ạ ng cách m ng ệ 77. Ph m Đình Nghi p (Ch nhi m, 1998),
ế ệ ẻ ệ ệ ị ề ấ cho th h tr Vi t Nam trong đi u ki n l ch s m i, ộ ử ớ Đ tài c p b , ề
ố ộ mã s KTN – 96 – 01, Hà N i.
78. Nguy n Ch
ễ ươ ế ờ ố ị ế ẩ ỹ Th hi u th m m trong đ i s ng, ng Nhi p (2004), Nxb
ộ ị ố Chính tr qu c gia, Hà N i.
79. Nguy n Ch
ễ ươ ễ ế ầ ọ Tư ng Nhi p, Nguy n Ng c Thu, Tr n Tuý (1996),
ẩ ỹ ề ồ ưở t ng H Chí Minh v giáo d c ụ th m m cho th h tr , ế ệ ẻ Nxb Khoa
ộ ộ ọ h c xã h i, Hà N i.
80. Chi Phan (2013), Chuy n th
ệ ườ ủ ng ngày c a Võ Đ i t ng ạ ướ , Nxb Quân
ộ ộ đ i nhân dân, Hà N i.
81. Tr n S Phán (1999),
ầ ỹ ứ ớ ụ ệ ạ Giáo d c đ o đ c v i vi c hình thành và phát
ệ ể ạ ế ậ tri n nhân cách sinh viên trong giai đo n hi n nay , Lu n án ti n sĩ
ế ọ ệ ọ ồ ộ ị tri ố t h c, H c vi n Chính tr Qu c gia H Chí Minh, Hà N i.
174
82. Nguy n Văn Phúc (1996),
ễ ệ ữ ạ ỹ ứ ẩ Quan h gi a cái th m m và cái đ o đ c
ộ ố ệ ộ ộ trong cu c s ng và trong ngh thu t, ọ ậ Nxb Khoa h c xã h i, Hà N i.
83. Lê Văn Quang, Văn Đ c Thanh (2002),
ứ ự ệ Văn hoá quân s Vi t Nam ,
Nxb QĐND, Hà N i.ộ
ự ộ ị ộ ủ 84. Quân y Trung ế ề ươ (2014), Ngh quy t v xây d ng đ i ngũ cán b ng
ữ ế ạ ộ quân đ i giai đo n 20132020 và nh ng năm ti p theo, s ố 769
NQ/QUTƯ .
ầ ủ ề ạ Vai trò c a truy n thông đ i chúng trong giáo ọ 85. Tr n Ng c Tăng (2001),
ố ộ ị ẩ ụ d c th m m ỹ ở ướ n ệ c ta hi n nay, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
ư ứ ủ ặ ẩ ỹ T pạ ể 86. Vũ Minh Tâm (1992), “Tìm hi u đ c tr ng c a ý th c th m m ”,
chí Tri t h c ố ế ọ , (s 1), tr.33.
87. Vũ Minh Tâm (1993), Ho t đ ng đánh giá
ạ ộ ẩ ỹ ướ th m m và h ng phát
ể ủ ệ ộ ậ tri n c a nó trong xã h i ta hi n nay, ọ ế Lu n án Phó ti n sĩ khoa h c
ế ọ ộ tri t h c, Hà N i.
88. Vũ Minh Tâm (1998), M h c và giáo d c th m m ,
ỹ ọ ụ ụ ẩ ỹ Nxb Giáo d c, Hà
N i.ộ
89. L
ươ ệ ẩ ỹ Giáo d cụ th m m trong vi c hình thành l ố i ng Thanh Tân (2010),
ử ằ ồ ệ ố s ng văn hoá cho thanh niên vùng đ ng b ng sông C u Long hi n
ộ ố ị nay, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
90. Đoàn Qu c Thái (2012),
ố ị ạ ủ ứ ể ọ Phát tri n giá tr đ o đ c c a h c viên sĩ
ệ ệ ế ậ ộ quan Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay , Lu n án ti n sĩ tri ế t
ộ ọ h c, Hà N i.
ờ ố ệ ậ ầ ủ 91. Đào Duy Thanh (2000), Vai trò c a ngh thu t trong đ i s ng tinh th n
ế ậ ế ọ ộ ủ c a con ng i ườ , Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
92. Ph m H ng Thanh (ch biên) (2000),
ủ ạ ồ ẩ Sáng mãi ph m ch t B đ i C ấ ộ ộ ụ
ộ ộ H ,ồ t. 1 – t. 7, Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
175
93. Văn Đ c Thanh (2001),
ứ ự ườ Xây d ng môi tr ng văn hoá c s , ơ ở NXB
ộ ị ố Chính tr qu c gia, Hà N i.
ồ ủ ứ ả ẩ ỗ ộ ỹ ị ự ứ 94. Đ Th Minh Th o (2002), “C i ngu n c a ý th c th m m và s th c
ậ ủ ữ ự ệ ườ ạ T p chí ạ ỉ t nh nh ng năng l c sáng t o ngh thu t c a con ng i”,
Tri t h c ố ế ọ , (s 3), tr.49.
95. Nh Thi
ư ế ự ậ ư ẹ ộ Đ a cái đ p vào cu c s ng t (1986), ộ ố , Nxb S th t, Hà N i.
ồ ủ ễ ẩ ọ ộ ỹ ự ễ 96. Nguy n Ng c Thu (2003).“Th c ti n th m m – c i ngu n c a văn hoá
ẩ ạ ỹ , T p chí Tri t h c th m m ” ố ế ọ , (s 4), tr.34.
ễ ự ể ẩ ỹ ự Văn hoá th m m và s phát tri n năng l c ị 97. Nguy n Th Thu (1998),
ạ ủ ế ậ ế ọ ộ sáng t o c a con ng i ườ , Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
ế ễ ể ưở ộ Phát tri n lý t ủ ng xã h i ch nghĩa cho ứ 98. Nguy n Đ c Ti n (2005),
ệ ệ ố ị thanh niên Vi t Nam hi n nay ộ , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i
99. T ng c c Chính tr (2001),
ụ ổ ị ụ ồ ớ ộ ộ ố ế ụ ệ B đ i C H v i nhi m v qu c t cao
ộ ộ cả, Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
100. T ng c c Chính tr (1996),
ụ ổ ị ế ơ ả ề ộ ố ể M t s hi u bi t c b n v văn hoá ngh ệ
ộ ộ ụ ậ ẩ thu t và giáo d c th m m , ỹ Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
101. T ng c c Chính tr (2006),
ụ ổ ị ấ ượ Nâng cao ch t l ạ ụ ng giáo d c đào t o,
ọ ướ ứ ủ nghiên c u khoa h c d ạ ộ i ánh sáng Đ i h i X c a Đ ng ả , Nxb Quân
ộ ộ đ i nhân dân, Hà N i.
ề ơ ả ề ữ ữ ữ ổ v ng và phát ụ 102. T ng c c Chính tr ( ấ ị 2009), Nh ng v n đ c b n v gi
ẩ ộ ộ huy ph m ch t B đ i C H ấ ộ ộ ụ ồ, Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
ổ ưỡ ự ị ữ ng và xây d ng nh ng giá tr văn hoá ụ 103. T ng c c Chính tr ( ị 1999), Nuôi d
ườ ế ộ trong nhân cách ng i chi n sĩ QĐNDVN ộ , Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
104. T ng c c Chính tr (2002),
ụ ổ ị ộ ậ ự ế ệ ổ ộ T ng k t 10 năm th c hi n cu c v n đ ng
ự ườ xây d ng môi tr ng văn hoá, Nxb QĐND, Hà N i.ộ
105. T ng c c Chính tr (1991),
ụ ổ ị ứ X ng danh "B đ i C H ", ộ ộ ụ ồ t. 1 – t. 4, Nxb
ộ ộ Quân đ i nhân dân, Hà N i.
176
106. T ng c c Chính tr (2004),
ụ ổ ị ụ ọ Giáo trình Giáo d c h c quân s ự , Nxb
ộ ộ Quân đ i nhân dân, Hà N i.
107. T ng c c Chính tr (1990),
ụ ổ ị ơ ả ủ ỹ ọ ữ Nh ng nguyên lý c b n c a m h c Mác
ộ ộ – Lênin, Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
108. T ng c c Chính tr (2005),
ụ ổ ị ệ ệ ế ị ọ ậ Tài li u h c t p quán tri t Ngh quy t 51
ấ ộ ị Ươ ả B Chính tr Ban ch p hành Trung ng Đ ng khoá IX , Nxb Quân
ộ ộ đ i nhân dân, Hà N i.
109. Lê Anh Trà (1982), Giáo d c th m m
ụ ẩ ườ ự ỹ và xây d ng con ng ớ i m i
ệ ộ ố ị Vi t Nam , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
110. Bùi Ng c Trình (1994), “V n đ th m đ nh các chu n m c và giá tr
ề ẩ ự ẩ ấ ọ ị ị
ạ ố ộ T p chí C ng s n, xã h i”, ộ ả (s 2), tr.58.
111. Lê Quý Tr nh (2002),
ị ệ ủ ự ể ẻ Phát tri n năng l c trí tu c a sĩ quan tr Quân
ệ ệ ế ậ ế ọ ộ ộ đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay, Lu n án Ti n sĩ Tri t h c, Hà N i.
ườ ể ị Phát tri n giá tr văn hoá trong nhân ễ 112. Nguy n Xuân Tr ng (2005),
ẻ ộ ệ ệ cách sĩ quan tr Quân đ i nhân dân Vi t Nam hi n nay, ậ Lu n án
ế ế ọ ự ệ ọ ộ ị Ti n sĩ Tri t h c, H c vi n Chính tr quân s , Hà N i.
113. Tsecnisépxki (1960), Quan h c a th m m đ i v i hi n th c
ỹ ố ớ ệ ủ ệ ẩ ự , Nxb
ệ ộ ậ Văn hoá ngh thu t, Hà N i.1962.
114. Nguy n Đình Tu (1996),
ễ ị ở ộ ể ả Phát tri n b n lĩnh chính tr đ i ngũ sĩ
ấ ộ ệ ệ ế ậ quan c p phân đ i QĐND Vi t Nam hi n nay , Lu n án Phó ti n sĩ
ế ọ ự ệ ọ ộ ị Tri t h c, H c vi n Chính tr quân s , Hà N i.
115. Thái Duy Tuyên (Ch biên 1994),
ủ ị ướ ể Tìm hi u đ nh h ị ủ ng giá tr c a
ệ ệ ươ thanh niên Vi ề t Nam trong đi u ki n kinh t ế ị ườ th tr ng, Ch ng trình
ệ ấ ọ ướ khoa h c công ngh c p Nhà n ộ . c KX.0710, Hà N i
116. Tr n Tuý (1998),
ầ ủ ụ ệ ậ ẩ Vai trò c a ngh thu t trong giáo d c th m m ỹ,
ế ậ ế ọ ộ Lu n án ti n sĩ tri t h c, Hà N i.
177
117. Nguy n Quang U n (1995), “Nghiên c u đ nh h
ứ ễ ẩ ị ướ ị ủ ng giá tr c a con
ườ ệ ạ T p chí Tri t h c ng i Vi t Nam”, ố ế ọ , (s 1), tr.33.
ố ố ẹ ượ Cái đ p và cái cao th ng, ơ 118. Vansl pV., T rôphim p P. (1961), Nxb
ự ậ ộ S th t, Hà N i.
ự ệ ọ ồ ưỡ B i d ng nhân cách ộ 119. Vi n Khoa h c xã h i nhân văn quân s (2009),
ị ấ ệ ộ ộ ị ộ chính tr viên cho đ i ngũ cán b chính tr c p phân đ i hi n nay ,
ộ ộ Nxb Quân đ i nhân dân, Hà N i.
ế ọ ề ạ ứ ấ ấ ẩ ỹ M y v n đ đ o đ c và th m m trong th i k ờ ỳ ệ 120. Vi n Tri t h c (1983),
121.
ố ộ ị quá đ ộ ở ướ n c ta , Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
ự ẻ ộ ệ ạ Xây d ng đ i ngũ sĩ quan tr QĐND Vi t Nam trong giai đo n cách
122.
ạ m ng m i ớ (1993), Nxb QĐND, Hà N i.ộ
ế ọ ộ t h c xã h i, Xpirkin A.G. (1989), Tri ấ ộ Nxb Tuyên hu n, Hà N i, t. II, tr.
107
123. Xukhômlinxki V.A. (1983), Hình thành ni m tin c ng s n cho th h
ề ả ộ ế ệ
trẻ, Nxb Thanh niên, Hà N iộ .
ụ ụ 124. Ph l c 1
ụ ụ 125. Ph l c 2
ụ ụ 126. Ph l c 3
ụ ụ 127. Ph l c 4
ụ ụ 128. Ph l c 5
ụ ụ 129. Ph l c 6
ụ ụ 130. Ph l c 7
ụ ụ 131. Ph l c 8
ụ ụ 132. Ph l c 9
ụ ụ 133. Ph l c 10
ụ ụ 134. Ph l c 11
ụ ụ 135. Ph l c 12
178
ụ ụ 136. Ph l c 13
ụ ụ 137. Ph l c 14
Ế
179
Ụ Ụ
PHI U 1. GVCB
PH L C 1
Ư
Ầ
Ế
Ế PHI U TR NG C U Ý KI N
ộ
ọ
ẩ
ạ
ỹ ủ
ồ ằ
ề ộ
ươ
ồ ng án nào, xin đ ng chí đánh d u
ế Đ ng chí thân m n! ứ ể ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Nh m phát tri n ế ủ ồ ệ ệ đ ng chí vui lòng cho ý ki n c a mình v n i dung các câu t Nam hi n nay. Xin ấ (x) vào ồ ướ ư i đây. Đ ng ý ph
ạ
ủ ồ
ồ
ộ
ả ờ ố
ạ ệ ộ hi n nay
ỹ ủ ọ viên đào t o sĩ quan bi uể
ả ơ ự ợ ẩ ế ả t c m xúc, tình c m th m m c a h c ẩ ng th m m trong đ i s ng xã h i và trong quân đ i
ọ
ỹ ươ
ng án)
ng
ồ
ỹ ủ ọ
ạ 1 Bình th ứ
ươ
m c đ
ẩ ở ứ ộ nào? (ch n 1 ph
ữ
ờ ơ 3 Khó đánh giá 4 ườ 2 Th ỹ ể th m m c a h c viên đào t o sĩ ạ ẩ ọ ng án) 1 Khá 2 Trung bình 3
ỹ
ẩ
ạ
ồ
ưở
ng th m m c a h c
ỹ ủ ọ viên đào t o sĩ quan
ệ
ươ
ng án)
nh th nào? (ch n 1 ph
ế
ng
ạ 3 Khó đánh giá 4
ỹ ủ ọ
ệ
đào t o sĩ quan hi n nay
nh thư ế
ươ
ầ ng án)
ồ ọ 1 Cao 2 Bình th
ườ 3 ng
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ạ
ẩ
ộ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ
ệ
có vai trò gì? (tu ch n s l
t Nam hi n nay
ỳ ọ ố ượ ụ
ng) ể
ủ
ệ
ộ
ộ ọ
ị ế ủ ộ
ấ ượ
ụ
ạ
ạ
ố
ộ ổ ứ
ẩ
ẩ
ỹ
ng lai s ng hành đ ng theo tiêu chí cái đ p ạ ộ ch c các ho t đ ng th m m
ươ ng th m m và t
ự
ể
ế ươ
ầ
ả ờ 4
ẩ
ườ ỹ c a h c viên hi n nay
ỳ ọ ố ượ ủ ườ
ị ế ệ ố
ế 3 Khó tr l i t ế ả xúc, tình c mả ộ ng xuyên tác đ ng đ n c m ươ ng án) ng ph ? (tu ch n s l ườ ng ng c a nhà tr
c nh quan môi tr
1
dân Vi ỏ h i mà chúng tôi đ a ra d ô vuông ()bên c nh. Xin chân thành c m n s h p tác c a đ ng chí! 1. Xin đ ng chí cho bi ệ ượ ướ c các hi n t tr ư ế ộ nh th nào? (ch n 1 ph l ả Rung c m m nh 2. Theo đ ng chí tri th c th m m và quan đi m ệ quan hi n nay V ng vàng Kém 4 Khó đánh giá 5 3. Theo đ ng chí th hi u th m m và lý t ẩ ị ế ọ ư ế hi n nay ườ 2 Thi u lành m nh Lành m nh ạ 1 Bình th ạ ẩ 4. Theo đ ng chí nhu c u th m m c a h c viên nào? (ch n 1 ph ấ R t cao Th p ấ 4 Khó đánh giá 5 ồ 5. Theo đ ng chí, nhân dân Vi ơ ả ữ Là m t trong nh ng n i dung c b n c a m c tiêu phát tri n toàn di n nhân 1 ộ ạ cách h c viên đào t o sĩ quan quân đ i ầ ng giáo d c đào t o và tôn t o v th c a đ i ngũ Góp ph n nâng cao ch t l 2 ộ ươ ng lai sĩ quan quân đ i t ẹ 3 ườ ể ề ả Là n n t ng đ ng i sĩ quan t ỹ ị ụ ơ ở ể ướ Là c s đ giáo d c, đ nh h 4 ị ơ ở ở ơ ườ ng đ n v c s sau khi ra tr ề ự ầ ỹ ủ ọ ồ ứ ẩ ả đánh giá v s c n thi 6. Xin đ ng chí t t ph i phát tri n ý th c th m m c a h c viên ọ ệ ạ ? (ch n 1 ph đào t o sĩ quan hi n nay ng án) ế 1 C n thi ế 2 Không c n thi ầ ấ ầ t R t c n thi t ố ữ ồ nào th nh ng nhân t 7. Theo đ ng chí ệ ủ ọ và th hi u th m m ỹ ừ ả ẩ ị H th ng giá tr văn hoá th m m t
ứ ứ
ệ ố
ử
ỹ và cách th c ng x
ố ẩ
ệ ệ ộ ộ ụ ồ ở
2
nhà tr
ỹ
ấ
ỹ ủ
ạ ộ
ự ộ ẩ
ả
ế
ủ
ngườ ệ ố
180
ẩ
ồ
ộ
ủ
ạ
ư ệ ườ nh th nào (ch n 1 ph
t ch nhà văn hoá, b o tàng, th vi n… c a nhà tr ế ươ ng án)
ệ ạ
ỉ
ư ế
ệ ườ ng ẩ ho t đ ng th m m c a nhà 3 4 ườ ng ứ ỹ ủ ng văn hoá đ n ý th c th m m c a ả ờ 4 3 Khó tr l i: ườ
ọ ườ ng: ơ t, lãnh đ o ch huy và các c quan ch c năng nhà tr
ỹ
ạ
ẩ
ọ
ứ
ng đã ở ứ m c
ứ đào t o sĩ quan
ế ươ
(ch n 1 ph
ọ
2
ng án) 1 Chú tr ng, quan tâm
ự
ồ
ỹ c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và ọ
ề 3 Không rõ 4 ộ ả ươ
nhà tr
ng án)
ụ ng
(ch n 1 ph
ng chuyên trách
ấ ố 1 T t ố 2 Khá t t ố 3 ả ờ 6 t
ườ 4 Ch a t ứ ộ ư ế ố ẩ
ọ ậ
ỹ ươ
nh th nào? (ch n 1 ph
ả ờ 4
3 Khó tr l i ướ
ng án) ư ụ ị
ư ươ
ộ
2 Ch a có ng th c giáo d c, đ nh h ụ
ẩ ệ ủ
ụ
ợ ỹ ng th m m có phù h p ườ ng
ươ
ư
ấ
ợ 3 Khó tr l i
ả ờ 4
ệ
ề
ạ
ọ
ở
ạ
ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan
nhà tr
ủ ph vai trò c a các ẩ ướ ị ươ ọ
ệ
ươ ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên ườ ỹ ng ng án)
ụ ư ế nh th nào?
(ch n 1 ph
ư
ệ
ả 3
ệ
ồ
ể ẹ ủ
ệ ở ứ
ườ
ấ ấ ể ở m c nào sau đây? ườ Bình th
ự 1
ng
3
ộ ấ ư
ườ 2 Ch a hi u qu ng ả ờ 5 ả 4 Khó tr l i ự ọ ậ ộ ệ i sĩ quan quân đ i hi n nay Tích c c ự 2 ả ờ 5
ự 4 Khó tr l i ồ
ữ
nào sau đây làm h n ch quá trình
phát tri n ýể
ế ỳ ọ ố ượ
ố ạ
ứ
ệ
ẩ
ạ ? (Tu ch n s l
ườ
ủ
ứ
ả
ị
ườ ư
ẩ
ẫ
ẩ
ọ
1
ng) ấ ng hàm ch a giá tr văn hoá và tính ch t ỹ ự ấ ợ
ệ ố
ữ
ư
ế
ặ
ẩ
ng c a nhà tr ự ự ạ ệ ứ ự ủ
ự
ự
ẩ
2
ư
ế
ệ
ạ
ặ thi
ẹ ươ ng ti n truy n thông đ i chúng ch a ướ
t ch văn hoá, ph ề
ề ị
ụ
ẩ
ọ ỹ ng th m m cho h c 3
ướ
ụ
ộ
ỹ
ị
ng th m m cho
ộ giáo viên xem nhẹ m t ặ giáo d c, đ nh h ẩ
ề ặ
ẫ
ọ
ẩ H th ng các m i quan h theo h chu n chân thi n m văn hoá theo chu n m c "B đ i C H " Tính ch t, trình đ th m m trong các hình thái tr ế H th ng thi 8. Theo đ ng chí m c đ tác đ ng c a môi tr ứ ộ ư ế h c ọ viên đào t o sĩ quan hi n nay 2 Bình th 1 Ch a m nh: M nh: ạ ạ ồ 9. Xin đ ng chí cho bi ể ự dành s quan tâm đ n phát tri n ý th c th m m cho h c viên ọ ộ đ nào? ọ ấ R t chú tr ng, quan tâm ư Ch a dành s quan tâm nhi u ủ ộ ẩ 10. Theo đ ng chí công tác giáo d c th m m ở ứ ộ ệ ườ hi n nay ở ự ượ m c đ nào? l c l R t t t ư ố 5 Khó tr l i ng Bình th 11. Theo đ ng chí m c đ đ a y u t ệ ạ ộ ồ th m m vào các ho t đ ng h c t p, rèn luy n ệ ủ ọ viên hi n nay ọ ư ế c a h c 1 Có nh ng còn ít ườ ng xuyên Th ứ ồ 12. Theo đ ng chí n i dung, ph ỹ ủ ọ ẩ ầ ớ v i nhu c u th m m c a h c viên và m c tiêu giáo d c toàn di n c a nhà tr ọ không? (ch n 1 ph ng án) ợ 1 Phù h p ợ 2 Ch a phù h p R t phù h p ồ 13. Theo đ ng chí ề truy n, giáo d c, đ nh h hi n nay Phát huy t t ố 1 Bình th Kém hi u qu 14. Đ ng chí có th đánh giá tính tích c c h c t p, rèn luy n ph n đ u đ tr thành m t nhân cách đ p c a ng R t tích c c Ch a tích c c 15. Theo đ ng chí, nh ng nhân t ỹ ủ ọ th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay Do c nh quan, môi tr ỹ ư th m m ch a cao, ch a th c s t o ra s h p d n th m m cho h c viên ử ố Do h th ng các m i quan h ng x , giao ti p ch a phù h p gi a m t chu n m c quân s và m t chu n m c c a cái đ p ệ ố ế Do h th ng các ế phát huy h t vai trò trong tuyên truy n, giáo d c, đ nh h viên Do đ i ngũ cán b , ư ươ ọ h c viên và ch a g
ẩ ỹ ng m u v m t th m m cho h c viên noi theo
4
ị
ỹ
ộ
ẩ
ụ
ạ ộ
giáo d c, đ nh h
ch c ho t đ ng th m m và
ẩ
ướ ng 5
ỹ
ứ
ư
ư
ậ ủ ọ
6
ệ
ự
ự
ưỡ
ọ ậ
ự ự
ự ự
ng, t
tu d
rèn luy n
giác h c t p, t
ch a th c s tích c c, t
181
ẩ
ờ
ứ
ẩ ồ
ướ ẽ ễ
ớ u h i x ườ
ể ư ế ng s di n ra nh th nào? (Tu ch n s
7 ỹ ủ ọ ng phát tri n ý th c th m m c a h c ố ọ ỳ
ẩ
ể
ỹ ớ
ườ
ữ ữ
ự ỹ
ẩ ẩ
ỹ ủ ọ ỹ ở nhà tr
ỹ
ẩ
ứ ụ văn hoá th m m
ẩ ự ẩ
ắ
ầ
ẩ
ế
ỹ ớ
ọ ậ
ệ ủ ọ
ế ố ế
ỹ
ỹ
ộ
ậ
ẩ
ả
ẩ
ẩ
ế ồ
ế ố ợ
ỹ
ớ
ầ
ả
ệ
ỹ ụ ủ
ố ẹ
ề
ố
ộ
ủ
t đ p 7
ồ
ẩ ạ ữ
ả
ả i pháp nào sau đây có tính kh thi ạ
ỳ ọ ố ượ
ệ
ẩ
ứ ể phát tri n ý th c ng).
? (Tu ch n s l ự
ườ
ủ
ẹ
ặ
ả
ườ
ng
ờ ố
ạ
ẩ
ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p d a trên đ c thù c a nhà 1 2
đào t o sĩ quan
ng đ i s ng th m m cho h c viên ử
ấ ượ ố
ẹ
ợ
ự
ớ
ọ ế ạ ự ệ
ủ
ế
ế
ẹ
ườ
3 t ch văn hoá quân s hi n nay theo tiêu chí cái đ p c a nhà 4
ng
ủ ệ ố
ổ ứ
ạ
ả
ỉ
ầ ch c qu n chúng
ườ
ề
ẩ
ỹ
ớ
ộ
ủ ộ ỹ
ườ
ứ
ụ
ẩ
ầ
ổ ứ
ạ ộ
ả
ọ
ướ
ạ
ọ
ỹ
ọ ậ
ụ
ự
ơ
ộ
ế
ế
ẩ
ỹ
ị
ỹ ủ ả
ẩ
ạ
ả
ỹ
ỉ
ẩ ọ ậ
ệ ạ ườ
ỹ ủ ọ
ứ ổ ứ ươ ng th c t Do n i dung, ph ợ ư ỹ ọ th m m cho h c viên ch a phù h p ệ ẩ Do tri th c th m m , văn hoá ngh thu t c a h c viên ch a sâu, ch a có tính ệ ố ẽ ặ h th ng ch t ch ư ọ Do h c viên ỹ ề ặ v m t th m m 16. Theo đ ng chí trong th i gian t viên đào t oạ sĩ quan trong nhà tr ượ l ng). 1 ế ắ G n k t gi a th m m v i quân s trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên 2 ự ớ ế ầ ủ ắ G n k t gi a yêu c u c a th m m quân s v i giáo d c th m m ng 3 ẹ ế ố ắ ọ Coi tr ng nguyên t c quân s , xem nh y u t 4 ự ờ ỹ ọ văn hoá th m m , tách r i quân s Chú tr ng y u t ạ ộ ữ Thi u g n k t gi a yêu c u th m m v i ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c viên 5 ứ Thi u đ ng b các y u t h p thành nh n th c th m m tình c m th m m ý chí th m m 6 Có kh năng l ch chu n v i thu n phong m t c c a dân t c và truy n th ng t ộ c a quân đ i cách m ng 17. Theo đ ng chí nh ng gi ỹ ủ ọ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ự Xây d ng môi tr tr ỹ Nâng cao ch t l ệ ứ ự Xây d ng các m i quan h , ng x , giao ti p theo tiêu chí cái đ p, phù h p ẩ ự ủ ọ v i chu n m c quân s c a h c viên đào t o sĩ quan ự Xây d ng các thi tr Phát huy vai trò c a h th ng lãnh đ o, ch huy, qu n lý và t 5 ủ ng v công tác văn hoá và th m m c a nhà tr ươ ổ ự ng Phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo viên trong xây d ng n i dung, đ i m i ph 6 ạ ủ ụ ng th c giáo d c th m m theo m c tiêu, yêu c u đào t o c a nhà tr ộ ộ ch c các ho t đ ng giáo Phát huy vai trò đ i ngũ cán b qu n lý h c viên trong t 7 ẩ ị ụ ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan d c, đ nh h ệ ế ố ẩ ỹ ọ th m m trong xây d ng đ ng c , m c đích h c t p, rèn luy n Chú tr ng y u t 8 ạ ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan ậ ứ ả Nâng cao kh năng nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m thành ý th c 9 ọ th m m c a b n thân h c viên đào t o sĩ quan ẩ ệ ự ự ề đi u ch nh theo tiêu chí th m m , ph n bi n, sáng t o th m Nâng cao năng l c t 10 ạ m c a h c viên đào t o sĩ quan trong quá trình h c t p, rèn luy n t
ạ ng
i tr
ả
ụ
c
ể th )
ghi
(xin
i
Gi
khác
pháp
182
ồ
ế ồ
ị 1 Cán b quân s
ự 2 Là giáo viên3
ộ
t đ ng chí là ộ 4 Là cán b phòng, ban ế
ồ
ể
5 ế ủ t thêm ý ki n c a mình xung
ọ ộ ấ ề
ữ
ộ
………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………… 18. Đ ng chí vui lòng cho bi : ộ Cán b chính tr ộ ả Là cán b qu n lý h c viên ữ 19. Ngoài nh ng n i dung trên, đ ng chí có th cho bi quanh nh ng v n đ nói trên ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………............................................................…… …………………………………………………............................................................…… ả ơ ồ Xin chân thành c m n đ ng chí đã c ng tác!
Ọ
Ế
PHI U 2. H C VIÊN
PH L C 2
183
Ư
Ế
Ụ Ụ Ầ Ế PHI U TR NG C U Ý KI N
ọ
ộ
ạ
ẩ
ỹ ủ
ồ ằ
ề ộ
ươ
ồ ng án nào, xin đ ng chí đánh d u
ế Đ ng chí thân m n! ứ ể ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Nh m phát tri n ế ủ ồ ệ ệ đ ng chí vui lòng cho ý ki n c a mình v n i dung các câu t Nam hi n nay. Xin ấ (x) vào ồ ướ ư i đây. Đ ng ý ph
ạ
ủ ồ
ả ơ ự ợ
ế
ồ
t gia đình đ ng chí có ai đã, đang là b đ i?
ế
ọ
ồ
ố ồ
bi
t lý do đ ng chí ch n làm sĩ quan quân đ i?
ộ ộ 3 ị ỳ ọ ố ộ (tu ch n s
ng)
ậ
ể
ậ ổ ậ
ọ
i đ
ị ợ ng thu n l
1 2 ể h c t p và phát tri n tài năng
ự
4 5 6
ồ
ộ ồ
ọ ậ
ữ khi nh p ngũ h c t p trong quân đ i, đ ng chí có nh ng
ấ
ả
ộ ượ
ứ
ị
ậ ế ừ t t ắ ậ ưở ng thành, c m nh n gì sâu s c nh t? ậ c nâng lên
ươ
ấ ướ c
ng, đ t n
ắ
ồ
ồ
3
ố ớ ộ ưở
ố ố
ệ
i s ng
ượ ố
ộ ố
ế ữ
ơ
5 6
ữ ộ ố
ậ
ả
ẹ ạ
ữ ồ
ư
ạ
ệ , sinh ho t c a
ấ
ạ ộ ươ ng án) ườ 3 ng
ỹ ủ
ồ
ả ờ ố
ộ
ạ ọ viên đào t o sĩ quan bi uể ệ ộ hi n nay
ỹ ươ
ọ
ng án)
dân Vi ỏ h i mà chúng tôi đ a ra d ô vuông ()bên c nh. Xin chân thành c m n s h p tác c a đ ng chí! ồ vui lòng cho bi 1. Đ ng chí Ông, bà 1 B , m ẹ 2 Anh, ch , em 2. Xin đ ng chí cho ượ l ộ ộ ụ ồ Do yêu thích B đ i C H ệ ề Có ngh nghi p và thu nh p n đ nh ườ Có môi tr 3 ợ ớ Phù h p v i tính cách, năng l c ướ ố ẹ ị ng Do b m đ nh h ả ạ Do b n bè khuyên b o Khác (Xin ghi rõ)........................................................................................................... 3. Xin đ ng chí cho bi tr Nh n th c chính tr xã h i đ 1 2 Tăng thêm tình yêu đ i v i gia đình, quê h Tình đ ng chí, đ ng đ i sâu s c 4 ề Đ c rèn luy n và tr ng thành v tác phong, l ề ọ ệ S ng có n n n p làm vi c chính quy, khoa h c ạ Ch ng ch c, v ng vàng h n trong cu c s ng ắ Cu c s ng gò bó, kh t khe 7 (xin ghi rõ)……………………………………………………………… Nh ng c m nh n khác ọ ọ ẹ 4.Đ ng chí có thích cái đ p, t o ra cái đ p và đ a nó vào trong m i ho t đ ng h c ọ ạ ủ h c ọ viên đào t o sĩ quan không ậ ? (ch n 1 ph t p, rèn luy n 1 Thích 2 Bình th R t thích Không thích 4 Khó đánh giá 5 5. Xin đ ng chí cho bi ẩ ế ả t c m xúc, tình c m th m m c a h c ẩ ệ ượ ướ c các hi n t tr ng th m m trong đ i s ng xã h i và trong quân đ i ư ế ộ nh th nào? (ch n 1 ph l ả Rung c m m nh
ờ ơ 3 Khó đánh giá 4
ườ 2 Th
ạ 1 Bình th
ng
184
ạ
ẩ
ồ
ỹ ủ ọ
ươ
ỹ ọ
ứ m c đ
ẩ ở ứ ộ nào? (ch n 1 ph
ữ
ể th m m c a h c viên đào t o sĩ ng án) 1 Khá 2 Trung bình 3
ạ
ẩ
ng th m m c a h c
ỹ ủ ọ viên đào t o sĩ quan
ệ
ươ
ưở ng án)
ế
ạ 3 Khó đánh giá 4
ạ
ẩ
ể
ng ứ
ỹ ủ ọ
ộ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i
ệ
ệ
t Nam hi n nay
có vai trò gì? (tu ch n s l
ộ
ệ
ủ
ng) ể
ỳ ọ ố ượ ụ
ộ ọ
ạ
ạ
ụ
ấ ượ
ị ế ủ ộ
ẩ
ẩ
ỹ ở ơ
ố ổ ứ
ươ i sĩ quan t ỹ
ộ ạ ộ ch c các ho t đ ng th m m
ng lai s ng hành đ ng theo tiêu chí cái đ p đ n v c
ể
ườ ự
ế ươ
ầ
ả ờ 4
ẩ
ề ự ầ ứ ẩ ả t ph i phát tri n ý th c th m m c a h c viên ọ ? (ch n 1 ph ng án) ế 2 Không c n thi ế 1 C n thi ầ t ườ ố ữ nh ng nhân t ủ ọ ỹ c a h c viên hi n nay ẩ
ỳ ọ ố ượ ủ ườ
1
ế 3 Khó tr l i t ế ả xúc, tình c mả ộ ng xuyên tác đ ng đ n c m ươ ng án) ? (tu ch n s l ườ ng ứ ứ
ị ế ệ ố ệ ố
ng ph ng c a nhà tr ỹ và cách th c ng x
ử
nhà tr
2
ự ộ ẩ
ạ ộ
ỹ ủ
ấ
ỹ
ngườ ệ ố
ậ ủ
ế
ế
ệ
ườ ng
t ch văn hoá ngh thu t c a nhà tr ộ
ồ
ẩ
ẩ ho t đ ng th m m c a nhà 3 4 ỹ ủ ng văn hoá đ n ý th c th m m c a
ạ
ườ nh th nào (ch n 1 ph
ế ươ ng án)
ệ ạ
ứ 3 Khó tr l i: ả ờ 4 ườ
ủ ư ế 2 Bình th ỉ ạ
1 Ch a m nh: ồ
ọ ườ ng: ơ t, lãnh đ o ch huy và các c quan ch c năng nhà tr
ứ
ọ
ẩ
ạ
ỹ
ứ đào t o sĩ quan
ng đã ở ứ m c
ế ươ
(ch n 1 ph
ọ
ng án) 1 Chú tr ng, quan tâm
2
ự
ụ
ồ
ề 3 Không rõ 4 ộ ả ươ
ỹ c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và ọ
ệ
ủ ộ ở ứ ộ
ng chuyên trách
m c đ nào?
(ch n 1 ph
ng án)
nhà tr
ng
ấ ố 1 T t ố 2 Khá t t ố 3 ả ờ 6 t
ườ 4 Ch a t ứ ộ ư ế ố ẩ
ng ồ
ỹ
ọ ậ
ạ ộ ươ
ệ
ư ố 5 Khó tr l i ệ ủ th m m vào ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a ng án)
nh th nào? (ch n 1 ph
ườ
ư
6. Theo đ ng chí tri th c th m m và quan đi m ệ quan hi n nay V ng vàng Kém 4 Khó đánh giá 5 7. Theo đ ng chí th hi u th m m và lý t ỹ ẩ ị ế ồ ọ ư ế hi n nay nh th nào? (ch n 1 ph Lành m nh ạ 1 Bình th ườ 2 Thi u lành m nh ồ 8. Theo đ ng chí, nhân dân Vi ơ ả ữ Là m t trong nh ng n i dung c b n c a m c tiêu phát tri n toàn di n nhân 1 ộ ạ cách h c viên đào t o sĩ quan quân đ i ầ ng giáo d c đào t o và tôn t o v th c a đ i ngũ Góp ph n nâng cao ch t l 2 ộ ươ ng lai sĩ quan quân đ i t ẹ 3 ườ ể ề ả Là n n t ng đ ng ị ơ ụ ơ ở ể Là c s đ giáo d c th m m và t 4 ở s sau khi ra tr ng ỹ ủ ọ ồ đánh giá v s c n thi 9. Xin đ ng chí t ạ ệ đào t o sĩ quan hi n nay ấ ầ t R t c n thi ồ nào th 10. Theo đ ng chí ệ và th hi u th m m ỹ ừ ả ị c nh quan môi tr H th ng giá tr văn hoá th m m t ệ ố ệ ẩ ệ H th ng các m i quan h theo h chu n chân thi n m ườ ộ ộ ụ ồ ở ẩ văn hoá theo chu n m c B đ i C H ng Tính ch t, trình đ th m m trong các hình thái tr H th ng thi 11. Theo đ ng chí m c đ tác đ ng c a môi tr ứ ộ h c ọ viên đào t o sĩ quan hi n nay ư M nh: ạ ế 12. Xin đ ng chí cho bi ể ự dành s quan tâm đ n phát tri n ý th c th m m cho h c viên ọ ộ đ nào? ấ ọ R t chú tr ng, quan tâm ư Ch a dành s quan tâm nhi u ẩ 13. Theo đ ng chí công tác giáo d c th m m ườ hi n nay ở ự ượ l c l R t t t Bình th 14. Theo đ ng chí m c đ đ a y u t h c ọ viên đào t o sĩ quan hi n nay ư Th
ư ế 1 Có nh ng còn ít
ọ 2 Ch a có
3 Khó tr l i
ạ ng xuyên
ả ờ 4
185
ộ
ứ
ươ
ụ ị
ướ
ng th c giáo d c, đ nh h ụ
ẩ ệ ủ
ụ
ợ ỹ ng th m m có phù h p ườ ng
ươ
ng án)
ư
ấ
ợ 3 Khó tr l i
ả ờ 4
ồ 15. Theo đ ng chí n i dung, ph ỹ ủ ọ ẩ ầ ớ v i nhu c u th m m c a h c viên và m c tiêu giáo d c toàn di n c a nhà tr ọ không? (ch n 1 ph ợ 1 Phù h p ợ 2 Ch a phù h p R t phù h p ồ
ươ
ệ
ề
ạ
16. Theo đ ng chí
ủ ph vai trò c a các ẩ ướ ị
ụ
ọ
ở
ề
ạ
ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan
ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên ườ ỹ ng
truy n, giáo d c, đ nh h
nhà tr
ệ
ươ
ọ
ư ế nh th nào?
(ch n 1 ph
ng án)
ư
ệ
hi n nay Phát huy t t ố 1 Bình th
ả 3
ệ
Kém hi u qu
ườ 2 Ch a hi u qu ng ả ờ 5 ả 4 Khó tr l i ự ọ ậ
ấ ấ ể ở
ồ
ệ
ể
17. Đ ng chí có th đánh giá tính tích c c h c t p, rèn luy n ph n đ u đ tr thành
ẹ ủ
ộ
ườ
ộ ệ
ở ứ
m t nhân cách đ p c a ng
ấ
m c nào sau đây? ườ
R t tích c c
ự 1
Bình th
ng
3
ư
i sĩ quan quân đ i hi n nay Tích c c ự 2 ả ờ 5
Ch a tích c c
ế
ạ
ự 4 Khó tr l i ồ
ữ
ố
nào sau đây làm h n ch quá trình
phát tri n ýể
18. Theo đ ng chí, nh ng nhân t ỹ ủ ọ
ẩ
ứ
ỳ ọ ố ượ
ệ
ạ
? (Tu ch n s l
ả
ườ
ườ
ứ
ủ
ị
th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay Do c nh quan, môi tr ỹ ư
ng) ấ ng hàm ch a giá tr văn hoá và tính ch t ỹ ự ấ
ng c a nhà tr ự ự ạ
ư
ẫ
ẩ
ẩ
ọ
1
th m m ch a cao, ch a th c s t o ra s h p d n th m m cho h c viên ử
ệ ố
ệ ứ
ữ
ư
ế
ặ
ẩ
ợ
ố
Do h th ng các m i quan h ng x , giao ti p ch a phù h p gi a m t chu n
ự
ự ủ
ự
ẹ
ẩ
ặ
m c quân s và m t chu n m c c a cái đ p ươ
ư ệ
ư
ề
ệ
ạ
văn hoá, th vi n,… ph
ệ ố Do h th ng nhà
2 ng ti n truy n thông đ i chúng ch a
ụ
ế
ề
ị
ướ
ẩ
phát huy h t vai trò trong tuyên truy n, giáo d c, đ nh h
ọ ỹ ng th m m cho h c 3
viên
ẩ
ỹ
ộ
ướ
ụ
ị
ng th m m cho
ộ giáo viên xem nhẹ m t ặ giáo d c, đ nh h ẩ
ề ặ
ẫ
ọ
Do đ i ngũ cán b , ư ươ ọ h c viên và ch a g
ỹ ng m u v m t th m m cho h c viên noi theo ụ
ứ ổ ứ
ạ ộ
ẩ
ỹ
ươ
ị
ộ
ch c ho t đ ng th m m và
giáo d c, đ nh h
Do n i dung, ph ỹ
ẩ
ọ
ng th c t ư
ợ
4 ướ ng 5
th m m cho h c viên ch a phù h p ệ
ẩ
ỹ
ứ
ậ ủ ọ
ư
ư
ẽ
ặ
6
Do tri th c th m m , văn hoá ngh thu t c a h c viên ch a sâu, ch a có tính ệ ố h th ng ch t ch ư
ự ự
ự ự
ọ ậ
ưỡ
ự
ự
ệ
ch a th c s tích c c, t
giác h c t p, t
rèn luy n
tu d
ng, t
ỹ
ẩ
ọ Do h c viên ề ặ v m t th m m
ồ
ướ
ứ
ờ
ể
ẩ
ớ u h i x ườ
ẽ ễ
ư ế ng s di n ra nh th nào? (Tu ch n s
7 ỹ ủ ọ ng phát tri n ý th c th m m c a h c ố ọ ỳ
ng). ế ắ
ỹ ủ ọ
ỹ ớ
ữ
ự
ứ
ể
ẩ
ẩ
19. Theo đ ng chí trong th i gian t viên đào t oạ sĩ quan trong nhà tr ượ l G n k t gi a th m m v i quân s trong phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ầ ủ
ự ớ
ỹ ở
ữ
ụ
ế
ắ
ẩ
ẩ
ỹ
ườ
G n k t gi a yêu c u c a th m m quân s v i giáo d c th m m
nhà tr
ng
ẹ ế ố
ự
ắ
ọ
ẩ
ỹ
Coi tr ng nguyên t c quân s , xem nh y u t
văn hoá th m m
1 2 3
ờ
ẩ
ế ố
ọ Chú tr ng y u t
ầ
ắ
ế
ế
ự ỹ văn hoá th m m , tách r i quân s ữ
ệ ủ ọ
ạ ộ
ọ ậ
ỹ ớ
ẩ
ế ố ợ
ế ồ
ẩ
ả
ậ
ẩ
ẩ
ộ
ỹ
ỹ
ỹ
ỹ ụ ủ
ố ẹ
ệ
ề
ầ
ả
ẩ
ố
ộ
ớ
4 Thi u g n k t gi a yêu c u th m m v i ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c viên 5 ứ Thi u đ ng b các y u t h p thành nh n th c th m m tình c m th m m ý chí th m m 6 Có kh năng l ch chu n v i thu n phong m t c c a dân t c và truy n th ng t
ủ
t đ p 7
186
ồ
ạ ữ
ẩ
ệ
ỳ ọ ố ượ
ả i pháp nào sau đây có tính kh thi ạ
ứ ể phát tri n ý th c ng).
ặ
ả
ẹ
ủ
ườ
ả ? (Tu ch n s l ự
ườ
ng
ạ
ẩ
ờ ố
đào t o sĩ quan
ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p d a trên đ c thù c a nhà 1 2
ợ
ẹ
ấ ượ ố
ng đ i s ng th m m cho h c viên ử
ớ
ự
ọ ế ạ
ườ
3 4
ỉ
ả
ủ ệ ố
ẹ ủ ổ ứ
ng ầ ch c qu n chúng
ỹ
ẩ
ề
ườ
ộ
ớ
ầ
ẩ
ứ
ụ
ườ
ủ ộ ỹ
ọ
ả
ổ ứ
ạ ộ
ỹ
ọ
ướ
ạ
ọ ậ
ự
ụ
ơ
ộ
ế
ế
ẩ
ỹ
ị
ỹ ủ ả
ẩ
ậ ọ ự ự ề
ệ
ẩ
ả
ạ
ỹ
ụ
ả
(xin
ghi
c
ể th )
ỹ ủ ọ Gi
pháp
khác
i
ồ
ộ ọ ấ ủ đ ng chí
c khi vào quân đ i?
tr
ổ
1 Trung c p chuyên nghi p
ệ 2
ọ
ộ ấ ạ ọ 4 3 Đ i h c ứ ấ t đ ng chí là h c viên năm th m y? 2 Th ba ứ 3 Th t
ứ ư 4
ệ
ế ồ ứ ủ đ ng chí ồ ?
ượ
ng sĩ
5
ế ồ
ồ
:
t đ ng chí là
ộ c a quân đ i cách m ng 20. Theo đ ng chí nh ng gi ỹ ủ ọ th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ự Xây d ng môi tr tr ỹ Nâng cao ch t l ệ ứ ự Xây d ng các m i quan h , ng x , giao ti p theo tiêu chí cái đ p, phù h p ự ủ ọ ẩ v i chu n m c quân s c a h c viên đào t o sĩ quan ư ệ ả ự Xây d ng nhà văn hoá, b o tàng, th vi n,… theo tiêu chí cái đ p c a nhà tr ạ Phát huy vai trò c a h th ng lãnh đ o, ch huy, qu n lý và t 5 ủ ng v công tác văn hoá và th m m c a nhà tr ự ươ ổ Phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo viên trong xây d ng n i dung, đ i m i ph ng 6 ạ ủ ụ th c giáo d c th m m theo m c tiêu, yêu c u đào t o c a nhà tr ng ộ ộ Phát huy vai trò đ i ngũ cán b qu n lý h c viên trong t ch c các ho t đ ng giáo 7 ị ụ ẩ d c, đ nh h ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan ỹ ọ ệ ế ố ẩ Chú tr ng y u t th m m trong xây d ng đ ng c , m c đích h c t p, rèn luy n 8 ủ ọ ạ c a h c viên đào t o sĩ quan ứ ả Nâng cao kh năng nh p thân, ti p bi n các giá tr văn hoá th m m thành ý th c 9 th m m c a b n thân h c viên ẩ ỉ đi u ch nh theo tiêu chí th m m , ph n bi n, sáng t o th m Nâng cao năng l c t 10 m c a h c viên ………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………… ướ 21. Trình đ h c v n c a ọ Trung h c ph thông Cao đ ng ẳ ồ 22. Xin đ ng chí cho bi ứ ấ 1 Th hai Th nh t ấ ậ 23. C p b c hi n nay c a Binh nhì 1 Binh nh t ấ 2 H sĩ ạ 3 Trung sĩ 4 Th 24. Xin đ ng chí cho bi
ộ
3
187
ế
ồ
ữ
ả ế ủ t thêm ý ki n c a mình xung
ữ
ộ ấ ề
ộ
Đoàn viên 1 Cán b đoàn 2 Đ ng viên ể 25. Ngoài nh ng n i dung trên, đ ng chí có th cho bi quanh nh ng v n đ nói trên ……………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………… …………………………………………………............................................................ ………………………………………………………............................................................ …… …………………………………………………............................................................…… ả ơ ồ Xin chân thành c m n đ ng chí đã c ng tác!
188
Ế
Ỹ
Ẩ
Ứ
Ả Ề
Ể
Ẩ
Ứ
Ệ
Ệ
Ộ
ị
ườ
ườ
ị ề
Tr
10 H c vi n, tr
ườ
Đ n v đi u tra: ườ
ụ ụ Ph l c 3 Ộ Ọ Ề K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V Ý TH C TH M M VÀ Ạ Ọ Ỹ Ủ PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY ộ (Đ i v i giáo viên, cán b ) ọ ng sĩ quan (1. ụ ng Sĩ quan L c quân 2; 4. Tr
ọ
ọ
ệ
ỹ
ệ
ệ
ệ
ố ớ ệ ơ ườ ụ ng Sĩ quan L c quân 1; 3. Tr ọ ự
ả
ọ ộ
ng Sĩ quan chính tr ; 2. ng Sĩ quan Thông Tr ả ệ ệ tin; 5. H c vi n Biên phòng; 6. H c vi n Phòng không Không quân; 7. H c vi n H i ọ quân; 8. H c vi n K thu t quân s ; 9. H c vi n H u c n; 10. H c vi n Quân y). ộ
ả
ộ
ẩ
ọ ề ố ượ ng đi u tra: Đ i t ề ố ượ ng đi u tra: S l ề ể ờ Th i đi m đi u tra: ề ả
ỹ ủ ọ
ả
ạ
T ng sổ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
ngườ
ố % 28,0 59,4 10,2 2,4 100,0
SL 74 152 19 5 250
SL 140 297 51 12 500
ậ ậ ầ ọ giáo viên; cán b qu n lý h c viên; cán b phòng, ban ộ 500 (250 giáo viên; 150 cán b qu n lý; 100 cán b phòng, ban) Tháng 10 năm 2013, Tháng 02 năm 2015 ệ ẩ ỹ 1. V c m xúc th m m và tình c m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ST T 1 M nhạ 2 Bình th 3 Th ờ ơ 4 Khó đánh giá T ngổ ẩ
ộ Cán b p.ban % SL 19,0 19 62,0 62 15,0 15 4,0 4 100,0 100 ạ
Giáo viên % 29,6 60,8 7,6 2,0 100,0 ể
ứ
ề
ẩ
ỹ
ệ T ng sổ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
Trung bình
ộ Cán b q.lý % SL 31,3 47 55,4 83 11,3 17 2,0 3 100,0 150 ỹ ủ ọ ộ Cán b q.lý % SL 20,0 30 26,0 39 38,7 58 23 15,3 0 150
SL 59 121 250 67 3 500
SL 10 54 154 30 2 250
100,0 ỹ ủ ọ
ề ị ế
ẩ
ẩ
ỹ
2. V tri th c th m m và quan đi m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ộ ố Cán b p.ban Giáo viên % SL % % 19,0 19 4,0 11,8 28,0 28 21,6 24,2 38,0 38 61,6 50,0 14,0 14 12,0 13,4 1,0 1 0,8 0,6 100,00 100,0 100,0 100 ạ ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay
ST T 1 V ng vàng ữ 2 Khá 3 4 Kém 5 Khó đánh giá T ngổ 3. V th hi u th m m và lý t
ưở Giáo viên
ệ T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
ộ Cán b p.ban % SL 53,0 53 33,0 33 8,0 8 6,0 6 100,0 100
SL 128 89 25 8 250 ỹ ủ ọ
ST T 1 Lành m nh ạ 2 ườ Bình th ng 3 ạ ế Thi u lành m nh 4 Khó đánh giá T ngổ ẩ
ệ
Cán b q.lýộ % SL 56,0 84 30,0 45 6,7 10 7,3 11 100,0 150 ạ đào t o sĩ quan
ộ Quân đ i nhân Vi
% SL 53,0 265 33,4 167 8,6 43 5,0 25 100,0 500 ệ t Nam hi n
T ng sổ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
Giáo viên % 15,2 50,0 32,8
ố % 14,0 53,2 30,8
SL 70 266 154
SL 38 125 82 0 5
2,0
ộ Cán b q.lý % SL 13,3 20 60,0 90 25,4 38 0 2
1,3
ộ Cán b p.ban % SL 12,0 12 51,0 51 34,0 34 0 0 3 3
2,0
10
% 51,2 35,6 10,0 3,2 100,0 4. Nhu c u ầ th m m c a h c viên nay ST T 1 ấ R t thích 2 Thích 3 ngườ Bình th 4 Không thích 5 Khó đánh giá
100,0
100,0
100,0
500
T ngổ
189
ỹ ủ ọ
250 ứ
100 ạ
ộ
ẩ
ể ệ
100,0 150 5. Vai trò phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi
t Nam hi n nay
S
TT
Giáo viên %
SL
Cán b q.lýộ % SL
ộ Cán b p.ban % SL
T ng sổ SL
ố %
ụ
122
48,8
90
60,0
58
58,0
270
54,0
1
ạ
ầ
150
60,0
87
58,0
64
64,0
301
60,2
2
i sĩ quan t
168
67,2
98
65,3
70
70,0
336
67,2
3
4
134
53,6
58
38,7
34
34,0
246
49,2
ự ầ
ả
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ẩ
ạ
t ph i phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ
ệ ứ ẩ ể Vai trò phát tri n ý th c th m ạ ỹ ủ ọ m c a h c viên đào t o sĩ quan ơ ả ủ ộ ộ M t n i dung c b n c a m c tiêu ọ ệ ể phát tri n toàn di n nhân cách h c ộ viên đào t o sĩ quan quân đ i ấ ượ ng giáo Góp ph n nâng cao ch t l ạ ị ế ủ ạ ụ d c đào t o và tôn t o v th c a ộ ộ đ i ngũ sĩ quan quân đ i ươ ề ả ể ườ N n t ng đ ng ng ộ ố lai s ng hành đ ng theo tiêu chí cái đ pẹ ỹ ơ ở ể ổ ụ ẩ C s đ giáo d c th m m và t ỹ ở ơ ạ ộ ứ ẩ ch c các ho t đ ng th m m đ n ườ ị ơ ở v c s sau khi ra tr ng ế 6. Đánh giá s c n thi ệ quan hi n nay
Giáo viên
T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
1 2 3 4
Cán b q.lýộ % 26,7 64,7 8 0,6 100,0
SL 84 130 34 2 250
ấ ầ R t c n ế ầ C n thi t Không c nầ Khó đánh giá T ngổ
SL 152 283 62 3 500 ẩ
ị ế
ộ Cán b p.ban SL % SL 40 28,0 28 97 56,0 56 12 16,0 16 1 0 0 100 150 100,0 ả ế ả xúc, tình c m và th hi u th m m
% 30,4 56,6 12,4 0,6 100,0 ỹ
S
ữ
TT
Cán b q.lýộ % SL
ộ Cán b p.ban SL
%
T ng sổ SL
ố %
Giáo viên %
SL
ẩ
ỹ
94
62,7
54
54,0
268
53,6
48,0
120
1
ườ
ng
ệ
126
84,0
79
79,0
347
69,4
56,8
142
2
ẩ
ộ
ỹ
47,2
118
80
53,3
47
47,0
245
49,0
3
ạ ộ ế
t ch nhà văn hoá,
12,0
30
22
14,7
10
10,0
62
12,4
4
ệ ố ư ệ
250
100,0
100
500
100,0
% 33,6 52,0 13,6 0,8 100,0 ộ ố ườ ữ ng xuyên tác đ ng đ n c m th 7. Nh ng nhân t ệ ạ ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ế ộ ố tác đ ng đ n Nh ng nhân t ỹ ẩ ả ả c m xúc, tình c m th m m ệ ố ị H th ng giá tr văn hoá th m m ừ ả c nh quan môi tr t ệ ngứ ố ệ ố H th ng các m i quan h ệ ẩ xử theo h chu n chân thi n m ỹ ấ Tính ch t, trình đ th m m trong các ho t đ ng ế H th ng thi ả th vi n, b o tàng,… T ngổ ủ
100,0 ẩ
ườ
150 ỹ ế
ứ ẩ
100,0 ỹ ủ ọ viên
ng văn hoá th m m đ n ý th c th m m c a h c
ứ ộ ạ
ệ
ộ 8. M c đ tác đ ng c a môi tr đào t o sĩ quan hi n nay
Giáo viên
T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
ngườ
SL 40 128
% 16,0 51,2
Cán b q.lýộ % 22,0 63,3
SL 33 95
ộ Cán b p.ban % SL 27,0 27 60,0 60
SL 100 283
% 20,0 56,6
1 M nhạ 2 Bình th
3 4
80 2 250
19 3 150
12,0 1,0 100,0
111 6 500
22,2 1,2 100,0
ạ ư Ch a m nh iả ờ Khó tr l T ngổ
190
ủ
ườ
ế ng đ n
ứ ộ ể
ạ ỹ ủ ọ
ứ ẩ
ệ
ạ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
S TT
ấ
ọ
12 12,7 32,0 1 2,0 0,8 100 100,0 100,0 ỉ ứ ơ 9. M c đ quan tâm c a lãnh đ o ch huy và các c quan ch c năng nhà tr đào t o sĩ quan hi n nay phát tri n ý th c th m m c a h c viên Cán b q.lýộ % SL 0,6 10 44,8 67
ộ Cán b p.ban % SL 4,0 4 48,0 48
Giáo viên % SL 0,4 11 37,2 93
T ng sổ ố % SL 5,0 25 41,6 208
ự
ọ 1 R t chú tr ng, quan tâm 2 Chú tr ng, quan tâm 3 Ch a dành s quan tâm
85
34,0
36
24,0
22
22,0
143
28,6
ư nhi u ề 4 Không rõ 5 Khó đánh giá
30 31 250
12,0 12,4 100,0
14 23 150
9,3 15,3 100,0
10 16 100
10,0 16,0 100,0
54 70 500
10,8 14,0 100,0
T ngổ
ộ ả
ủ ộ
ỹ c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và l c l
ự ượ ng
ở
ẩ ng
ụ 10. Công tác giáo d c th m m ườ hi n nay ệ chuyên trách nhà tr Giáo viên
T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
Cán b q.lýộ %
ng
1 2 3 4 5 6
SL 0 12 55 160 14 9 250
% 0 4,8 22,0 64,0 5,6 3,6 100,0
SL 0 8 34 92 10 6 150
5,3 22,7 61,3 6,7 4,0 100,0
ộ Cán b p.ban % SL 0 0 4,0 4 24,0 24 58,0 58 9,0 9 5,0 5 100,0 100
SL 0 24 113 310 33 20 500
% 0 4,8 22,6 62,0 6,6 4,0 100,0
ấ ố R t t t T tố Khá t t ố ườ Bình th ư ố Ch a t t Khó đánh giá T ngổ
ạ ộ
ọ ậ
ỹ
th m m vào các ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c
ệ ủ ọ viên đào
ứ ộ ư ế ố ẩ ệ
11. M c đ đ a y u t ạ t o sĩ quan hi n nay
Giáo viên
T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
ườ
1 2 3 4
SL 14 86 140 10 250
% 5,6 34,4 56,0 4,0 100,0
Cán b q.lýộ % 5,3 41,4 50,0 3,3 100,0
SL 8 62 75 5 150
ộ Cán b p.ban % SL 5,0 5 43,0 43 49,0 49 3,0 3 100,0 100
SL 27 191 264 18 500
% 5,4 38,2 52,8 3,6 100,0
ng xuyên Th ư Có nh ng còn ít Ch a cóư Khó đánh giá T ngổ
ự
ữ ộ
ụ ị
ươ
ứ
ướ
ng th c giáo d c, đ nh h
ẩ
ủ
ợ 12. S phù h p gi a n i dung, ph ỹ ủ ọ ầ c u th m m c a h c viên và m c tiêu giáo d c toàn di n
ỹ ớ ẩ ng th m m v i nhu ệ ng hi n nay
ụ Giáo viên
T ng sổ ố
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
ợ
ấ
R t phù h p Phù h p ợ
SL 63 128
% 25,2 51,2
ụ Cán b q.lýộ % 26,7 50,7
ườ ệ c a nhà tr ộ Cán b p.ban % SL 26,0 26 53,0, 53
SL 40 76
SL 129 257
% 25,8 51,4
1 2
ư
3 4
57 2 250
22,8 0,8 100,0
32 2 150
21,3 1,3 100,0
20 1 100
20,0 1,0 100,0
109 5 500
21,8 1,0 100,0
ợ Ch a phù h p Khó đánh giá T ngổ
191
192
ạ
ệ
ề
ề
ẩ
ạ
ụ ươ ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên truy n, giáo d c, ở ỹ
nhà tr
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
13. Vai trò các ph ướ ị đ nh h ST T 1 2 3 4 5
ệ ườ hi n nay ng ộ Cán b p.ban % SL 10,0 10 38,0 38 48,0 48 4,0 4 0 0 100,0 100
SL 22 121 98 8 1 250
SL 50 232 198 18 2 500
Phát huy t t ố ườ ng Bình th ả ệ ư Ch a hi u qu Kém Khó đánh giá T ngổ
% 8,8 48,4 39,2 3,2 0,4 100,0 ệ
ộ
ộ ệ
ườ
ọ ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan T ng sổ ố Cán b q.lýộ Giáo viên % SL % 12,0 18 10,0 48,7 73 46,4 34,7 52 39,6 4,0 6 3,6 1 0,6 0,4 100,0 100,0 150 ẹ ủ ấ ấ ể ở 14. Tính tích c c h c t p, rèn luy n ph n đ u đ tr thành m t nhân cách đ p c a ng
ự ọ ậ i sĩ quan quân đ i hi n nay
ứ ộ ể ệ STT M c đ th hi n
ấ
ự
1 2 3 4 5
Giáo viên % 6,4 35,2 52,0 5,2 1,2 100,0
SL 42 176 250 27 5 500
ữ
SL 16 88 130 13 3 250 ạ
Cán b q.lýộ % SL 9,3 14 38,7 58 45,3 68 6,0 9 0,7 1 100,0 150 ể
ộ Cán b p.ban % SL 12,0 12 30,0 30 52,0 52 5,0 5 1,0 1 100,0 100 ứ
ỹ ủ ọ
T ng sổ ố % 8,4 35,2 50,0 5,4 1,0 100,0
ế làm h n ch quá trình
ẩ phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ố ệ
ạ
R t tích c c Tích c cự ườ ng Bình th ự ư Ch a tích c c Khó đánh giá T ngổ 15. Nh ng nhân t đào t o sĩ quan hi n nay
ữ
ố
Giáo viên
Cán b q.lýộ
T ng sổ
Cán bộ p.ban
ể
S T T
ố Nh ng nhân t phát tri n ý th c th m m
ế ạ làm h n ch ỹ ẩ ứ
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
ả
ứ
ườ
ẩ
1
150
60
125
83,3
118
118,0
393
78,6
ẩ
2
117
46,8
90
60,0
80
80,,0
287
57,4
ẩ
ư ự
ự ủ
ươ ư
3
120
48
102
68,0
97
97,0
319
63,8
ụ
ẩ
ỹ
ộ
ọ
4
65
26
58
38,7
30
30,0
153
30,6
ẩ
ườ Do c nh quan, môi tr ng nhà ị ng hàm ch a giá tr văn hoá và tr ỹ ư ấ ư tính ch t th m m ch a cao, ch a ự ự ạ ỹ ự ấ ẫ th c s t o ra s h p d n th m m ọ cho h c viên ố ệ ố ử ệ ứ Do h th ng các m i quan h ng x , ẩ ợ ữ ặ ế giao ti p ch a phù h p gi a m t chu n ặ ự m c quân s &m t chu n m c c a cái đ pẹ ệ ố ế ế thi t ch văn hoá, Do h th ng các ề ạ ệ ph ng ti n truy n thông đ i chúng ế ch a phát huy h t vai trò trong tuyên ọ ề truy n, giáo d c th m m cho h c viên ộ giáo viên xem Do đ i ngũ cán b , nhẹ m t ặ giáo d c, đ nh h ụ ị ẩ ướ ng th m ẫ ư ươ ỹ ng m u m cho h c viên và ch a g ọ ỹ ề ặ v m t th m m cho h c viên noi theo
48
19,2
30
23,3
26
26,0
104
20,8
ộ 5 Do n i dung, ph ỹ
ươ ẩ ộ đ ng th m m và
ạ ứ ổ ứ ng th c t ch c ho t ướ ụ ị ng giáo d c, đ nh h
ẩ
ư
ỹ
ọ ẩ
6
42
16,8
29
19,3
10
10,0
81
16,2
ự ự ự rèn
ng, t
7
61
24,4
34
22,7
23
23,0
118
23,6
ợ ỹ th m m cho h c viên ch a phù h p ệ ứ Do tri th c th m m văn hoá ngh ư ư ậ ủ ọ thu t c a h c viên ch a sâu và ch a ặ ẽ ệ ố có tính h th ng ch t ch ư ự ự ọ ch a th c s tích c c, t Do h c viên ưỡ ự ọ ậ tu d giác h c t p, t ỹ ệ ề ặ ẩ luy n v m t th m m
193
ướ
ỹ ủ
ứ
ọ
ể
ẩ
ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên
đào t oạ sĩ quan quân đ iộ
16. Xu h hi n nay
Xu h
ệ S TT
ẩ
ể ng phát tri n ỹ
Giáo viên % SL
Cán b q.lýộ % SL
ộ Cán b p.ban SL
%
T ng sổ SL
ố %
ướ ứ ế
ẩ
ắ
1
129
51,6
63,3
66
66,0
290
58,0
95
ế
ẩ
ầ ủ ụ
2
46,8
54,7
44
44,0
243
48,6
82
117
ườ
ắ
ẹ ế ố
3
162
64,8
46,7
32
32,0
264
52,8
70
4
9
3,6
1,3
3
3,0
14
2,8
2
ỹ
ẩ văn hoá th m ự
ế
ế
ữ ạ ộ
ẩ
5
80
32,0
41,3
47
47,0
189
37,8
62
ế
ồ ậ
ẩ
6
95
38,0
41,3
48
48,0
205
41,0
62
ẩ ẩ ớ
ẩ ả
ộ
7
43
17,2
15
10,0
7
7,0
65
13,0
ỹ ệ ỹ ụ ố
ủ ố ẹ ủ
ả
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ẩ
phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ả i pháp có tính kh thi ệ
ý th c th m m ắ ỹ ớ ữ G n g n k t gi a th m m v i ứ ể ự quân s trong phát tri n ý th c ẩ ỹ ủ ọ th m m c a h c viên ắ ữ ẩ G n k t gi a yêu c u c a th m ỹ ự ớ ỹ m quân s v i giáo d c th m m ở nhà tr ng ự ọ Coi tr ng nguyên t c quân s , ẩ xem nh y u t văn hoá th m mỹ ế ố ọ Chú tr ng y u t ờ m , tách r i quân s ắ ầ Thi u g n k t gi a yêu c u ỹ ớ ọ ậ th m m v i ho t đ ng h c t p, ệ ủ ọ rèn luy n c a h c viên ế ố ợ ộ h p Thi u đ ng b các y u t ỹ ứ thành nh n th c th m m tình ỹ ả c m th m m ý chí th m m ầ Có kh năng l ch chu n v i thu n phong m t c c a dân t c và ề truy n th ng t t đ p c a QĐ cách m ngạ ữ 17. Nh ng gi ạ t o sĩ quan hi n nay
ả
S TT
Giáo viên % SL
Cán b q.lýộ % SL
ộ Cán b p.ban SL
%
T ng sổ SL
ố %
ả
ặ
? ơ ả Các gi i pháp c b n ườ ự ẹ ự
1
152
60,8
110
73,3
98,0
360
72,0
98
ườ
ẩ ng đ i s ng th m
2
170
68,0
118
78,7
76,0
364
72,8
76
ỹ
ọ
ệ ứ ẹ
3
167
66,8
92
61,3
60,0
319
63,8
60
ẩ
4
65
26,0
56
37,3
38,0
159
31,8
38
ệ
ỉ
5
50
20,0
42
28,0
36
36,0
128
25,6
ỹ
6
72
28,8
44
29,3
30
30,0
146
29,2
ng th c giáo d c th m m
ầ
Xây d ng môi tr ng c nh quan theo tiêu chí cái đ p d a trên đ c thù ủ ng c a nhà tr ờ ố ấ ượ Nâng cao ch t l ạ m cho h c viên đào t o sĩ quan ử ự ố Xây d ng các m i quan h , ng x , ế giao ti p theo tiêu chí cái đ p, phù ự ự ợ ớ h p v i chu n m c quân s ư ệ ự Xây d ng nhà văn hoá, th vi n,… ẹ hi n nay theo tiêu chí cái đ p ủ ệ ố Phát huy vai trò c a h th ng lãnh ứ ổ ả ạ đ o, ch huy, qu n lý và t ch c ề ầ qu n chúng v công tác văn hoá, th m mẩ ủ ộ Phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo ộ ổ ự viên trong xây d ng n i dung, đ i ỹ ụ ẩ ứ ươ ớ m i ph ạ ụ theo m c tiêu, yêu c u đào t o
ạ ộ
7
88
35,2
50
33,3
44
44,0
182
36,4
ỹ ọ ậ
8
64
25,6
38
25,3
26
26,0
128
25,6
ậ
ế
9
53
21,2
40
26,7
35
35,0
128
25,6
ẩ ọ ỉ ệ
10
66
26,4
44
29,3
20
20,0
130
26,0
ẩ ỹ ủ ọ
ẩ
ộ ả ộ Phát huy vai trò đ i ngũ cán b qu n ổ ứ lý trong t ch c các ho t đ ng giáo ỹ ọ ụ ẩ d c th m m h c viên ế ố ẩ ọ Chú tr ng y u t th m m trong xây ơ ụ ộ ự d ng đ ng c , m c đích h c t p, rèn ệ ủ ọ luy n c a h c viên ế ả Nâng cao kh năng nh p thân, ti p ỹ ị bi n các giá tr văn hoá th m m ủ ả thành YTTM c a b n thân h c viên ự ự ề Nâng cao năng l c t đi u ch nh theo ả ỹ tiêu chí th m m , ph n bi n, sáng ạ t o th m m c a h c viên
194
195
Ế
Ỹ
Ẩ
Ứ
Ả Ề
Ể
Ẩ
Ứ
Ộ
Ệ
Ệ
ố ớ ọ ườ
ị ề
ườ
ọ
ị
10 H c vi n, tr
Tr
Đ n v đi u tra: ườ
ườ
ng sĩ quan (1. ụ ng Sĩ quan L c quân 2; 4. Tr
ệ
ệ
ọ
ọ
ụ ụ Ph l c 4 Ộ Ọ Ề K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V Ý TH C TH M M VÀ Ạ Ọ Ỹ Ủ PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY (Đ i v i h c viên) ệ ơ ườ ụ ng Sĩ quan L c quân 1; 3. Tr ọ ự
ệ
ệ
ệ
ọ
ỹ
ng Sĩ quan chính tr ; 2. ng Sĩ quan Thông Tr ả ệ tin; 5. H c vi n Biên phòng; 6. H c vi n Phòng không Không quân; 7. H c vi n H i quân; 8. H c vi n K thu t quân s ; 9. H c vi n H u c n; 10. H c vi n Quân y) ạ
ề ng đi u tra:
ọ ậ ọ h c viên đào t o sĩ quan năm th 1, 2, 3, 4. ọ
ậ ầ ứ ỗ
ứ
ọ
ề ng đi u tra: ể
ừ
ế
ề
1200 (h c viên năm th 1, 2, 3, 4 m i năm 30 h c viên) (T tháng 10 năm 2013 đ n tháng 02 năm 2015)
ọ ố ượ Đ i t ố ượ S l ờ Th i đi m đi u tra:
ồ
ọ
ộ 1. Lý do đ ng chí ch n làm sĩ quan quân đ i
Năm th 1ứ % SL
Năm th 2ứ % SL
Năm th 3ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
T ng sổ SL
ố %
ụ
1
65
21,7
68
22,7
79
26,3
77
25,7
289
24,1
ề
ệ
2
77
25,7
79
26,3
76
25,3
75
25,0
307
25,6
ng thu n l
3
45
15,0
63
21,0
63
21,0
69
23,0
240
20,0
4
37
12,3
32
10,7
31
10,3
38
12,7
138
11,5
S ứ ộ ể ệ TT M c đ th hi n ộ ộ Do yêu thích B đ i C Hồ Có ngh nghi p và thu ị ậ ổ nh p n đ nh ậ ợ ườ Có môi tr i đ ể h c t p và phát tri n ể ọ ậ tài năng ớ ợ Phù h p v i tính cách, năng l c ự
ướ
9,0 4,7
ố ẹ ị ng 5 Do b m đ nh h ả ạ 6 Do b n bè khuyên b o 7 Khác
34 21 4
39 24 13
30 19 2
10,0 6,3 0,7
130 78 19
10,8 6,5 1,6
11,3 7,0 1,3 ắ ừ
ậ
ả
ố
ưở ứ ộ ể
S TT
13,0 8,0 4,3 ng thành, c m nh n sâu s c t Năm th 2ứ % SL
Năm th 1ứ % SL
27 14 0 ộ ọ ậ khi nh p ngũ, h c t p trong quân đ i Năm th 4ứ T ng sổ % SL
ậ Năm th 3ứ % SL
SL
%
ậ
1
21
7,0
17
5,7
11
3,7
12
4,0
5,1
61
2
28
9,3
23
7,7
10
3,3
8
2,7
5,8
69
ồ
3
72
24,0
77
25,7
75
25,0
78
26,0
25,2
302
4
77
25,7
80
26,7
82
27,3
89
29,7
27,3
328
ố
ệ
5
43
14,3
48
16,0
50
16,7
57
19,0
16,5
198
6
40
13,3
45
15,0
47
15,7
51
17,0
15,3
183
ữ 2. Nh ng tr M c đ th hi nệ ị ứ Nh n th c chính tr ộ ượ c nâng xã h i đ lên Tăng thêm tình yêu ớ ố đ i v i gia đình, ấ ươ ng, đ t quê h cướ n ồ Tình đ ng chí, đ ng ộ ắ đ i sâu s c ượ ệ Đ c rèn luy n và ề ưở ng thành v tác tr ố ố i s ng phong, l ế ề S ng có n n n p, làm vi c chính quy, ệ ấ ờ nào vi c n y gi ữ ạ ữ Ch ng ch c, v ng ơ vàng h n trong
ộ ố cu c s ng ộ ố Cu c s ng gò bó, 7 ắ kh t khe 8 Khác
11 8
3,7 2,7
6 4
2,0 1,3
5 2
1,7 0,7
4 1
1,3 0,3
26 15
2,2 1,3
196
ề
ệ
ạ
ầ ủ ọ
ệ
ạ
ố
ư ẹ ẹ 3. V nhu c u thích cái đ p, t o ra cái đ p và đ a vào h c t p, rèn luy n và sinh ộ ho tạ c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi Năm th 2ứ
ọ ậ ệ t Nam hi n nay Năm th 4ứ
Năm th 3ứ
Năm th 1ứ
T ng sổ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
SL
%
%
SL
%
%
%
SL
SL
SL
ấ
S T T 1
R t thích
93
31,0
29,7
95
31,7
31,2
32,3
374
2
Thích
127
42,3
45,3
132
44,0
44,1
44,7
529
ngườ Bình th 3 4 Không thích 5 Khó đánh giá
79 0 1
26,3 0 0,4
25,0 0 0
73 0 0
24,3 0 0
24,6 0 0,1
23,0 0 0
300
100.0
100.0
300
100.0
100.0
100.0
T ngổ
296 0 1 120 0
89 13 6 75 0 0 30 0
97 13 4 69 0 0 30 0
ẩ
ề ả
ỹ ủ ọ
ả
ạ
ỹ
ệ ẩ 4. V c m xúc th m m và tình c m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay S
ố
T ng sổ
Năm th 1ứ
Năm th 2ứ
Năm th 3ứ
Năm th 4ứ
T
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
T
12
1 M nhạ
84
28,0
32,3
103
34,3
42,3
411
34,3
97
7
16
15
2
Bình th
ngườ
155
51,7
54,7
170
56,7
52,7
647
53,9
4
8
3
Th ờ ơ
39
13,0
7,0
16
5,3
2,0
6,8
82
21
6
4 Khó đánh giá
22
7,3
6,0
11
3,7
3,0
5,0
60
18
9
120
30
30
300
100,0
100,0
300
100,0
100,0
100,0
T ngổ
0
0
0
ề
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ệ
ẩ
ạ
ẩ
ỹ
5. V tri th c th m m và quan đi m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay ố
T ng sổ
Năm th 1ứ
Năm th 2ứ
Năm th 4ứ
Năm th 3ứ
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
S T T
%
%
ữ 1 V ng vàng
SL 0
% 0
SL 0
% 0,3
SL 1
% 0,1
2 Khá
91
30.3
43,0
135
45,0
46,3
494
41,2
3
Trung bình
124
41.4
39,0
123
41,0
44,0
496
41,3
4 Kém 5 Khó đánh giá
64 21
21.3 7.0
12,0 6,0
27 15
9,0 5,0
5,4 4,0
143 66
11,9 5,5
SL 0 12 9 11 7 36 18
SL 1 13 9 13 2 16 12
300
100.0
100.0
300
100.0
100.0
100.0
T ngổ
120 0
30 0
30 0
197
ề ị ế
ẩ
ỹ
ỹ ủ ọ
ạ
6. V th hi u th m m và lý t
ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay
ố
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
ệ T ng sổ SL
%
ưở Năm th 1ứ % SL
ẩ Năm th 2ứ % SL
Năm th 3ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
S T T
14
11
1
Lành m nh ạ
98
32,7
39,0
125
41,7
48,0
484
40,3
4
7
14
17
ườ
2 Bình th
ng
186
62,0
58,7
169
56,3
49,3
679
56,6
8
6
ế
ạ
3
Thi u lành m nh
7
2,3
1
0,3
0,7
10
0,8
2
0
4 Khó đánh giá
9
3,0
5
1,7
2,3
2,0
2,3
300
100.0
100.0
300
100.0
100.0
100.0
T ngổ
27 120 0
6 30 0
7 30 0
198
ỹ ủ ọ
ộ
ẩ
ạ
ứ
ệ
ố
t Nam hi n nay ứ
ọ
ạ
ỹ ủ
Năm th 3ứ % SL
Năm th 2ứ % SL
Năm th 1ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
T ng sổ SL
%
7. Vai trò phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân dân Vi S T T
ể
ơ ả ủ ệ
135
45,0
49,0
149
49,7
50,0
581
48,4
1
ạ
14 7
15 0
147
49,0
51,0
164
54,7
90,0
734
61,2
2
15 3
27 0
ườ
ể
ố
119
39,7
40,3
127
42,3
43,0
496
41,3
3
12 1
12 9
154
51,3
53,3
212
70,7
90,7
798
66,5
4
16 0
27 2
ứ
ọ
ể
ẩ
ạ
ể ệ ẩ ể Vai trò phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ụ ộ ộ M t n i dung c b n c a m c tiêu phát tri n toàn di n nhân ọ cách h c viên đào t o sĩ quan quân đ iộ ấ ượ ầ ng Góp ph n nâng cao ch t l ụ ạ ị ạ giáo d c đào t o và tôn t o v ộ ế ủ ộ th c a đ i ngũ sĩ quan quân đ i ả ề i sĩ quan N n t ng đ ng ộ ươ t ng lai s ng hành đ ng theo tiêu chí cái đ pẹ ơ ở ể ế ụ C s đ ti n hành giáo d c ỹ ạ ổ ứ ẩ ch c các ho t th m m và t ỹ ở ơ ị ơ ở ẩ ộ đ ng th m m đ n v c s ườ ng sau khi ra tr ự ầ
ế
ỹ ủ t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
8.Đánh giá s c n thi ệ hi n nay S ứ ộ ể ệ TT M c đ th hi n 1 2 3 4
Năm th 1ứ % SL 36,0 108 61,7 185 1,3 4 1,0 3 100.0 300
Năm th 2ứ % SL 31,7 95 66,0 198 1,0 3 1,3 4 100.0 300
Năm th 4ứ % SL 32,7 98 64,7 194 0,6 2 2,0 6 100.0 300
ố % 33,3 64,5 0,8 1,4 100.0
ấ ầ R t c n ế ầ C n thi t Không c nầ Khó đánh giá T ngổ
ị ế
T ng sổ Năm th 3ứ SL % SL 399 32,7 98 774 65,7 197 10 0,3 1 17 1,3 4 1200 100.0 300 ẩ ả ế ả xúc, tình c m và th hi u th m m
ỹ
ệ
ố
Năm th 1ứ
Năm th 2ứ
Năm th 3ứ
Năm th 4ứ
ữ
SL
SL
%
%
SL
%
%
T ng sổ SL
%
SL
ộ ố ườ ữ th 9. Nh ng nhân t ng xuyên tác đ ng đ n c m ạ ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan hi n nay S T T
1
148
46,7
134
44,7
43,0
551
45,9
49,3
14 0
12 9
ệ
2
130
45,3
128
42,7
40,0
514
42,8
43,3
13 6
12 0
ấ
ộ ẩ
ỹ
3
126
39,3
120
40,0
41,3
488
40,7
42,0
11 8
12 4
ế
ệ
32,7
404
98
33,7
36,7
110 ườ
102 ỹ ế
34,0 ứ
94 ẩ
ẩ
31,3 ỹ ủ ọ ng văn hoá th m m đ n ý th c th m m c a h c
ế ộ ố tác đ ng đ n Nh ng nhân t ỹ ẩ ả ả c m xúc, tình c m th m m ệ ố ẩ ị H th ng giá tr văn hoá th m ườ ỹ ừ ả ng c nh quan môi tr m t ệ ngứ ố ệ ố H th ng các m i quan h xử theo h chu n chânthi n ệ ẩ m ỹ Tính ch t, trình đ th m m ạ ộ trong các ho t đ ng ố ế t ch nhà văn H th ng thi 4 ả ư ệ hoá, th vi n, b o tàng,… ộ ứ ộ ủ 10. M c đ tác đ ng c a môi tr ệ ạ viên đào t o sĩ quan hi n nay S ứ ộ ể ệ TT M c đ th hi n 1 M nhạ ngườ Bình th 2 ạ ư Ch a m nh 3 iả ờ Khó tr l 4
Năm th 1ứ % SL 4,3 13 47,7 143 43,0 129 5,0 15 100.0 300
Năm th 2ứ % SL 4,7 14 48,3 145 40,3 121 6,7 20 100.0 300
Năm th 3ứ % SL 6,3 19 47,7 143 39,0 117 7,0 21 100.0 300
Năm th 4ứ % SL 5,0 15 48,0 144 39,7 119 7,3 22 100.0 300
T ng sổ SL 61 575 486 78 1200
ố % 5,1 47,9 40,5 6,5 100.0
T ngổ
199
ủ
ườ
ế ng đ n
ứ ẩ
ứ ộ ể
ạ ỹ ủ ọ
ố
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
ấ
ỉ ứ ơ 11. M c đ quan tâm c a lãnh đ o ch huy và các c quan ch c năng nhà tr ệ đào t o sĩ quan hi n nay phát tri n ý th c th m m c a h c viên S Năm th 3ứ T % SL T ọ 2,7 8 1 R t chú tr ng, quan tâm
Năm th 1ứ % SL 1,0 3
T ng sổ SL 23
% 1,9
46,3
158
52,7
51,0
576
48,0
ọ 2 Chú tr ng, quan tâm
126
42,0
46,7
123
41,0
45,3
551
45,9
3
152
50,6
3,0 1,7
7 4
2,3 1,3
1,0 1,0
2,5 1,7
ự ư Ch a dành s quan tâm nhi u ề 4 Không rõ 5 Khó đánh giá
11 8
3,7 2,7
100.0
300
100.0
100.0
100.0
300
100.0
T ngổ
ạ Năm th 2ứ % SL 7 2,3 13 9 14 0 9 5 30 0
Năm th 4ứ % SL 1,7 5 15 3 13 6 3 3 30 0
30 20 120 0
ộ ả
ỹ c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và l c l
ự ượ ng
ở
ụ 12. Công tác giáo d c th m m ườ hi n nay nhà tr chuyên trách
ẩ ng
ứ ộ ể ệ
S TT M c đ th hi n
ng
1 2 3 4 5 6
ủ ộ ệ Năm th 1ứ SL % 0 13 43 152 85 7 300
4,3 14,4 50,7 28,3 2,3 100.0
Năm th 2ứ SL % 0 17 42 145 92 4 300
5,7 14,0 48,3 30,7 1,3 100.0
Năm th 3ứ SL % 0 15 46 154 81 4 300
5,0 15,3 51,4 27,0 1,3 100.0
Năm th 4ứ SL % 0 14 55 139 90 2 300
4,7 18,3 46,3 30,0 0,7 100.0
T ng sổ SL 0 59 186 590 348 17 1200
ố % 0 4,9 15,5 49,2 29,0 1,4 100.0
ấ ố R t t t T tố Khá t t ố ườ Bình th ư ố t Ch a t Khó đánh giá T ngổ
ạ ộ
ọ ậ
ỹ
th m m vào các ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c
ệ ủ ọ viên đào
T ng sổ
Năm th 1ứ % SL 7,3 22 58,7 176
Năm th 2ứ % SL 10,7 32 60,3 181
Năm th 3ứ % SL 12,4 37 58,0 174
Năm th 4ứ % SL 9,7 29 59,0 177
SL 120 708
ố % 10,0 59,0
91 11 300
30,3 3,7 100.0
78 9 300
26,0 3,0 100.0
82 7 300
27,3 2,3 100.0
89 5 300
29,6 1,7 100.0
340 32 1200
28,3 2,7 100.0
ứ ộ ư ế ố ẩ 13. M c đ đ a y u t ạ ệ t o sĩ quan hi n nay S ứ ộ ể ệ TT M c đ th hi n ườ ng xuyên Th 1 ư Có nh ng còn ít 2 Ch a cóư 3 4 Khó đánh giá T ngổ
ứ
ự
ươ
ụ ị
ữ ộ
ướ
ng th c giáo d c, đ nh h
ẩ
ấ
ợ 14. S phù h p gi a n i dung, ph ầ ỹ ủ ọ c u th m m c a h c viên và m c tiêu giáo d c toàn di n S ứ ộ ể ệ TT M c đ th hi n ợ R t phù h p 1 Phù h p ợ 2 ợ ư 3 Ch a phù h p 4 Khó đánh giá
ụ Năm th 1ứ % SL 5,7 17 57,7 173 32,3 97 4,3 13
ụ Năm th 2ứ % SL 3,7 11 52,7 158 37,3 112 6,3 19
ệ c a nhà tr ủ Năm th 3ứ % SL 4,3 13 44,7 134 44,0 132 7,0 21
ỹ ớ ẩ ng th m m v i nhu ườ ệ ng hi n nay Năm th 4ứ % SL 2,3 7 41,0 123 47,7 143 9,0 27
T ng sổ SL 48 588 484 80
ố % 4,0 49,0 40,3 6,7
300
100.0
300
100.0
300
100.0
300
100.0
1200
100.0
T ngổ
200
201
ạ
ệ
ề
ề
nhà tr
ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan
T ng sổ
S TT
15. Vai trò các ph ướ ẩ ị đ nh h ứ ộ ể M c đ th hi nệ t ố ng
4,3 56,7 32,3 1,7 5,0
16 176 90 7 11
1 2 3 4 5
ụ ươ ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên truy n, giáo d c, ỹ ở ọ ạ Năm th 3ứ Năm th 2ứ Năm th 1ứ SL SL % SL % 14 5,3 13 180 58,7 170 89 30,0 97 8 2,3 5 9 15 3,7 300 300 100.0 300 100.0
ệ ườ hi n nay ng Năm th 4ứ % SL % 3,3 10 4,7 59,4 178 60,0 29,0 87 29,6 3,0 9 2,7 3,0 5,3 16 100.0 300 100.0
SL 53 704 363 29 51 1200
Phát huy t ườ Bình th ả ệ ư Ch a hi u qu Kém Khó đánh giá T ngổ
ấ ấ ể ở
ộ
ệ
ộ ệ
ố % 4,4 58,7 30,2 2,4 4,3 100.0 ẹ ủ 16. Tính tích c c h c t p, rèn luy n ph n đ u đ tr thành m t nhân cách đ p c a ng
ự ọ ậ i sĩ quan quân đ i hi n nay ứ ộ ể
S TT
ấ
Năm th 4ứ % SL % 10,3 31 12,3 42,0 126 42,7 37,7 113 37,3 9,7 29 7,7 0,3 1 0
T ng sổ SL 134 468 481 111 6
1 2 3 4 5
Năm th 1ứ SL 34 110 120 33 3 300
ườ M c đ th hi nệ ự R t tích c c Tích c cự ườ ng Bình th ự ư Ch a tích c c Khó đánh giá T ngổ
Năm th 3ứ SL 37 128 112 23 0 300 ể
100.0 300 100.0 1200 ứ
ỹ ủ ọ
ạ
ữ
% 11,3 36,7 40,0 11,0 1,0 100.0 ế làm h n ch quá trình
Năm th 2ứ % SL 10,7 32 34,6 104 45,3 136 8,7 26 0,7 2 100.0 300 ẩ phát tri n ý th c th m m c a h c viên
ố % 11,2 39,0 40,0 9,3 0,5 100.0
ạ
ữ
ố ệ ạ
S TT
Năm th 2ứ Năm th 1ứ SL % SL %
Năm th 3ứ SL
Năm th 4ứ % SL %
T ng sổ SL
ố %
ườ
138
46,0
154
51,3
169
56,3
150
50,0
611
50,9
1
ư
2
167
55,7
153
51,0
162
54,0
159
53,0
641
53,4
ẩ ẩ
ệ ố ử ữ ự
ệ
ươ
ề
3
129
43,0
121
40,3
102
34,0
97
32,3
449
37,4
ề
ộ
ị
4
115
38,3
126
42,0
142
47,3
157
52,3
540
45,0
ẫ
ẩ
ộ
ứ
5
67
22,3
49
16,3
61
20,3
73
24,3
250
20,8
ạ ộ ị
ỹ
ệ
6
79
26,3
88
29,3
65
21,7
53
17,7
285
23,8
7
95
31,7
102
34,0
113
37,7
107
35,7
417
34,8
17. Nh ng nhân t đào t o sĩ quan hi n nay ế ố Nh ng nhân t làm h n ch ỹ ứ ẩ ể phát tri n ý th c th m m ủ ả ng c a Do c nh quan, môi tr ị ứ ườ ng hàm ch a giá tr văn nhà tr ỹ ư ấ ẩ hoá và tính ch t th m m ch a ự ấ ư ự ự ạ cao, ch a th c s t o ra s h p ọ ỹ ẫ ẩ d n th m m cho h c viên ệ ố Do h th ng các m i quan h ế ứ ng x , giao ti p ch a phù ự ặ ợ h p gi a m t chu n m c ự ặ quân s và m t chu n m c ẹ ủ c a cái đ p văn hoá, thư ệ ố Do h th ng nhà ệ ả ng ti n vi n, b o tàng,… ph ư ạ truy n thông đ i chúng ch a ế phát huy h t vai trò tuyên ỹ ụ ẩ truy n, giáo d c th m m ộ giáo viên Do đ i ngũ cán b , ụ xem nhẹ m t ặ giáo d c, đ nh ọ ỹ ẩ ướ h ng th m m cho h c viên ề ặ ư ươ ng m u v m t và ch a g ọ ỹ th m m cho h c viên noi theo ứ ổ ươ ng th c t Do n i dung, ph ẩ ỹ ch c ho t đ ng th m m và ụ ỹ ẩ ướ ng th m m giáo d c, đ nh h ợ ư ọ cho h c viên ch a phù h p ứ ẩ Do tri th c th m m , văn hoá ậ ủ ọ ư ngh thu t c a h c viên ch a ệ ố ư sâu & ch a có tính h th ng ch t chặ ẽ ọ Do h c viên ự ự c c, t
ư ự ự ọ ậ giác h c t p, t
ch a th c s tích ự tu
ề ặ ệ rèn luy n v m t
ự ưỡ ng, t d ỹ th m mẩ
202
ướ
ỹ ủ
ứ
ọ
ể
ẩ
ng phát tri n ý th c th m m c a h c viên
đào t oạ sĩ quan quân đ iộ
ệ
18. Xu h hi n nay Xu h
S TT
Năm th 1ứ % SL
Năm th 2ứ % SL
Năm th 3ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
T ng sổ SL
ố %
ẩ ữ
ể ng phát tri n ỹ ẩ
1
49,7
125
41,7
113
37,7
121
40,3
508
42,3
ứ
ỹ ủ
ướ ứ ế ự ẩ
149
ữ
ầ
2
39,0
132
44,0
143
47,7
137
45,7
529
44,1
117
nhà tr
ự ớ ườ ng ắ
182
ẹ ế ố
3
60,7
169
56,3
126
42,0
96
32,0
573
47,8
ý th c th m m ỹ ắ ắ G n g n k t gi a th m m ể ớ v i quân s trong phát tri n ọ ý th c th m m c a h c viên ế ắ ủ G n k t gi a yêu c u c a ụ ỹ ẩ th m m quân s v i giáo d c ỹ ở ẩ th m m ự ọ Coi tr ng nguyên t c quân s , ẩ xem nh y u t văn hoá th m mỹ
ế
2
0,7
1
0,3
3
1,0
1
0,3
7
0,6
ẩ
văn hoá ự
ế
5
94
31,3
52
17,3
63
21,0
75
25,0
284
23,7
ế
ẩ
ồ ậ
6
74
24.7
69
23,0
82
27,3
88
29,3
313
26,1
ỹ
ẩ
ẩ ả
ầ
7
23
7,7
15
5,0
10
3,3
21
7,0
69
5,8
ề
ả
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ẩ
phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào
ố ọ 4 Chú tr ng y u t ỹ ờ th m m , tách r i quân s ữ ắ ầ ế Thi u g n k t gi a yêu c u ọ ạ ộ ỹ ớ ẩ th m m v i ho t đ ng h c ệ ủ ọ ậ t p, rèn luy n c a h c viên ế ố ợ ộ Thi u đ ng b các y u t h p ỹ ứ thành nh n th c th m m tình ỹ ả c m th m m ý chí th m m ớ ẩ ệ Có kh năng l ch chu n v i ỹ ụ ủ thu n phong m t c c a dân ố ẹ ủ ố ộ t c và truy n th ng t t đ p c a QĐ cách m ngạ ữ 19. Nh ng gi ạ t o sĩ quan hi n nay ả
S TT
Năm th 1ứ % SL
Năm th 2ứ % SL
Năm th 3ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
T ng sổ SL
ố %
1
145
48,3
123
41,0
105
35,0
131
43,7
504
42,0
2
107
35,7
91
30,3
89
29,7
67
22,3
354
29,5
ờ ố ng đ i s ng đào t o sĩạ
ự
129
3
43,0
142
47,3
159
53,0
161
53,7
591
49,3
ự
ế ợ ớ ự
55
18,3
40
13,3
47
15,7
62
20,7
204
17,0
ứ
43
5
14,3
38
12,7
53
17,7
49
16,3
183
15,3
ươ
32
6
10,7
41
13,7
37
12,3
59
19,7
169
14,1
ụ ầ
ả
68
7
22,7
91
30,3
77
25,7
83
27,7
319
26,6
ỹ
ụ ẩ ọ ự
ơ ụ
54
8
18,0
62
20,7
49
16,3
56
18,7
221
18,4
ả i pháp có tính kh thi ệ ơ ả Các gi i pháp c b n ườ ả ự ng c nh quan Xây d ng môi tr ặ ẹ ự theo tiêu chí cái đ p d a trên đ c ườ ủ thù c a nhà tr ng ấ ượ Nâng cao ch t l ọ ỹ ẩ th m m cho h c viên quan ệ ứ ố Xây d ng các m i quan h , ng ẹ ử x , giao ti p theo tiêu chí cái đ p, ự ẩ phù h p v i chu n m c quân s ư ệ 4 Xây d ng nhà văn hoá, th vi n, ẹ ả b o tàng…theo tiêu chí cái đ p ỉ ạ ủ Phát huy vai trò c a lãnh đ o, ch ầ ổ ả ch c qu n huy, qu n lý &t ẩ ề chúng v công tác văn hoá, th m mỹ ủ ộ Phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo ổ ộ ự viên trong xây d ng n i dung, đ i ẩ ứ ớ ng th c giáo d c th m m i ph ụ ỹ m theo m c tiêu, yêu c u đào t o ạ ộ ộ Phát huy vai trò đ i ngũ cán b ạ ộ ổ ứ ch c ho t đ ng qu n lý trong t ọ ỹ giáo d c th m m cho h c viên ế ố ẩ Chú tr ng y u t th m m trong ọ ộ xây d ng đ ng c , m c đích h c ệ ủ ọ ậ t p, rèn luy n c a h c viên
ế
ậ ẩ
9
43
14,3
39
13,0
33
11,0
54
18,0
169
14,1
ủ ả
10
56
18,7
78
26,0
82
27,3
90
30,0
306
25,5
ạ
ả Nâng cao kh năng nh p thân, ỹ ị ế ti p bi n giá tr văn hoá th m m ọ thành YTTM c a b n thân h c viên ự ự ề ỉ đi u ch nh Nâng cao năng l c t ả ỹ ẩ theo tiêu chí th m m , ph n ỹ ủ ọ ẩ ệ bi n, sáng t o th m m c a h c viên
203
204
ụ ụ Ph l c 5
Ộ Ọ
Ả Ề Ẩ Ỹ Ủ Ạ
Ộ Ệ
Ọ Ệ ộ ọ ạ
ộ
ầ
ẩ
ệ t
ọ
ổ
ố
Giáo viên, cán bộ
H c viên
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
SL
%
SL
%
SL
%
ấ
1
R t thích
70
14,0
374
31,2
444
26,1
2
Thích
266
53,2
529
44,1
795
46,7
3
Bình th
154
30,8
296
24,6
450
26,5
4
ngườ Không thích
0
0
0
0
0
0
5
10 500
1 1200
0,1 100,0
11 1700
0,7 100,0
Khó đánh giá T ngổ
Ế K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C Ứ Ề V Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY (Giáo viên, cán b , h c viên) ỹ ủ ọ ề 5.1. V nhu c u th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi ệ Nam hi n nay
ỹ ủ ọ
ạ
ẩ
ẩ
ỹ
2,0 100,0 ả
ệ
ệ
ề ả 5.2. V c m xúc th m m và tình c m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ộ Quân đ i nhân Vi
t Nam hi n nay
ọ
ổ
ố
M c đ th
ứ ộ ể
Giáo viên, cán b ộ
H c viên
T ng s
STT
hi nệ
SL
%
%
SL
SL
%
140
28,0
34,3
551
411
32,4
ngườ
297
59,4
53,9
941
647
55,6
3
51
10,2
6,8
132
82
7,8
4
12
2,4
5,0
72
4,2
1 M nhạ Bình th 2 Th ờ ơ Khó đánh giá T ngổ
500
100,0
100,0
1700
100,0
60 120 0
ề
ỹ ủ ọ
ứ
ể
ạ
ẩ
ỹ
ẩ ệ
ệ
5.3. V tri th c th m m và quan đi m th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ộ Quân đ i nhân Vi
t Nam hi n nay
ọ
ổ
ố
Giáo viên, cán bộ
H c viên
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
SL
%
SL
%
SL
%
ữ
1
V ng vàng
59
11,8
1
0,1
60
3,5
2
Khá
121
24,2
494
41,2
615
36,2
3
Trung bình
250
50,0
496
41,3
746
43,9
4
Kém
67
13,4
143
11,9
210
10,3
5
Khó đánh giá
3
0,6
66
5,5
69
4,1
500
100,0
100,0
1700
1200
205
ề ị ế
ỹ ủ ọ
ạ
ưở
100,0 ẩ ng th m m c a h c viên đào t o sĩ quan
T ngổ 5.4. V th hi u th m m và lý t ộ Quân đ i nhân Vi
ỹ ẩ ệ t Nam
ổ
ọ
Giáo viên, cán b ộ
T ng s
STT
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
1 2 3 4
SL 265 167 43 25 500
% 53,0 33,4 8,6 5,0 100,0
H c viên % 40,3 56,6 0,8 2,3 100,0
SL 484 679 10 27 1200
SL 749 846 53 52 1700
ố % 44,1 49,8 3,1 3,0 100,0
Lành m nh ạ ườ Bình th ng ạ ế Thi u lành m nh Khó đánh giá T ngổ
Ế
Ả Ề
Ộ Ọ Ề
Ế
Ự Ầ
Ỹ Ủ
Ứ
Ẩ
Ể
Ạ
Ệ
ộ ọ ỹ ủ ọ
ứ
ề
ể
ạ
ẩ
ệ
ệ
ụ ụ Ph l c 6 K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V VAI TRÒ VÀ Ọ S C N THI T PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN Ệ Ộ ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY (Giáo viên, cán b , h c viên) 6.1. V vai trò phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân ộ đ i nhân dân Vi
t Nam hi n nay
ọ
ổ
ố
ẩ
H c viên
T ng s
ỹ
Giáo viên, cán b ộ
ứ ạ
S TT
ể Vai trò phát tri n ý th c th m m ủ ọ c a h c viên đào t o sĩ quan
SL
%
SL
%
SL
%
ộ
ộ
ủ
ể
ơ ả ệ
270
54,0
581
48,4
851
50,0
1
ọ
ầ
301
60,2
734
61,2
1035
60,9
2
ể
i sĩ quan t
ụ ế ủ ộ ề ả ố
336
67,2
496
41,3
832
48,9
3
4
246
49,2
798
66,5
1044
61,4
ọ
ạ
ẩ
ỹ ủ t phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan ệ
ụ M t n i dung c b n c a m c tiêu phát tri n toàn di n nhân cách ộ ạ h c viên đào t o sĩ quan quân đ i ấ ượ ng Góp ph n nâng cao ch t l ị ạ ạ giáo d c đào t o và tôn t o v ộ th c a đ i ngũ sĩ quan quân đ i ươ ườ N n t ng đ ng ng ộ lai s ng hành đ ng theo tiêu chí cái đ pẹ ụ ế ơ ở ể đ ti n hành giáo d c C s ộ ứ ẩ ạ ổ ỹ th m m và t ch c ho t đ ng ị ơ ở ỹ ở ơ ẩ th m m đ n v c s sau khi ườ ng ra tr ế ự ầ 6.2. S c n thi ộ Quân đ i nhân Vi
ể ứ t Nam hi n nay
ọ
ổ
ệ Giáo viên, cán b ộ
T ng s
STT
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
SL 152 283 62
% 30,4 56,6 12,4
H c viên % 33,3 64,5 0,8
SL 399 774 10
SL 551 1057 72
ố % 32,4 62,2 4,2
1 2 3
ấ ầ R t c n ế ầ t C n thi Không c nầ
4
3 500
0,6 100,0
17 1200
1,4 100,0
20 1700
1,2 100,0
Khó đánh giá T ngổ
206
207
ƯỜ
ụ ụ Ph l c 7 Ộ Ọ Ề Ứ
Ả Ề Ế
Ủ Ỹ Ủ
Ọ
Ẩ
Ể
Ạ
Ệ
Ế NG K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V VAI TRÒ C A MÔI TR VĂN HÓA Đ N PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN Ệ Ộ ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY (Giáo viên, cán b , h c viên)
ị ế
ữ
ẩ ng xuyên tác đ ng đ n c m xúc, tình c m và th hi u th m
ộ ọ ế ả ệ
ệ
ỹ ủ ọ
ố ườ th ạ
ả t Nam hi n nay
ộ ộ Giáo viên, cán b ộ
ố
Các nhân t
ố chi ph i
SL
ọ H c viên % SL
ổ T ng s SL
ố %
%
ị
268
53,6
551
45,9
819
48,2
ườ
ệ ố ỹ ừ ả ệ ố
ệ
347
2
69,4
514
42,8
888
52,2
7.1. Nh ng nhân t m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi S T T ẩ 1 H th ng giá tr văn hoá th m ng c nh quan môi tr m t ệ ngứ ố H th ng các m i quan h xử theo h chu n chânthi n ệ ẩ m ỹ
ấ
ẩ
ỹ
245
49,0
488
40,7
733
43,1
ộ trong các ho t đ ng
ế
62
12,4
404
33,7
466
27,4
ườ
ộ
ứ
ẩ
ỹ ế
ỹ ủ ng văn hoá th m m đ n ý th c th m m c a
ọ
ạ
3 Tính ch t, trình đ th m m ạ ộ ế ệ ố 4 H th ng thi t ch nhà văn hoá, ư ệ ả th vi n, b o tàng,… ủ ứ ộ 7.2. M c đ tác đ ng c a môi tr ộ h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi
ệ ọ
ổ
ệ Giáo viên, cán b ộ
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
ẩ t Nam hi n nay H c viên % 5,1 47,9 40,5 6,5 100,0
SL 61 575 486 78 1200
% 20,0 56,6 22,2 1,2 100,0
SL 100 283 111 6 500
ố % 9,5 50,5 35,1 4,9 100,0
SL 161 858 597 84 1700
1 M nhạ ngườ Bình th 2 ạ ư Ch a m nh 3 iả ờ Khó tr l 4 T ngổ
Ế
Ả Ề
Ộ Ọ Ề
Ể
Ủ
Ỹ Ủ
Ứ
Ể
Ẩ Ệ
Ộ
Ạ
ụ ụ Ph l c 8 K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V VAI TRÒ CÁC Ọ CH TH TRONG PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY
ủ
ơ
ỉ
ạ ỹ ủ ọ
ứ ộ ể
ứ ộ
ứ
ạ
ẩ
ườ ế ng đ n ệ t Nam hi n
Ệ 8.1. M c đ quan tâm c a lãnh đ o ch huy và các c quan ch c năng nhà tr ệ phát tri n ý th c th m m c a h c viên đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi nay
ọ
ổ
ố
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
H c viên
T ng s
STT
Giáo viên, cán b ộ
ấ
ọ
SL 25 208 143
% 5,0 41,6 28,6
ư
1 2 3
ọ R t chú tr ng, quan tâm Chú tr ng, quan tâm ự Ch a dành s quan tâm
SL 23 576 551
% 1,9 48,0 45,9
SL 48 784 694
% 2,8 46,1 40,8
nhi u ề Không rõ Khó đánh giá
4 5
54 70 500
10,8 14,0 100,0
2,5 1,7 100,0
T ngổ
208
30 20 1200 ộ
84 90 1700 ự ượ
ụ ủ ộ
ả
4,9 5,4 100,0 ng chuyên
ườ
ở
8.2. Công tác giáo d c c a đ i ngũ giáo viên, cán b qu n lý và l c l trách
ệ ng hi n nay
nhà tr
ọ
ổ
Giáo viên, cán bộ
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
ấ ố t
ng
1 2 3 4 5 6
H c viên % 0 4,9 15,5 49,2 29,0 1,4 100,0
SL 0 59 186 590 348 17 1200
% 0 4,8 22,6 62,0 6,6 4,0 100,0
ố % 0 4,9 17,6 52,9 22,4 2,2 100,0
R t t T tố t ố Khá t ườ Bình th ư ố Ch a t t Khó đánh giá T ngổ
SL 0 83 299 900 381 37 1700 ệ ủ ọ
ọ ậ
ạ
ố ẩ th m m vào các ho t đ ng h c t p, rèn luy n c a h c viên ộ
ệ
SL 0 24 113 310 33 20 500 ỹ ứ ộ ư 8.3. M c đ đ a yêu t đào t o sĩ quan Quân đ i nhân Vi
ọ
ổ
ạ ộ ệ t Nam hi n nay Giáo viên, cán bộ
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
ườ
1 2 3 4
SL 27 191 264 18 500
ố % 8,7 52,9 35,5 2,9 100,0
H c viên % 10,0 59,0 28,3 2,7 100,0 ị
ữ ộ
ươ
ứ
ẩ
ướ ệ ủ
ỹ ủ
ự ầ
ụ ụ
ọ
ẩ
SL 147 899 604 50 1700 ỹ ớ ng th m m v i ườ ng
ệ
SL % ng xuyên Th 120 5,4 ư Có nh ng còn ít 708 38,2 Ch a cóư 340 52,8 Khó đánh giá 32 3,6 T ngổ 100,0 1200 ợ ng th c giáo d c, đ nh h 8.4. S phù h p gi a n i dung, ph ụ nhu c u th m m c a h c viên và m c tiêu giáo d c toàn di n c a nhà tr hi n nay
ọ
ổ
T ng s
Giáo viên, cán bộ
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
H c viên %
ợ
ấ
1 2 3 4
4,0 49,0 40,3 6,7 100,0
SL 177 845 593 85 1700
% 25,8 51,4 21,8 1,0 100,0 ạ
SL 129 257 109 5 500 ề
ụ ị
R t phù h p Phù h p ợ ợ ư Ch a phù h p Khó đánh giá T ngổ ươ
ố % SL 10,4 48 49,7 588 34,9 484 5,0 80 100,0 1200 ng ti n truy n thông đ i chúng trong tuyên truy n, giáo d c, đ nh
ướ
ọ
ẩ
ạ
8.5. Vai trò các ph ỹ h
ệ ng th m m cho h c viên đào t o sĩ quan
nhà tr
ổ
ở Giáo viên, cán bộ
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
SL 50
% 10,0
ề ệ ườ ng hi n nay ọ H c viên % 4,4
SL 53
ố % 6,1
SL 103
1
Phát huy t t ố
ng
2 3 4 5
58,7 30,2 2,4 4,3 100,0
55,1 33,0 2,8 3,0 100,0
232 198 18 2 500
ườ Bình th ả ệ ư Ch a hi u qu Kém Khó đánh giá T ngổ
209
704 363 29 51 1200 ấ
936 561 47 53 1700 ộ
ể ở
ườ
ổ
ọ
46,4 39,6 3,6 0,4 100,0 ệ ự ọ ậ ấ 8.6. Tính tích c c h c t p, rèn luy n ph n đ u đ tr thành m t nhân cách ộ ệ ẹ ủ i sĩ quan quân đ i hi n nay đ p c a ng Giáo viên, cán b ộ
T ng s
ứ ộ ể ệ
STT M c đ th hi n
ấ
ự
1 2 3 4 5
R t tích c c Tích c cự ườ ng Bình th ự ư Ch a tích c c Khó đánh giá
H c viên % 11,2 39,0 40,0 9,3 0,5 100,0
SL 134 468 481 111 6 1200
SL 42 176 250 27 5 500
SL 176 644 731 138 11 1700
ố % 10,4 37,9 43,0 8,1 0,6 100,0
T ngổ
% 8,4 35,2 50,0 5,4 1,0 100,0 ụ ụ Ph l c 9
Ế
Ả Ề
Ố
Ế
Ữ Ỹ Ủ
Ẩ
Ể
Ọ Ệ
Ứ Ộ
Ạ
Ệ
ộ ọ
Ộ Ọ Ề K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V NH NG NHÂN T LÀM Ạ H N CH PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY (Giáo viên, cán b , h c viên)
ọ
ổ
ố
ữ
H c viên
T ng s
Giáo viên, cán b ộ
ể
S TT
ố Nh ng nhân t phát tri n ý th c th m m
ế ạ làm h n ch ỹ ẩ ứ
SL
%
SL %
SL
%
ứ
ườ
393
78,6
611
50,9 1004
59,0
1
ẫ
ố
ợ
ư
287
57,4
641
53,4
928
54,6
2
ặ
ự
ẩ ự ủ
319
63,8
449
37,4
768
45,2
3
ụ
ộ
4
153
30,6
540
45,0
693
40,8
ẫ
ẩ
ươ
ườ ủ ả ng c a nhà Do c nh quan, môi tr ị ng hàm ch a giá tr văn hoá và tr ỹ ư ấ ẩ ư tính ch t th m m ch a cao, ch a ẩ ự ấ ự ự ạ th c s t o ra s h p d n th m ọ ỹ m cho h c viên ệ ứ ệ ố Do h th ng các m i quan h ng ế ặ ữ ử x , giao ti p ch a phù h p gi a m t ẩ ự chu n m c quân s và m t chu n ẹ m c c a cái đ p ư ệ ệ ố văn hoá, th vi n, Do h th ng nhà ề ệ ươ ả ng ti n truy n b o tàng,… ph ế ư ạ thông đ i chúng ch a phát huy h t ẩ ề vai trò tuyên truy n, giáo d c th m m ỹ ộ giáo viên xem Do đ i ngũ cán b , nhẹ m t ặ giáo d c th m m cho h c ọ ỹ ụ ẩ ề ặ ư ươ viên và ch a g ng m u v m t ọ ỹ th m m cho h c viên noi theo ộ 5 Do n i dung, ph ng th c t
ứ ổ ứ 104 ch c
20,8
250
20,8
354
20,8
ỹ
ẩ
ụ ị
ỹ
ẩ
giáo d c, đ nh ư ọ ng th m m cho h c viên ch a
ẩ
ỹ
6
81
16,2
285
23,8
366
21,5
ặ
ọ ậ ự
ự
ẽ ự ự ự ch a th c s tích c c, ưỡ rèn
ng, t
7
118
23,6
417
34,8
535
31,5
tu d ỹ
ạ ộ ho t đ ng th m m và ướ h phù h p ợ ệ ứ Do tri th c th m m , văn hoá ngh ậ ủ ọ ư ư thu t c a h c viên ch a sâu và ch a ệ ố có tính h th ng ch t ch ư ọ Do h c viên ự giác h c t p, t t ệ ề ặ ẩ luy n v m t th m m
210
211
ụ ụ Ph l c 10
Ế
Ả Ề
ƯỚ
NG
K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V XU H Ẩ
Ứ
Ạ
Ể
Ộ
Ệ
Ộ Ọ Ề Ỹ Ủ Ọ Ệ ộ ọ
PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY (Giáo viên, cán b , h c viên)
Giáo viên, cán
ướ
S
Xu h
ể ng phát tri n
ọ
ổ
ố
H c viên
T ng s
b ộ
ứ
ẩ
TT
ý th c th m m
ỹ
SL
%
SL
%
SL
%
ắ ắ ế ữ
ỹ ớ
ẩ
G n g n k t gi a th m m v i quân
ứ ẩ
ể
1
ỹ ủ ự s trong phát tri n ý th c th m m c a
290
58,0
508
42,3
788
46,9
ầ ủ
ẩ
ọ h c viên ắ ế ữ G n k t gi a yêu c u c a th m m
ỹ
ự ớ
ỹ ở
ụ
ẩ
2
quân s v i giáo d c th m m
nhà
243
48,6
529
44,1
772
45,4
ườ
ng ọ
ự
ắ
tr Coi tr ng nguyên t c quân s , xem
264
52,8
573
47,8
837
49,2
3
ẩ
ẹ ế ố ọ
văn hoá th m m ố
ế
nh y u t Chú tr ng y u t
ỹ ẩ văn hoá th m
14
2,8
7
0,6
21
1,2
4
ỹ
ế
ế
ầ
ự ờ m , tách r i quân s ẩ ữ ắ Thi u g n k t gi a yêu c u th m
ỹ ớ
ậ
ạ
ọ
5
ộ m v i ho t đ ng h c t p, rèn
189
37,8
284
23,7
473
27,8
ệ ủ ọ ồ ế
ế
ộ
luy n c a h c viên Thi u đ ng b các y u t
ố ợ h p
ứ
ẩ
ậ
ỹ
6
thành nh n th c th m m tình
205
41,0
313
26,1
518
30,5
ỹ
ẩ ả
ẩ ẩ
ớ
ỹ ả c m th m m ý chí th m m ầ ệ Có kh năng l ch chu n v i thu n
ỹ ụ ủ
ộ
ề phong m t c c a dân t c và truy n
7
65
13,0
69
5,8
134
7,9
ố ẹ
ố
ộ
ủ th ng t t đ p c a quân đ i cách
m ngạ
212
Ế
Ả Ề
Ể
Ọ
Ứ
Ạ
Ẩ
Ộ
Ệ
ổ
T ng s
ơ ả
ả
i pháp c b n
Các gi
S TT
ụ ụ Ph l c 11 Ộ Ọ Ề Ả K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V GI I PHÁP Ỹ Ủ PHÁT TRI N Ý TH C TH M M C A H C VIÊN ĐÀO T O Ệ SĨ QUAN QUÂN Đ I NHÂN VI T NAM HI N NAY ộ ọ (Giáo viên, cán b , h c viên) Giáo viên, cán b ộ SL
ọ H c viên SL
% SL
%
ố %
ả
ự
1
360
72,0
504
42,0
864
50,8
ng
ờ ố
ấ ượ
ẩ ng đ i s ng th m
2
364
72,8
354
29,5
718
42,2
ỹ
ọ
ạ
3
319
63,8
591
49,3
910
53,5
ẩ
4
159
31,8
204
17,0
363
21,4
5
128
25,6
183
15,3
311
18,3
ỉ ề
ủ ệ ố ổ ứ ẩ
ự
6
146
29,2
169
14,1
315
18,5
ổ ỹ
ứ
ầ
ạ
ạ ộ
7
182
36,4
319
26,6
501
29,5
8
128
25,6
221
18,4
349
20,5
ả
ậ
ế
ẩ
9
128
25,6
169
14,1
297
17,5
ệ
10
130
26,0
306
25,5
436
25,6
ẩ
ườ ng c nh quan theo Xây d ng môi tr ủ ặ ẹ ự tiêu chí cái đ p d a trên đ c thù c a ườ nhà tr Nâng cao ch t l đào t o sĩ quan m cho h c viên ử ệ ứ ố ự Xây d ng các m i quan h , ng x , ẹ ế giao ti p theo tiêu chí cái đ p, phù ự ợ ớ ự h p v i chu n m c quân s ả ư ệ ự Xây d ng nhà văn hoá, th vi n, b o tàng…theo tiêu chí cái đ pẹ Phát huy vai trò c a h th ng lãnh ầ ả ạ đ o, ch huy, qu n lý và t ch c qu n ỹ chúng v công tác văn hoá, th m m ủ ộ Phát huy vai trò c a đ i ngũ giáo viên ớ ộ trong xây d ng n i dung, đ i m i ẩ ụ ươ ph ng th c giáo d c th m m theo ụ m c tiêu, yêu c u đào t o ộ ả ộ Phát huy vai trò đ i ngũ cán b qu n ổ ứ ch c các ho t đ ng giáo lý trong t ỹ ẩ ọ ụ d c th m m cho h c viên ỹ ế ố ẩ ọ th m m trong xây Chú tr ng y u t ộ ọ ậ ơ ụ ự d ng đ ng c , m c đích h c t p, rèn ệ ủ ọ luy n c a h c viên ế Nâng cao kh năng nh p thân, ti p ỹ ị bi n các giá tr văn hoá th m m ọ ủ ả thành YTTM c a b n thân h c viên ỉ ự ự ề đi u ch nh theo Nâng cao năng l c t ạ ả ỹ ẩ tiêu chí th m m , ph n bi n, sáng t o ỹ ủ ọ th m m c a h c viên
213
Ả Ề
Ộ Ọ Ề
Ế Ồ
ứ ộ ể ệ
ụ ụ Ph l c 12 K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V Ọ Ộ LÝ DO Đ NG CHÍ CH N LÀM SĨ QUAN QUÂN Đ I ố ớ ọ (Đ i v i h c viên) Năm th 2ứ % SL
Năm th 4ứ % SL
Năm th 1ứ % SL
Năm th 3ứ % SL
T ng sổ SL
ố %
ộ ộ ụ
65
21,7
68
22,7
79
26,3
77
25,7
289
24,1
1
ệ
77
25,7
79
26,3
76
25,3
75
25,0
307
25,6
2
45
15,0
63
21,0
63
21,0
69
23,0
240
20,0
3
4
37
12,3
32
10,7
31
10,3
38
12,7
138
11,5
S TT M c đ th hi n Do yêu thích B đ i C Hồ ề Có ngh nghi p và thu ị ậ ổ nh p n đ nh ậ ườ ng thu n Có môi tr ọ ậ ợ ể h c t p và phát i đ l ể tri n tài năng ớ ợ Phù h p v i tính cách, năng l c ự
9,0 4,7
13,0 8,0 4,3
11,3 7,0 1,3
ướ 39 ố ẹ ị ng 5 Do b m đ nh h ả 24 ạ 6 Do b n bè khuyên b o 13 7 Khác
10,0 6,3 0,7
130 78 19
27 14 0
30 19 2
10,8 6,5 1,6
ƯỞ
Ế
K T QU ĐI U TRA XÃ H I H C V NH NG TR Ả
Ữ Ọ Ậ
Ả Ề Ậ
Ậ
Ắ Ọ
Ộ
Ủ
ố ớ ọ
34 21 4 ụ ụ Ph l c 13 Ộ Ọ Ề NG THÀNH, Ộ C M NH N SÂU S C KHI NH P NGŨ, H C T P TRONG QUÂN Đ I Ạ C A H C VIÊN ĐÀO T O SĨ QUAN QUÂN Đ I (Đ i v i h c viên)
ứ ộ ể ệ M c đ th hi n
S TT
Năm th 1ứ SL %
Năm th 2ứ SL
Năm th 3ứ %
% SL
Năm th 4ứ ố T ng sổ SL % SL %
ị
21
7,0
17
5,7
11
3,7
12
4,0
61
5,1
1
ươ
2
28
9,3
23
7,7
10
3,3
8
2,7
69
5,8
ồ
ồ
ộ
3
72
24,0
77
25,7
75
25,0
78
26,0
25,2
30 2
ượ
ệ
ề
4
ưở ng ố i
77
25,7
80
26,7
82
27,3
89
29,7
27,3
32 8
5
43
14,3
48
16,0
50
16,7
57
19,0
16,5
ậ ộ ứ Nh n th c chính tr xã h i ượ đ c nâng lên ố ớ Tăng thêm tình yêu đ i v i ấ gia đình, quê h ng, đ t cướ n Tình đ ng chí, đ ng đ i sâu s cắ Đ c rèn luy n và tr thành v tác phong, l s ngố ệ ề ế ố S ng có n n n p, làm vi c chính quy, khoa h cọ
19 8
ạ
ữ
6
40
13,3
45
15,0
47
15,7
51
17,0
15,3
ữ ộ ố
ộ ố
ắ
Ch ng ch c, v ng vàng ơ h n trong cu c s ng 7 Cu c s ng gò bó, kh t khe 8 Khác
11 8
3,7 2,7
1,3 0,3
1,7 0,7
4 1
5 2
18 3 26 15
2,2 1,3
214
Ạ
Ỹ Ọ Ệ
2,0 6 1,3 4 ụ ụ Ph l c 14 Ọ Ọ Ứ GI NG D Y Đ O Đ C H C, VĂN HÓA H C, Ỹ Ọ NG S QUAN
Ạ Ả Ở M H C MÁC – LÊNIN
Ộ CÁC H C VI N, TR Ệ ƯỜ Ệ QUÂN Đ I NHÂN DÂN VI T NAM HI N NAY
STT
ả Tên tr ngườ Môn h cọ ạ Gi ng d y Số ti tế
ạ ọ 1 ườ ườ Tr (Tr ị ng Đ i h c Chính tr ng Sĩ quan Chính tr ị)
ạ ầ ọ ố ng Đ i h c Tr n Qu c
2
ườ ụ ) ng Sĩ quan L c quân 1 ườ Tr Tu nấ ( Tr
ườ ạ ọ ễ 3 ụ ườ Tr (Tr ệ ng Đ i h c Nguy n Hu ) ng Sĩ quan L c quân 2
ườ 4 Tr ng Sĩ quan Thông tin
ệ ọ 5 H c vi n Biên phòng
ọ ệ 6 H c vi n Phòng không – Không quân
ệ ả ọ 7 H c vi n H i quân
ệ ậ ọ ự 8 ỹ H c vi n K thu t quân s
ệ ọ 9 ậ ầ H c vi n H u c n
ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ Có Có Có Có Không Có Có Không Không Có Không Không Có Không Không Có Không Không Có Không Không Có Không Không Có Không 45 45 45 30 0 30 30 0 0 30 0 0 30 0 0 30 0 0 30 0 0 30 0 0 30 0
215
ệ ọ 10 H c vi n Quân y
ỹ ọ M h c MLN ạ ứ ọ Đ o đ c h c Văn hoá h cọ ỹ ọ M h c MLN Không Có Không Không 0 30 0 0
ồ ườ ộ ổ ư ụ Ngu n: C c Nhà tr ng B T ng tham m u (02/2015).

