PHẪU THUẬT CẮM LẠI NIỆU QUẢN VÀO BÀNG
QUANG QUA NỘI SOI TRONG VÀ NGOÀI PHÚC MẠC
Ở NGƯỜI LỚN
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Phẫu thuật cắm lại niệu quản vào bàng quang qua nội soi
ổ bụng là kỹ thuật ít được mô tả ở người lớn. Mục tiêu của chúng tôi là mô
tả 8 trường hợp, được phẫu thuật làm nhỏ niệu quản và cắm lại vào bàng
quang qua ngã nội soi trong và ngoài phúc mạc, co kết quả thành công ở
người lớn.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: 3 bệnh nhân hẹp niệu quản
đoạn cuối; 2 bệnh nhân có niệu quản cực đại; 2 bệnh nhân có niệu quản đôi
cắm lạc chỗ; 1 bệnh nhân có tình trạng trào ngược bàng quang-niệu quản độ
V. Tất cả được chẩn đoán bằng hình ảnh, chức năng của thận bị bệnh còn
tốt. Chúng tôi thực hiện phẫu thuật cắm lại niệu quản vào bàng quang qua
nội soi bằng phương pháp Lich-Gregoir (4 trường hợp trong và 4 trường hợp
ngoài phúc mạc). 5 bệnh nhân được làm nhỏ niệu quản ngoài cơ thể qua lỗ
trocart.
Kết quả: Thời gian phẫu thuật trung bình là 170phút. Không mất
máu, không có tai biến-biến chứng trong và sau phẫu thuật. Thời gian nằm
viện hậu phẫu trung bình là 3,6 ngày. Rút thông Foley niệu đạo sau 7 ngày.
Tái khám và rút thông JJ sau 1 tháng. Theo dõi sau 2 tháng: tất cả các bệnh
nhân có cải thiện đáng kể tình trạng thận ứ nước trên siêu âm. Trên phim
UIV: tất cả các bệnh nhân có niệu quản nhỏ lại và thông suốt, không dấu
hiệu hẹp hay dò thuốc cản quang. Kết quả trên phim VCUG: không có tình
trạng trào ngược bàng quang–niệu quản.
Kết luận: Phẫu thuật cắm lại niệu quản qua nội soi ổ bụng, đặc biệt
phẫu thuật ngoài phúc mạc có tính an toàn, hiệu quả, không quá phức tạp.
Phẫu thuật này đưa lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân. Tuy nhiên, chúng tôi cần
phải tiếp tục thực hiện nghiên cứu để những nhận xét trên càng thêm ý nghĩa
hơn.
ABSTRACT
Background and Purpose: Laparoscopic ureteral reimplantation is
an infrequently described technique in adults. Our aim is to describe eight
cases, where we used the ureteral reduced tailoring and intracorporeal
suturing technique successfully for performing laparoscopic extravesical
ureteral reimplantation, with transperitoneal and extraperitoneal method in
adults. We describe the preliminary results of these cases.
Patients and Methods: Three patients with symptomatic uretero-
vesical junction obstruction (UVJO), two patients with megaureter, two
patients with urinary incontinence due to ectopic duplicated ureter, and one
patient with vesical-ureteral reflux that confirmed in imaging, and the
function of affected kidneys were still good. All of cases underwent
laparoscopic ureteral reimplantation by Lich-Gregoir extravesical technique
(4 and 4 cases with intra and extraperitoneal method respectively). We used
the extracorporeal ureteral reduced tailoring due to significant dilation of the
ureter in the 5 cases through the trocart port.
Results: The average surgical time was 170 minutes. The blood loss
was not occurred. The average stay was 3,6 days, and the average time to
starting oral intake was 12 hours. No intraoperative or postoperative
complications occurred. The urinary catheter and double j stent were
removed after 7 days and 4 weeks, respectively. Follow-up about 2 months
after procedure, ultrasound and IVU showed significantly less
hydronephrosis, good clearance of the kidney and ureter, and no evidence of
urinary leakage or obstruction. There was no sign of vesico-ureteral reflux in
VCUG.
Conclusion: Laparoscopic reimplantation of ureter, especially
extraperitoneal method is a safe and feasible method in management of
UVJO, megaureter and ectopic ureter. Considering short convalescent period
and proper cosmetic results, it can be the procedure of choice. But the long-
term results need to be evaluated.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Phẫu thuật cắm lại niệu quản thường được thực hiện trong nhi khoa
qua những bệnh lý bẩm sinh liên quan đến đoạn cuối của niệu quản. Ở người
lớn, phẫu thuật này ít được thực hiện hơn(8). Chúng ta có thể gặp trong một
số trường hợp như tai biến và biến chứng do phẫu thuật (đặc biệt phẫu thuật
sản phụ khoa), hẹp niệu quản do sỏi khảm, niệu quản cắm lạc chỗ ngoài
bàng quang, trào ngược bàng quang-niệu quản thứ phát(4,5,6,8,10,12,13).
Mổ mở cắm lại niệu quản đã trở thành điều trị chuẩn từ lâu. Tuy
nhiên, phẫu thuật mở vẫn luôn có những khuyết điểm kinh điển. Do vậy
phẫu thuật nội soi ngày càng được phát triển nhằm khắc phục những khuyết
điểm kinh điển này.
Mặc dù phẫu thuật nội soi ổ bụng đã được thực hiện thành công trong
rất nhiều bệnh lý của niệu khoa vào những năm gần đây. Tuy nhiên, phẫu
thuật nội soi cắm lại niệu quản vào bàng quang rất ít được thực hiện và mô
tả(1).
Đây là phẫu thuật cần nhiều kỹ năng tinh tế, và sự kiên nhẫn của phẫu
thuật viên- Khó khăn nhất trong quá trình phẫu thuật là kỹ thuật khâu nối
niệu quản(1,11).
Cắm lại niệu quản qua ngã nội soi bằng đường tiếp cận ngoài bàng
quang có lẽ được phẫu thuật viên niệu khoa thích dùng, điển hình là phương
pháp phẫu thuật Lich-Gregoir.
Cho tới hiện nay, trên y văn đã có một vài báo cáo nghiên cứu trên
heo(8), một vài báo cáo ca lâm sàng phẫu thuật nội soi trong phúc mạc(1,11).
Tuy nhiên, chúng tôi chưa thấy nghiên cứu nào báo cáo về phẫu thuật nội soi
cắm lại niệu quản qua ngã ngoài phúc mạc. Do vậy, chúng tôi thực hiện
nghiên cứu nhằm bàn luận một số kinh nghiệm ban đầu qua phẫu thuật này.
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tiền cứu mô tả, được thực hiện tại khoa Niệu bệnh viện
Bình Dân. Từ tháng 6/2006 đến 12/2006 chúng tôi thực hiện và theo dõi
được 8 bệnh nhân, trong đó gồm:
* 4 nam và 4 nữ
* Tuổi trung bình: 41 tuổi (19 – 60)