Phương pháp giải một số dạng bài tập về kiểu dữ liệu xâu trong đề thi HSG môn tin học
1
MỤC LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................................... 2
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN .................................. 3
1. LỜI GIỚI THIỆU .......................................................................................................... 3
1.1. Lí do chọn đề tài ........................................................................................................ 3
1.2. Mục tiêu nghiên cứu .................................................................................................. 3
1.3. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................ 4
1.4. Phương pháp thực hiện .............................................................................................. 4
2. TÊN SÁNG KIẾN: ......................................................................................................... 4
3. TÁC GIẢ SÁNG KIẾN: ................................................................................................ 4
4. CHỦ ĐẦU TƯ TẠO RA SÁNG KIẾN ......................................................................... 5
5. LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN ........................................................................... 5
6. NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG LẦN ĐẦU .................................................... 5
7. MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN ...................................................................... 5
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI ............................................................ 5
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ................................. 6
CHƯƠNG III: NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI ................................................................... 6
1. Lý thuyết về kiểu xâu .............................................................................................. 6
1.1. Khái niệm .......................................................................................................... 6
1.2. Khai báo ............................................................................................................ 7
1.3. Các thao tác xử lý xâu:...................................................................................... 7
2. Các dạng bài tập kiểu xâu ..................................................................................... 10
Dạng 1: Kiểm tra xâu thỏa mãn tính chất nào đó ...................................................... 10
Dạng 2: Đếm số lần xuất hiện của các kí tự trong xâu .............................................. 15
Dạng 3: Mã hóa và giải mã ........................................................................................ 18
Dạng 4: Xóa và thay thế ............................................................................................. 21
Dạng 5: Chuyển số sang xâu và ngược lại ................................................................. 23
8. NHỮNG THÔNG TIN CẦN ĐƯỢC BẢO MẬT (NẾU CÓ): .................................. 30
9. CÁC ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN: ............................... 30
10. ĐÁNH GIÁ LỢI ÍCH THU ĐƯỢC .......................................................................... 30
KẾT LUẬN ............................................................................................................................ 31
11. DANH SÁCH NHỮNG TỔ CHỨC/CÁ NHÂN ĐÃ THAM GIA ÁP DỤNG THỬ
HOẶC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN LẦN ĐẦU (NẾU CÓ): .............................................. 31
Phương pháp giải một số dạng bài tập về kiểu dữ liệu xâu trong đề thi HSG môn tin học
2
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Sách giáo khoa tin học 11 Hồ Sĩ Đàm chủ biên
2. Sách giáo viên tin học 11 Hồ Sĩ Đàm chủ biên
3. Sách bài tập tin học lớp 11
4. Một số đề thi học sinh giỏi tỉnh Vĩnh Phúc
4. Lập trình Pascal Khoa CNTT trường ĐHSPHN
5. Một số sáng kiến kinh nghiệm và ý kiến của đồng nghiệp.
6. Một số trang web trên Internet.
Phương pháp giải một số dạng bài tập về kiểu dữ liệu xâu trong đề thi HSG môn tin học
3
BÁO CÁO KẾT QUẢ
NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1. LỜI GIỚI THIỆU
1.1. Lí do chọn đề tài
Môn tin học đặc biệt là nội dung tin học lập trình là một môn học khá là mới lạ
đối với học sinh phổ thông nên đa số các em rất bỡ ngỡ khi tiếp cận nội môn học này.
Trong thực tiễn dữ liệu vào của các bài toán đều liên quan đến các kiểu dữ liệu
khác nhau, để tiện cho việc lập trình và xử lý dữ liệu chúng ta thường đưa dữ liệu đó
về các dạng kiểu dữ liệu chuẩn hoặc kiểu dữ liệu có cấu trúc, một trong những kiểu dữ
liệu đó là kiểu xâu.
Qua quá trình tham gia giảng dạy môn tin học tại trường THPT Đồng Đậu và bồi
dưỡng học sinh giỏi tôi nhận thấy dữ liệu kiểu xâu gặp rất nhiều trong các bài toán
nhưng để học sinh có thể vận dụng linh hoạt các thao tác xử lý trên kiểu dữ liệu này
vào bài toán không phải là dễ.
Với mong muốn hệ thống các bài toán dưới dạng một số dạng bài tập thường gặp
giúp cho giáo viên và học sinh phần nào nhận dạng và giải một số bài tập liên quan tới
kiểu dữ liệu xâu dễ dàng hơn, tôi xin đưa ra “PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ DẠNG
BÀI TẬP VỀ KIỂU DỮ LIỆU XÂU TRONG ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TIN
HỌC”.
1.2. Mục tiêu nghiên cứu
o Đề tài thực hiện nhằm giúp cho giáo viên cũng như học sinh hệ thống lại các
kiến thức về các thao tác trên kiểu dữ liệu xâu từ đó áp dụng cho các bài toán
cụ thể.
o Giới thiệu một số phép toán trên kiểu dữ liệu xâu, đặc biệt phần này có cung
cấp thêm một số hàm, thủ tục chưa được giới thiệu trong bài 12 sách giáo khoa
Phương pháp giải một số dạng bài tập về kiểu dữ liệu xâu trong đề thi HSG môn tin học
4
tin học 11, đồng thời đưa ra một số ví dụ tương ứng để học sinh dễ dàng sử
dụng.
o Hệ thống các bài toán dưới dạng một số dạng bài tập thường gặp giúp cho giáo
viên và học sinh phần nào nhận dạng và giải một số bài tập liên quan.
o Giúp học sinh không còn nhàm chán với môn tin học nói chung và kiểu dữ liệu
xâu nói riêng.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
o Học sinh: học sinh học chương trình cơ bản và học sinh đội tuyển học sinh giỏi
tin học
o Số lượng: 120 học sinh
o Số lớp thực hiện: 3 lớp.
o Khối lớp: 11
1.4. Phương pháp thực hiện
Để hoàn thành SKKN này tôi sử dụng phối kết hợp nhiều phương pháp, trong đó
phương pháp chủ yếu là:
o Nghiên cứu tài liệu.
o Thực nghiệm.
o Tham khảo ý kiến của cấp trên và đồng nghiệp.
2. TÊN SÁNG KIẾN:
“PHƯƠNG PHÁP GIẢI MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP VỀ KIỂU DỮ LIỆU XÂU
TRONG ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN TIN HỌC”.
3. TÁC GIẢ SÁNG KIẾN:
o Họ và tên: Bùi Thị Phương
o Địa chỉ tác giả sáng kiến: THPT Đồng Đậu
o Số điện thoại:0383797818
o E_mail: buithiphuongc3dongdau.vinhphuc.edu.vn
Phương pháp giải một số dạng bài tập về kiểu dữ liệu xâu trong đề thi HSG môn tin học
5
4. CHỦ ĐẦU TƯ TẠO RA SÁNG KIẾN
5. LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Đề tài được sử dụng để vận dụng giải các bài toán về kiểu dữ liệu xâu trong sách
bài tập tin học lớp 11 và trong các đề thi học sinh giỏi tỉnh môn tin học.
Khi vận dụng đề tài để giải các bài toán về kiểu dữ liệu xâu giúp:
o Học sinh sau khi được giới thiệu một cách hệ thống các dạng bài tập về xâu
và quy trình giải quyết từng dạng đã có thể nhận biết yêu cầu của bài toán và
cách thức giải quyết chúng một cách hiệu quả.
o Hình thành ở HS kỹ năng phân tích, xử lý các vấn đề liên quan đến bài tập
kiểu xâu, sử dụng thành thạo vòng lặp biết trước, thủ tục chuẩn vào/ra đơn
giản, bước đầu làm quen với 1 số chương trình con dạng thủ tục tạo điều kiện
thuận lợi cho việc tiếp thu kiến thức về cách viết chương trình có cấu trúc.
o Mở rộng một số bài tập kiểu xâu để học sinh thấy được ứng dụng quan trọng
của kiểu dữ liệu xâu trong lập trình.
6. NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG LẦN ĐẦU HOẶC ÁP DỤNG THỬ
Đề tài được áp dụng vào ngày 20 tháng 02 năm 2019
7. MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN:
NỘI DUNG SÁNG KIẾN
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Trong bối cảnh toàn ngành GD-ĐT đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học theo
hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong hoạt động học tập. Điều 24.2
của Luật giáo dục đã nêu rõ: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích
cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học,
môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào
thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh ”.
Như vậy, chúng ta có thể thấy định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được khẳng
