C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p - T do - h nh phúcộ ậ ự ạ
MÔ T SÁNG KI NẢ Ế
Mã s ố( do th ng tr c HĐ ghi) : ườ ự ………………….............................
1.Tên sáng ki n: ế
“ M t vài ph ng pháp giúp h c sinh say mê ham thích phân môn ộ ươ ọ
Âm nh c th ng th c”ạ ườ ứ
2. Lĩnh v c áp d ng sáng ki n: thu c lĩnh v c chuyên môn Âm ự ụ ế ộ ự
nh c. ạ
3. Mô t b n ch t c a sáng ki n: ả ả ấ ủ ế
3.1. Tình tr ng gi i pháp đã bi t:ạ ả ế
3.1.1. Thu n l i:ậ ợ
- Âm nh c Vi t Nam, m t bi u t ng sâu s c và đc đáo c a đt n c,ạ ệ ộ ể ượ ắ ộ ủ ấ ướ
con ng i Vi t Nam. Đi u này đã đc ch ng minh c th qua hai cu c khángườ ệ ề ượ ứ ụ ể ộ
chi n ch ng th c dân Pháp và đ qu c M c a dân t c. Âm nh c là ngu n s aế ố ự ế ố ỹ ủ ộ ạ ồ ữ
di u k đã đang và s nuôi d ng bao tâm h n, ý chí nh ng th h con ng iệ ỳ ẽ ưỡ ồ ữ ế ệ ườ
Vi t Nam trong đu tranh gìn gi và xây d ng T qu c. Có s c s ng và v thệ ấ ữ ự ổ ố ứ ố ị ế
to l n đó, t thân âm nh c đã có s c m nh ti m n và quy n rũ. Ho t đng âmớ ự ạ ứ ạ ề ẩ ế ạ ộ
nh c đã tr thành m t nhu c u, quy n l i và nhi m v c a m i ng i trong xãạ ở ộ ầ ề ợ ệ ụ ủ ọ ườ
h i.ộ
- Trong đi u ki n phát tri n c a CNTT, vi c d y h c ng d ng CNTTề ệ ể ủ ệ ạ ọ ứ ụ
và s d ng GAĐT đòi h i GVBM ph i c p nh t và ng d ng vào gi ng d y,ử ụ ỏ ả ậ ậ ứ ụ ả ạ
đó cũng là m t trong nh ng gi i pháp t o h ng thú giúp cho HS say mê hamộ ữ ả ạ ứ
thích trong h c t p b môn.ọ ậ ộ
- Giáo viên n m rõ đc tr ng c a b môn, có ph ng pháp d y h c linhắ ặ ư ủ ộ ươ ạ ọ
ho t sáng t o, ph i tìm m i cách đ c i ti n cách d y t ng phân môn theoạ ạ ả ọ ể ả ế ạ ừ
h ng tích c c hóa ho t đng c a h c sinh, b sung thêm nhi u th pháp sinhướ ự ạ ộ ủ ọ ổ ề ủ
đng, h p d n, đa d ng hóa cách th c truy n đt m i bài h c.ộ ấ ẫ ạ ứ ề ạ ở ỗ ọ
3.1.2. Khó khăn:
- Âm nhac la môn hoc đôc lâp trong ch ng trinh THCS. Day va hoc ' ' ' ' ươ ' '
nghiêm tuc, co kiêm tra, thi đanh gia cuôi năm va kêt qua la môt trong nh ng ( ( ' ư
tiêu chuân đê xet lên l p hay tôt nghiêp bâc hoc. Song th c tê hiên nay cho thây ( ( ơ ' ' ' ư' '
răng môn nay ch a đc quan tâm đây đu va nghiêm tuc cac câp va cac ư ươ' ( ơ(
1
nganh. Đc bi t là khi môn này chuy n sang đánh giá b ng x p lo i thì HSặ ệ ể ằ ế ạ
ngày càng không quan tâm đn môn h c, có d u hi u xem nh , l là trong h cế ọ ấ ệ ẹ ơ ọ
t p.ậ
- Đôi v i hoc sinh tr ng THCS, đa s các em ít có đi u ki n đi l i và ơ ' ươ ố ề ệ ạ
n m b t thông tin, không ch th cac em còn it quan tâm đên viêc hoc nhac, chu ắ ắ ỉ ế ' ' ' (
yêu la cac em bi chi phôi, anh h ng vê cac môn chinh, đi u ki n cua nha ' ( ươ( ề ệ (
tr ng và xa hôi. ươ '
- Nhi u năm qua, ch t l ng b môn luôn đt và v t ch tiêu đ ra.ề ấ ượ ộ ạ ượ ỉ ề
Song trong quá trình gi ng d y cũng g p r t nhi u khó khăn do tâm lí c a HS,ả ạ ặ ấ ề ủ
k c m t s GVBM khác và PHHS v n còn xem nh b môn, cho đây làể ả ộ ố ẫ ẹ ộ
môn năng khi u nên không đòi h i các em ph i h c nhi u. Nh ng ý nghĩ ch aế ỏ ả ọ ề ữ ư
tích c c này đòi h i ph i đc xóa b nh t là đi v i nh ng em HS đu c p.ự ỏ ả ượ ỏ ấ ố ớ ữ ầ ấ
V i m c tiêu và đc đi m c a b môn âm nh c vi c v n d ng sáng ki n “ớ ụ ặ ể ủ ộ ạ ệ ậ ụ ế
M t vài ph ng pháp giúp h c sinh say mê ham thích phân môn Âm nh cộ ươ ọ ạ
th ng th c” c n ph i đc th c hi n m t cách nghiêm túc và khoa h c gópườ ứ ầ ả ượ ự ệ ộ ọ
ph n vào s thành công trong công tác giáo d c HS.ầ ự ụ
3.2. N i dung gi i pháp đ ngh công nh n là sáng ki nộ ả ề ị ậ ế
3.2.1. M c đích c a gi i phápụ ủ ả
- Âm nh c là m t môn văn hóa b t bu c, t t c HS đu đc h c vàạ ộ ắ ộ ấ ả ề ượ ọ
ph i h c đ có m t trình đ văn hoá âm nh c ph thông trong n n h c v nả ọ ể ộ ộ ạ ổ ề ọ ấ
chung c a c p THCS, môn âm nh c đc tri n khai r ng rãi t nh ng nămủ ấ ạ ượ ể ộ ừ ữ
1996 – 1997 cho đn nay đã tr thành m t môn h c r t quen thu c đi v i t tế ở ộ ọ ấ ộ ố ớ ấ
c HS THCS. Th nh ng, so v i m t s môn h c khác, Âm nh c v n còn bả ế ư ớ ộ ố ọ ạ ẫ ị
xem là môn ph . Đ phát huy đc tác d ng c a b môn, làm phong phú thêmụ ể ượ ụ ủ ộ
đi s ng tinh th n, t o đc l c lu ng nòng c t cho các phong trào văn ngh ,ờ ố ầ ạ ượ ự ợ ố ệ
đng th i góp ph n vào vi c giáo d c toàn di n cho HS, vi c t o h ng thúồ ờ ầ ệ ụ ệ ệ ạ ứ
h c t p cho các em là r t quan tr ng, thông qua các tác ph m âm nh c đcọ ậ ấ ọ ẩ ạ ượ
ch n l c đa vào ch ng trình h c hát và các tác ph m c a các nh c sĩ n iọ ọ ư ươ ọ ẩ ủ ạ ổ
ti ng phân môn âm nh c th ng th c.ế ở ạ ườ ứ
- Giáo d c đc các em s tìm tòi và sáng t o, các em bi t trân tr ngụ ượ ự ạ ế ọ
các nh c sĩ, bi t gi gìn các tác ph m c a h , đng th i bi t gìn gi nh ngạ ế ữ ẩ ủ ọ ồ ờ ế ữ ữ
làn đi u dân ca, nh ng nh c c … c a các dân t c Vi t Nam .ệ ữ ạ ụ ủ ộ ệ
3.2.2. Đi m m i trong k t qu nghiên c u:ể ớ ế ả ứ
- T o đc s say mê ham thích cho các em h c sinh trong quá trình h cạ ượ ự ọ ọ
âm nh c đng th i góp ph n th c hi n thành công m c tiêu giáo d c b môn. ạ ồ ờ ầ ự ệ ụ ụ ộ
- Hình thành k năng t duy, ng x nh y bén qua vi c th o lu nỹ ư ứ ử ạ ệ ả ậ
nhóm, các trò ch i vui h c âm nh c (con s may m n, nghe đoán tên bài hát,ơ ọ ạ ố ắ
…)
2
3.2.3. Cách th c th c hi n qua các b c c a gi i pháp m i:ứ ự ệ ướ ủ ả ớ
- Tr c đây, khi gi ng d y môn Âm nh c tôi th ng gi ng cho HSướ ả ạ ạ ườ ả
nghe nh ng ki n th c có trong SGK và nh ng ki n th c m r ng do tôi tìmữ ế ứ ữ ế ứ ở ộ
tòi t nhi u ngu n t li u khác nhau, nói chung ng i GV n l c đem toànừ ề ồ ư ệ ườ ổ ự
b ki n th c thu th p, truy n t i l i cho HS, HS ti p thu ki n th c m tộ ế ứ ậ ề ả ạ ế ế ứ ộ
cách th đng.ụ ộ
Phân môn Âm nh c th ng th c trang b cho HS m t s hi u bi t đạ ườ ứ ị ộ ố ể ế ể
góp ph n th c hi n m c tiêu giáo d c cho h c sinh có m t trình đ âm nh cầ ự ệ ụ ụ ọ ộ ộ ạ
nh t đnh.ấ ị D y Âm nh c th ng th c theo h ng phát huy tính tích c c vàạ ạ ườ ứ ướ ự
giáo d c văn hoá âm nh c cho HS.ụ ạ S chu n b đ d y t t phân môn Âm nh cự ẩ ị ể ạ ố ạ
th ng th c GV ph i có s chu n b th t đy đ, kĩ càng. C th là:ườ ứ ả ự ẩ ị ậ ầ ủ ụ ể
- Ph i có nh ng câu h i g i m đ HS cùng tham gia vào bài h cả ữ ỏ ợ ở ể ọ
- Chu n b tranh nh liên quan đn n i dung bài h c. Các n i dung Âm ẩ ị ả ế ộ ọ ộ
nh c th ng th c đc trình bày trong SGK h t s c ng n g n, do đó GV c nạ ườ ứ ượ ế ứ ắ ọ ầ
s u t m thêm t li u tham kh o, v a b sung ki n th c cho b n thân, v a có ư ầ ư ệ ả ừ ổ ế ứ ả ừ
th cung c p thêm cho HS m c đ c n và đ.ể ấ ở ứ ộ ầ ủ
* Các d ng bài trong phân môn Âm nh c th ng th c g m có:ạ ạ ườ ứ ồ
- Gi i thi u tác gi , tác ph mớ ệ ả ẩ
Ph m Tuyên Tr n Hoàn Tr nh Công S n Bettoven Sopanh ạ ầ ị ơ
- Gi i thi u nh c cớ ệ ạ ụ
C ng Chiêng Đàn T-r ngồ ư Đàn Đá
Đàn Piano Đàn violon
3
- Gi i thi u các hình th c bi u di nớ ệ ứ ể ễ
Hòa t u nh c c dân t c Tam t u nh c c dân t c Hòa t u c ng chiêngấ ạ ụ ộ ấ ạ ụ ộ ấ ồ
Đc t u sáo Tam t u vi-o-lông, tranh Hòa t u nh c c dânộ ấ ấ ấ ạ ụ
t c ộ
- M t s v n đ c a đi s ng âm nh c, sinh ho t âm nh c.ộ ố ấ ề ủ ờ ố ạ ạ ạ
Trang ph c DT Tàyụ Trang ph c DT Thái Trang ph c DT Nùng Trang ph c DT M ngụ ụ ụ ườ Trang ph c DT Daoụ
Hát Đng dao Hát C i l ng Hát b i Hát chèo Hò giã g oồ ả ươ ộ ạ
Nh ng d ng bài trên đu có đc đi m và tính ch t khác nhau, do đóữ ạ ề ặ ể ấ
m i d ng bài nên theo m t quy trình d y h c riêng. Dù th c hiên theo quyỗ ạ ộ ạ ọ ự
trình nào cũng đu ph i coi tr ng ph n minh h a b ng âm nh c và câu h iề ả ọ ầ ọ ằ ạ ỏ
4
đáp đ th y và trò cùng tham gia ho t đng. D y t t t ng n i dung trong phânể ầ ạ ộ ạ ố ừ ộ
môn Âm nh c th ng th c chính là góp ph n vào vi c hình thành trình đ vănạ ườ ứ ầ ệ ộ
hoá âm nh c nh t đnh cho HS nh m c tiêu môn h c đã đ ra.ạ ấ ị ư ụ ọ ề
Ph ng ti n và ĐDDH ph c v cho phân môn Âm nh c th ng th c.ươ ệ ụ ụ ạ ườ ứ
Đ d y t t các n i dung Âm nh c th ng th c c n có nh ng ph ng ti n vàể ạ ố ộ ạ ườ ứ ầ ữ ươ ệ
ĐDDH nh :ư
- Tranh nhả
- Băng/ đĩa
- Nh c cạ ụ
- Các t li u tham kh oư ệ ả
Trong đi m i PPDH, ngoài vi c tích c c hóa các ho t đng d y - h cổ ớ ệ ự ạ ộ ạ ọ
c a th y và trò (ủ ầ đc bi t là HSặ ệ ) thì ph ng ti n và ĐDDH cũng ph i đcươ ệ ả ượ
quan tâm thích đáng. D y âm nh c, GV nh t thi t ph i s d ng nh c c hạ ạ ấ ế ả ử ụ ạ ụ ỗ
tr . tr ng đã đc trang b nh c c ph c v cho gi ng d y, đĩa nh cợ Ở ườ ượ ị ạ ụ ụ ụ ả ạ ạ
ph c v cho d y h c cũng đã đc s n xu t nh ng ch a th t đ nh mongụ ụ ạ ọ ượ ả ấ ư ư ậ ủ ư
mu n. Ngoài các ph ng ti n, thi t b đc h tr GV c n s u t m, tìm tòi,ố ươ ệ ế ị ượ ỗ ợ ầ ư ầ
nghiên c u đ có đc nh ng t li u, ph ng ti n có th s d ng khi d yứ ể ượ ữ ư ệ ươ ệ ể ử ụ ạ
Âm nh c th ng th c. Đó là công vi c th ng xuyên, lâu dài mà b t kì GVạ ườ ứ ệ ườ ấ
âm nh c nào cũng ph i quan tâm đn.ạ ả ế
Nh ng đi m c n l u ý:ữ ể ầ ư
Các n i dung trong phân môn Âm nh c th ng th c góp ph n quanộ ạ ườ ứ ầ
tr ng vào vi c giáo d c văn hoá âm nh c cho HS. Khi d y phân môn này GVọ ệ ụ ạ ạ
không nên truy n th ki n th c m t chi u mà c n đt câu h i đ HS cùngề ụ ế ứ ộ ề ầ ặ ỏ ể
tham gia th o lu n, qua đó các em có th nói lên nh ng hi u bi t và c mả ậ ể ữ ể ế ả
nh n qua s tr i nghi m c a b n thân tuy có th còn r t ít i.ậ ự ả ệ ủ ả ể ấ ỏ
V ph ng pháp d y Âm nh c th ng th c, GV c n v n d ng m tề ươ ạ ạ ườ ứ ầ ậ ụ ộ
cách linh ho t tùy thu c vào t ng ch đ n i dung. Ví d : gi i thi u tác gi ,ạ ộ ừ ủ ề ộ ụ ớ ệ ả
5