BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VÕ CAO LONG
QUẢN LÍ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP Ở
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành : Quản lý Giáo dục
Mã số : 62140114
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2024
Công trình được hoàn thành tại:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
--------------------------
Người hướng dẫn khoa học:
1. TS. Nguyễn Đức Danh.
2. PGS.TS Nguyễn Thị Thúy Dung.
Phản biện 1: PGS.TS. Bùi Văn Hồng
Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
Phản biện 2: PGS.TS. Trần Văn Đạt
Trường ĐH An Giang – ĐHQG TP.HCM
Phản biện 3: PGS.TS. Dương Minh Quang
Trường ĐH KHXH&NV – ĐHQG TP.HCM
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Trường họp tại:
Trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh
Vào lúc……giờ……ngày……tháng……năm 2024
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
- Thư viện Đại học Sư phạm TP.HCM
- Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Một là, xuất phát từ tầm quan trọng của việc xây dựng MTGD nói
chung, MTHT nói riêng trong CTGDPT 2018.
Mục tiêu của CTGDPT 2018 khẳng định: “Giáo dục trung học cơ sở
nhằm củng cố và phát triển kết quả của giáo dục tiểu học; bảo đảm cho học
sinh có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật
và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chương trình giáo
dục nghề nghiệp”. CTGDPT 2018 đặt ra cho các trường THCS những yêu
cầu với trách nhiệm cao hơn trong tổ chức, quản lí các hoạt động giáo dục
trong đó có quản lí xây dựng MTHT cho HS ở trường trung học cơ sở. Việc
xây dựng MTHT tốt đẹp, thuận lợi cho hoạt động học tập của HS nhằm tạo
điều kiện thuận lợi cho HS vượt qua khó khăn tâm lí lứa tuổi để học tập và
phát triển nhân cách tốt đẹp. Do đó, việc xây dựng MTHT an toàn, lành
mạnh, thân thiện ở trường trung học cơ sở càng trở nên cần thiết.
Hai là, xuất phát từ quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng
MTGD nói chung và MTHT nói riêng trong giai đoạn hiện nay.
Những năm qua, công tác xây dựng MTGD trong nhà trường nói
chung và xây dựng MTHT nói riêng luôn được các cấp, các ngành quan tâm,
chú trọng qua việc khẳng định trong một số văn bản pháp lí quan trọng của
Nhà nước và của ngành Giáo dục, như Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày
17/7/2017 của Chính phủ Quy định về MTGD an toàn, lành mạnh, thân
thiện, phòng, chống bạo lực học đường (Chính phủ, 2017); Quyết định số
1299/QĐ-TTg ngày 3/10/2018 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Đề án
“Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025” (Thủ
tướng chính phủ, 2018); Thông tư số 06/ TT- BGDĐT của Bộ GD-ĐT Quy
định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ
thông và cơ sở giáo dục thường xuyên (Bộ GD-ĐT, 2019).
Ba là, xuất phát từ nhận thức về xây dựng MTGD mà cụ thể là MTHT
trong giai đoạn hiện nay.
TP.HCM là thành phố lớn nhất Việt Nam xét về quy mô dân số, là một
trong những trung tâm văn hóa, giáo dục quan trọng của cả nước. Trong thời
gian vừa qua, các trường trung học cơ sở của TP.HCM đã quan tâm đến xây
dựng MTHT cho HS, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đảm bảo điều
kiện thuận lợi để phát triển phẩm chất và năng lực HS. Như vậy, đề tài giải
quyết một vấn đề về quản lí xây dựng MTHT tại các trường trung học cơ sở
Thành phố Hồ Chí Minh đặt trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Vì thế, việc
xây dựng MTHT tốt đẹp cho HS trong trường trung học cơ sở càng trở nên
2
cấp thiết.
Từ những lí do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lí xây dựng
MTHT ở các trường trung học cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh” cho luận
án khoa học giáo dục, chuyên ngành QLGD của bản thân.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lí luận về xây dựng MTHT và quản lí
xây dựng MTHT, đánh giá thực tiễn xây dựng MTHT và quản lí xây dựng
MTHT ở các trường trung học cơ sở tại TP.HCM, đề tài đề xuất các biện
pháp cần thiết, khả thi nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lí
xây dựng MTHT ở các trường trung học cơ sở tại TP.HCM.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở.
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lí xây dựng MTHT ở trường trung học
cơ sở tại TP.HCM.
4. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận án được xác định như sau:
4.1. Giới hạn nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về thực trạng xây
dựng MTHT và quản lí xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở tại
TP.HCM; đề xuất các biện pháp quản lí xây dựng MTHT ở trường trung
học cơ sở tại TP.HCM. Chủ thể quản lí: Hiệu trưởng các trường trung học
cơ sở.
4.2. Giới hạn về khách thể khảo sát
Thu thập số liệu khảo sát về xây dựng MTHT đối với đối tượng là
CBQL, GV, LLKTNT, CMHS của 12 trường trung học cơ sở công lập tại
TP.HCM là 966 người. Thu thập số liệu khảo sát về quản lí xây dựng MTHT
ở trường trung học cơ sở đối với đối tượng là CBQL, GV, LLKTNT, CMHS
của 12 trường trung học cơ sở công lập tại TP.HCM là 966 người.
4.3. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu được thực hiện ở 12 trường trung học cơ sở công
lập thuộc 6 quận, huyện trên địa bàn TP.HCM bao gồm Quận 1, Quận 3,
Quận 10, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Phú và Huyện Bình Chánh.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lí luận của xây dựng MTHT và quản lí xây dựng
MTHT ở trường trung học cơ sở.
- Đánh giá thực trạng về xây dựng MTHT và quản lí xây dựng MTHT
ở trường trung học cơ sở tại TP.HCM.
- Đề xuất, khảo nghiệm các biện pháp quản lí và thực nghiệm nhằm
đánh giá tính cần thiết, khả thi biện pháp quản lí xây dựng MTHT ở trường
3
trung học cơ sở tại TP.HCM.
6. Giả thuyết khoa học
Quản lí xây dựng MTHT tại các trường trung học cơ sở tại TP.HCM
đã đạt được một số mặt tích cực về công tác lập kế hoạch và tổ chức. Tuy
nhiên, công tác này còn hạn chế trong công tác chỉ đạo và kiểm tra. Nếu hệ
thống hóa đầy đủ cơ sở lí luận về quản lí xây dựng MTHT ở trường trung
học cơ sở, đánh giá đúng thực trạng quản lí xây dựng MTHT các trường
trung học cơ sở tại TP.HCM thì nghiên cứu đề xuất được các biện pháp cần
thiết, khả thi nhằm cải tiến công tác quản lí xây dựng MTHT tại các trường
trung học cơ sở này. Mặt khác, nếu tiến hành thực nghiệm các biện pháp
quản lí thì sẽ đánh giá được tính hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất.
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp luận
Đề tài luận án được nghiên cứu dựa trên các quan điểm tiếp cận: Tiếp
cận hệ thống; Tiếp cận phát triển; Tiếp cận hoạt động; Tiếp cận sư phạm
tương tác; Tiếp cận theo chức năng quản lí.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng kết hợp các nhóm phương pháp:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra bằng
phiếu hỏi; Phương pháp phỏng vấn; Phương pháp thực nghiệm.
- Nhóm phương pháp xử lí số liệu
8. Đóng góp mới của luận án
8.1. Về lí luận
Đề tài hệ thống hóa và xây dựng một số vấn đề lí luận về xây dựng
MTHT và quản lí xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở. Trình bày kết
quả nghiên cứu lí luận về quản lí xây dựng MTHT cho HS ở trường trung
học cơ sở: xác định các khái niệm; phân tích các nội dung của xây dựng
MTHT; phân tích các chức năng quản lí của hiệu trưởng đối với từng nội
dung của hoạt động này.
8.2. Về thực tiễn
Đề tài làm rõ thực trạng MTHT, xây dựng MTHT, quản lí xây dựng
MTHT ở trường trung học cơ sở tại TP.HCM và các yếu tố ảnh hưởng đến
quản lí của hiệu trưởng về xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở tại
TP.HCM..
9. Cấu trúc, bố cục của luận án
Ngoài phần Mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục các công trình
đã công bố, tài liệu tham khảo và phụ lục; luận án gồm 3 chương sau: