intTypePromotion=1
ADSENSE

Quản lý chất thải rắn - Chương 9

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:37

61
lượt xem
15
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu tham khảo giáo trình quản lý chất thải rắn dành cho sinh viên khoa công nghệ trình bày mục tiêu môi trường liên quan đến quản lý rác thải - Chương 9 Chôn rác

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Quản lý chất thải rắn - Chương 9

  1. Chương 9 : Chôn rác Tóm t t: Chôn rác ư c xem như quy trình x lý ch t th i v i y nguyên li u u vào và s n ph m u ra, hơn là phương pháp phân h y ch t th i r n sau cùng. Chôn rác liên quan nv n b o qu n lâu dài kim l ai thô cũng như nh ng ch t th i có th b phân h y sinh h c không ki m sóat. Vi c s d ng phương pháp chôn rác t i châu Âu ã hình thành và phương pháp này ã ư c em ra th o lu n, bao g m kĩ thu t chôn khí và vi c t p h p, x lý và ki m soát nư c r rác. B ng vi c s d ng các d li u thích h p, ngư i ta xác nh s lư ng nguyên li u u vào và s n ph m u ra c a quy trình chôn l p rác trong các i u ki n kinh t và môi trư ng. 224 http://www.ebook.edu.vn
  2. Nguyeân Naêng lieäu thoâ Chaát thaûi raén hoä gia löôïng ñình/ thöông maïi RANH GIÔÙI HEÄ THOÁNG Heä thoáng thu gom taän nôi Chaát taùi sinh khoâ Kho nguyeân lieäu thoâ Phaân loaïi taïi Raùc trong vöôøn Kho nguyeân lieäu pha nguoàn töø gia troän ñình Vò trí trung taâm Raùc sinh hoïc Vò trí trung taâm Raùc ñoä soä Heä thoáng thu gom Chaát thaûi dö Raùc sinh hoïc Chaát taùi sinh khoâ thöông maïi Thu gom Raùc sinh hoïc Chaát taùi sinh thöông maïi RDF Nguyeân lieäu thöù Phaân loïai Phaân loïai caáp RDF MRF Naêng löôïng Phaân SH Tieàn phaân loaïi Thoái röõa caën Taïo thaønh Taïo thaønh RDF khí meâ tan phaân SH Phaân SH Ñoát toång hôïp Ñoát Ñoát RDF Ñoát toång Khí nhieân hôïp Baõ phaân troän thaûi lieäu Nöôùc buïi tro thaûi Tieàn xöû lyù choân Bãi chôn choân Chaát thaûi rác nguy trô cuoái hi m cuøng Hình 9.1 Vai troø cuûa vieäc choân raùc trong moät heä thoáng quaûn lyù chaát thaûi th ng nh t 225 http://www.ebook.edu.vn
  3. 9.1 Gi i thi u Chôn l p rác là phương pháp phân h y ch t th i duy nh t có th áp d ng cho t t c các kim lo i trong chu i ch t th i r n.(hình 9.1). Nh ng phương pháp khác nhau như x lý nhi t và x lý vi sinh t chúng ã s n xu t ra nh ng ch t dư th a mà sau ó c n ph i ư c chôn. Vì th , luôn luôn có nhu c u cho vi c chôn l p rác trong b t kì h th ng qu n lý ch t th i nào. Chôn l p rác ư c cho là phương pháp phân h y ơn gi n nh t, v m t nào ó thì r nh t, do ó ban u nó là nhân t quan tr ng trong phương pháp phân h y ch t th i r n. nhi u qu c gia châu Âu (Anh, Ailen, Tây Ban Nha ...), chôn l p rác v n ti p t c là phương pháp phân h y ch t th i quan tr ng, và ngày càng khó khăn hơn trong vi c tìm ki m nh ng a i m chôn rác thích h p, và do ó v trí này ang có d u hi u thay i. Không ph i trư ng h p chôn l p rác nào cũng có nghĩa là chôn vào t. M c dù vi c l p nh ng m á ã c n và nh ng h m khai thác t sét di n ra nhi u nư c, và nh t là Anh, thư ng là trên m t t, m t s nư c như Nh t B n, chôn rác có nghĩa là chôn vào lòng bi n, nơi các ch t kim lo i ư c s d ng làm v ng ch c hơn nh ng hòn o nhân to v nh Tokyo và v nh Osaka. Khái ni m chôn l p rác như là phương pháp phân h y sau cùng c a ch t th i r n có th c n thi t. M t nơi chôn l p rác không ph i là m t cái l en (black hole) nơi các kim lo i ư c d n l i và không th thoát ra ư c. Gi ng như t t c nh ng phương pháp x lý ch t th i c p trong quy n sách này, chôn l p rác là m t quy trình x lý ch t th i hơn là m t phương pháp phân h y sau cùng (Finnveden, 1993). Ch t th i r n u vào thư ng a thành ph n và có m t s năng lư ng dùng kích ho t quy trình. Chính quy trình này cũng liên quan n s phân h y m t ph n ch t th i ã ư c chôn l p. S n ph m u ra c a quy trình là ch t th i r n b n v ng ( ư c n nh) sau cùng, c ng thêm các s n ph m phân h y d ng khí và nư c t o ra khí th i và nư c r . Như t t c các quy trình khác, hi u qu c a quy trình, s lư ng và ch t lư ng c a s n ph m ph thu c vào nguyên li u u vào c a quy trình và các bư c v n hành và i u khi n c a quy trình. Các ng d ng khác cho vi c chôn l p rác: s n ph m c a phương pháp chôn l p rác d a vào s lư ng và thành ph n ch t th i, và cách th c th c hi n vi c chôn l p. 226 http://www.ebook.edu.vn
  4. Chương này ưa ra c m c tiêu c a quy trình chôn l p rác và phương pháp ti n hành t m c tiêu, sau ó là mô t nguyên li u u vào và s n ph m u ra c a quy trình v môi trư ng và kinh t . Box 9.1 CHOÂN L P RÁC: CÁC V N CÂN NH C - Coù theå xöû lyù nhieàu loaïi raùc thaûi khaùc nhau - Veà baûn chaát, ñaây laø moät quy trình xöû lyù t o ra nh ng ch t th i sau ñaây: - khí th i - nư c r rác - Chaát thaûi raén trô - Nhöõng thoâng s cuûa quy trình xöû lyù raùc thaûi coù theå ñöôïc toái öu hoùa: - Duy trì ñöôïc ñoä khoâ raùo - Söï quay voøng nư c r rác - Coâng ngheä loùt ñaùy baõi raùc - Taäp trung ñöôïc khí th i và nư c r - Coù theå ñöôïc söû duïng ñeå phuïc hoài ñaát hoaëc ñeå laán bieån - Neân traùnh xa khu v c d n và khai thác nöôùc ngaàm. 227 http://www.ebook.edu.vn
  5. Hoäp 9.2 ÑAÀU VAØO VAØ ÑAÀU RA CUÛA QUY TRÌNH CHOÂN HUYÛ RAÙC THAÛI. ÑAÀU VAØO Raùc thaûi (coù theå laø toång löôïng chaát thaûi raén ñoâ thò MSW) Nhöõng pheá phaåm ñaõ ñöôïc phaân loaïi Nguyeân lieäu ñöôïc xöû lyù sinh hoïc Raùc sau cuøng sau khi ñaõ xöû lyù nhieät (tro, buïi vaø caùc thöù coøn laïi töø tieán trình laøm saïch khí gas) ÑAÀU RA Khí gas töø: - thaønh phaàn deã bò phaân huûy trong CTRÑT: 150 Nm3 - Vaät lieäu ñaõ ñöôïc xöû lyù sinh hoïc: 100 Nm3. taán - Tro, buïi 0 Nm3. taán Nöôùc ræ: 150 lít/ taán Raùc thaûi trô töø raùc thaûi choân laáp. Raùc thaûi sau cuøng sau khi xöû lyù nöôùc ræ raùc. 228 http://www.ebook.edu.vn
  6. QUAÛ N LYÙ CHAÁ T THAÛ I RAÉ N HÔÏ P NHAÁ T Aùo 74% Bæ 67% Ñan Maïch 73% 98% Phaàn Lan Phaùp 52% Ñöùc 67% 98% Hy Laïp Ai-len 100% YÙ 79% Lucxembua 30% Haø Lan 58% 62% Boà Ñaøo Nha Taây Ban Nha 77% Thuïy Ñieån 45% 17% Thuïy Só Vöông quoác Anh 88% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 120% Baûng 9.2 Phaàn traêm chaát thaûi raén ñoâ thò ñaõ ñöôïc choân laáp taïi caùc quoác gia Chaâu AÂu. Nguoàn: OECD (1991) 229 http://www.ebook.edu.vn
  7. Lôùp bao phuû Thu nöôùc raùc sô caáp Thu nöôùc raùc RAÙC thöù caáp Lôùp soûi baûo veä/ Löïa choïn chaát thaûi Thu nöôùc raùc sô caáp Maøng loïc sô Maøng loïc Maøng caáp thöù caáp huùt nöôùc thöù caáp Taàng ngaäp nöôùc Hình 9.3 Sô ñoà bieåu thò maøng loïc chính ñöôïc loùt bôûi moät heä thoáng huùt nöôùc thöù caáp duøng ñeå choáng vieäc roû ræ nöôùc töø hoá raùc. Ñöôïc chænh söûa bôûi Rowe, 1991 230 http://www.ebook.edu.vn
  8. nhieân lieäu/ Raùc dö Caën phaân Tro/ buïi Phaân sinh raùc nhieân hc lieäu loïai maøng loïc Naêng löôïng Naêng löôïng/ phuïc hoài nhieät Ngoïn löûa Naêng ñoä Khí choân Khí choân löôïng thaûi Nư c r Roø ræ Nöôùc thaûi Xöû 1yù nư c r Doøng nöôùc caën Chaát thaûi raén trô Hình 9.4 Caùc ñaàu vaøo vaø ñaàu ra cuûa quaù trình choân raùc 231 http://www.ebook.edu.vn
  9. Quaûn lyù chaát thaûi raén ñoàng nhaát 20 16 Tæ leä saûn xuaát gas (m / taán MSW/ naêm 3 8 4 10 15 40 30 5 20 Naêm Baûng 9.5 Bieåu ñoà bieåu thò vieäc saûn xuaát gas trong moät baûng soá lieäu ñaày ñuû öôùc löôïng töø baõi trong baûng soá lieäu thí nghieäm trong phoøng thí nghieäm 232 http://www.ebook.edu.vn
  10. Quaûn lyù chaát thaûi raén ñoàng nhaát 100% N2 80% CO2 60% CH4 40% H2 O2 20% Thôøi gian Baûng 9.6 Moâ hình tieâu bieåu cuûa vieäc sinh ra khí gas 233 http://www.ebook.edu.vn
  11. 9.2 M c tiêu c a quy trình chôn l p rác M c tiêu chính c a vi c chôn l p rác (h p 9.1) là s phân h y b n v ng các ch t th i r n m t cách an toàn, c trên phương di n môi trư ng và s c kho , vì th i u ki n v sinh nơi chôn l p rác luôn ư c lưu ý. Khi có s phát th i trong quy trình (khí và nư c r ), nh ng v n này càng ph i ư c gi i quy t càng s m càng t t. Trong ph m vi h n ch , chôn l p rác cũng ư c cho là m t quy trình ki m soát. Nh ng năng lư ng ch a trong rác ư c chôn l p s ư c khai thác, do ó phương pháp chôn l p rác có th ư c xem là kĩ thu t “ bi n rác tr thành năng lư ng” (hình 2.3). ã có r t nhi u a i m chôn l p rác di n ra s ph c h i năng lư ng t rác ư c chôn l p. T i c, 65% các a i m chôn l p rác c a a phương có th tái t o năng lư ng t rác ư c chôn l p (UBA, 1993). T i Anh, có trên 40 mô hình như v y, có th tái t o m t lư ng năng lư ng nhi t tương ương trên 350.000 t n than á m i năm (Maunder, 1992). quy mô toàn c u, có t ng s 453 nhà máy chôn l p s d ng r ng rãi vào năm 1990 (Gendebien et al., 1991), và con s này có th còn tăng lên. Nh ng tác gi này còn ư c lư ng xa hơn r ng ti m năng s có 730 t m3 khí ư c s n xu t hàng năm t ch t th i r n sinh ho t, và con s này tương ương v i 345 tri u t n d u ho . N u cho phép khu ch trương t do nh ng a i m chôn l p rác, khí th i này s gây ra nh ng nh hư ng nghiêm tr ng n môi trư ng (methan là khí nhà kính ti m tàng), s c kh e và s an toàn c a cư dân. M t b ng i u tra xã h i ã ghi nh n trên 160 trư ng h p b e do b i khí t bãi chôn l p, v i 55 v n ã ư c báo cáo (Gendebien et al., 1991). Vi c t p trung và ki m soát khí th i do ó c n ph i ư c ti n hành an toàn vì nh ng lý do môi trư ng. Nó không ph i ư c thi t k như là m t công ngh “bi n rác tr thành năng lư ng” vì nh ng i u ki n bãi chôn l p rác không ư c ki m soát ch t ch , và m t lư ng l n khí th t thoát không ư c thu gom. Chôn l p rác có th ư c xem như phương pháp n nh t ai vì nh ó t ai t các khu công nghi p cũ hay t bi n (trư ng h p Nh t B n) s ư c s d ng hi u qu hơn. Nh ng phương pháp trên không hoàn toàn thích h p m t s nư c do không có cùng các i u ki n như trên và như th các v trí chôn l p rác ph i ư c xây d ng nh ng di n tích t v n có ích. Do ó, trong khi chôn l p rác có th là phương pháp c i t o t, trong m t s trư ng h p, nó l i làm gi m di n tích t ai. 234 http://www.ebook.edu.vn
  12. Do ó, m c dù vi c chôn l p rác là m t công c n nh/x lý ch t th i c hai cách th c, m c ích chính c a nó v n là x lý ch t th i r n an toàn, dù là tr c ti p t rác sinh ho t hay t các quy trình x lý ch t th i khác. 9.3 Ho t ng chôn l p rác hi n nay châu Âu Vi c áp d ng phương pháp chôn l p rác phân h y ch t th i r n khác nhau tùy thu c nh ng vùng a lý khác nhau châu Âu (hình 9.2 ). Nh ng qu c gia như Anh ã áp d ng phương pháp chôn l p rác như m t quy trình phân h y, m t ph n vì công nghi p khai khoáng và a ch t ã l i nhi u m hoang có th s d ng chôn l p ch t th i. Nh ng a i m ó có th không ph i lúc nào cũng trong tình tr ng thích h p nh m gi m thi u t i m c th p nh t nh ng tác ng n n môi trư ng. 9.4 Phương pháp chôn l p rác Nguyên lý cơ b n Theo l ch s , rác ư c chôn l p trong nh ng h sâu. Theo th i gian, v i s l c th m c a nư c mưa, t ng ph n nh c a ch t th i s b phân h y và s n ph m sau cùng c a quy trình này s loãng và th m th u h t vào t. V i m t t l nh , phương pháp “làm loãng và th m th u” này c a quá trình v n hành s r t hi u qu , vì t có m t kh năng t nhiên phân h y nh ng v t li u h u cơ và th m hút nh ng h p ch t vô cơ khác. Nh ng a i m chôn l p này v n t o ra khí th i, phân tán vào không khí, và s gây ra nh ng m i lưu tâm v an toàn n u chúng ư c tích lũy. V i s gia tăng ô th hoá, vi c gia tăng lư ng ch t th i, vi c chôn l p rác cũng phát tri n v quy mô theo th i gian. Và k t qu là, làm loãng và th m th u không còn là phương cách hi u qu . Quy trình l c có th gây ra nh ng tác ng tiêu c c i v i môi trư ng t. Theo ư c tính, M , kho ng 40 000 a i m chôn l p rác có th gây ô nhi m cho môi trư ng t (Uehling, 1993). Nh ng bãi chôn l p rác hi n i nh t ã ư c v n hành nh m ngăn ch n s xu t hi n c a khí th i và v n ô nhi m nư c ng m, trái ngư c v i phương pháp làm loãng và th m th u c i n. Nh ng nơi này ư c lót b i m t hay nhi u t m lót không th m nư c, và bao g m c h th ng t p h p và x lý c hai th khí th i và nư c r t rác. T i c, 94% t ng s i m chôn l p rác hi n nay ã ư c lót và ã t p h p, x lý nư c r rác trư c khi phóng thích chúng vào h th ng nư c th i công c ng (UBA, 1993). S lư ng nư c r rác c a quy trình chôn l p rác d a vào kh i lư ng nư c mưa và nư c m t th m vào bãi chôn 235 http://www.ebook.edu.vn
  13. l p ó, do ó có xu hư ng b t kín n p y c a bãi chôn rác và làm cho c h th ng ch t nư c. T tháng 10/1993, t t c nh ng nơi chôn l p rác M s luôn ph i ư c gi cho kín và khô, v i nh ng màng nh a cách ly rác kh i b th m th u nư c mưa và nư c m t (Uehling, 1993). S ngăn ch n này cũng s làm gi m lư ng khí th i vì m cao r t c n cho vi c phân h y sinh h c. Vi sinh v t c n m trên 50% có th ho t ng (Nyns, 1989). Phương pháp gi khô khi v n hành quy trình chôn l p ư c mô t như s b o qu n lâu dài ch t th i hơn là cách th c x lý hay phân h y ch t th i (Campell, 1991), và có m t s như c i m áng lưu ý. Ph i luôn có nh ng túi m trong ch t th i, và ngư i ta nh n th y r ng t t c h th ng lót và y kín cũng có th b rò r , do ó nư c mưa và nư c m t có th xâm nh p vào. Vì th , s phân h y m t ph n nh ch t th i có th x y ra, k t qu là s hình thành khí th i và nư c r rác. Do nh ng ng d n nư c th i và máy bơm chôn vùi trong ch t th i s có th b làm ngh n và không ho t ng, thu gom và x lý khí th i và nư c r s kém hi u qu n u x y ra trư ng h p này trong tương lai. Do ó, phương pháp gi khô này, m t vài chuyên gia tán thành ý ki n trái ngư c: tăng t c quy trình phân h y b ng cách gi cho ch t th i luôn ư t. i u này có th t ư c b ng cách quay vòng nư c r rác trong quy trình chôn l p rác gi i u ki n thích h p cho ho t ng c a vi khu n. B ng cách này, h u h t h u h t s n ph m khí và nư c r rác s t o ra trong nh ng năm u c a quy trình chôn l p rác, trong khi h th ng thu gom khí và nư c r rác ư c ti n hành hi u qu . Theo th i gian h th ng lót s hư h i nhưng lúc này nư c r rác s b loãng và do ó s gi m i s nguy h i n môi trư ng t. V n hành vi c chôn l p rác theo cách này như là m t “lò ph n ng sinh h c”, cũng có nghĩa là khí th i ư c phát ra t l cao, nh v y vi c ph c h i năng lư ng s hi u qu hơn. Kinh nghi m c a phương pháp “lò ph n ng sinh h c” m s c n thi t, vì dù sao i n a nó cũng s thay th cho phương pháp khô tr thành kĩ thu t chôn l p rác thích h p hơn. Thi t k và v n hành nơi chôn l p rác C u trúc c a m t d ng v trí chôn l p rác có t m lót nh m gi l i nư c r rác ư c th hi n hình 9.3. T m lót cu i cùng c a a i m này không th là màng a ch t (geomembrane) (thư ng là cao su butila ho c HDPE) ho c m t t m v t li u khó th m nư c như t sét. Khi kh năng không th m nư c c a nh ng màng t ng h p này kém hơn, chúng s ư c n i v i m t l th ng cơ h c có th ho t ng tương t như m t 236 http://www.ebook.edu.vn
  14. i m rò r c a nư c r rác. Qua so sánh cho th y, màng t sét không d b l i như th này m c dù chúng ho t ng như m t ngu n phân tán c a nư c r rác trên toàn b v trí c a nơi chôn l p rác (Campell, 1991). Khi l a ch n v t li u, có m t dãy nh ng lo i v t li u có th dùng làm ng lót. Khi h th ng ng lót d n tr nên tinh vi hơn, giá c a chúng cũng s tăng theo, nhưng nh ng r i ro sai sót l i gi m. D ng t m c n ơn gi n nh t bao g m m t ng lót ơn, thông thư ng s có m t h th ng t p trung nư c r rác bên trên ng lót này. H th ng ng lót ơn thư ng có hơn hai lo i v t li u làm ng lót n i tr c ti p v i nhau. Trong thi t k này, thông thư ng h th ng t p trung nư c r rác s n m bên trên màng a ch t, bên trên nh c am tt m t sét không th m nư c. H th ng lót ư c bi u di n hình 9.3 là m t h th ng ng lót ôi: hai ng lót v i m t h th ng t p trung nư c r rác bên trên ng lót chính, và m t h th ng thăm dò nư c r rác gi a hai ng lót. H th ng thăm dò nư c r rác có kh năng không th m nư c r t cao cho phép l y ra b t kì nư c r rác nào qua ng chính. M i t m m trong h th ng ng lót ôi này có th ho c là m t m ơn ho c là th t ng h p c a hai ho c hơn hai lo i v t li u (Deardorff, 1991). H th ng t p trung nư c r rác thông thư ng bao g m m t h th ng nh ng ng có dùi l , t ó nư c r rác có th ho c ư c d n ra b ng tr ng l c ho c bơm ra tr m x lý nư c r rác. nh hư ng áng lưu ý nh t n s lư ng nư c r rác là lư ng mưa vì nó thay i theo mùa. M t h ch a ho c tr nư c luôn ư c s d ng gi m b t s dao ng trong quá trình v n hành trư c khi vào quy trình x lý. S i u hành vi c x lý rác có nhi u nh hư ng n s lư ng nư c r rác. Quá trình tăng t c c a nh ng pha u tiên c a s phân h y ư c c n cho vi c làm cô l i các kim lo i n ng ho c ch t h u cơ trong nư c r rác (Carra và Cossu, 1990). i u này có th ti n hành d dàng b ng cách có m t t l nguyên li u ch t th i u vào th p, s i u hoà m (b ng cách quay vòng nư c r rác) ho c có m t t m lót ch t th i t ng h p trên. M t khi h th ng ng lót ư c thi t l p, m t l p ph b ng t sét, t tr ng ho c v t li u thô thông thư ng s ư c cung c p b o v nó kh i nh ng hư h i do máy móc. Ch t th i sau ó s ưc l ng và cô l i, và nh ng l p làm b ng v t li u thô ( t tr ng, cát h t to...) ư c thêm vào bên gi a lòng ch t th i. T i nhi u v trí, ch t th i ư c ph l i b i nh ng v t li u bao ph nơi chôn l p rác vào cu i ngày gi m s phá ho i c a gió, loài g m nh m, chim chóc và nh ng loài m t, sâu b khác. 237 http://www.ebook.edu.vn
  15. Khí th i ư c t p trung s d ng h th ng nh ng ng dùi l x p ngang ho c d c. Khi khí ch y th ng ra ngoài qua d c theo nh ng l p ch t th i, nh ng ng d c s t p trung khí hi u qu hơn. M t nh ng ng này s thay i tùy theo rác ư c chôn, m t cao nh t hai bên l tránh s rò khí hai bên v trí nơi chôn rác. Rút khí ra b ng cách bơm r t cn thu khí hi u qu hơn, và do ó v n to nhi t và to mùi s gi m b t. M t khi ã ư c thu h i, khí có th ho c b ph ng ra, phá h y nh ng h p ch t h u cơ ho c methane gây ô nhi m, ho c ư c s d ng như nhiên li u. Khí chôn ã bão hoà v i hơi nư c, và ch a m t ít t p ch t có ki m soát. Nó có th thành m t kh i cô c có th b g m mòn r t cao, nên n u khí s ư c s d ng trong ng cơ khí ph c h i năng lư ng, m t s hình th c làm s ch khí s c n thi t. Tương t như th , n u khí ư c bơm s d ng như nhiên li u, trong nhi u trư ng h p nó s ư c làm s ch lo i b nh ng v t gây ô nhi m và khí CO2, và sau cùng là tăng hàm lư ng calorie c a nó. T l s n xu t khí tùy thu c vào cách th c qu n lý rác chôn l p. T quan i m kinh t , vi c s d ng khí có th thu l i nhu n m t năm sau khi ch t th i ư c chôn l p, và có th ti p t c thu l i n 15 – 20 năm sau (Carra và Cossu, 1990). Nguyên li u u vào c a rác th i quá trình chôn l p di n ra an toàn ph thu c vào s ch a, thu gom và x lý quy trình t a nhi t. Gi ng như các quy trình khác, s to nhi t d a trên nguyên li u u vào, và d a vào lo i ch t th i nào ư c chôn l p giai o n u. H n ch nh ng lo i ch t th i u vào c a quy trình chôn l p có th m b o s to nhi t s ít hơn. Chi n lư c này ư c áp d ng r t nhi u qu c gia. Ví d như pháp l nh c a nư c c (T.A. Siedlungsabfall, 1993) nh nghĩa c i m c a ch t th i là có th b l ng ng trong m i hai l p v t ch t b chôn l p. L p ch t th nh t s ch ch p nh n lo i ch t th i v i t ng lư ng cacbon h u cơ (TOC) ≤ 1%. i u này có nghĩa là v t li u s ph i ư c qua x lý nhi t trư c khi chôn l p. L p ch t th hai s ch p nh n TOC v i hàm lư ng trên 3%, nhưng có nh ng òi h i ch t ch hơn v m t c u trúc. Vi c chôn l p nh ng ch t th i r n h n h p do ó s có th áp d ng t i c. Nh n bi t s trái ngư c nhau trong gi i h n nh ng nguyên li u u vào c a quy trình chôn l p rác này, ã có nh ng bàn b c th ng nh t l i ích gi a nh ng d ng c th c a ch t th i công nghi p nguy hi m ti m tàng v i ch t th i r n ô th . Nguyên do là nh ng v t li u khó x lý ã b làm loãng và có th b phân h y c ng v i nh ng ch t th i r n 238 http://www.ebook.edu.vn
  16. thông thư ng. Trong m t nơi chôn l p rác, có r t ít s ki m soát cho quy trình này, và m i nguy hi m ti m tàng v ô nhi m ngu n nư c m t t nh ng l rò c a nơi chôn l p rác ã ư c lưu ý, do ó r t khó nhìn nh n ây là m t phương pháp b n v ng v i môi trư ng trong tương lai. V trí làm nơi chôn l p rác Không có cu c th o lu n nào v phương pháp chôn l p rác mà không cp nv n tìm ki m m t a i m thích h p và ư c c ng ng ch p nh n. Cùng v i nh ng lo l ng c a chính quy n a phương v tình tr ng giao thông, ti ng n, mùi hôi, và gió mang theo b i ( nh hư ng n i s ng c a ngư i dân a phương), s ô nhi m ngu n nư c m t cũng ã tr thành m t v n quan tr ng khi l a ch n a i m. Vì t t c các a im chôn l p rác sau này cũng s có nguy cơ b rò r , nh ng nơi chôn l p m i không th ưc xây d ng nh ng khu v c khai thác ngu n nư c m t nơi nh ng ch t gây ô nhi m cho ngu n nư c u ng có th xu t hi n. Chính xác hơn, chúng không nên ư c xây d ng tt c các t ng a ch t ng m nư c chính, nơi s th m ti m tàng c a nư c m t di n ra m nh nh t. Nh ng nơi chôn l p rác ch nên t nh ng nơi có t ng ng m nư c ph ho c không có t ng ng m nư c (Harris, 1992). nh ng nơi này, cơ quan ư ng sông M ã xây d ng b n nh ng vùng nư c m t d b t n công, s ư c s d ng ư c lư ng nh ng ch t gây ô nhi m ti m tàng i v i vi c phát tri n b t kì a i m chôn l p rác nào. V n ngày càng rõ ràng là nh ng khu v c tr ng thích h p nh t cho vi c xây d ng nơi chôn l p rác M u trên t ng ng m nư c chính. Có vi c này là do h u h t nh ng m khai thác á, t o nên nh ng kho ng tr ng thích h p, ã ư c m r ng khai thác á ph n, á vôi và sa th ch, hình thành nên a s nh ng t ng ng m nư c chính. Do ó, m c dù M có r t nhi u không gian tr ng cho nơi chôn l p rác, nhưng không c n thi t xây d ng úng ch vì lí do b o v ngu n nư c m t. nh ng qu c gia khác, trong tương lai r t c n lưu ý nv n s d ng r ng rãi hơn nh ng a i m xây d ng trên t ng không ng m nư c (Harris, 1992). 9.5 Nh ng tác ng n môi trư ng : phân tích u vào và u ra Vì chôn l p rác ư c cho là quy trình x lý ch t th i hơn ch ơn gi n là m t b ch a c a vi c phân h y cu i cùng các ch t th i r n, nguyên li u u vào và s n ph m u ra c a quy trình này ư c th hi n hình 9.4. 239 http://www.ebook.edu.vn
  17. Nh ng tác ng n môi trư ng c a các ch t th i ư c chôn l p s ph thu c vào thi t k a i m chôn l p và phương pháp v n hành, và c u trúc t nhiên c a ch t th i ư c chôn l p (h p 9.2). Trong khi có r t nhi u lưu tâm n nh ng chi ti t nh v v trí chôn l p và thi t k cu nh ng h th ng ch a và x lý khí th i và nư c r rác, có r t ít s nh n m nh n tác ng c a vi c thay i trong tương lai i v i thành ph n v t li u th a d nh s chôn l p. Khi nhi u v t li u ư c khôi ph c t nh ng dòng ch t th i ưa vào tái ch , c s lư ng và thành ph n cu nh ng ch t th i th a, t h gia ình hay t công nghi p, có th thay i áng k . M c dù m t s d li u thích h p cho nguyên li u u vào và s n ph m u ra c a quy trình chôn l p rác, nh ng d li u này v t ng th cp n vi c chôn l p các dòng ch t th i, ví d như CTR T. D li u liên quan t i nh ng ph n riêng nh v t li u riêng bi t trong nh ng dòng ch t th i này thư ng có giá tr . Do ó, r t khó ngo i suy t nh ng nh hư ng c a dòng ch t th i th i i m hi n t i v i tác ng môi trư ng c a nh ng dòng ch t th i trong tương lai v i thành ph n khác. ây là m t n l c trong lĩnh v c này, b ng cách i chi u d li u t nh ng dòng ch t th i h n h p ch a trong quy trình chôn l p và s lư ng d li u gi i h n c a ho t n g c a nh ng v t l i u riêng bi t trong quy trình, có th ư c lư ng nguyên li u u vào t quy trình chôn l p ra m t chu i nguyên li u u vào khác c a quy trình. 9.5.1 Nguyên li u u vào c a quy trình chôn l p Nguyên li u u vào c a ch t th i Hình 9.1 v i hình bi u di n b ng bi u cho th y b n dòng ch t th i chính t h th ng qu n lý ch t th i r n chính ư c chôn l p (quy trình chôn l p rác cũng nh n m t vài ch t th i công nghi p, nư c th i, bùn ho c nư c t rác th i..., nhưng không bao g m trong ph m vi nh ng h th ng ư c cp ây, tr nh ng ch t là k t qu c a s tiêu th năng lư ng ho c v t li u thô b i chính h th ng qu n lý ch t th i). Ph n còn l i c a ch t th i ho c ph n ch t th i dư th a, ngu n t p trung là t c h gia ình và công nghi p và ư c chôn l p tr c ti p. Nó s thay i trong thành ph n v i c im a lý và th i gian trong năm và theo nh ng ph n nh c a dòng ch t th i ư c ph c h i hay di d i x lý nhi t ho c x lý sinh hoá. Nơi nào v trí chôn l p ư c tg n khu v c t p trung, ch t th i th a s ư c nh n tr c ti p b i phương ti n thu gom, trong trư ng h p nh ng nơi chôn l p xa, nh ng ch t th i dư th a này s ư c gom t i tr m 240 http://www.ebook.edu.vn
  18. trung chuy n (nơi ch t th i kích thư c l n có th s b nghi n) s n sàng chuy n n nơi chôn l p trên nh ng xe t i chuyên ch to hơn. Phân lo i ph n th a trong ch t th i t nh ng quy trình phân lo i ch t th i t i các nhà máy ph c h i v t li u (NMTCR) ho c NLTR, ho c t quy trình tái phân lo i trong nhà máy x lý sinh h c. V t li u ư c x lý theo phương pháp sinh h c T quy trình tr n ho c x lý sinh h c (biogasification), ây là quy trình s n xu t v t li u h u cơ b n v ng không b i u ch nh như m t d ng h n h p, vì có h p ch t gây ô nhi m hay s thi u v ng môi trư ng thích h p. Tro t quy trình x lý nhi t ã ư c t cháy thành CTR T h n h p, thành NLTR hay thành v t li u phân lo i t i ngu n. Bao g m tro dư i áy (c n /x ), ư c s d ng trong quy trình chôn l p rác thông thư ng, và tro nh và ch t th a t h th ng làm s ch khí, ư c s d ng v i tro c n m t s nư c nhưng m t s nơi khác thì x lý riêng trong m t s quy trình chôn l p rác nguy hi m. Có m t ngu n ch t th i r n khác là k t qu t chính h th ng qu n lý ch t th i, ư c th hi n hình 9.1 và 9.4. ây là ch t th i r n ư c v n hành trong su t quá trình s n xu t năng lư ng, nhiên li u và nh ng v t li u thô khác (ví d như nh a cho bao tái ch ) ư c tiêu th trong h th ng. Trong m t phân tích “ thùng rác- n-m ” y , nh ng y u t này cũng c n ư c ưa vào v n lưu ý. D li u ưa ra cho t ng s ch t th i trên thư ng không xác nh thành ph n c a nh ng ch t th i này, m c dù tương t , h u h t qu c gia, ph n l n s ch a ng tro t các nhà máy s n xu t năng lư ng. Trong khi m t s trong s nh ng v t li u này có kh năng ư c s d ng nhi u hơn, ho c luân phiên các phương pháp x lý, m c ích c a chương mu n gi i thích là chúng u ư c chôn l p. S tiêu th năng lư ng Quy trình chôn l p rác s tiêu th năng lư ng c trong hình th c nhiên li u cho ng cơ và i n năng. i v i rác th i c a h gia ình ư c chôn l p tr c ti p, nơi mà kho ng cách t khu v c t p trung n v trí chôn l p rác r t l n, m t tr m trung chuy n có th ư c s d ng t p h p rác th i v n chuy n i b ng xe t i hay xe l a. Không s li u chính xác v s tiêu th năng lư ng c a các tr m trung chuy n, m c dù d li u v s tiêu th nhiêu li u ph bi n trên ư ng b có th ư c dùng ư c lư ng s tiêu th nhiên li u khi di chuy n n các tr m chôn l p rác. i v i t t c các lo i ch t th i ư c chôn 241 http://www.ebook.edu.vn
  19. l p, i n và nhiên li u cũng s ư c tiêu th trong ph n v n hành c a chính tr m ó. D li u thô cho th y r ng s tiêu th nhiên li u cho quy trình chôn l p rác tiêu t n kho ng 0.61 diesel/m3 c a h chôn (Biffa, 1994). 9.5.2. S n ph m c a quy trình chôn l p rác Nh ng nguyên li u u vào cho h th ng chôn l p rác t n t i trong m t kho ng th i gian nh t nh, nh t là trong th i kì ho t ng c a tr m chôn l p rác. Nh ng s n ph m t h th ng t n t i trong kho ng th i gian lâu hơn nhi u, có th ít nh t kho ng t mư i cho n 100 năm. Nh ng s n ph m u ra ư c tính toán trong nh ng ph n ti p theo ư c th ng nh t theo th i gian, do ó khí và nư c r rác ư c s n xu t ra b i m i t n ch t th i s ư c phóng thích hoàn toàn. 242 http://www.ebook.edu.vn
  20. Baûng 9.1 Vieäc sinh ra khí gas baõi raùc töø chaát thaûi raén ñoâ thò vaø nhöõng loaïi raùc ñöôïc löïa choïn Loaïi raùc Khí gas baõi raùc sinh ra Loïai döõ lieäu Nguoàn (N m 3/ taán vaät lieäu aåm) CTR T 372 Tính toaùn treân lyù thuyeát Gendebien et al. (1991) CTR T 229 Tính toaùn treân lyù thuyeát Ehrig (1991) CTR T 270 Tính toaùn töø döõ lieäu cuûa YÙ Ruggeri et al. (1991) CTR T 120-160 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) CTR T 190-240 Tính toaùn töø baõi Ham et al. (1979) CTR T 60-180 Tính toaùn töø baõi Tabasaren (1976) CTR T 222 Soá löôïng raùc choân trung bình Richards and Aitchison (1991) taïi Vöông quoác Anh CTR T 135 Öôùc löôïng trung bình IFEU (1992) CTR T 200 Öôùc löôïng trung bình de Baere et al. (1987) CTR T 100-200 Öôùc löôïng trung bình Carra and Cossu (1990) Raùc thöïc phaåm 191-344 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) Thuûy tinh 176 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) Giaáy baùo 120 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) Taïp chí 100-225 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) Bìa carton 317 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) Raùc ñoâ thò toång hôïp 133 Ehrig (1991) Loaïi raùc sinh hoïc toång hôïp 176 Thang möùc ñoä thí nghieäm Ehrig (1991) 243 http://www.ebook.edu.vn
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2