TH TNG CHÍNH PH
********
CNG HOÀ XÃ HI CH NGHA VIT NAM
c lp - T do - Hnh phúc
********
S: 121/2003/Q-TTg Hà Ni, ngày 11 tháng 6 nm 2003
QUYT NH
CA TH TNG CHÍNH PH S 121/2003/Q-TTG NGÀY 11 THÁNG 6
NM 2003 PHÊ DUYT CHƠNG TRÌNH NGHIÊN CU XÁC NH VAI TRÒ,
CHC NNG VÀ CƠ CU T CHC CA CÁC CƠ QUAN TRONG H
THNG HÀNH CHÍNH NHÀ NC GIAI ON I (2003 - 2005)
TH TNG CHÍNH PH
Cn c Lut T chc Chính ph ngày 25 tháng 12 nm 2001;
Cn c Quyt nh s 136/2001/Q-TTg ngày 17 tháng 9 nm 2001 ca Th tưng
Chính ph phê duyt Chương trình tng th ci cách hành chính nhà nưc giai on
2001 - 2010;
Theo  ngh ca B trưng B Ni v,
QUYT NH:
iu 1. Phê duyt Chng trình nghiên cu xác nh vai trò, chc nng và c cu t
chc ca các c quan trong h thng hành chính nhà nc giai on I (2003 - 2005).
iu 2. Quyt nh này có hiu lc thi hành sau 15 ngày, k t ngày ng Công báo.
iu 3. B trng B Ni v!, B trng, Ch nhim Vn phòng Chính ph và các B
trng, Th trng c quan ngang b, Th trng c quan thuc Chính ph, Ch tch
y ban nhân dân các t"nh, thành ph trc thuc Trung ng chu trách nhim thi hành
Quyt nh này.
Phan Vn Khi
(ã ký)
CHƠNG TRÌNH
NGHIÊN CU XÁC NH VAI TRÒ, CHC NNG VÀ CƠ CU T CHC
CA CÁC CƠ QUAN TRONG H THNG HÀNH CHÍNH NHÀ NC
(Ban hành kèm theo Quyt nh s 121/2003/Q-TTg ngày 11 tháng 6 nm 2003 ca
Th tưng Chính ph)
I. BI CNH CA CHƠNG TRÌNH
Th#i gian qua Chính ph, Th tng Chính ph ã t$p trung ch" o c%i cách hành
chính nói chung và c%i cách t chc b máy hành chính t Trung ng n a
phng  thc hin Ngh quyt các Hi ngh Trung ng 3, Trung ng 8 Khoá VII
và Trung ng 3, Trung ng 6 (l&n 2), Trung ng 7 Khoá VIII ca %ng. Sau m'i
l&n trin khai các Ngh quyt nói trên, b máy hành chính nhà nc ã tng bc tinh
g(n, hot ng có hiu qu% hn, góp ph&n quan tr(ng vào s i mi và phát trin
kinh t - xã hi ca t nc. Tuy nhiên  áp ng vi yêu c&u mi v) qu%n lý kinh
t - xã hi trong th#i k* công nghip hóa, hin i hóa thì vic tip t!c +y mnh c%i
cách t chc b máy các c quan trong h thng hành chính nhà nc theo Ngh
quyt i hi %ng toàn quc l&n th IX là ht sc c&n thit. Vì v$y, trong Chng
trình tng th c%i cách hành chính nhà nc giai on 2001 - 2010 (Quyt nh s
136/2001/Q-TTg ngày 17 tháng 9 nm 2001), nghiên cu xác nh vai trò, chc
nng và c cu t chc ca các c quan trong h thng hành chính nhà nc là mt
trong b%y chng trình hành ng có ý ngh,a quan tr(ng. Chng trình nghiên cu
xác nh vai trò, chc nng và c cu t chc ca các c quan trong h thng hành
chính nhà nc t nm 2003 n nm 2010 -c chia ra làm hai giai on: giai on I
t nm 2003 n ht nm 2005 và giai on II t nm 2006 n ht nm 2010 vi
nh.ng ni dung, nhim v! tr(ng tâm ca tng giai on. T nay n ht nm 2005
ph%i t$p trung thc hin có kt qu% nh.ng ni dung cp thit /t ra trong giai on I
(2003 - 2005). Trên c s kt qu% và kinh nghim ca giai on này, tip t!c xây
dng và thc hin ni dung chng trình cho giai on tip theo.
1. Nhng kt qu c bn v ci cách t chc b máy:
a) ã tng bc có s thay i quan tr(ng v) chc nng, nhim v! ca Chính ph,
các b, ngành và c quan hành chính a phng các cp phù h-p vi c ch mi
trong n)n kinh t th tr#ng nh hng xã hi ch ngh,a.
Chc nng, nhim v! ca h thng t chc hành chính ã tng bc -c i mi,
i)u ch"nh, b sung theo yêu c&u qu%n lý hành chính nhà nc trong n)n kinh t th
tr#ng. Kt qu% rõ nét nht là b máy hành chính nhà nc các cp ã chuyn d&n
sang thc hin chc nng qu%n lý hành chính nhà nc. C% v) m/t nh$n thc l0n hot
ng thc ti1n ã làm rõ hn chc nng qu%n lý v, mô ca Chính ph và các b,
ngành i vi quá trình phát trin kinh t - xã hi. Chính ph, các b ã t$p trung
nhi)u hn vào công tác xây dng chính sách, pháp lu$t. Chính ph ã ch" o các b,
ngành xây dng và thc hin chin l-c, quy hoch, k hoch phát trin tng th kinh
t - xã hi ca c% nc và ca tng ngành, tng vùng lãnh th; tng c#ng công tác
thanh tra, kim tra vic chp hành và t chc thc hin i vi toàn xã hi. C quan
hành chính a phng c2ng chuyn d&n sang thc hin chc nng qu%n lý hành chính
nhà nc, t$p trung vào công tác xây dng quy hoch, k hoch phát trin kinh t - xã
hi trên a bàn, t chc thc hin c%i cách hành chính, thc hin Quy ch dân ch,
s3p xp li các c quan chuyên môn, s3p xp li các doanh nghip nhà nc và tng
c#ng s ch" o, i)u hành và thanh tra, kim tra vic t chc thc hin theo vai trò,
chc nng qu%n lý hành chính nhà nc a phng.
Phân bit và tách hot ng qu%n lý nhà nc ca các c quan hành chính ra kh4i hot
ng qu%n lý s%n xut, kinh doanh ca các doanh nghip  làm úng vai trò, chc
nng ca c quan công quy)n, gi%m bt s can thip không úng chc nng, th+m
quy)n vào quá trình s%n xut, kinh doanh. i)u này -c th hin khá rõ thông qua t
chc hot ng ca các Tng công ty 90, 91 và /c bit là vic ban hành Lu$t Doanh
nghip nhà nc.
Chính ph, Th tng Chính ph ã có s phân cp cho các b, ngành và chính quy)n
a phng trong các l,nh vc &u t trong và ngoài nc, qu%n lý t ai, th+m nh
và quyt nh thành l$p các doanh nghip nhà nc, trong vic thành l$p các hi, t
chc phi Chính ph v.v...
b) ã tin hành s3p xp, i)u ch"nh c cu t chc ca Chính ph (b, c quan ngang
b) và c quan thuc Chính ph theo Lu$t T chc Chính ph nm 2001; tng bc
s3p xp c cu c quan chuyên môn thuc y ban nhân dân làm cho tinh gi%n hn
trc và hot ng có cht l-ng, hiu lc, hiu qu% tt hn. C! th là:
- ã có s i)u ch"nh áng k v) mô hình t chc Chính ph, c cu bên trong các b,
ngành là chuyn t mô hình t chc các c quan qu%n lý nhà nc theo n ngành và
ch yu i vi thành ph&n kinh t nhà nc sang mô hình t chc b qu%n lý nhà
nc a ngành, a l,nh vc trong phm vi c% nc, bao quát các thành ph&n kinh t.
- ã xác nh -c mt s l,nh vc trung ng c&n qu%n lý t$p trung, thng nht theo
ngành d(c và phân cp, chuyn giao mt s nhim v! và t chc v) a phng qu%n
lý.
- S b, c quan ngang b, c quan thuc Chính ph ã tinh gi%n, hot ng có hiu
lc, hiu qu% hn.
c) Phng thc hot ng, s ch" o, i)u hành ca Chính ph và c quan hành
chính các cp ã có nh.ng i)u ch"nh theo hng thc hin phù h-p vi vai trò, chc
nng qu%n lý nhà nc trong c ch th tr#ng, tham gia hi nh$p quc t và khu vc.
Chính ph ã có s i mi và t$p trung ch" o, i)u hành v, mô i vi toàn xã hi
thông qua vic xây dng và ban hành th ch, chính sách, chin l-c, quy hoch, k
hoch và kim tra thc hin; hn ch d&n s can thip vào v! vic c! th thuc th+m
quy)n và trách nhim ca các b, ngành và chính quy)n a phng.
2. Nhng yu kém tn ti:
a) H thng th ch quy nh v) chc nng và ni dung hot ng ca các c quan
trong h thng hành chính nhà nc ch$m i mi, còn ch5ng chéo, trùng l3p, nhi)u
vn ) cha phù h-p vi s chuyn i c ch qu%n lý kinh t, xã hi và n)n kinh t
th tr#ng nh hng xã hi ch ngh,a.
b) Vic phân cp th+m quy)n và trách nhim qu%n lý nhà nc gi.a Chính ph vi
các b, c quan ngang b, c quan thuc Chính ph và chính quy)n a phng còn
ch$m và hiu qu% thp, thiu rõ ràng và cha h-p lý.
c) T chc b máy hành chính v0n nhi)u &u mi, nhi)u t&ng nc, thiu tính thng
nht c&n thit ca h thng hành chính và cha h-p lý theo c% chi)u d(c và chi)u
ngang; hot ng kém hiu lc, hiu qu%; s ch" o i)u hành còn nhi)u bt c$p,
cha theo kp vi yêu c&u mi v) phát trin kinh t - xã hi.
3. Nguyên nhân các yu kém:
a) Cha có  c s lý lu$n khoa h(c v) t chc b máy hành chính nhà nc khi
chuyn sang n)n kinh t th tr#ng trong i)u kin duy nht mt %ng c&m quy)n;
thiu tng kt rút kinh nghim mt cách &y  nghiêm túc  có nh.ng kt lu$n xác
áng v) thay i t chc b máy làm c s  kin toàn -c mt h thng t chc b
máy hành chính nhà nc mt cách cn b%n có bc i thích h-p phù h-p vi hoàn
c%nh thc t trong tng giai on.
b) Lãnh o, ch" o v) công tác t chc b máy còn phân tán c!c b th$m chí có lúc,
có ni l,nh vc b chia c3t, tùy tin, khi thc hin còn thiu kiên quyt, thiu tr(ng
tâm và còn ngi khó khn, phc tp.
c) Do thiu 5ng b v) t chc b máy, c ch v$n hành và nh.ng quy nh c&n thit
v) tiêu chí, quy trình  thành l$p t chc mi, s3p xp, i)u ch"nh, gi%i th các t
chc c2; c2ng nh các quy nh v) ch  trách nhim ca t chc và cá nhân ng#i
ng &u các c quan hành chính nhà nc không còn phù h-p i vi yêu c&u i
mi t chc b máy hin nay.
II. MC TIÊU VÀ YÊU CU CA CHƠNG TRÌNH
1. Mc tiêu
M!c tiêu ca chng trình nh6m tip t!c hoàn thin t chc b máy hành chính nhà
nc theo tinh th&n Lu$t T chc Chính ph nm 2001, Lu$t T chc Hi 5ng nhân
dân và y ban nhân dân; xây dng và trình Chính ph, Th tng Chính ph d th%o
các vn b%n quy phm pháp lu$t, ) án c cu Chính ph nhim k* khoá XII theo
hng: Chính ph, các b, c quan ngang b t$p trung thc hin chc nng xây dng,
ban hành th ch, k hoch, chính sách, qu%n lý v, mô i vi s phát trin kinh t -
xã hi; ch" o, kim tra thc hin; phân nh rõ th+m quy)n và trách nhim ca các
cp chính quy)n; tinh g(n b máy, áp ng yêu c&u qu%n lý n)n kinh t th tr#ng
nh hng xã hi ch ngh,a.
2. Yêu cu:
a) Xác nh -c úng và rõ chc nng, nhim v!, th+m quy)n, trách nhim ca
Chính ph, các b, c quan ngang b, c quan thuc Chính ph và y ban nhân dân
các cp trong n)n kinh t th tr#ng nh hng xã hi ch ngh,a.
b) Tip t!c i mi c cu t chc ca Chính ph, b máy hành chính ca chính
quy)n a phng theo tinh th&n c%i cách hành chính  phù h-p vi c ch kinh t
mi; b%o %m mt n)n hành chính trong sch, hin i và hot ng có hiu lc, hiu
qu%, áp ng yêu c&u thc hin nhim v! phát trin kinh t - xã hi ca t nc.
B máy ca các c quan hành chính -c i)u ch"nh v) c cu trên c s phân bit rõ
chc nng, phng thc hot ng ca các b ph$n tham mu, thc thi chính sách,
cung cp dch v! công.
c) n nm 2005, v) c b%n xác nh -c rõ phân cp qu%n lý hành chính nhà nc
gi.a trung ng và a phng, gi.a các cp chính quy)n a phng theo hng l,nh
vc gì mà a phng có th thc hin tt và ã có khung pháp lý  i)u ch"nh, kim
soát thì tin hành phân cp. Vic phân cp th+m quy)n ph%i rành mch, g3n vi trách
nhim, i)u kin thc hin và tng c#ng kim tra.
d) nh rõ chc nng, nhim v!, quy)n hn và t chc b máy hành chính chính
quy)n a phng ô th, nông thôn và chính quy)n c s . C quan chuyên môn
thuc y ban nhân dân các cp -c t chc tinh g(n theo nguyên t3c qu%n lý a
ngành, a l,nh vc phù h-p vi Lu$t T chc Chính ph nm 2001 và Lu$t T chc
Hi 5ng nhân dân và y ban nhân dân.
III. NI DUNG CH YU CA CHƠNG TRÌNH
 thc hin -c chng trình này, c&n thit ph%i xây dng và ch" o thc hin các
) án sau:
 án 1: Phân cp qun lý hành chính nhà nư c gia trung ưng và !"a phưng
1. Mc tiêu c#a  án:
Phân cp qu%n lý hành chính nhà nc gi.a trung ng và a phng nh6m quy nh
rõ ràng, c! th nhim v!, th+m quy)n, trách nhim ca m'i cp trong h thng hành
chính nhà nc; phát huy tính nng ng, sáng to, quy)n t ch, t chu trách nhim
ca m'i cp chính quy)n a phng trong gi%i quyt công vic cho dân nhanh chóng,
thu$n l-i góp ph&n nâng cao hiu lc, hiu qu% qu%n lý nhà nc và phát trin kinh t
- xã hi ca tng a phng và ca c% nc.
2. Yêu cu thc hi$n  án:
a) Quán trit quan im quy)n lc nhà nc là thng nht, có phân công, phân cp
rành mch, b%o %m qu%n lý thng nht ca Chính ph v) th ch, chính sách, chin
l-c, quy hoch, kim tra, thanh tra; 5ng th#i phát huy -c quy)n t ch, t chu
trách nhim ca m'i cp chính quy)n trong vic thc hin m!c tiêu phát trin và qu%n
lý kinh t - xã hi trên a bàn.
b) %m b%o hiu qu% trong vic gi%i quyt công vic và ph!c v! dân; vic nào, cp
nào thc hin có hiu qu% hn thì giao cho cp ó; phân cp ph%i rõ vic, rõ a ch",
rõ trách nhim g3n vi chc nng, nhim v! ca m'i cp.
c) Phù h-p vi trình  phát trin kinh t - xã hi trong tng giai on, vi /c thù
ca tng ngành, l,nh vc, vi /c im ca tng loi hình n v hành chính ô th,
nông thôn và 5ng b, n khp gi.a các ngành, l,nh vc có liên quan.
d) %m b%o tng ng gi.a nhim v!, th+m quy)n, trách nhim, ngu5n lc tài chính,
nhân s  thc hin các công vic -c phân cp.