Đ TÀI: Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế
M C L C
TT N I DUNGTrang
1 M c l c 1
2 A. Ph n m đu 2
3 I. Lý do ch n đ tài 2
4 II. M c tiêu và nhi m v c a đ tài 2
5 III. Đi t ng nghiên c u ượ 2
6 IV. Gi i h n ph m vi nghiên c u 2
7 V. Ph ng pháp nghiên c uươ 3
8 B.Ph n n i dung 3
9 I. C s lý lu nơ 3
10 II. Th c tr ng 4
11 III. N i dung và hình th c c a gi i pháp 5
12 1. M c tiêu gi i pháp 5
13 2. N i dung và cách th c th c hi n các gi i pháp 5
14 3. Ph m vi và k t qu c a sáng ki n ế ế 17
15 C. Ph n k t lu n và ki n ngh ế ế 18
16 I. K t lu nế 18
17 II. Ki n nghế 18
18 D . Tài li u tham kh o 20
L ng Th Thanh H ng – Tr ng TH Nguy n Th Minh Khai ươ ươ ườ 1
Đ TÀI: Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế
A. Ph n m đu:
I. Lý do ch n đ tài.
Trong các môn h c ti u h c môn Ti ng Vi t là môn h c có v trí h t ế ế
s c quan tr ng. Nó cung c p v n ngôn ng , xây d ng n n t ng ki n th c. Nó ế
còn là môn công c giúp h c sinh h c t t các môn h c khác. Phân môn t p làm
văn có tính ch t t ng h p, v a v n d ng các hi u bi t và k năng v Ti ng ế ế
Vi t t các phân môn khác v a phát huy hoàn thi n các k t qu đó. ế
Đ th c hi n vai trò này, ti t t p làm văn là ti t h c mang tính ch t t ng h p,ế ế
sáng t o, th c hành t các phân môn khác c a môn Ti ng vi t. ế T p làm văn
l p 4 v i m c đích rèn k năng phân tích đ, tìm ý, l p dàn ý bài văn, vi t ế
đo n văn, liên k t đo n thành bài văn, t ki m tra bài, s a ch a bài văn ế góp
ph n phát tri n kh năng phân tích, t ng h p, phân lo i c a h c sinh. T duy ư
hình t ng c a tr cũng đc rèn luy n nh v n d ng các bi n pháp so sánh,ượ ượ
nhân hóa khi miêu t .
La môt giao viên tr c tiêp giang day trên l p, tôi nhân thây răng cac em rât ư ! ơ
ngai hoc phân môn Tâp lam văn, nhât la khi lam bai văn viêt. B i vì k năng ơ!
vi t bài văn cua cac em con han chê nên chât l ng bai vi t ch a cao. Thông ế ! ươ ế ư
th ng các em nhin thây cai gi cac em nghi cai đo theo kiêu liêt kê, ch không ườ ! ư
biêt chăt loc cac chi tiêt đ quan sat. Măt khac do vôn t cua cac em ch a phong ư ! ư
phu nên cac em dung t ch a chinh xac, s dung câu que cut, nhat nheo, không ư ư ư!
chon loc. Cach diên đat y cua câu văn mang tinh chât văn noi nên khi đoc gây !
cam giac r m ra, lung cung, lôn xôn,… Hâu hêt cac em ch a biêt cach s dung ! ươ ! ! ư ư!
cac biên phap nghê thuât nh nhân hoa, so sanh, điêp t , điêp ng , t lay,… nên ư ư ư ư
bai văn cua cac em tuy đu y nh ng rât khô khan. Bên canh đo con môt sô bai ! ! ư
viêt măc nhiêu lôi chinh ta. Co em viêt hêt ca bai văn ma không co lây môt dâu ! !
châm, môt lân xuông dong. Co em lai châm, phay môt cach tuy tiên. !
Noi tom lai, khi viêt môt bai văn nói chung và văn miêu t noi riêng, hoc
sinh găp rât nhiêu kho khăn. Đng tr c môt th c trang nh vây thi bât c ư ươ ư ư ư
ng i giao viên nao cung phai băn khoăn lo lăng. ươ ! Đó cũng chính là lí do tôi
ch n đ tài Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4ế đ trao đi
kinh nghi m d y h c v i các đng chí.
II. M c tiêu, nhi m v c a đ tài.
Giúp giáo viên nghiên c u kĩ n i dung d ng văn miêu t . T đó giúp h c
sinh l p 4 rèn kĩ năng vi t t t bài văn miêu t . ế
Giúp giáo viên xác đnh đc kĩ năng c n d y cho h c sinh v bài văn ư
miêu t thông qua vi c rèn luy n cho h c sinh các kĩ năng nh : Quan sát, l p ư
dàn ý, dùng t đt câu, xây d ng đo n văn, vi t bài văn miêu t . ế
L ng Th Thanh H ng – Tr ng TH Nguy n Th Minh Khai ươ ươ ườ 2
Đ TÀI: Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế
Giúp giáo viên t rút ra bài h c kinh nghi m thông qua vi c tr i nghi m
th c t trên l p h c c a mình đ ti p t c d y t t h n cho nh ng d ng văn ế ế ơ
khác.
III. Đi t ng nghiên c u ượ
Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế tr ng Ti u h cườ
Nguy n Th Minh Khai .
IV. Gi i h n ph m vi nghiên c u
Trong đi u ki n và năng l c có h n, đ tài ch đi sâu vào nghiên c u và
áp d ng Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 góp ph n nâng ế
cao ch t l ng h c t p các môn h c. ượ
Tôi b t đu nghiên c u và th c hi n t năm h c 2016 – 2017 đn nay. ế
V. Ph ng pháp nghiên c u.ươ
- Ph ng pháp phân tích, t ng h pươ
- Ph ng pháp đi u tra kh o sátươ
- Ph ng pháp đàm tho i, v n đápươ
- Ph ng pháp nghiên c u tài li uươ
- Ph ng pháp quan sát.ươ
- Ph ng pháp th ng kêươ
- Ph ng pháp tuyên d ng, khen th ngươ ươ ưở
- Ph ng pháp đi chi u và so sánh k t qu sau khi v n d ng các bi nươ ế ế
pháp trên.
B. Ph n n i dung
I.C s lý lu nơ
Nh chung ta đa biêt, câp Tiêu hoc la bâc hoc đăt nên móng cho viêc hinh ư !
thanh nhân cach cua hoc sinh. Đây la bâc hoc cung câp nh ng tri th c khoa hoc ! ư ư
ban đâu vê t nhiên va xa hôi, trang bi nh ng kiên th c ky năng đâu tiên vê hoat ư ư ư
đông th c tiên, bôi d ng, phat huy nh ng tinh cam, thoi quen va đc tinh tôt ư ươ ư ! ư
cua con ng i. Trong các môn hoc cua bâc Tiêu hoc thi Tiêng Viêt la môn hoc ! ươ ! !
gi vi tri quan trong, b i no la công cu đê giao tiêp va t duy. Đo la môn hoc ư ơ ! ! ư
gop phân hinh thanh va phat triên hoc sinh 4 ky năng: nghe noi đoc viêt. ! ơ!
Trong môn Tiêng Viêt thi ti t Tâp lam văn lai chiêm m t vi tri kha quan trong vi ế
no la s tich h p 4 ky năng cua hoc sinh. ư ơ !
Văn miêu t là th lo i văn dùng l i nói có hình nh và có c m xúc làm
cho ng i nghe, ng i đc hình dung m t cách rõ nét, c th v ng i, v t,ườ ườ ườ
c nh v t, s vi c nh nó v n có trong đi s ng. M t bài văn miêu t hay ư
không nh ng th hi n rõ nét, chính xác, sinh đng đi t ng miêu t mà còn ượ
th hi n đc trí t ng t ng, c m xúc và đánh giá c a ng i vi t đi v i ượ ưở ượ ườ ế
đi t ng đc miêu t . B i vì trong th c t không ai t đ mà t , mà th ng ượ ượ ế ườ
t đ gi g m nh ng suy nghĩ, c m xúc, nh ng tình c m yêu ghét c th c a
mình. Các bài văn miêu t ti u h c ch yêu c u t nh ng đi t ng mà các ượ
L ng Th Thanh H ng – Tr ng TH Nguy n Th Minh Khai ươ ươ ườ 3
Đ TÀI: Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế
em yêu m n, yêu thích. Vì v y qua bài làm c a mình, các em ph i g i g mế
đc tình th ng yêu c a mình v i nh ng gì mà mình miêu t .ượ ươ
Trong đi sông, các em g p nhi u ng i, nhi u c nh v t, con v t khác ơ ườ
nhau, chúng đu có th tr thành đi t ng miêu t . M i đi t ng này đu ượ ượ
có nh ng nét khác nhau. Vì v y, khi miêu t , các em ph i n m nh ng nét riêng
khác bi t này đ vi t đc nh ng bài văn v a mang đc đi m chung c a th ế ượ
lo i văn miêu t , v a có đc cái riêng c a đi t ng đc miêu t . Đi ượ ượ ượ
t ng c a văn miêu t l p là nh ng cây xanh, đ v t, con v t r t g n gũi vàượ
có xung quanh các em.,…Chúng đu là nh ng s v t r t có ích và g n gũi
thân thi t v i con ng i. M i s v t có m t hình dáng, đc đi m, l i ích nh tế ườ
đnh. Vì th khi miêu t chúng, các em ph i làm n i b t đc nh ng đc đi m ế ượ
này. Vì v y, khi miêu t c n g n chúng v i vi c miêu t c nh xung quanh nh ư
mây tr i, chim chóc,… Các em cũng đng quên nói v l i ích c a chúng cũng
nh tình c m yêu m n g n bó c a mình đi v i t ng s v t đó. C th :ư ế
Trong ch ng trình l p 4, văn miêu ta chiêm 30/62 tiêt Tâp lam văn cua ca ươ ơ ! ! !
năm hoc. Bao gôm cac kiêu bai: ta đô vât, ta cây côi, ta con vât. Nh vây, viêc ! ! ! ! ư
ren ky năng lam văn miêu ta cho hoc sinh la môt viêc lam vô cung quan trong va !
cân thiêt. Điêu đo tao tiên đê v ng chăc đê hoc sinh lam đc nh ng bai văn ư ! ươ ư
hay, câu văn xuc tich, giau hinh anh, diên đat ro y, cam xuc chân thât, sinh đông ! !
va sang tao. Đê tao điêu kiên cho hoc sinh co nh ng c s hoc tôt tât ca cac kiêu ! ư ơ ơ! ! !
bai miêu ta (kê ca ta canh va ta ng i l p 5) đoi hoi ng i giao viên phai đôi ! ! ! ! ! ! ươ ơ! ơ ! ươ ! !
m i ph ng phap day hoc Lây hoc sinh lam trung tâm. Thây chi la ng i tô ơ ươ ! ươ !
ch c h ng dân, tro t kham pha va linh hôi tri th c. Co nh vây thi m i nâng ư ươ ư ư ư ơ
cao đc hiêu qua va chât l ng giang day. ươ ! ươ !
Khi vao th c tê giang day, tôi thây phân l n hoc sinh con lung tung, vung ư ! ơ
vê, găp nhiêu kho khăn khi lam văn noi chung và đc bi t là văn miêu ta noi !
riêng. Sô hoc sinh lam đc môt bai văn hay, co sang tao thât la hi m. Hâu hêt ượ ế
khi miêu ta cac em chi đa ra nh ng nhân xet chung chung, câu văn thi r m ra, ! ! ư ư ươ
diên đat y thi lung cung, mang tính li t kêĐiêu nay đa lam tôi trăn tr va lo ! ! ơ!
lăng.
Xuât phat t c s mang tinh ly luân trên nên tôi đã ti n hành nghiên c u ư ơ ơ! ế
đ tìm ra và giúp h c sinh l p 4 rèn kĩ năng vi t văn miêu t đc hay h n. ế ượ ơ
II.Th c tr ng
Năm h c 2017-2018, tôi đc nhà tr ng phân công ch nhi m l p 4A. ượ ườ
L p tôi g m có 29 h c sinh, trong đó có 12 em là h c sinh n , h c dân t c ít
ng i là 2 em, có 5 em h nghèo, 2 em khuy t m . M t s em cha m đi làmườ ế
ăn xa, các em ph i s ng v i ông bà, đi u ki n h c t p nhà không t t vì th ế
đã nh h ng không nh đn vi c h c t p các em. ưở ế
1.Thu n l i:
Nhà tr ng luôn quan tâm, ch đo th c hi n công tác chuyên môn cóườ
hi u qu , nâng cao tay ngh cho giáo viên.
L ng Th Thanh H ng – Tr ng TH Nguy n Th Minh Khai ươ ươ ườ 4
Đ TÀI: Rèn kĩ năng vi t bài văn miêu t cho h c sinh l p 4 ế
T chuyên môn đã t ch c chuyên đ d y ti t T p làm văn l p 4. Giáo ế
viên đc trang b đy đ tài li u gi ng d y cũng nh tài liêu tham kh o, cácượ ư
ph ng ti n d y h c nh máy chi u đ d y b ng đi n t ….ươ ư ế
Đi ngũ giáo viên có năng l c, yêu ngh đã áp d ng đc ph ng pháp ư ươ
d y h c phát huy tính tích c c, ch đng, sáng t o c a h c sinh linh ho t và
hi u qu . T l p 2,3 các em đc t p quan sát và tr l i câu h i đ làm quen ượ
v i văn miêu t , đã bi t cách luy n t p d i s h ng d n c a giáo viên đ ế ướ ướ
t chi m lĩnh tri th c. ế
Đi t ng miêu t khá g n gũi (cây bàng, con gà…) v i h c sinh nông ượ
thôn. Đc đi m tâm lí h c sinh ti u h c có tâm h n trong sáng, th ngây, giàu ơ
c m xúc và s c sáng t o.. Nh ng đ v t, con v t, cây c i là nh ng ng i b n ườ
thân thi t, g n gũi mà các em có th tâm t , chia s tình c m c a mình. Đcế ư
đi m tâm lí này thu n l i đ kh i g i các em nh ng c m xúc miêu t b t ơ
ng , thú v
2. Khó khăn:
Nh chúng ta đã bi t, s n ph m c a T p làm văn là c ngôn b n ư ế
d ng nói, d ng vi t theo các d ng l i nói ki u bài văn do ch ng trình quy ế ươ
đnh. S n ph m c a h c văn miêu t th ng d ng vi t. Năng l c vi t ườ ế ế
ch ng t trình đ văn hóa, văn minh c a m t ng i. Nh ng l p 4 các em ườ ư
m i b t đu h c cách l p dàn ý, d ng đo n và vi t thành bài văn hoàn ch nh. ế
H n n a kh năng ngôn ng c a các em còn h n ch nh t là các em h c sinhơ ế
vùng nông thôn trong đa bàn chúng tôi. M i bài văn miêu t hay đòi h i kh
năng t ng t ng và s d ng ngôn ng di n đt th t sinh đng. Th c t choưở ượ ế
th y, đa s h c sinh l p 4 vi t văn miêu t ch a hay ho c s p x p ý còn l n ế ư ế
x n, l ng c ng, hình nh trong bài văn ch a g i t , ít liên t ng ho c ch là ư ưở
sao chép m t cách máy móc các bài văn m u.
III. N i dung và hình th c c a gi i pháp:
1.M c tiêu c a gi i pháp
- Nh m giúp h c sinh l p 4 A vi t đc m t bài văn miêu t đúng v iế ượ
yêu c u c a đ bài, đy đ ba ph n (m bài, thân bài, k t bài), câu văn rõ ế
ràng, chân th t, giàu hình nh, bi t s d ng các bi n pháp so sánh, nhân hóa ế
phù h p, th hi n đc tình c m c a ng i vi t. ượ ườ ế
2.N i dung và cách th c th c hi n các gi i pháp
Đ kh c ph c th c tr ng trên và t ch c ti t d y h c T p làm văn miêu ế
t có hi u qu h n và phù h p v i đi t ng h c sinh đang d y. Tôi m nh ơ ượ
d n đa ra m t s gi i pháp c th nh sau: ư ư
2.1.Gi i pháp 1: Giup hoc sinh năm chăc yêu câu cua đê bai.
Đây la môt viêc lam rât quan trong, b i no giup hoc sinh đinh h ng đc ươ ươ
công viêc minh se lam: Đo la xac đinh đc bai văn thuôc thê loai gi? Kiêu bai ươ ! !
gi? Đôi t ng miêu ta la gi? T đo giup cac em không đi lac yêu câu cua đê. Sau ươ ! ư !
khi nêu xong đê bai, tôi ghi lên bang rôi yêu câu 2 hoc sinh đoc lai. !
Vi du 1: Đ bài “T cái bàn h c l p hay nhà c a em”
L ng Th Thanh H ng – Tr ng TH Nguy n Th Minh Khai ươ ươ ườ 5