intTypePromotion=1
ADSENSE

Rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học cho sinh viên sư phạm mầm non

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

16
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trên cơ sở khảo sát thực trạng, chúng tôi đề xuất các biện pháp rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non cho sinh viên sư phạm như: Kỹ năng sử dụng giáo án điện tử; Kỹ năng khai thác tài liệu qua nguồn Internet, sử dụng một số phần mềm trong quá trình thiết kế hoạt động học sẽ góp phần nâng cao kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non cho sinh viên.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học cho sinh viên sư phạm mầm non

  1. TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM, ĐẠI HỌC HUẾ 3/2019 RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG HỌC CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM MẦM NON Phan Thị Thúy Hằng, Lê Thị Hồng Phương Trường Cao đẳng Sư phạm Nghệ An Nguyễn Thị Trầm Ca Trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị nghiahang.ht@gmail.com Tóm tắt: Kỹ năng thiết kế hoạt động học là một trong những kỹ năng quan trọng của giáo viên mầm non. Trên cơ sở khảo sát thực trạng, chúng tôi đề xuất các biện pháp rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non cho sinh viên sư phạm như: Kỹ năng sử dụng giáo án điện tử; Kỹ năng khai thác tài liệu qua nguồn Internet, sử dụng một số phần mềm trong quá trình thiết kế hoạt động học sẽ góp phần nâng cao kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non cho sinh viên. Từ khóa: Kỹ năng thiết kế hoạt động học, trường mầm non, sinh viên mầm non. 1. ĐẶT VẤN ĐỀ Dưới tác động của cách mạng 4.0, ngành giáo dục cũng có nhiều thay đổi đáng kể. Một trong những thay đổi cốt yếu đó là nâng cao năng lực sư phạm của giáo viên, bởi lẽ giáo viên là nhân tố quyết định tạo nên chất lượng đào tạo, huấn luyện, hướng dẫn tạo nên nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của xã hội. Ngày nay, giáo viên không chỉ dạy kiến thức cho học sinh thông qua hình thức cũ (đọc chép, viết bảng…) mà cần vận dụng các hình thức mới qua máy tính, internet và thu thập các nội dung phong phú, đa dạng qua tài liệu nước ngoài, tổ chức hoạt động trải nghiệm… Kĩ năng thiết kế bài dạy là một trong những kỹ năng nghề nghiệp có tầm quan trọng hàng đầu của nhà giáo dục hiện đại. Trong xã hội ngày nay, bất kỳ nghề nào cũng thể hiện tính chuyên nghiệp qua thiết kế hoạt động và sản phẩm của mình. Dạy học là một nghề nghiêm túc, phức tạp cả về chuyên môn lẫn tính chất xã hội, vì vậy càng đòi hỏi kỹ năng thiết kế dựa trên cơ sở khoa học tin cậy (Nguyễn Thị Phương Nhung, 2017, tr.12). Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên - bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Nhiệm vụ cơ bản của giáo dục mầm non là hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu về nhân cách con người mới, làm cho trẻ phát triển toàn diện, hài hòa cân đối, tạo điều kiện tốt cho những bước phát triển sau này (Đinh Văn Vang, 2009, tr.21). Mặt khác, để đào tạo những con người nhanh chóng thích nghi với cuộc cách mạng công nghệ 4.0, hình thành, phát triển cho trẻ những kỹ năng cơ bản thì nhiệm vụ chính của giáo viên đó là tạo cho trẻ môi trường học tập theo phương pháp tích cực, sáng tạo, hiện đại. Do vậy, rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non cho sinh viên sư phạm trong thời đại công nghệ 4.0 là rất cần thiết. 2. THỰC TRẠNG KỸ NĂNG THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG HỌC, MỨC ĐỘ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG HỌC CHO TRẺ MẦM NON Chúng tôi tiến hành điều tra thực trạng về kỹ năng thiết kế hoạt động học có ứng dụng công nghệ thông tin trên 50 giáo viên các trường Mầm non (MN) Xuân Hồng (Hà Tĩnh), trường MN Việt Lào, trường MN Bến Thủy (Nghệ An), trường MN Hoa Sen và trường MN Sao Mai (Quảng Trị); 51
  2. GDMN 4.0 KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 200 sinh viên mầm non Trường CĐSP Nghệ An và Trường CĐSP Quảng Trị. Kết quả thu được như sau: * Đối với giáo viên Hầu hết giáo viên mầm non vẫn thiết kế hoạt động học cho trẻ chủ yếu theo kiểu truyền thống, chưa sử dụng tối đa các tiện ích của máy tính trong dạy học, sử dụng các nguồn tư liệu từ internet… Số ít giáo viên thỉnh thoảng có ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế hoạt động học (giáo án điện tử) trong các tiết thao giảng, dự giờ hoặc dạy mẫu cho sinh viên thực tập, kiến tập. Các giờ dạy thường ngày trên lớp thì không thiết kế theo hình thức này, vì mất rất nhiều thời gian, phải đầu tư nhiều hơn; mặt khác, cơ sở vật chất ở trường chưa đáp ứng đầy đủ cho việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học; trong các giờ học của trẻ, giáo viên chỉ gây hứng thú cho trẻ thông qua một số video, bài hát trên ti vi của lớp. Các trường MN ở vùng nông thôn, cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu thốn: chưa có mạng Internet, máy chiếu, tivi,… nên các giáo viên mầm non hầu như không soạn giáo án điện tử để dạy học cho trẻ. Cũng theo kết quả điều tra, giáo viên mầm non ở các trường trên hầu như không biết và không sử dụng các phần mềm dạy học Paint, Violet, mindmap… Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy gần 90% giáo viên thường xuyên truy cập internet (qua điện thoại hoặc máy tính cá nhân của gia đình) để nghiên cứu tài liệu, cập nhật thông tin, học hỏi kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc - giáo dục trẻ. * Đối với sinh viên Kết quả điều tra cho thấy, trong quá trình tập dạy của mình, sinh viên ít quan tâm đến việc sử dụng công nghệ trong dạy học. SV chỉ thỉnh thoảng sử dụng khi giáo viên bộ môn yêu cầu, hoặc muốn có điểm cao khi đi kiến tập, thực tập. Hầu hết SV đều tìm kiếm tài liệu trên Internet để học tập thì hầu hết sinh viên đều có ý thức sử dụng (chiếm 94%). Trong quá trình dạy học ở trường sư phạm, nhiều giảng viên đã sử dụng cách dạy học trên OLC (olc.qtttc.edu.vn) hay Elearning,… cũng góp phần giúp sinh viên tiếp cận và sử dụng công nghệ trong học tập nhiều hơn. Như vậy, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế hoạt động của giáo viên mầm non và sinh viên sư phạm mầm non còn nhiều hạn chế. Do đó, cần có một số biện pháp giúp cho giáo viên và sinh viên mầm non có thêm kỹ năng thiết kế bài dạy với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin. 3. BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON CHO SINH VIÊN 3.1. Rèn luyện kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong thiết kế hoạt động học Bước 1: Lập kế hoạch thiết kế giáo án điện tử theo các bộ môn phương pháp Giáo viên cần lên kế hoạch thiết kế giáo án điện tử, chú ý chuẩn bị đầy đủ đồ dùng của cô và trẻ, chú ý đến nội dung, phương pháp sử dụng trong bài học, lựa chọn hình ảnh phù hợp với chủ đề, đề tài, đặc điểm nhận thức và tâm lý trẻ mầm non để thiết kế. Ví dụ, trong hoạt động tạo hình, với đề tài: “Vẽ biển” cho trẻ 5-6 tuổi. Để lên kế hoạch thiết kế hoạt động cho đề tài này thì ở hoạt động 1: “Ổn định, gây hứng thú”, giáo viên có thể sưu tầm một đoạn video ngắn về biển để giới thiệu cho trẻ; sang hoạt động 2: “Quan sát, gợi ý, phân tích mẫu”, giáo viên có thể lựa chọn các bức tranh vẽ về biển phù hợp với trẻ 5-6 để chiếu cho trẻ xem, giúp trẻ nhớ lại các kỹ năng vẽ về biển và các bức tranh vẽ biển khác nhau cho trẻ lựa chọn ý tưởng sáng tạo… 52
  3. TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM, ĐẠI HỌC HUẾ 3/2019 Đối với hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh, cần những hình ảnh thật, sinh động, hấp dẫn, rõ nét để trẻ có biểu tượng chính xác về thế giới xung quanh. Dựa vào đề tài, chủ điểm trong tuần giáo viên có thể tải các đoạn video ngắn cho trẻ xem, tải các hình ảnh thật để cho trẻ tìm hiểu thay vì dùng các bức tranh in sẵn. Với việc dùng máy tính vào dạy học sẽ tăng hứng thú cho trẻ, đảm bảo trẻ tri giác được hình ảnh đẹp, sống động, chính xác giúp trẻ hình thành biểu tượng tốt hơn, đồng thời giáo viên cũng linh hoạt trong việc lựa chọn phương pháp dạy học. Chẳng hạn: Với chủ đề “Thế giới động vật - Động vật sống dưới nước”, giáo viên có thể tìm đoạn video ngắn về loài động vật này để trẻ tìm hiểu, quan sát, cô và trẻ tổ chức đàm thoại về những nội dung xung quanh chủ đề này. Bên cạnh đó, giáo viên có thể tải các hình ảnh động, tranh cần thiết phục vụ cho tiết học để giúp trẻ có biểu tượng chính xác nhất về những con vật sống dưới nước… Như vậy, với phần mềm PowerPoint, Paint hay Video giáo viên sẽ làm cho nội dung bài học đến với trẻ dễ dàng hơn, tăng hứng thú và hiệu quả trong quá trình dạy học. Mặc dù, hình thức này xưa nay vẫn thực hiện nhưng chưa mang tính đại trà, liên tục, thường xuyên và bắt buộc trong quá trình rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên mầm non cũng như giáo viên dạy trẻ dưới các cơ sở mầm non. Do đó, với thời đại công nghiệp 4.0 thì việc rèn cho sinh viên sư phạm mầm non sử dụng công nghệ thông tin trong trong dạy học cho trẻ mầm non là rất cần thiết. Bước 2: Triển khai nội dung lên phần mềm PowerPoint Để thực hiện được bước này, yêu cầu sinh viên phải sử dụng được máy tính và có kiến thức về tin học văn phòng đặc biệt là sử dụng được phần mềm Powerpoit. Sau khi hướng dẫn sinh viên lập kế hoạch thiết kế giáo án điện tử, giảng viên hướng dẫn cho sinh viên triển khai kế hoạch đó lên phần mềm Powerpoit theo đặc thù môn học của mình cho phù hợp. Bước 3: Thực hiện tập dạy bằng giáo án điện tử trong các môn phương pháp và trong học phần rèn luyện nghiệp vụ sư phạm Như chúng tôi đã trình bày, hình thức này đã được sử dụng nhưng chưa mang tính thường xuyên, liên tục. Chính vì vậy, trong bài viết này chúng tôi mong muốn biện pháp mà chúng tôi đề cập được các giảng viên trường sư phạm tiến hành thường xuyên đối với sinh viên. Điều này sẽ rèn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học nhằm tăng hứng thú cho trẻ và giúp trẻ sớm tiếp cận công nghệ thông tin cũng như internet để dễ dàng hòa nhập với thời đại công nghệ. Bước 4: Tổ chức nhận xét, đánh giá Sau khi tiến hành tập dạy các môn phương pháp bằng giáo án điện tử cần tổ chức cho sinh viên được nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm để các em tự tin hơn khi sử dụng giáo án điện tử trong quá trình kiến tập và thực tập sư phạm. 3.2. Bồi dưỡng kỹ năng khai thác tài liệu qua nguồn Internet và sử dụng một số phần mềm trong quá trình thiết kế hoạt động học Bước 1: Giảng viên hướng dẫn, cung cấp một số website về giáo dục mầm non cho sinh viên nghiên cứu Trong các giờ dạy, giờ tổ chức hoạt động, giảng viên dành một ít thời gian giới thiệu lợi ích của việc khai thác nguồn tài liệu từ internet cho sinh viên. Mặt khác, giảng viên hướng dẫn cho sinh viên pháp pháp tìm hiểu nguồn tài liệu trên mạng cho hiệu quả như: Định hướng nguồn tài liệu cần nghiên cứu, chọn lọc thông tin, ghi chép các tài liệu liên quan… Bên cạnh đó, giảng viên sử dụng máy tính có kêt nối mạng giới thiệu cho các em sinh viên về các nguồn tài liệu có thể khai thác trên mạng internet như: www.thuvien.violet.vn; www.tailieu.vn; www.nlv.gov.vn; http://www.moet.gov.vn; www.mamnon.com; www.tretuky.com; www.sesamworkshop.org 53
  4. GDMN 4.0 KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA (Sân chơi dành cho trẻ mẫu giáo); www.nickjr.com (Các trò chơi liên quan đến bảng chữ cái); www.storyplace.org (học đọc, đếm và tô màu). Những trang web này giúp cho các em sinh viên tìm tài liệu, chọn lọc tài liệu phục vụ cho các học phần học tập của mình cũng như có thêm kiến thức về chăm sóc - giáo dục trẻ từ các trường mầm non và có thể xem các video dạy mẫu của giáo viên mầm non. Bước 2: Sử dụng một số phần mềm đơn giản trong quá trình hướng dẫn học phần mình phụ trách và gợi ý cho sinh viên sử dụng phần mềm này trong quá trình thiết kế giáo án điện tử Trong quá trình hướng dẫn sinh viên học tập tại trường sư phạm, các giảng viên thường xuyên sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học, đặc biệt hướng dẫn các học phần phương pháp cho sinh viên như: Phương pháp hướng dẫn trẻ làm quen với toán, khám phá khoa học về môi trường xung quanh, phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình, phương pháp hướng dẫn trẻ làm quen với tác phẩm văn học,… để sinh viên quen với việc dùng máy tính trong dạy học, tiếp cận phương pháp dạy học hiện đại để sau khi ra trường các em học tập được phương pháp này và ứng dụng phù hợp trong dạy trẻ mầm non. Khi tiến hành cho sinh viên tập dạy, giảng viên hướng dẫn và yêu cầu sinh viên nghiên cứu sử dụng các phần mềm phù hợp trong quá trình tập dạy như phần mềm: Paint có sẵn trong máy tính để hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình. Chẳng hạn: Tô màu ngôi nhà của bé (loại tiết: Tô màu theo mẫu, 3 -4 tuổi) giáo viên có thể sử dụng phần mềm này trên máy tính bằng cách copy bức tranh vẽ về ngôi nhà để hướng dẫn trẻ sử dụng các màu thích hợp trang trí cho ngôi nhà đẹp hơn, từ cách hướng dẫn mẫu của giáo viên, trẻ sẽ rất hứng thú khi quan sát cô làm mẫu và nhận biết, phân biệt màu sắc để thực hiện trên bức vẽ của mình. Hình 1. Tô màu ngôi nhà của bé (sử dụng Paint) Hoặc hướng dẫn sinh viên sử dụng bản đồ tư duy (mindmap) trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ ở trường mầm non. Với hoạt động “Cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh”: Khi thực hiện chủ đề “Thế giới động vật” trong hoạt động chiều của tuần kết thúc chủ đề trước đó sử dụng máy tính để giới thiệu về chủ đề chuẩn bị học như: Hình 2. Chủ đề Thế giới động vật (sử dụng mindmap) 54
  5. TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM, ĐẠI HỌC HUẾ 3/2019 Nhìn vào hình vẽ này trẻ sẽ hình dung được tuần tới sẽ học chủ đề gì? Chủ đề đó thực hiện trong bao nhiêu tuần? Sự phân chia chủ đề theo các nhánh và có hình ảnh đi kèm sẽ giúp trẻ có ấn tượng sâu sắc và dễ nhớ hơn. Sau khi tổ chức hoạt động học cho trẻ ở các chủ đề nhánh, giáo viên nên dùng bản đồ tư duy để giới thiệu cho trẻ khám phá về con vật, chẳng hạn: Những con vật nuôi trong gia đình, khám phá con gà mái (4-5 tuổi). Hình 3. Khám phá con gà mái (sử dụng mindmap) Quan sát hình ảnh này trẻ sẽ dễ dàng ghi nhớ về các đặc điểm cơ bản của con gà mái như: Cấu tạo, nơi sống, thức ăn, sinh sản, lợi ích. Trong quá trình hướng dẫn trẻ khám phá con gà mái, giáo viên sử dụng bản đồ tư duy, kết hợp âm nhạc và một số video liên quan đến bài dạy cho trẻ xem để tăng hứng thú cho trẻ trong quá trình học. So với việc sử dụng tranh ảnh, mô hình như các em sinh viên vẫn thực hiện tại các giờ thực hành tập dạy trên lớp thì phương pháp này sẽ giúp cho trẻ hứng thú hơn, dễ dàng ghi nhớ hơn và quan trọng là trẻ sớm được tiếp cận với công nghệ dạy học hiện đại, trẻ sẽ ít bỡ ngỡ khi tiếp cận phương pháp này ở trường phổ thông. Bước 3: Tổ chức tập dạy, đánh giá kết quả hoạt động Tổ chức cho sinh viên tập dạy và nhận xét, đánh giá rút kinh nghiệm. Mặt khác, để sinh viên tự tin hơn về phương pháp thiết kế bài học của mình giảng viên có thể liên hệ với trường mầm non trong các đợt kiến tập sư phạm, cử sinh viên tập dạy các loại tiết được thiết kế như hình thức trên, các bạn còn lại ghi chép đầy đủ, sau đợt kiến tập tổ chức cho sinh viên rút kinh nghiệm. 4. KẾT LUẬN Kĩ năng thiết kế hoạt động học ở trường mầm non của sinh viên sư phạm là một trong những kỹ năng quan trọng, cần thiết của người giáo viên tương lai. Hơn nữa, để các thế hệ học trò, đặc biệt là trẻ em mầm non - những chủ nhân tương lai của đất nước không bỏ lỡ “chuyến tàu” của cuộc cách mạng 4.0 thì trẻ cần được sớm tiếp cận với phương pháp học hiện đại giúp trẻ trở thành những con người linh hoạt, năng động, sáng tạo,… có những kỹ năng cơ bản để dễ dàng học tập ở tiểu học. Trong xu thế phát triển mạnh mẽ của nền công nghệ 4.0 thì việc rèn luyện kỹ năng thiết kế hoạt động học ở trườngcho sinh viên sư phạm là một việc làm hết sức cần thiết và quan trọng. Sinh viên cần có thêm những kiến thức cơ bản về tin học, ngoại ngữ, khả năng nghiên cứu, đặc biệt phải biết sử dụng phương pháp dạy học hiện đại,… để đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của xã hội. Nếu sinh viên được rèn kỹ năng sử dụng giáo án điện tử trong quá trình thiết kế bài học; bồi dưỡng kỹ năng khai thác tài liệu qua nguồn Internet và sử dụng một số phần 55
  6. GDMN 4.0 KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA mềm trong quá trình thiết kế hoạt động học; bồi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học sẽ góp phần thúc đẩy sự thay đổi của xã hội trong thời đại công nghệ. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bùi Hiền (2011). Từ điển Việt - Nga, NXB Từ điển Bách khoa. 2. Hồ Lam Hồng (2008). Giáo trình Nghề giáo viên mầm non, NXB Giáo dục. 3. Nguyễn Thị Phương Nhung (2017). Rèn luyện kỹ năng thiết kế bài học cho sinh viên Đại học ngành giáo dục tiểu học qua dạy học theo dự án, Luận án Tiến sĩ Khoa học Giáo dục. 4. Hoàng Phê (2000). Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng. 5. Nguyễn Ánh Tuyết (Chủ biên), (2002). Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội. 6. Đinh Văn Vang (2008). Giáo trình Giáo dục học mầm non, NXB Giáo dục. Title: TRAINING THE LESSON PLANNING SKILL FOR PRESCHOOL EDUCATION STUDENTS Phan Thi Thuy Hang, Le Thi Hong Phuong Nghe An College of Eduation Nguyen Thi Tram Ca Quang Tri College of Education nghiahang.ht@gmail.com Abstract: Lesson planning skill is one of the essential skills of pre-school teachers. Based on reality research results, we propose the solutions to training lesson planning skills for preschool education students such as: designing electronic lesson plans; exploiting material resources through the internet; applying teaching software. Keywords: Lesson planning skill, kindergatern, preschool education students. 56
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2