RỐI LOẠN HẤP THU
(Kỳ 1)
I- ĐỊNH NGHĨA
Một bệnh lý được chẩn đoán là rối loạn hấp thu khi lượng mỡ hiện diện
trong phân vượt quá 14 g mỡ/ngày.
Trong hội chứng rối loạn hấp thu ngoài biểu hiện toàn thân như sụt cân,
mệt mỏi, huyết áp thấp còn có những dấu hiệu lâm sàng ở các hệ khác như:
- Tiêu hóa: đau bụng, sình bụng, viêm lưỡi, viêm lợi, tiêu chảy.
- Sinh dục, tiết niệu: đái đêm, tăng urê máu, vô kinh, giảm ham muốn tình
dục.
- Huyết học: thiếu máu, chảy máu tự nhiên.
- Cơ xương: đau nhức trong xương, tetany, tê tay chân.
- Thần kinh: các bệnh lý thần kinh ngoại vi.
- Giác quan: quáng gà, nhuyễn giác mạc.
- Da, lông: chàm, ban xuất huyết, viêm da tăng sắc tố.
II- CƠ CHẾ BỆNH SINH
A. THEO YHHĐ:
Có nhiều nguyên nhân đưa tới rối loạn hấp thu, sau đây là 1 số phân loại:
1. Do hấp thu không đầy đủ:
- Đi tiêu phân mỡ sau phẫu thuật cắt dạ dày.
- Thiếu hụt hoặc men lipase bị bất hoạt do các bệnh của tụy tạng hoặc hội
chứng Zollinger - Ellison.
2. Do giảm nồng độ muối mật/ruột:
- Các bệnh gan.
- Loạn khuẩn đường ruột.
- Gián đoạn tuần hoàn gan - ruột của muối mật trong bệnh Crohn hoặc phẫu
thuật cắt hồi tràng.
- Lạm dụng thuốc Neomycine, Calci Carbonate, Cholestyramine.
3. Do giảm bề mặt hấp thu:
- Phẫu thuật cắt bỏ ruột hoặc nối Bypass.
- Phẫu thuật nối thông dạ dày - hồi tràng (Gastroileotomy).
4. Do tắc hệ bạch dịch của mạc treo ruột:
- Bệnh Intestinal Lymphangiectasy.
- Lymphoma trong ổ bụng.
5. Do rối loạn hệ tim mạch:
- Viêm màng tim co thắt.
- Suy tim ứ huyết.
- Suy tuần hoàn mạc treo ruột.
6. Do tổn thương niêm mạc ruột:
- Do nguyên nhân viêm nhiễm: bệnh Crohn, amyloidosis, seleroderma,
lymphoma, viêm ruột do tia xạ, viêm ruột tăng eosinophile, tropical sprue, bệnh
thương hàn, bệnh collagen, bệnh sprue, bệnh Whipple, mastocytosis, dermatitis,
herpestiform.
- Do rối loạn di truyền hoặc chuyển hóa như Celiac sprue, thiếu men
saccharidase, bệnh hypogammaglobuline, bêta lipoprotein, bệnh Harnup, bệnh
Cystinuria và Monosaccharides malabsorption.
7. Do bệnh nội tiết:
Bệnh đái tháo đường, thiểu năng phó giáp, ưu năng tuyến giáp, suy tuyến
thượng thận.