PH N I. ĐT V N ĐẦ Ặ Ấ Ề
I. Lí do ch n đ tàiọ ề
1. Giáo d c đang đi m i m t cách toàn di n, sau 10 năm, nó đã thành hình thànhụ ổ ớ ộ ệ
d ng và cho ta quy n hi v ng vào m t n n giáo d c m i tân ti n, theo k p thạ ề ọ ộ ề ụ ớ ế ị ế
gi i. S n ph m c a giáo d c s là nh ng con ngớ ả ẩ ủ ụ ẽ ữ i v i năng l c, ph m ch tườ ớ ự ẩ ấ
đ đáp ng tiêu chu n c a m t công dân toàn c u, trong th gi i ph ng đangủ ứ ẩ ủ ộ ầ ế ớ ẳ
phát tri n nh vũ bể ư ão.
S đi m i c a giáo d c đang đc th hi n rõ m c tiêu, phự ổ ớ ủ ụ ượ ể ệ ở ụ ng pháp,ươ
k thu t d y h c, khi mà ch ng trỹ ậ ạ ọ ươ ình h c v n đang là b sách giáo khoa 2006.ọ ẫ ộ
V i m c tiêu thay vì chú tr ng đu vào thì nay chú tr ng đu ra, thay vì chúớ ụ ọ ầ ọ ầ
tr ng truy n th ki n th c đn thu n thì nay là d y cách làm, k năng, hìnhọ ề ụ ế ứ ơ ầ ạ ỹ
thành năng l c. Trung tâm c a vi c d y h c chuy n t ng i th y sang ng iự ủ ệ ạ ọ ể ừ ườ ầ ườ
trò. H c sinh đc ho t đng nhi u h n, rèn luy n nhi u họ ượ ạ ộ ề ơ ệ ề n. Ph ng phápơ ươ
d y h c theo đó mà thay đi căn b n khi nh ng ph ng pháp d y h c cũ b c lạ ọ ổ ả ữ ươ ạ ọ ộ ộ
nh ng l i th i, h n ch . Sau m t quá trình dài làm quen v i nh ng ph ngữ ỗ ờ ạ ế ộ ớ ữ ươ
pháp, k thu t d y h c hi n đi, v i ma tr n đ, ch đ d y h c, d y h c dỹ ậ ạ ọ ệ ạ ớ ậ ề ủ ề ạ ọ ạ ọ ự
án… Gi đây m i giáo viên đã t tin h n trong vi c thi t k k ho ch bài d yờ ỗ ự ơ ệ ế ế ế ạ ạ
đ đáp ng ngày càng cao yêu c u đi m i, t tin ch đón ch ng trình giáo d cể ứ ầ ổ ớ ự ờ ươ ụ
ph thông qu c gia 2018. Khi mà ch ng trình giáo d c ph thông 2018 v i đnhổ ố ươ ụ ổ ớ ị
h ng chung v ph ng pháp, k thu t d y h c phát tri n ph m ch t năng l cươ ề ươ ỹ ậ ạ ọ ể ẩ ấ ự
cho h c sinh THPT là: chú tr ng d y h c tr i nghi m, v n d ng linh ho t cácọ ọ ạ ọ ả ệ ậ ụ ạ
ph ng pháp, k thu t d y h c và hình th c t ch c, không gian ho t đng h cươ ỹ ậ ạ ọ ứ ổ ứ ạ ộ ọ
t p, t o c h i đ h c sinh rèn luy n k năng, v n d ng ki n th c thông quaậ ạ ơ ộ ể ọ ệ ỹ ậ ụ ế ứ
các ch đ, n i dung th c t vào th c hành, v n d ng ki n th c vào tình hu ngủ ề ộ ự ế ự ậ ụ ế ứ ố
th c t cu c s ng; phát huy tính tích c c ch đng sáng t o c a h c sinh, t oự ế ộ ố ự ủ ộ ạ ủ ọ ạ
đi u ki n đ h c sinh t ch đng tìm hi u, m r ng tri th c, ti p t c phátề ệ ể ọ ự ủ ộ ể ở ộ ứ ế ụ
tri n các ph m ch t năng l c c n thi t c a h c sinh THPT.ể ẩ ấ ự ầ ế ủ ọ
2. Văn h c dân gian là m ng n i dung quan tr ng trong ch ng trình ng văn 10.ọ ả ộ ọ ươ ữ
Văn h c dân gian là nh ng tác ph m ngh thu t ngôn t truy n mi ng, s nọ ữ ẩ ệ ậ ừ ề ệ ả
ph m c a quá trình sáng tác t p th . Sinh ho t nhân dân là môi tr ng s ng c aẩ ủ ậ ể ạ ườ ố ủ
tác ph mẩ văn h c dân gianọ. Trong môi tr ng này, các tác ph m dân gian ra đi,ườ ẩ ờ
đc hoàn thi n và đc l u truy nượ ệ ượ ư ề thông qua ho t đng di n x ng.ạ ộ ễ ướ
Đa các tác ph m văn h c dân gian vào ch ng trình sách giáo khoa t c làư ẩ ọ ươ ứ
đã tách r i tác ph m kh i môi tr ng sinh ho t c ng đng; tách r i văn b n v iờ ẩ ỏ ườ ạ ộ ồ ờ ả ớ
ho t đng di n x ng có hành đng, có vũ đo, có âm nh c c a dân gian. Đi uạ ộ ễ ướ ộ ạ ạ ủ ề
này s h n ch kh năng ti p nh n, lĩnh h i giá tr tác ph m; đánh m t c h iẽ ạ ế ả ế ậ ộ ị ẩ ấ ơ ộ
cho h c sinh tham gia tr i nghi m nh p thân vào môi tr ng sinh ho t c ngọ ả ệ ậ ườ ạ ộ
đng x a đ phát huy đc nh ng năng l c cá nhân trong quá trình ti p nh n,ồ ư ể ượ ữ ự ế ậ
c m th , sáng t o và b i đp tình yêu đi v i văn h c dân gian c a dân t c.ả ụ ạ ồ ắ ố ớ ọ ủ ộ
1
3. C n ph i có m t ph ng pháp d y h c v a phát huy h t v đp văn ch ngầ ả ộ ươ ạ ọ ừ ế ẻ ẹ ươ
c a tác ph m văn h c dân gian v a rèn luy n đc năng l c ph m ch t năngủ ẩ ọ ừ ệ ượ ự ẩ ấ
l c cho ng i h c. ự ườ ọ
V i nh ng ý nghĩa và giá tr thi t th c nh v y, chúng tôi đã xây d ng đ tài:ớ ữ ị ế ự ư ậ ự ề
“D y h c Văn h c dân gian l p 10 theo h ng phát tri n năng l c h c sinhạ ọ ọ ớ ướ ể ự ọ
thông qua ho t đng sân kh u hóa tr ng THPT Anh S n 3”. ạ ộ ấ ở ườ ơ Đ tài đcề ượ
t Ng văn tr ng THPT Anh S n 3 đa vào k ho ch giáo d c c a t ; đcổ ữ ườ ơ ư ế ạ ụ ủ ổ ượ
Ban giám Hi u phê duy t; đa vào k ho ch giáo d c c a nhà tr ng.ệ ệ ư ế ạ ụ ủ ườ
2. Tính m i c a đ tài:ớ ủ ề
- H c sinh đc phát huy tính ch đng, sáng t o đ xây d ng các k ch b n vănọ ượ ủ ộ ạ ể ự ị ả
h c t các tác ph m trong ch ng trình Ng văn 10 và trình di n trong các giọ ừ ẩ ươ ữ ễ ờ
h c chính khóa trên l p. Trên c s l a ch n nh ng h t nhân năng khi u vănọ ớ ơ ở ự ọ ữ ạ ế
ngh t các l p 10; các em h c sinh h p tác, cùng phát huy tính ch đng, sángệ ừ ớ ọ ợ ủ ộ
t o đ xây d ng ch ng trình văn h c dân gian, bi u di n trên sân kh u các tácạ ể ự ươ ọ ể ễ ấ
ph m sân khâu dân gian kinh đi n, các làn đi u dân ca n i ti ng c a các vùngẩ ể ệ ổ ế ủ
mi n trên c n c.ề ả ướ
- Đ tài đem đn cho h c sinh t i tr ng trung h c ph thông Anh S n 3 cề ế ọ ạ ườ ọ ổ ơ ơ
h i đc tr i nghi m sáng t o đ lĩnh h i t t h n nh ng giá tr các văn b nộ ượ ả ệ ạ ể ộ ố ơ ữ ị ả
VHDG trong ch ng trình Ng văn 10; đng th i khám phá ra nh ng năng l cươ ữ ồ ờ ữ ự
ti m n c a cá nhân; góp ph n đnh h ng cho ho t đng giáo d c h ngề ẩ ủ ầ ị ướ ạ ộ ụ ướ
nghi p c a b n thân.ệ ủ ả
- Qua vi c áp d ng đ tài trên s giúp h c sinh tính tích c c, ch đng, sángệ ụ ề ẽ ọ ự ủ ộ
t o, trong quá trình tìm hi u VHDG- Kho báu tinh th n ông cha đ l i;ạ ể ầ ể ạ tham gia
ho t đngạ ộ tr i nghi m sáng t o, vi t bài tìm hi u, T đó giáo d c các em bi tả ệ ạ ế ể ừ ụ ế
trân quý , b o t n nh ng giá tr văn hóa t t đp mà cha ông ta đã đ l i, b i đpả ồ ữ ị ố ẹ ể ạ ồ ắ
ph m ch t cá nhân.ẩ ấ
3. Tính hi u qu c a sáng ki n:ệ ả ủ ế
- Đi v i giáo viên môn Ng văn: áp d ng sân kh u hóa trong các bài d yố ớ ữ ụ ấ ạ
VHDG đ làm sinh đng gi d y, t o h ng thú cho h c sinh. V i s phong phúể ộ ờ ạ ạ ứ ọ ớ ự
c a 12 th lo i văn h c dân gian và r t nhi u các tác ph m minh h a cho t ngủ ể ạ ọ ấ ề ẩ ọ ừ
th lo i; giáo viên có th t ch c đc r t nhi u ho t đng sân kh u hóa choể ạ ể ổ ứ ượ ấ ề ạ ộ ấ
h c sinh nhi u l p khác nhau, trong nhi u năm h c khác nhau mà ch ng trìnhọ ở ề ớ ề ọ ươ
v n luôn m i m , h p d n. Nh ng video trình di n c a h c sinh đc l u l i làẫ ớ ẻ ấ ẫ ữ ễ ủ ọ ượ ư ạ
ngu n t li u r t đáng quý cho ho t đng d y h c VHDG c a giáo viên. Tồ ư ệ ấ ạ ộ ạ ọ ủ ừ
ho t đng tr VHDG v môi tr ng sinh ho t, di n x ng y, giáo viên đãạ ộ ả ề ườ ạ ễ ướ ấ
kh i d y trong h c sinh h ng thú h c t p, lòng yêu quý, t hào v VHDG và ýơ ậ ọ ứ ọ ậ ự ề
th c s u t m, b o t n VHDG đi v i th h tr Vi t nam hôm nay.ứ ư ầ ả ồ ố ớ ế ệ ẻ ệ
- Đi v i h c sinh: D y h c VHDG 10 g n v i ho t đng sân kh u hóa, h cố ớ ọ ạ ọ ắ ớ ạ ộ ấ ọ
sinh đc ti p thu và m r ng thêm ki n th c v VHDG, đc s ng l i trongượ ế ở ộ ế ứ ề ượ ố ạ
môi tr ng sinh ho t văn hóa truy n th ng dân t c; đc tham gia vào các ho tườ ạ ề ố ộ ượ ạ
2
đng tr i nghi m sáng t o, phát huy đc tính tích c c, ch đng, đ hoànộ ả ệ ạ ượ ự ủ ộ ể
thành t t h n nhi m v h c t p c a mình.ố ơ ệ ụ ọ ậ ủ
4. Nhi m v nghiên c u:ệ ụ ứ
- Nghiên c u ch ng trình VHDG l p 10ứ ươ ớ
- Nghiên c u nh ng tài li u ph ng pháp d y h c Ng văn liên quan đn đứ ữ ệ ươ ạ ọ ữ ế ề
tài, tìm hi u văn b n và th c tr ng gi ng d y các văn b n thu c nhi u th l aiể ả ự ạ ả ạ ả ộ ề ể ọ
VHDG trong
ch ng trình Ng văn 10 hi n hành.ươ ữ ệ
- Trên c s dung l ng ki n th c, đ xu t và th c nghi m ph ng pháp sânơ ở ượ ế ứ ề ấ ự ệ ươ
kh u hóa tác ph m văn h c dân gian, phát huy tính tích c c, ch đng HS, gópấ ẩ ọ ự ủ ộ ở
ph n vào vi c nâng cao ch t l ng gi ng d y ch ng trình VHDG tr ngầ ệ ấ ượ ả ạ ươ ở ườ
ph thông.ổ
5. Ph m vi nghiên c u:ạ ứ
- Đ tài t p trung vào ph m vi nghiên c u trong nhà tr ng v i các tác ph mề ậ ạ ứ ườ ớ ẩ
VHDG trong ch ng trình Ng văn 10 có th d dàng chuy n th ho t đng sânươ ữ ể ễ ể ể ạ ộ
kh u; đng th i m r ng nghiên c u m t s tác ph m dân gian kinh đi n, n iấ ồ ờ ở ộ ứ ộ ố ẩ ể ổ
ti ng c a dân t c đ m r ng ph m vi tìm hi u, khám phá, tr i nghi m cho h cế ủ ộ ể ở ộ ạ ể ả ệ ọ
sinh.
- Đ tài cũng m r ng nghiên c u các làn đi u dân ca ví d m x Ngh , dân caề ở ộ ứ ệ ặ ứ ệ
B c b , Trung b , Nam b v i nh ng làn đi u ví d m đc tr ng vùng mi nắ ộ ộ ộ ớ ữ ệ ặ ặ ư ề
ng t ngào, đy ân tình và môi tr ng di n x ng c a dân ca t ng vùng mi nọ ầ ườ ễ ướ ủ ừ ề
đ làm phong phú thêm các ho t đng tr i nghi m sân kh u hóa c a h c sinh.ể ạ ộ ả ệ ấ ủ ọ
6. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
Đ tài t p trung vào đi t ng nghiên c u sau:ề ậ ố ượ ứ
- Tác ph m văn h c dân gian: Tác ph m đc d y, đc gi i thi u trongẩ ọ ẩ ượ ạ ượ ớ ệ
ch ng trình Ng văn 10; Tác ph m sân kh u dân gian kinh đi n c a Vi t Nam;ươ ữ ẩ ấ ể ủ ệ
các làn đi u dân ca đc tr ng c a ba mi n B c, Trung, Nam.ệ ặ ư ủ ề ắ
- H c sinh: là nh ng h c sinh có năng l c lĩnh h i văn b n, xây d ng k nh b n;ọ ữ ọ ự ộ ả ự ị ả
kh năng t t trong vi c trình di n các tác ph m ngh thu t.ả ố ệ ễ ẩ ệ ậ
- Ho t đng di n x ng dân gian truy n th ng: là c s đ giáo viên h ngạ ộ ễ ướ ề ố ơ ở ể ướ
d n h c sinh xây d ng các ch ng trình bi u di n trong ho t đng tr i nghi mẫ ọ ự ươ ể ễ ạ ộ ả ệ
sáng t o sân kh u hóa văn b n VHDGạ ấ ả
7. Đóng góp c a đ tàiủ ề
- H c sinh có h ng thú h c t p và ti p thu ki n th c ch đng, có tínhọ ứ ọ ậ ế ế ứ ủ ộ
sáng t o.ạ
- G n quá trình h c t p lí thuy t v i ho t đng tr i nghi m sáng t o c aắ ọ ậ ế ớ ạ ộ ả ệ ạ ủ
b n thân h c sinh, t đó giúp các em nh n th y ý nghĩa thi t th c c a vi c h cả ọ ừ ậ ấ ế ự ủ ệ ọ
3
t p. Qua đó, ậgiúp các em hi u giá tr c a văn h c dân gian, có ý th c b o t n diể ị ủ ọ ứ ả ồ
s n văn hóa tinh th n c a dân t cả ầ ủ ộ .
- Thông qua n i dung tr i nghi m sáng t o theo hình th c sân kh u hóaộ ả ệ ạ ứ ấ
giúp các em có ý th cứ l a ch n th ng th c các tác ph m âm nh c dân ca c aự ọ ưở ứ ẩ ạ ủ
x Ngh nói riêng và c n c nói chung.ứ ệ ả ướ
- D y h c Văn h c dân gian 10 g n v i ho t đng sân kh u hóa đã t o raạ ọ ọ ắ ớ ạ ộ ấ ạ
môi tr ng h c t p thân thi n, vui t i; t o đc không khí h c t p tho i mái.ườ ọ ậ ệ ươ ạ ượ ọ ậ ả
Phát huy đc tính sáng t o và phù h p v i tâm lý l a tu i h c sinh, ph ngượ ạ ợ ớ ứ ổ ọ ươ
pháp “sân kh u hóa tác ph m văn h c dân gian” t i các tr ng THCS, THPTấ ẩ ọ ạ ườ
đang thu đc nh ng k t qu tích c c. N u đc nghiên c u, nhân r ng, đây sượ ữ ế ả ự ế ượ ứ ộ ẽ
là m t trong nh ng ph ng pháp gi ng d y hi u qu giúp nâng cao ch t l ngộ ữ ươ ả ạ ệ ả ấ ượ
d y và h c môn Ng văn. Đng th i góp ph n b i d ng nhân cách th h tr ,ạ ọ ữ ồ ờ ầ ồ ưỡ ế ệ ẻ
h ng các em h c sinh đn nh ng giá tr chân thi n m .ướ ọ ế ữ ị ệ ỹ
4
PH N II: N I DUNGẦ Ộ
I. C S LÍ LU N VÀ C S TH C TI NƠ Ở Ậ Ơ Ở Ự Ễ
1. C s lí lu nơ ở ậ
1.1. D y h c Ng văn theo đnh h ng phát tri n năng l c, ph m ch tạ ọ ữ ị ướ ể ự ẩ ấ
ng i h cườ ọ
T năm h c 2018-2019, vi c xây d ng và th c hi n K ho ch giáo d c c aừ ọ ệ ự ự ệ ế ạ ụ ủ
các tr ng ph thông trong toàn t nh th c hi n theo đnh h ng phát tri n ph mườ ổ ỉ ự ệ ị ướ ể ẩ
ch t, năng l c ng i h c c a Ch ng trình giáo d c ph thông 2018 (m i). Cácấ ự ườ ọ ủ ươ ụ ổ ớ
tr ng ph thông ch đng trong vi c xây d ng k ho ch giáo d c nhà tr ngườ ổ ủ ộ ệ ự ế ạ ụ ườ
phù h p v i Thông t 32/2018/TT-BGD&ĐT ngày 26/12/2018 c a B GD&ĐT:ợ ớ ư ủ ộ
“Các môn h c và ho t đng giáo d c trong nhà tr ng áp d ng các ph ng phápọ ạ ộ ụ ườ ụ ươ
tích c c hoá ho t đng c a h c sinh, trong đó giáo viên đóng vai trò t ch c,ự ạ ộ ủ ọ ổ ứ
h ng d n ho t đng cho h c sinh, t o môi tr ng h c t p thân thi n và nh ngướ ẫ ạ ộ ọ ạ ườ ọ ậ ệ ữ
tình hu ng có v n đ đ khuy n khích h c sinh tích c c tham gia vào các ho tố ấ ề ể ế ọ ự ạ
đng h c t p, t phát hi n năng l c, nguy n v ng c a b n thân, rèn luy n thóiộ ọ ậ ự ệ ự ệ ọ ủ ả ệ
quen và kh năng t h c, phát huy ti m năng và nh ng ki n th c, kĩ năng đã tíchả ự ọ ề ữ ế ứ
lu đc đ phát tri n...ỹ ượ ể ể
Các ho t đng h c t p nói trên đc t ch c trong và ngoài khuôn viên nhàạ ộ ọ ậ ượ ổ ứ
tr ng thông qua m t s hình th c ch y u sau: h c lí thuy t; th c hi n bài t p,ườ ộ ố ứ ủ ế ọ ế ự ệ ậ
thí nghi m, trò ch i, đóng vai, d án nghiên c u; tham gia xêmina, tham quan,ệ ơ ự ứ
c m tr i, đc sách; sinh ho t t p th , ho t đng ph c v c ng đng. Tu theoắ ạ ọ ạ ậ ể ạ ộ ụ ụ ộ ồ ỳ
m c tiêu, tính ch t c a ho t đng, h c sinh đc t ch c làm vi c đc l p, làmụ ấ ủ ạ ộ ọ ượ ổ ứ ệ ộ ậ
vi c theo nhóm ho c làm vi c chung c l p nh ng ph i b o đm m i h c sinhệ ặ ệ ả ớ ư ả ả ả ỗ ọ
đc t o đi u ki n đ t mình th c hi n nhi m v h c t p và tr i nghi mượ ạ ề ệ ể ự ự ệ ệ ụ ọ ậ ả ệ
th c t .”ự ế
Ng văn là môn h c thu c lĩnh v c Giáo d c ngôn ng và văn h c, là mônữ ọ ộ ự ụ ữ ọ
h c mang tính công c và tính th m mĩ - nhân văn; giúp h c sinh có ph ng ti nọ ụ ẩ ọ ươ ệ
giao ti p, làm c s đ h c t p t t c các môn h c và ho t đng giáo d c khácế ơ ở ể ọ ậ ấ ả ọ ạ ộ ụ
trong nhà tr ng; đng th i cũng là công c quan tr ng đ giáo d c h c sinhườ ồ ờ ụ ọ ể ụ ọ
nh ng giá tr cao đp v văn hóa, văn h c và ngôn ng dân t c; phát tri n h cữ ị ẹ ề ọ ữ ộ ể ở ọ
sinh nh ng c m xúc lành m nh, tình c m nhân văn, l i s ng nhân ái, vữ ả ạ ả ố ố ị
tha,...Thông qua các văn b n ngôn t và nh ng hình t ng ngh thu t sinh đngả ừ ữ ượ ệ ậ ộ
trong các tác ph m văn h c, môn Ng văn có vai trò to l n trong vi c giúp h cẩ ọ ữ ớ ệ ọ
sinh hình thành và phát tri n nh ng ph m ch t t t đp cũng nh các năng l cể ữ ẩ ấ ố ẹ ư ự
c t lõi đ s ng và làm vi c hi u qu , đ h c su t đi.ố ể ố ệ ệ ả ể ọ ố ờ
Nh ng ph m ch t ch y u đó là: yêu n c, nhân ái, chăm ch , trung th cữ ẩ ấ ủ ế ướ ỉ ự
và trách nhi m; b i d ng tâm h n, hình thành nhân cách và phát tri n cá tính.ệ ồ ưỡ ồ ể
Môn Ng văn giúp h c sinh khám phá b n thân và th gi i xung quanh, th uữ ọ ả ế ớ ấ
hi u con ng i, có đi s ng tâm h n phong phú, có quan ni m s ng và ng xể ườ ờ ố ồ ệ ố ứ ử
nhân văn; có tình yêu đi v i ti ng Vi t và văn h c; có ý th c v c i ngu n vàố ớ ế ệ ọ ứ ề ộ ồ
5
