D¹y - häc v¨n miªu t¶ líp 5, Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
Ng i th c hi n: Nguy n Th Thanh Bình – TH S n Th yườ ơ
A.ĐT V N Đ
I. Lí do ch n đ tài
Trong ch ng trình Ti u h c, m i m t môn h c đu góp ph n hình thànhươ
và phát tri n nhân cách cho h c sinh, cung c p cho các em nh ng hi u bi t ban ế
đu c b n nh t v t nhiên và xã h i, trang b nh ng ki n th c, kĩ năng đu ơ ế
tiên v ho t đng th c ti n, b i d ng, phát huy nh ng tình c m, thói quen và ưỡ
đc tính t t c a con ng i. Song môn ti ng Vi t v n là môn h c có v trí quan ư ế
tr ng b c nh t, b i nó là ph ng ti n đ giao ti p và t duy, là môn h c góp ươ ế ư
ph n hình thành và phát tri n h c sinh b n kĩ năng: Nghe, nói, đc, vi t. Mà ế
trong đó phân môn t p làm văn gi m t v trí quan tr ng h n c vì đây chính ơ
là phân môn tích h p b n kĩ năng nói trên c a h c sinh.
T lâu, đã có không ít giáo viên quan tâm đn ch t l ng d y h c và h ế ư
đã tìm ra các bi n pháp góp ph n nâng cao ch t l ng trong đó có vi c nâng ượ
cao ch t l ng d y t p làm văn cho h c sinh. Song th c t cho th y r ng: ượ ế
ch t l ng các bài văn c a h c sinh v n còn r t th p. Ph n t p làm văn các ượ
bài ki m tra đnh kì hay các bài kh o sát c a các em h u h t ch dành đc ế ượ
m t n a s đi m, th m chí có em ch dành đc m t ph n t s đi m quy ượ ư
đnh. Làm th nào đ nhi u h c sinh vi t đc nh ng câu văn đúng, câu văn ế ế ượ
hay, bài vi t có c m xúa riêng... t đó b i d ng cho các em tình c m yêuế ưỡ
thiên nhiên, yêu cu c s ng, yêu con ng i. Đ tr l i cho câu h i đó, tôi quy t ư ế
đnh ch n đ tài D y h c văn miêu t cho h c sinh l p 5 đ nghiên c u
nh m ti p t c đ xu t thêm m t s gi i pháp góp ph n nâng cao ch t l ng ế ượ
d y h c nói chung, ch t l ng vi t văn cho h c sinh nói riêng. ượ ế
II. M c đích nghiên c u
- Giúp h c sinh l p 5 rèn luy n kĩ năng v vi t văn miêu t ; vi t đc ế ế ượ
bài văn miêu t sinh đng và sáng t o.
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm – n¨m häc: 2013 - 2014 1
D¹y - häc v¨n miªu t¶ líp 5, Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
- Giúp giáo viên d y l p 4, 5 có v n ki n th c và kinh nghi m khi h ng ế ướ
d n h c sinh vi t văn miêu t . ế
III. Đi t ng, ph m vi và th i gian nghiên c u ượ
- Đi t ng, ph m vi: Các bài văn miêu t c a h c sinh l p 5 đn v tôi ượ ơ
công tác;
- Th i gian nghiên c u: Năm h c: 2013 - 2014.
IV. Ph ng pháp nghiên c uươ
- Các ph ng pháp nghiên c u thu c ph m trù lí lu n: S u t m t p h p ươ ư
tài li u, phân tích, so sánh đ xu t ý ki n. ế
- Các ph ng pháp nghiên c u thu c ph m trù th c ti n: Quan sát, ki mươ
tra, đi chi u k t qu nh n th c c a h c sinh. ế ế
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm – n¨m häc: 2013 - 2014 2
D¹y - häc v¨n miªu t¶ líp 5, Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
B. GI I QUY T V N Đ
I. C s khoa h cơ
1. C s lí lu nơ
D y h c là m t quá trình t duy sáng t o. Ng i giáo viên là m t kĩ s ư ườ ư
tâm h n và là m t nhà làm ngh thu t. Vi c d y h c ngày nay luôn d a trên
c s phát huy tính tích c c ch đng c a h c sinh. Chính vì th nó luôn đòiơ ế
h i ng i giáo viên ph i luôn có s sáng t o, t c i ti n ph ng pháp gi ng ườ ế ươ
d y c a mình nh m m c đích nâng cao ch t l ng d y h c. ượ
Trong đi s ng, mu n ng i khác công nh n nh ng đi u mình đã th y, ườ
đã s ng, đã tr i qua, chúng ta ph i miêu t . Trong văn h c, các câu chuy n,
các cu n ti u thuy t, th m chí ngay c trong văn ngh lu n, văn vi t th nhi u ế ế ư
lúc cũng c n có các đo n văn miêu t . Chính vì l đó mà văn miêu t gi m t
v trí đc bi t quan tr ng trong các th lo i t p làm văn ch ng trình Ti u ươ
h c.
2. C s th c ti nơ
Ti u h c, h c sinh đc h c văn miêu t trong ch ng trình l p 4, ượ ươ
l p 5 và th lo i văn miêu t chi m ch y u trong phân môn t p làm văn c a ế ế
ch ng trình hai l p này. L p 4, h c sinh đc h c ki u bài t đ v t, t câyươ ượ
c i, t con v t. Sang l p 5, h c sinh đc h c thêm ki u bài t ng i và t ượ ườ
c nh, đn kì 2 các em đc ôn luy n l i văn t đ v t, t cây c i, t con v t . ế ượ
Nh v y, vi c giúp h c sinh có kĩ năng làm văn miêu t là m t vi c làm h tư ế
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm – n¨m häc: 2013 - 2014 3
D¹y - häc v¨n miªu t¶ líp 5, Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
s c quan tr ng và c n thi t. Đi u đó t o ti n đ v ng ch c đ h c sinh làm ế
đc nh ng bài văn hay, vi t đc nh ng câu văn súc tích, giàu hình nh,ượ ế ượ
di n đt rõ ý, c m xúc chân th t, sinh đng và sáng t o. Đ t o đi u ki n cho
h c sinh có c s h c t t t t c các ki u bài miêu t , đòi h i ng i giáo viên ơ ườ
ph i s d ng linh ho t các ph ng pháp d y h c, luôn có ý th c tìm ra các ươ
bi n pháp d y h c phù h p đi t ng, nh m giúp h c sinh t chi m lĩnh tri ượ ế
th c, góp ph n nuôi d ng và phát tri n kh năng quan sát c a các em v i ưỡ
thiên nhiên, kh i g i các em lòng yêu cái đp, kh năng phát tri n ngôn ng .ơ
II. Th c tr ng
Qua th c t gi ng d y, tôi th y ph n l n h c sinh còn v ng v , g p ế
nhi u khó khăn trong vi t văn miêu t . Các em không thích h c phân môn t p ế
làm văn vì không bi t nói gì? vi t gì? Khi vi t văn các em ch đa ra nh ngế ế ế ư
nh n xét chung chung, không có s c thái riêng bi t nào c a đi t ng miêu t . ượ
Vì th bài văn đó có th g n cho m t đi t ng cùng lo i nào cũng đc. Bàiế ượ ượ
văn miêu t c a các em vi t có b c c thi u cân đi, mang tính li t kê các chi ế ế
ti t, b ph n m t cách đn gi n. Trình t t ch a h p lí, ch n l c các chi ti tế ơ ư ế
ch a tiêu bi u, đc s c, thi u hình nh, di n đt ch a m ch l c và th ngư ế ư ườ
vi t theo m t khuôn m u nh t đnh mà thi u đi r t nhi u tính sáng t o c aế ế
các em. M t khác các em dùng t , đt câu thi u chính xác, hay dùng t l p, t ế
đa ph ng. Câu văn thi u các t ng g i t , g i c m, t ng so sánh, nhân ươ ế
hoá d n đn bài văn vi t khô khan, thi u chân th c, sinh đng. Th m chí có ế ế ế
em vi t sai đ.ế
Nguyên nhân d n đn nh ng t n t i nêu trên là: ế
*Đi v i giáo viên:
- Do giáo viên ch a kh i g i, huy đng v n hi u bi t, cách s d ng tư ơ ế
ng c a h c sinh;
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm – n¨m häc: 2013 - 2014 4
D¹y - häc v¨n miªu t¶ líp 5, Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
- Qua bài văn m u cũng nh nh n xét bài làm c a h c sinh, giáo viên ư
cũng ch h ng các em đi đn nh n xét m t cách chung chung mà ch a đi sâu ướ ế ư
vào nh n xét c th v cách dùng t , đt câu, s p x p ý c a các bài văn đó; ế
- Giáo viên ch a k t h p t t vi c d y t p làm văn v i các phân mônư ế
khác trong môn ti ng Vi t nh t p đc, luy n t và câu đ làm tăng thêmế ư
“v n” cho h c sinh.
*Đi v i h c sinh - Nguyên nhân c b n là:ơ
- Do các em không đc kĩ đ bài;
- Do các em ch a có thói quen t t trong vi c quan sát kĩ hay ch a bi tư ư ế
cách quan sát các đi t ng mà các em đnh miêu t ; ượ
- Do v n t c a các em ch a phong phú nên dùng t thi u chính xác, s ư ế
d ng câu què, câu c t.
*T ch c th c nghi m l n 1
- Th i gian ti n hành: Tháng 11 năm 2013 ế
- Đi t ng tham gia: H c sinh l p 5 đn v tôi công tác ượ ơ
- Đ bài: Em hãy t l i m t c nh đp quê h ng em. ươ
V i m t đ văn thu c th lo i t c nh v a đc h c trong tháng, ti n ượ ế
hành cho h c sinh làm bài trong th i gian 25 phút nh ng khi ch m bài ch thu ư
đc k t qu quá khiêm t n nh sau:ượ ế ư
L p
/kh
i
T ng
s HS
d
kh o
sát
Gi i
(đi m 9, 10)
Khá
(đi m 7, 8)
T.bình
(đi m 5, 6)
Y uế
(đi m d i ướ
5)
SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%) SL TL(%)
5A 28 0 0 4 14 20 72 4 14
5B 27 0 0 3 11,1 19 70,4 5 18,5
K.5 55 0 0 7 12,7 39 70,9 9 16,4
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm – n¨m häc: 2013 - 2014 5