1
GÂY HỨNG THÚ HỌC TOÁN CHO
HỌC SINH PHỔ THÔNG THEO ĐỊNH HƯỚNG PISA
2
A) Mở đầu :
1/ Một trong những yêu cầu cấp bách của nền Giáo Dục Việt nam chúng ta là
làm sao tiến kịp đà phát triển như vũ bão của nền khoa học kỹ thuật nhân loại , cũng
như hòa nhập được với nền Giáo dục tiến tiến , hiệu quả của thế giới.
Do đó ,vừa qua chúng ta đã đổi mới PP dạy học , đổi mới hệ thống SGK.
Về đổi mới PPDH , chúng ta bước đầu đã loại bỏ PP truyền thống là Thầy đọc trò
chép, học sinh thụ động ghi chép…., mà thay vào đó là các hoạt động của học sinh
từng bước chiếm lĩnh tri thức , dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo. Nhưng thực tiễn ở
các trường PT cho thấy việc áp dụng bước đầu còn nhiều khó khăn ,thể hiện ở cơ sở
vật chất còn hạn chế, thời gian để thực hiện các hoạt động còn thiếu so với lượng kiến
thức còn nặng nề ở bộ SGK v.v…
Về bộ sách GK sau một thời gian sử dụng đã bộc lộ nhiều bất cập như khối lượng kiến
thức còn nặng nề ,ôm đồm ,trùng lặp ,lặp lại các kiến thức đã học ở lớp dưới v.v…,
dẫn đến Bộ GD vừa qua đã phải cho ra một Hướng dẫn giảm tải ở cả 3 bộ sách Toán
PTTH ở 3 khối thuộc ban cơ bản.
2/ Với bộ SGK như thế cộng với việc áp dụng đổi mới PP dạy học còn nhiều
khó khăn khiến việc học Toán của HS phổ thông gặp còn nặng nề , kém hứng thú.
3/ Các kiến thức Toán cần truyền thụ mặc dù đã cố gắng đổi mới, cố gắng đưa
các bài Toán thực tế ,các bài đọc thêm để gây hứng thú cho HS ,tránh tính hàn lâm khô
cứng , nhưng còn rất ít và chưa tạo được hiệu quả nhất định.
4/ Học sinh PT chúng ta học xong chương trình phổ thông thì chỉ có được một
số kiến thức thuần lý thuyết,hàn lâm.Trong khi bước vào cuộc sống thì kỹ năng sống
của các em còn hạn chế.Gặp một tình huống thực tế cần giải quyết thì thiếu tự tin,thụ
3
động,thiếu mạnh dạn sáng tạo,thiếu quyết đoán, đôi khi dẫn đến quyết định sai lầm
đáng tiếc.
5/Do đó vào năm 2009 vừa qua chúng ta Việt nam chúng ta đã tham gia PISA
(Programme for International Student Assesment - Chương trình đánh giá học
sinh quốc tế) và gần đây nhất vào 3 ngày 12 ,13 và 14 tháng 04 năm 2012 Việt nam
chúng ta cùng OECD (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế thế giới -
Organization for Economic Cooperation and Development) đã chính thức tiến
hành khảo sát PISA với hơn 5000 học sinh , nhằm mục đích qua đó hình thành ,định
hướng các chính sách Giáo dục tiên tiến nhằm khắc phục các yếu kém của nền GD
chúng ta đã nêu ở trên.
Lý do chọn đề tài :
1/Nhằm đổi mới Phương Pháp dạy học theo hướng PISA , căn cứ theo thông tư
ngày 11 - 04 – 2012 của Bộ GDĐT Số: 2065 /BGDĐT-KTKĐCLGD
gởi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (văn bản kèm theo) có
viết :
“ Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai việc bồi dưỡng
cho cán bộ quản lý, giáo viên cấp THCS, THPT tại địa phương đổi mới phương pháp
dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng PISA.”
2/ Gây hứng thú cho học sinh trong học tập bằng các bài toán hướng PISA.
I/- Thuận lợi:
1) Sau khi có kết quả khảo sát PISA , Bộ GDĐT sẽ có các định hướng đổi
mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng PISA.” .Do
4
đó sáng kiến này chắc chắn rằng là một trong những định hướng tương lai
của ngành GD , sẽ được áp dụng trong trong thòi gian tới và sẽ được hỗ
trợ của PISA Việt nam cũng như các cơ quan chức năng khác.
2) Bản thân tôi đã được tập huấn 2 đợt ở TP HCM về PISA, được tham gia
trong Hội đồng khảo sát PISA của Tỉnh Kiên Giang với chức danh “Cán
bộ khảo sát” , nên hiểu rõ các dạng Toán hướng PISA.
3) Học sinh bước đầu rất thích thú với Toán PISA
II/- Khó khăn :
1) Đây là công việc hết sức mới mẻ nên kinh nghiệm còn hạn chế.
2) Tài liệu về Toán PISA để tham khảo còn rất ít .
3) Việc sáng tạo các bài Toán PISA cho đúng yêu cầu cần một thời
gian nghiên cứu lâu dài .
B) NỘI DUNG SÁNG KIẾN :
Trước hết chúng ta hãy xét bài toán sau :
Bài toán 1 :
Trong một lễ hội hóa trang ,Jens đã thu lượm được một số lông chim ,con số
này kết thúc bằng chữ số 2.Số lông chim của con trai anh là một số tận cùng
bằng chử số 3.Anh bạn Achim của Ewald cũng đi nhặt lông chim ,số của
anh tận cùng bằng 4 trong khi Ewald có số tận cùng là 3.Tổng số lông chim
họ tìm thấy là một số chính phương.Và bây giờ là một câu hỏi có thể gây bất
ngờ : Con trai của Jensw tên gì ?
Nhận xét :
5
Mới đọc sơ lược bài toán này ,học sinh thường kêu lên : “ Đề in sai , vô lí,
hỏi gì không hỏi lại hỏi tên ,giả thiết đâu có dùng để làm gì ? “
Thật ra đây là một bài toán thuần túy logic đúng theo nghĩa của nó .
Lời giải như sau :
Tổng số lông chim thu được kết thúc bằng chữ số 2 : (2+3+3+4=12)
Nhưng chẳng có số chính phương nào kết thúc bằng số 2 cả !
(
2
là số vô tỷ ).Vậy là ở đây không phải có 4 người ,mà chỉ có 3 người
thôi !.Điều đó có nghĩa là một trong 2 người còn lại phải là con của Jens.Số
lông chim của cậu con trai kết thúc bằng chữ số 3.
Vậy Ewald phải là con trai của Jens.
Nhận xét :
HS chúng ta chưa quen với loại toán này nên lúng túng, giải không được.
Trong thực tế cuộc sống,đâu phải chúng ta có thể đem các kiến thức trong
sách vở ra để giải quyết vấn đề ngay được, mà cần nhanh nhạy, linh động
,sáng tạo để giải quyết ngay các vấn đề đặt ra.
Trong tương lai, chúng ta cần đổi mới PPGD và hệ thống kiến thức sao cho
giảm nhẹ phần hàn lâm ,tăng cường phần thực tế ứng dụng.
Bài toán 2 : TRANG TRẠI
Dưới đây là ảnh chụp và mô hình hình học của một trang trại với mái nhà có
hình dạng của 1 kim tự tháp trong đó các kích thước được ghi trong hình vẽ.