Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
Người thực hiện: Trần Thị Bích Ngọc Trang 1
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................... Trang 02
I. Lý do chọn đề tài .................................................................................. 02
II. Mục đích của đề tài ............................................................................ 03
III. Nhiệm vụ của đề tài ......................................................................... 03
IV. Phương pháp nghiên cứu ................................................................. 03
V. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................. 04
VI. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................ 04
VII. Tính mới của đề tài ........................................................................ 04
PHẦN NỘI DUNG ................................................................................... 05
A. Cơ sở khoa học .................................................................................... 05
B. Thực trạng ........................................................................................... 05
C. Nội dung ............................................................................................... 07
I. Khái niệm về kỹ năng sống và giáo dục kỹ năng sống ..................... 07
II. Một số kỹ năng sống cần thiết cho học sinh .................................... 07
III. Sự cần thiết phải giáo dục kĩ năng sống cho học sinh ................... 10
IV. Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh .................. 11
D. Hiệu quả ............................................................................................. 30
PHẦN KÊT LUẬN ................................................................................... 34
I. Bài học kinh nghiệm ............................................................................ 34
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm .................................................. 36
III. Áp dụng và khả năng vận dụng ....................................................... 36
IV. Hướng phát triển của đề tài ............................................................ 37
V. Ý kiến đề xuất ...................................................................................... 37
VI. Tài liệu tham khảo …………………………………………………37
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
Người thực hiện: Trần Thị Bích Ngọc Trang 2
PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay môi trường sống, hoạt động và học tập của học sinh đang có
những thay đổi đáng kể. Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế xã
hội và giao lưu quốc tế đã và đang tạo ra những tác động đa chiều, phức tạp ảnh
hưởng quá trình hình thành và phát triển nhân cách của học sinh.
Trong những năm gần đây, tình trạng thanh thiếu niên, đặc biệt là
trẻ ở độ tuổi trung học cơ sở, phạm pháp ngày càng gia tăng và mức độ
nghiêm trọng của nó đã đến mức báo động. Học sinh trung học cơ sở dễ
rơi vào những tệ nạn xã hội và góp phần ảnh hưởng xấu đến môi trường
học đường. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng một
trong những nguyên nhân chính là học sinh ngày nay rất thiếu về các kỹ
năng sống cần thiết. Vì vậy, cùng với việc cung cấp kiến thức thì giáo dục kỹ
năng sống cho học sinh cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các
nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường
học.
Việc hình thành kỹ năng sống phải qua cả trường học và trường đời nhưng
trường học vẫn đóng vai trò chủ đạo và vai trò của giáo viên chủ nhiệm
được coi là một khâu quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến mức độ
thành công của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà
trường. Họ là người được nhà trường giao trách nhiệm trực tiếp tổ chức
các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các giờ
sinh hoạt chủ nhiệm, sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt tập thể nhằm giúp
các em trang bị đầy đủ kỹ năng, kiến thức, có đủ khả năng tự bảo vệ bản thân
trước mọi tình huống trong cuộc sống.
Từ thực tế trên, để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tôi xin
đưa ra “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
Người thực hiện: Trần Thị Bích Ngọc Trang 3
chủ nhiệm” mong được sự chia sẻ của các đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh.
Nếu mỗi chúng ta: người dạy, người học, các lực lượng giáo dục của toàn xã hội
đều nỗ lực thực hiện tốt công tác này thì mục tiêu xây dựng một xã hội học tập,
phát triển giáo dục toàn diện, công tác này nhất định chúng ta sẽ đạt được.
II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
- Đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện; phù hợp với 4 trụ cột của giáo dục
theo quan niệm của UNESCO: “Học để biết, học để làm, học để tồn tại và học
để chung sống”.
- Giúp học sinh thích ứng được với cuộc sống đầy những biến động khôn
lường (những tác động của tự nhiên và xã hội hiện đại).
- Thúc đẩy những hoạt động mang tính xã hội, phát huy các nhân tố tích
cực, hạn chế nhân tố tiêu cực, xây dựng môi trường học tập thân thiện.
- Góp phần tích cực cho việc đổi mới phương pháp học tập của học sinh.
III. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kỹ năng sống, giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
- Khảo sát thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở
trong công tác chủ nhiệm.
- Đề xuất một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học
cơ sở trong công tác chủ nhiệm.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp phân tích, tổng hợp những tư liệu, tài liệu lý luận về giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Nhằm thu thập thông tin về
thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở trong công tác
chủ nhiệm.
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
Người thực hiện: Trần Thị Bích Ngọc Trang 4
- Phương pháp phỏng vấn: Nhằm tìm hiểu các nguyên nhân về thực trạng
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trung học cơ sở và tìm hiểu quan điểm của
các đối tượng được phỏng vấn về việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
trung học cơ sở trong công tác chủ nhiệm.
- Phương pháp trắc nghiệm: Để đo mức độ hình thành kĩ năng sống cho
học sinh trung học cơ sở bằng các biện pháp đã đề xuất.
- Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các biện pháp giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh trung học cơ sở trong công tác chủ nhiệm.
V. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Các kỹ năng sống cơ bản cần giáo dục cho học sinh trung học cơ sở là:
Kỹ năng tự nhận thức và đánh giá bản thân, kỹ năng giao tiếp và ứng xử, kỹ
năng hợp tác và chia sẻ, kỹ năng giải quyết vấn đề.
- Thực nghiệm giáo dục KNS cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
- Nghiên cứu được triển khai tại lớp 9A3 Trường THCS Chu Văn An -
Thành phố Thủ Dầu Một - Tỉnh Bình Dương.
VI. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Biện pháp giáo dục KNS cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
- Kế hoạch công tác chủ nhiệm năm học.
VII. TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI
KẾt quả nghiên cứu của đề tài đã khẳng định:
- Học sinh trung học cơ sở rất hạn chế về các kỹ năng sống cần thiết.
Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là các em chưa được quan tâm
thỏa đáng đến vấn đề giáo dục kỹ năng sống.
- Tích hợp mục tiêu của giáo dục kỹ năng sống trong công tác chủ nhiệm.
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong công tác chủ nhiệm.
Người thực hiện: Trần Thị Bích Ngọc Trang 5
PHẦN NỘI DUNG
A. CƠ SỞ KHOA HỌC
Một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của đất nước chúng ta là
giáo dục con người toàn diện. Nhiệm vụ của hệ thống giáo dục Việt Nam
là đào tạo và bồi dưỡng học sinh cả đức lẫn tài. Học sinh đến trường
không chỉ để học chữ hay chỉ để trang bị cho mình vốn tri thức cần thiết
cho hành trang nghề nghiệp mai sau mà còn để rèn luyện, tu dưỡng đạo
đức, lối sống và hình thành nên những phẩm chất tốt đẹp, tiêu biểu cho
con người Việt Nam.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một trong năm nội dung chính của
Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”do Bộ Giáo dục
và Đào tạo phát động - Đây cũng là cơ sở pháp lý để việc giáo dục kỹ năng sống
cho học sinh bậc trung học được quan tâm nhiều hơn từ trước tới nay.
Trong bốn trụ cột của giáo dục được Unesco nêu ra là “học để biết, học để
làm việc, học để làm người, học để cùng chung sống”đã có ba nội dung hàm
chứa các yêu cầu kỹ năng sống. Điều này càng khẳng định hơn nữa tầm quan
trọng và cần thiết của nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
B. THỰC TRẠNG
Thuận lợi:
- Được sự chỉ đạo sâu sắc của Sở Giáo dục, Phòng giáo dục và đào tạo TP
Thủ Dầu Một; sự năng động, sáng tạo của Ban Giám Hiệu nhà trường trong việc
tổ chức các hoạt động;
- Việc tổ chức giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường đã được tiến hành
thông qua môn học, thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp và hoạt động câu lạc
bộ. Đây là một trong những điều kiện thuận lợi cho việc đưa hoạt động giáo dục
kỹ năng sống vào nhà trường;
- Sự phối hợp chặt chẽ giáo dục kỹ năng sống với các hoạt động giáo dục
vốn đã được lồng ghép vào chương trình giáo dục từ nhiều năm nay như giáo