Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
1/20
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
Phần I
Đặt vấn đề
2
1.Lý do chọn đề tài
2
1.1.Cơ sở lý luận
3
1.2.Cơ sở thực tiễn
3
2. Mục đích nghiên cứu
4
3. Đối tượng nghiên cứu
4
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm.
4
5. Phương pháp nghiên cứu
4
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
4
Phần II
Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề
4
1. Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề
5
2. Khảo sát thực trạng.
6
3. Các biện pháp thực hiện
7
4. Biện pháp thực hiện từng phần
7
5. Kết quả sau khi thực hiện đề tài
13
Phần III
Kết luận và khuyến nghị.
15
1. Kết luận.
15
2. Các đề xuất và khuyến nghị.
16
Phần IV
Tài liệu tham khảo
17
Minh chứng
18
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
2/20
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục Mầm non có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành và
phát triển nhân cách cho trẻ. Nhiệm vụ của Giáo dục mầm non là đào tạo ra
những trẻ em khỏe mạnh, phát triển hài hòa cả thể chất và tinh thần. Điều đó đã
đặt gánh nặng lên vai những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là những cô
giáo mầm non. Vậy làm thế nào để trẻ phát triển một cách toàn diện, đây quả là
một vấn đề lớn.
Trẻ em chưa phải là người lớn nhưng đang từng giờ từng phút chuẩn bị
trở thành người lớn, dẫn dắt trẻ em đến với cuộc sống xã hội của người lớn và
học hỏi mọi điều, học ăn, học nói, học kiến thức, học kỹ năng, và đặc biệt là kỹ
năng sống là vô cùng cần thiết. Thạc sĩ Nguyễn Huy Hoàng phó giám đốc trung
tâm Việt Group - Hà Nội cho rằng "Chúng ta học ăn bằng cách ăn, học đi bằng
cách đi, học viết bằng cách viết….và trẻ học kỹ năng sống bằng cách sống với
những kỹ năng đó, nghĩa là phải cho trẻ trải nghiệm, tập thành thạo, giúp chúng
có bài học chứ không chỉ ghi chép các kiến thức".
Kỹ năng sống là khả năng biết làm, biết thực hiện việc gì đó một cách tự
giác, thành thạo trong mọi hoàn cảnh. Với trẻ nhỏ kỹ năng sống không phải là
cái gì quá cao siêu, bao gồm tính tự giác, dễ thích nghi, mối quan hệ tốt với
những người thân trong gia đình, khả năng nhận biết cảm xúc, có sức đề kháng
lại với những tác động xấu của môi trường và hình thành lòng yêu mến thiên
nhiên.
Hiện nay tình trạng trẻ em thụ động, không biết tự phục vụ bản thân
những việc đơn giản, không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp,
không biết cách tự bảo vệ bản thân trước nguy hiểm, không biết cách tìm kiếm
sự giúp đỡ diễn ra tương đối phổ biến. Tình trạng đó xuất phát từ nhiều nguyên
nhân khác nhau, trong đó việc thiếu kỹ năng sống là nguyên nhân sâu xa nhất.
Trong xã hội hiện nay cùng với sự phát triển về kinh tế thì điều kiện sống
của nhiều gia đình cũng đầy đủ hơn. Bên cạnh sự đầy đủ đó là sự bao bọc con,
làm hộ con tất cả mọi việc từ việc mặc quần áo, đi giầy dép…Vì vậy có những
đứa trẻ lên cấp I mà vẫn không biết tự đi giày, không biết mặc quần áo, không
biết ăn một số loại quả có hạt như na, hồng xiêm, xoài…..
Bộ giáo dục đã phát động phong trào "Xây dựng trường học thân thiện
học sinh tích cực". Trong đó có nội dung tăng cường kỹ năng sống cho trẻ, kỹ
năng tự phục vụ, nề nếp thói quen vệ sinh…. Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội đã
chọn nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vào trong chương trình bồi dưỡng
cho giáo viên Mầm non, đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ bản thân. Dạy trẻ kỹ
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
3/20
năng tự phục vụ không phải là cái gì quá xa lạ mà nó đã và đang thực thực hiện
ở tất cả các trường Mầm non. Nhưng việc thực hiện chưa thường xuyên, chưa
liên tục, chưa kích thích được sự hứng thú và ý thức tự giác. Nhiều kỹ năng chỉ
mang tính chất mệnh lệnh nên chưa hình thành được thói quen vệ sinh hay thói
quen tự phục vụ cho trẻ.
Là một giáo viên phụ trách lớp 4 - 5 tuổi nhận thấy được tầm quan trọng
của việc dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ, tôi đã cố gắng lựa chọn, đổi mới hình thức
lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động của trẻ. Qua một năm thực hiện tôi thấy
trẻ lớp tôi tự giác hơn khi làm các công việc tự phục vụ, chủ động hơn khi mặc,
cởi quần áo, đi và cởi giầy dép…có kỹ năng tự phục vụ bản thân, phụ huynh rất
vui vẻ. Đây cũng chính là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ
năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non”.
1.1 Cơ sở lý luận
Để có một đất nước giàu về kinh tế, vững về chính trị thì phải có nền
giáo dục toàn diện. Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên nền móng cho giáo
dục nước nhà. Trong điều kiện kinh tế phát triển hiện nay, nước ta đang trên đà
phát triển và hội nhập, bên cạnh về sự phát triển kinh tế kéo theo những tệ nạn
xã hội, những mặt trái nảy sinh mà trẻ em là những đối tượng có nguy cơ dễ bị
đe dọa,bị ảnh hưởng. Chăm sóc giáo dục trẻ em đặc biệt là trẻ mầm non trở
thành con người phát triển toàn diện là mục tiêu trọng tâm của nền giáo dục
nước ta và rèn kỹ năng tự phục vụ là một trong những kỹ năng quan trọng giúp
trẻ hoàn thiện mình và trưởng thành trong xã hội.
Từ năm 2018 bộ giáo dục và đào tạo đã phát động phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” với những nội dung cụ thể
để rèn kỹ năng sống cho trẻ một cách chung nhất, đây là những định hướng giúp
giáo viên thực hiện như : Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống
trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm, rèn luyện
sức khỏe và có ý thức tự phục vụ và bảo vệ sức khỏe của bản thân.
Tự phục vụ là một trong những kỹ năng quan trọng, thúc đẩy, giúp trẻ
hoàn thiện mình một cách tốt nhất. Đây còn là cơ hội vàng để trẻ nhanh chóng
khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống. Tuy nhiên trẻ mầm non thường quá
được nuông chiều, không phải làm việc gì nên trẻ ỷ lại và chỉ biết trông chờ
người khác phục vụ. Không có kỹ năng phục vụ sẽ dẫn đến hệ lụy trẻ lười biếng,
thụ động và khó khăn khi tham gia các hoạt động tập thể. Nên việc rèn cho trẻ
có kỹ năng tự phục vụ, trẻ ý thức được sự cần thiết của việc tự phục vụ bản thân,
biết tự chăm sóc mình,tăng cường tính độc lập, sống có trách nhiệm hơn, dạy trẻ
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
4/20
biết quan sát và làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hằng
ngày.
1.2 Cơ sở thực tiễn
+ Về phía phòng giáo dục:
- Đã có sự quan tâm đến giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
- Tổ chức cho giáo viên đi tập huấn kỹ năng tự phục vụ ở trẻ theo hướng đổi
mới.
+ Về phía nhà trường:
- Tạo điều kiện cho giáo viên đi tiếp thu chuyên đề và triển khai chuyên đề đến
100% giáo viên trong nhà trường.
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu về “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
4-5 tuổi ở trường mầm non”. Giúp trẻ phát triển tính tự lập mọi lúc mợi nơi,
đối mặt được với tất cả những khó khăn
Trẻ có cơ hội được thể hiện bản thân của mình trước tập thể và người
khác
Hình thành kỹ năng vệ sinh, kỹ năng tự phục vụ ngay từ nhỏ để các con
được phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần
Là tiền đề để phát triển nhân cách cho trẻ trong cuộc sống hàng ngày
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4 - 5 tuổi trường
mầm non
4. Đối tượng khảo sát và thực nghiệm
- Thực hiện và áp dụng vào trẻ 4-5 tuổi trong Trường mầm non
- Số trẻ nghiên cứu là 30 trẻ.
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp quan sát
Phương pháp đàm thoại
Phương pháp trải nghiệm, so sánh phân tích.
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
- Đề tài thực hiện tại lớp 4-5 tuổi trong trường mầm non nơi tôi công tác.
- Thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài là một năm học. Bắt đầu từ tháng
9/2019 kết thúc vào tháng 7 /2020
Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi trong trường mầm non.
5/20
PHẦN II. NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận để giải quyết vấn đề.
Công tác chăm sóc, giáo dục trẻ Mầm non là một việc rất quan trọng.
Nhưng quan trọng hơn là việc rèn luyện những kỹ năng vệ sinh, kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ. Qua đó giúp cho cơ thể trẻ phát triển tốt, chống đỡ được bệnh
tật, hình thành những thói quen cơ bản giúp trẻ có tính tự lập. Các kỹ năng tự
phục của trẻ bao gồm: đánh răng, lau mặt, đi cởi giày dép, mặc cởi áo quần, chải
tóc….Những kỹ năng này không đồng nhất ở tất cả các giai đoạn của trẻ. Vì
nhiều nghiên cứu cho thấy mỗi giai đoạn có sự phát triển khác nhau.
Kỹ năng tự phục vụ là khả năng trẻ tự thực hiện được công việc, tự phục
vụ vệ sinh cá nhân.
Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ là dạy trẻ biết tự giác, có kỹ năng thực hiện
các công việc vệ sinh cá nhân hay các công việc tự phục vụ bản thân. Như Bác
Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy: “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tuỳ theo sức của
mình”. Đúng vậy, chúng ta cần phải rèn kỹ năng sống đặc biệt là kỹ năng tự
phục vụ cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ và bắt đầu từ việc nhỏ nhất như: quét nhà,
quét lớp học, kê bàn ghế, tự xúc cơm, tự vệ sinh cá nhân. Kỹ năng tự phục vụ là
một yếu tố quan trọng có thể giúp trẻ tăng cường tính độc lập và cảm giác về sự
thành công. Dạy cho trẻ biết những kỹ năng tự phục vụ giúp trẻ ý thức được bản
thân, đây là cơ hội tốt nhất giúp trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành
trong cuộc sống, trẻ sống có trách nhiệm hơn với chính mình, dạy trẻ biết quan
sát và làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hàng ngày.
Chính những việc làm của người lớn thường ngày sẽ được trẻ chú ý quan sát và
ghi nhớ để thực hiện lại. Vì vậy, ngoài việc nâng cao tính tự tính tự giác, tự lập,
trẻ còn tạo dựng được tinh thần tập thể, biết quan tâm và giúp đỡ những người
xung quanh…Nhưng trong thực tế hiện nay, trong nhiều gia đình, các bậc cha
mẹ thường không để cho các cháu nhỏ phải làm gì cả, ngoài việc học tập và vui
chơi. Do đó, việc rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ trong trường mầm non
là việc làm vô cùng cần thiết. Sự tự tin, cách ứmg xử của trẻ và hiểu biết của
chúng về thế giới xung quanh phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng môi trường
giáo dục mầm non và mối quan hệ tương hỗ giữa giáo viên và trẻ. Với tầm quan
trọng như vậy nên tôi đã lựa chọn và nghiên cứu: “Một số biện pháp giáo dục kỹ
năng tự phục vụ cho trẻ 4 - 5 tuổi trong trường mầm non”.
2. Khảo sát thực trạng
Năm học 2019-2020 tôi được phân công phụ trách lớp Mẫu giáo nhỡ B3
Kết quả khảo sát đầu năm:
