1
Phần I: Đặt vấn đề
Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động dạy thơ là một biện pháp
mang lại hiệu quả cao. Thơ là thể loại rất gần gũi với trẻ, Thơ có vần, điệu nên
trẻ rất thích, dễ thuộc, dễ nhớ vì thế thơ có vai trò rất quan trọng trong việc phát
triển ngôn ngữ, thông qua các hoạt động nghe đọc thơ, dạy trẻ đọc thơ giúp trẻ
phát huy khả năng nghe hiểu lời nói, phát triển tư duy, mở rộng vốn từ cho trẻ.
Trên thực tế giáo dục mầm non đối với trẻ Nhà trẻ để tận dụng những tiết
thơ phát triển ngôn ngữ cho trẻ còn chưa được chú ý. Vì trẻ nhà trẻ mới mới
đang tập nói, nhiều trẻ nói chưa đủ câu nên giáo viên ngại dạy thơ hoặc có dạy
cũng chỉ cho trẻ đọc theo cho hết bài mà chưa biết tận dụng các câu thơ để rèn
ngôn ngữ cho trẻ. Đồ dùng trên hoạt động dạy thơ còn nghèo nàn làm cho trẻ
không hứng thú, nhanh chán không đọc thơ, mệt mỏi trong giờ vì hoạt động làm
quen với văn học là một tiết học được coi là trẻ không được hoạt động nhiều.
Lựa chọn các bài thơ chưa phù hợp với trẻ nhà trẻ, có nhiều câu khó đọc, nhiều
bài thơ dài làm cho trẻ nghe không rõ, không nhớ được chỉ đọc bập bẹ theo cô.
Xuất phát từ bản thân đã được sáu năm dạy nhà trẻ, hiểu được tầm quan
trọng của việc phát triển ngôn ngữ đối với trẻ, bản thân tôi chọn đề tài: “ Một số
biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 đến 36 tháng tuổi thông qua hoạt
động dạy thơ”
Như chúng ta đã biết, giáo dục mầm non là nền móng đầu tiên trong hệ
thống quốc dân. Muốn có nền giáo dục toàn diện thì cần phải có nền móng vững
chắc. Chính vì thế giáo dục mầm non giữ một vai trò vô cùng quan trọng cần
thiết. Ngày nay chúng ta đang sống trong thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa
đất nước chúng ta càng cần phải quan tâm đến thế hệ mầm non của đất nước để
đáp ứng nhu cầu phát triển của thời đại. Bản thân tôi là một giáo viên mầm non
nên tôi cảm thấy rất tự hào là một trong những người thợ đặt những viên gạch
đầu tiên để xây dựng nền móng cho tương lai, tự hào được hàng ngày chăm sóc
giáo dục trẻ nhằm phát triển toàn diện về các mặt đức - Trí - thẩm mỹ cho trẻ.
Nhưng ở lứa tuổi này bộ máy phát âm của trẻ vẫn còn chưa hoàn thiện. Ở giai
đoạn 24-36 tháng ngôn ngữ cũa trẻ đã được mở rộng hơn, có trật tự hơn dù cấu
2
trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ cũng
đã bắt đầu phát triển. Dù trẻ còn nhỏ nhưng trẻ rất hiếu động, thích tìm tòi, khám
phá mọi thứ xung quanh. Trẻ thường có nhiều thắc mắc trước những đồ vật, hiện
tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy. Vì vậy trẻ luôn đặt ra rất nhiều câu hỏi như:
Ai đấy? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì?... Để giúp trẻ giải đáp được những
thắc mắc hàng ngày, cần phải quan tâm phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua
các hoạt động hàng ngày. Trong thực tế có rất nhiều phương pháp để phát triển
ngôn ngữ cho trẻ, nhưng qua quá trình dạy học, tôi thấy khi tôi tiến hành biện
pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua thể loại thơ, trẻ rất hào hứng, tích
cực tham gia. Thơ có vần điệu nên trẻ rất thích, thơ dễ thuộc và dễ nhớ nên có
vai trò rất quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Thông qua các hoạt
động nghe đọc thơ, nghe ngâm thơ của cô giáo hay qua các hoạt động dạy trẻ
đọc thơ giúp trẻ phát huy khả năng nghe, hiểu và nói, mở rộng vốn từ và phát
triển khả năng nhận thức, khả năng tư duy cho trẻ.
Để thực hiện báo cáo này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu, phân tích tổng hợp: Đọc sách, văn bản để thu thập tư
liệu, thông tin cần thiết cho đề tài.
- Phương pháp quan sát:
- Phương pháp trao đổi trò chuyện
- Phương pháp điều tra số liệu.
- Phương pháp dùng lời.
- Phương pháp thực hành.
- Phương pháp trải nghiệm.
Phần 2: Thực trạng
a. Thuận lợi
3
Nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ đầu tư tranh thơ cho giáo viên phục vụ
tiết dạy, tivi được trang bị cho lớp, thường xuyên tham gia các tiết khảo sát chất
lượng đầu năm, dự giờ của đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn. Bên
cạnh đó được sự phối hợp của giáo viên và gia đình đã tạo điều kiện thuận lợi để
làm đồ dùng, đồ chơi dạy học và trang trí lớp.
Đồ dùng phục vụ cho việc phát triển vốn từ cho trẻ phong phú về hình ảnh,
màu sắc hấp dẫn ( tranh ảnh, vật thật), luôn được sự quan tâm chỉ đạo sát sao
của ban giám hiệu nhà trường
4
Giáo viên trong lớp có tinh thần đoàn kết, có sự phối hợp nhau trong công
tác giảng dạy đặc biệt là chú ý phát triển vốn từ cho trẻ.
Luôn có tinh thần yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với nghề nghiệp. Cán bộ
giáo viên tích cực học tập, tự bồi dưỡng phấn đấu vươn lên nâng cao chất lượng
về mọi mặt.
b. Khó khăn
5
Tuy nhiên, tôi nhận thấy kết quả phát triển ngôn ngữ của trẻ lại rất chậm,
chưa đạt được điều tôi mong muốn. Đặc biệt trẻ nhóm tôi có tới 100% trẻ mới đi
học lần đầu đến trường trẻ còn rụt rè, nhút nhát, phát âm của trẻ chưa chính xác
nhiều cháu còn nói ngọng, chưa rõ lời, khi trao đổi trò chuyện cùng cô số lượng
trẻ mạnh dạn nói được từ 5- 7 câu theo yêu cầu của độ tuổi 24 - 36 tháng còn rất
ít.
Ví dụ: Khi học chủ đề “ Những con vật đáng yêu”: cô cho trẻ gọi tên “ Con
khỉ”, trẻ thường gọi là “ Con hỉ”, “ Nhé ” thành “ Nhẽ”...
Rà soát đánh giá trẻ học trên tiết thơ tôi nhận thấy trẻ chú ý nghe cô đọc
nhưng khi cho trẻ đọc chỉ có một vài trẻ đọc tốt còn các trẻ khác chủ yếu đọc
theo từ cuối của câu thơ. Một số bài thơ còn có nội dung khó hiểu, nhiều câu thơ
làm cho trẻ khó nhớ. Điều đó đã làm ảnh hưởng đến kết quả học tập của trẻ.
* Bảng tổng hợp kết quả đánh giá trẻ về khả năng thể hiện ngôn ngữ thông
qua tiết dạy thơ của trẻ:
Stt Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt
Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ
1 Khả năng nghe hiểu ngôn ngữ
và phát âm rõ tiếng
11/22 50% 11 50%
2 Trẻ nói đủ câu rõ ràng mạch
lạc
11/22 50% 11 50%
3 Trẻ mạnh dạn tự tin 12/22 55% 10 %4,5
Từ kết quả trên, tôi đã cố gắng tham khảo tài liệu, tìm tòi sách báo tham gia
các lớp chuyên đề, dự giờ mẫu, học tập kinh nghiệm hay của các bạn đồng
nghiệp để tìm ra một số biện pháp hay bổ xung cho giờ dạy làm quen với văn
học thông qua tiết dạy thơ.
Phần III: Các giải pháp
Để các giải pháp đưa ra thực sự có hiệu quả cần phải có các biện pháp tổ
chức thực hiện hợp lý, phù hợp nhằm đạt mục tiêu đề ra:
