PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Khoa học cũng như thực tiễn cho thấy, việc rèn luyện thân thể bằng thể
dục thể thao là cách chăm sóc và nâng cao sức khỏe một cách tốt nhất, tích cực
nhất và ít tốn kém nhất. Rèn luyện thân thể mang nhiều ý nghĩa như mang tính
phòng ngừa bệnh tật, nâng cao sức khỏe, làm đẹp hình thái, phát triển toàn diện
các tố chất vận động một cách ưu thế nhất!
Phát triển vận động cho trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ nhà trẻ 24-36
tháng lại càng mang nhiều ý nghĩa vì khi ấy trẻ đang ở những năm đầu đời của
sự phát triển, những năm tháng định hình tính cách cũng như suy nghĩ sau này
của trẻ. Nên việc tiếp cận nhiều với các hoạt động phát triển vận động giúp trẻ
rèn luyện được nhiều đức tính tốt đẹp, có thể hình thành và giáo dục được những
phẩm chất đạo đức nhân cách của con người một cách tự nhiên, tạo điều kiện
cho sự phát triển về thể lực của trẻ, là tiền đề để phát triển trí lực. Bởi có sức
khoẻ tốt thì trẻ mới có thể học tập tốt được.
Với xu hướng của xã hội ngày nay thì không chỉ đơn thuần đòi hỏi một
con người tài giỏi mà là một sự phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Nhiều ba mẹ hiện đại ngày nay đã ý thức được điều này, cho các bé tiếp xúc với
nhiều phương pháp giáo dục sớm, tạo điều kiện cho con học những môn năng
khiếu nhưng ba mẹ vẫn quên đi tầm quan trọng và ý nghĩa giáo dục thể chất cho
trẻ mầm non. Những điều ba mẹ làm vẫn thường tập trung vào phát triển trí tuệ
hơn là thể lực.
Là một giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ 24 - 36
tháng, tôi hiểu được tầm quan trọng của việc phát triển vận động cho trẻ, hiểu
được nhiệm vụ của mình là phải giúp trẻ phát triển thể lực một cách tốt nhất để
cho trẻ vững bước mai sau. Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp
giúp trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng phát triển thể chất tốt qua hoạt động phát
triển vận động” với mong muốn trao tình yêu thương, sự chăm sóc cho trẻ
nhiều hơn để các bé thơ có một sức khỏe tốt nhất .
2. Mục đích nghiên cứu.
Tôi tìm ra một số biện pháp giúp trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng phát triển thể
chất tốt qua hoạt động phát triển vận động nhằm giúp trẻ phát triển thể lực, hình
thành cho trẻ sự khéo léo, nhanh nhẹn, dẻo dai và tăng cường sức khỏe.
3. Ðối tượng nghiên cứu.
- Ðối tượng: 20 trẻ 24 – 36 tháng lớp D4 trong trường Mầm non Tản
Hồng.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Để thực hiện được đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sử dụng các
phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát.
2/15
- Phương pháp dùng lời nói.
- Phương pháp phân tích.
- Phương pháp thực hành gồm tập luyện, sửa chữa các động tác sai.
5. Thời gian và phạm vi nghiên cứu.
Thời gian: Đề tài được thực hiện tại trường Mầm non Tản Hồng huyện Ba
Vì – Hà Nội. Từ tháng 9/2020 đến tháng 5/2021
Phạm vi: Trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng lớp D4 trong trường Mầm non Tản
Hồng.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Tên đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng phát
triển thể chất tốt qua hoạt động phát triển vận động”
2. Cơ sở lý luận của vấn đề
3/15
2.1. Cơ sở lý luận
Giáo dục Mầm non là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, Ðiều 23
mục 1 chương 2 Luật giáo dục có chỉ rõ: “Nội dung giáo dục Mầm non là phải
đảm bảo phù hợp với sự phát triển sinh lý của trẻ em, hài hoà giữa nuôi dưỡng
và chăm sóc, giáo dục trẻ em phát triển cân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, khéo
léo, biết kính trọng yêu mến, lễ phép với người lớn, bạn bè... thật thà, mạnh dạn,
hồn nhiên yêu thích cái đẹp, ham hiểu biết, thích đi học. Ðiều 24 có quy định
“Chương trình giáo dục Mầm non thể hiện mục tiêu giáo dục Mầm non cụ thể
hoá các yêu cầu về nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em ở độ tuổi, quy dịnh
việc tổ chức các hoạt động nhằm tạo điều kiện để trẻ phát triển về thể chất, tình
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ hướng dẫn cách đánh giá sự phát triển của trẻ em ở lứa
tuổi Mầm non.”
Giáo dục phát triển thể chất là một trong những nội dung chính nội dung
giáo dục quan trọng của nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển
trí tuệ, cường tráng về thể lực phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức.
Trong quá trình Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ Mầm non, các nhiệm vụ
giáo dục thể chất được hoàn thành bằng các hình thức khác nhau. Hình thức
Giáo dục thể chất ở trường Mầm non là sự tổng hợp giáo dục về các hoạt động
vận động nhiều dạng của trẻ mà cơ bản là tính tích cực vận động của trẻ. Sự
tổng hợp những hình thức mà cơ bản là tính tích cực vận động của trẻ. Sự tổng
hợp những hình thức đó tạo nên một chế độ vận động nhất định, cần thiết cho sự
phát triển đầy đủ về thể chất và củng cố sức khoẻ cho trẻ.
Ở trường Mầm non sử dụng hình thức giáo dục thể chất qua các tiết học
phát triển vận động và thể dục sáng cho trẻ tiến hành với tất cả các nhóm lớp
nhưng trong các hình thức đó đòi hỏi giáo viên phải chọn lọc những bài tập vận
động và phương pháp tiến hành với từng độ tuổi nhất định. Ngoài ra giáo viên
cần chú ý hướng tới giáo dục trí tuệ, cảm xúc, điều khiển hành vi vận động ở trẻ,
giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của nhiệm vụ do giáo viên đề ra và tích cực vượt qua
khó khăn xuất hiện trong hoạt động của mình.
2.2. Cơ sở thực tiễn
Là một giáo viên hàng ngày chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ tại lớp tôi
nhận thấy giờ học phát triển vận động cho trẻ còn có nhiều điều làm tôi băn
khoăn lo lắng do là trẻ thì còn quá nhỏ, khả năng tập trung chú ý chưa cao trẻ
nhanh nhớ xong lại chóng quên, bên cạnh đó các bài tập phát triển vận động có
rất nhiều nội dung đôi khi có những nội dung mà bản thân tôi là một giáo viên
còn cảm thấy bỡ ngỡ. Cho nên tôi rất băn khoăn tự hỏi mình phải làm thế nào để
tổ chức giờ hoạt động phát triển thể chất cho trẻ một cách nhẹ nhàng thoải mái
4/15
giúp trẻ học mà chơi, các vận động đưa ra phải vừa sức đối với trẻ để trẻ luôn
tích cực tham gia các hoạt động một cách tự giác. Chính vì vậy tôi đã đi sâu vào
nghiên cứu đề tài này để giúp trẻ phát triển thể chất một cách tốt nhất.
3.Thực trạng của vấn đề
3.1.Thuận lợi
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện về cơ
sở vật chất lớp khang trang sạch sẽ, có đầy đủ trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi
phục vụ công tác chăm sóc giáo dục trẻ
- Trẻ có cùng độ tuổi
- Lớp học rộng, thoáng mát, sạch sẽ
- Trang bị đồ dùng đồ chơi đầy đủ
- Phụ huynh tin tưởng và quan tâm luôn trao đổi về tình hình học tập và
sức khỏe của trẻ
3.2. Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi, trong quá trình thực hiện chuyên đề “Phát triển
thể chất” (Vận động), tôi gặp một số khó khăn sau:
- Lứa tuổi của trẻ còn nhỏ, năm đầu tiên đi lớp nên còn bỡ ngỡ và rụt rè,
nhút nhát vì ngôn ngữ chưa phát triển toàn diện.
- Một số trẻ có chênh lệch tháng sinh nhiều.
- Nhiều trẻ được bố mẹ cưng chiều còn bướng bỉnh
- Trình độ nhận thức của một số phụ huynh về việc phát triển vận động
cho trẻ còn hạn chế nên ảnh hưởng đến việc phối kết hợp chăm sóc – giáo dục
giữa gia đình và nhà trường.
3.3. Số liệu điều tra trước khi thực hiện
Từ thực trạng trên đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát sự phát triển thể
chất của trẻ qua hoạt động phát triển vận động với số lượng trẻ được khảo sát là
20 trẻ qua các tiêu chí sau :
Minh chứng ở bảng 1: Bảng khảo sát thực tế trên trẻ đầu năm học trước khi
thực hiện đề tài
4. Các biện pháp thực hiện.
Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ vận động
Biện pháp 2: Thiết kế các hoạt động phát triển vận động phù hợp với trẻ
24 - 36 tháng theo năm, tháng.
Biện pháp 3: Đổi mới hình thức tổ chức phát triển vận động trong giờ
hoạt động có chủ đích.
Biện pháp 4: Dạy trẻ phát triển vận động ở mọi lúc, mọi nơi.
Biện pháp 5: Phối hợp cùng phụ huynh phát triển vận động cho trẻ.
5. Biện pháp thực hiện từng phần.
5/15
5.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ vận động
Đặc thù của trẻ 24 - 36 tháng là trẻ ở độ tuổi này còn nhỏ, khả năng kiểm
soát khi cho trẻ ra môi trường vận động ngoài sẽ khó hơn, chính vì vậy để giúp
các bé có 1 sân chơi bổ ích, được tăng cường khả năng vận động, tôi đã xây
dựng góc phát triển vận động cho trẻ trong lớp để trẻ được vận động thường
xuyên, mọi lúc, mọi nơi.
Góc vận động cần không gian rộng rãi thoáng mát nên tôi đã lựa chọn 1
góc trong phòng học rộng rãi thoáng mát, dễ đi lại không bị ảnh hưởng tới các
góc khác để thiết kế những bài tập vừa sức đối với trẻ. Ngoài ra để thu hút trẻ
hứng thú với góc vận động tôi đã dùng những hình ảnh minh họa với màu sắc
trang nhã, phù hợp, ấn tượng để trang trí những hình ảnh có liên quan đến các
hoạt động vận động, trẻ có thể làm theo hoặc thực hiện giống như vậy.
Một phần không thể thiếu được ở góc vận động đó chính là dụng cụ, đồ
dùng đồ chơi, vì vậy cô sẽ lựa chọn những đồ dùng dụng cụ vừa đảm bảo tính án
toàn tuyệt đối cho trẻ, vừa phù hợp với sức khỏe và đa dạng về màu sắc phong
phú về nội dung. Các đồ dùng đồ chơi được bố trí hợp lý phù hợp với độ tuổi và
khả năng của trẻ, có thể bố trí các đồ dùng dụng cụ thể dục phù hợp có thể theo
tháng để trẻ được ôn luyện thêm bài tập cũ như: Ném vòng, thả - ném bóng,
cổng chui, vòng bật, đường hẹp… Những bài tập này đơn giản và đồ dùng lấy
và cất cũng gọn gàng dễ cho trẻ thực hiện thường xuyên.
Minh chứng ở hình ảnh 1+2: Góc vận động ở lớp
Ngoài việc sử dụng môi trường trong lớp để tăng cường vận động cho trẻ,
tôi còn sử dụng môi trường ngoài lớp học để phát triển vận động cho trẻ. Sân
trường là nơi trẻ thích tham gia hoạt động khi thời tiết mát mẻ và ấm áp. Những
con đường nhiều màu sắc, hình thù khác nhau, những ô bật qua vạch kẻ, bật qua
ô, bật qua chấm tròn, chạy... khiến trẻ rất thích thú mỗi khi cô cho ra tập luyện,
vui chơi.
Minh chứng ở hình ảnh 3+4: Các trò chơi, bài tập vận động trên sân trường
Các khu vui chơi, khu vận động trên các sân cỏ sạch sẽ, rộng rãi, có nhiều
cây xanh là nơi có nhiều đồ dùng đồ chơi với các bài tập khác nhau từ dễ đến
khó. Các đồ dùng, đồ chơi này được nhà trường và các cấp đầu tư nên có độ bền
cao, đẹp, chắc chắn, vừa cho trẻ chơi, vừa cho trẻ tập luyện, vận động như: đồ
dùng cầu trượt, xích đu, bập bênh, đi thăng bằng, dài, thang leo ngắn, Đồ chơi
liên hoàn... Những đồ dùng đó được tận dụng tối đa hiệu quả khi tôi cho trẻ ra
chơi ngoài trời hay ra thực hiện hoạt động học đều giúp trẻ cảm thấy thoải mái,
thích thú vui chơi, tập luyện.
Minh chứng ở hình ảnh 5: Môi trường khu vận động thể chất ngoài sân
