1
PHẦN THỨ NHẤT: ĐẶT VẤN ĐỀ
Tên đề tài:“Một số biện pháp lồng ghép phương pháp STEAM vào các hoạt động
giáo dục cho trẻ 5 – 6 tuổi ở Trường Mầm non”.
1. Lý do chọn đề tài
Nước Việt Nam chúng ta đang từng bước đổi mới, trước tình hình hội nhập
kinh tế, đất nước đang trên đường mở cửa, với việc ảnh hưởng không nhỏ của
nhiều nền văn hóa khác nhau. Cùng với sự phát triển giáo dục của nước nhà. Như
chúng ta đã biết giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục
quốc dân đặt nền móng cho sự phát triển các mặt ở trẻ.
Ở giai đoạn 5- 6 tuổi trẻ thích được khám phá mọi điều xung quanh, thích
được tự lập, luôn tò mò về mọi thứ, thích hoạt động nhiều và có nhu cầu ham học
hỏi. Việc dạy trẻ mầm non cũng như trồng cây non, trồng cây non tốt thì sau này
cây sẽ tốt. Chính vì vậy mà chúng ta cần đổi mới về nội dung phương thức giáo
dục, nghiên cứu khoa học về giáo dụcmầm non, lồng ghép các chương trình giáo
dục tiên tiến kết hợp với giáo dục truyền thống tạo môi trường lànhmạnh giúp trẻ
hình thành nhân cách và trí tuệ ban đầu.Khi áp dụng các phương pháp giáo dục
tiên tiến sẽ tạo cơ hội cho trẻ được học tập nhiều hơn, rèn các kỹ năng sao cho phù
hợp với khả năng của trẻ.
Trong chương trình Giáo dục mầm non các lĩnh vực phát triển cho trẻ được tổ
chức theo các hoạt động học với 7 môn học như sau: Làm quen với toán, làm quen
với chữ viết, tạo hình, làm quen văn học, âm nhạc, khám phá khoa học/ khám phá
xã hội, hoạt động tạo hình. Trong những năm học gần đây được sự quan tâm của
Bộ Giáo dục, giáo viên mầm non ở các trường trên địa bàn huyện Ba Vì được tiếp
cận với phương pháp giáo dục STEAM. Vậy STEAM là gì? Đây chính là phương
pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
STEAM đã và đang bắt đầu phát triển vượt bậc như một phương thức tiếp cận nền
giáo dục mới. Giáo dục STEAM là tích hợp nội dung theo chủ đềvới các môn như:
Khoa học (Science), Công nghệ (Technology), Kĩ thuật (Engineering),Nghệ thuật
(Art) và Toán học (Math). Phương pháp này cho trẻ tự do lựa chọn đề tài và nội
dung bài học phù hợp với sở thích và năng lực của bản thân. Hiệu quả giáo dục
của phương pháp STEAM mang lại cho trường học nói chung và trẻ mầm non nói
riêng vô cùng lớn.Trường Mầm non ứng dụng phương pháp STEAM sẽ tạo cơ hội
cho trẻ được trải nghiệm, được khám phá tìm tòi, phát triển mọi mặt ở trẻ.
Bản thân tôi khi là một giáo viên đứng lớp, hằng ngày được tiếp xúc và gần
gũi với trẻ thường xuyên, hiểu được mức độ nhận thức của trẻ. Được tham gia vào
lớp bồi dưỡng chuyên đề “Phương pháp tiếp cận học qua chơi và ứng dụng
STEAM trong tổ chức các hoạt động giáo dục mầm non”. Tôi luôn mong muốn
được áp dụng phương pháp giáo dục này cho trẻ trong lớp mìnhcũng như tất cả trẻ
trong trường. Từ đó giúp cho trẻ sáng tạo hơn, chủ động hơn, phát huy sự tò mò,
ham hiểu biết và mong muốn được khám phá, rút ra những bài học cho mình. Phát
triển các kỹ năng cho trẻ để chúng có thể vận dụng trong cuộc sống. Với những
mong muốn trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài:“Một số biện pháp lồng ghép phương
pháp STEAM vào các hoạt động giáo dục cho trẻ 5 – 6 tuổi ở Trường Mầm non”.
2. Mục đích nghiên cứu
Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích cho trẻ làm quen với phương pháp
giáo dục STEAM, trẻ được tham gia các hoạt động với sự tích hợp của các môn
học: Khoa học, Công nghệ, Toán học, Kỹ thuật và Nghệ thuật.
3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp lồng ghép phương pháp STEAM vào các hoạt động giáo
dục cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non.
4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm
Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi lớp A1 trongTrường Mầm non Phú Cường, thực
nghiệm trên 28 trẻ.
5. Các phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu, điều tra.
- Phương pháp so sánh, đối chứng.
- Phương pháp điều tra thực trạng.
- Phương pháp thực hành trải nghiệm.
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp trao đổi, trò chuyện.
- Phương pháp toán thống kê.
3
6. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu
- Đề tài được thực hiện tại Trường Mầm non Phú Cường – huyện Ba Vì –
Thành phố Hà Nội.
- Từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 3 năm 2023.
PHẦN THỨ HAI: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lý luận để giải quyết vấn đề
1.1. Cơ sở lý luận
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các nhà giáo dục không chỉ truyền đạt
kiến thức cho trẻ một cách thụ động mà các nhà giáo dục phải tạo ra các điều
kiện, cơ hội cho những đứa trẻ được chủ động, sáng tạo trong các hoạt động.
Chính vì vậy mà giáo viên cần nắm được hứng thú, nhu cầu, trình độ, khả năng
của từng trẻ trong lớp, để có thể lựa chọn nội dung, phương pháp phù hợp với từng
cá nhân trẻ.
Căn cứ vào quyết định số 2062/SGDĐT-GDMN ngày 31/8/2022 của Sở
GDĐT Hà Nội về việc hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2022-2023 đối với giáo dục
mầm non;
Căn cứ quyết định số 2865/QĐ-UBND Thành phố Hà Nội ngày 12/8/2022
của Ủy ban thành phố Hà Nội về việc ban hành kế hoạch khung thời gian năm học
2022-2023 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường
xuyên trên địa bàn thành phố Hà Nội;
Căn cứ vào hướng dẫn số 1115/KH-PGDĐT-MN ngày 8/09/2022 của phòng
Giáo dục Đào tạo huyện Ba Vì về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học
2022-2023 đối với giáo dục mầm non;
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học của Trường Mầm non Phú Cường.
Từ những căn cứ trên có thể cho chúng ta thấy trẻ em nói chung, đặc biệt là
trẻ mầm non đã được Nhà nước ta rất quan tâm. Đã có những hướng dẫn, chỉ đạo
các nhà trường thực hiện tốt kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ.
Ngoài ra còn căn cứ vào nhu cầu và khả năng phát triển của trẻ 5 – 6 tuổi, là
lứa tuổi rất hiếu động tò mò, muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới tự nhiên và xã hội.
Mà hiện nay trên thế giới có một số mô hình, cách tiếp cận trong giáo dục được
các nhà chuyên gia giáo dục đánh giá cao. Đó là các mô hình đã có từ lâu là
Montessori (Italy); Mô hình High Scope (Mỹ)…Và phương pháp giáo dục được
chú ý rất nhiều là STEM. Phương pháp này đã được áp dụng trong các chương
trình giáo dục ở các nước phát triển như Mỹ, Đức…Ở Việt Nam, giáo dục STEM
cũng đang được Bộ giáo dục và Đào tạo định hướng để phát triển cho các em học
5
sinh, sinh viên những năm gần đây. Khái niệm ban đầu chỉ bao gồm STEM (Khoa
học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán). Sau đó đặc biệt với học sinh mầm non chữ A từ
Nghệ thuật (Art) được đưa vào tạo thành khái niệm STEAM. STEAM có nghĩa là
ngoài khía cạnh về khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán thì nghệ thuật được đưa
vào hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non.
Phương pháp giáo dục STEAM là một phương pháp giáo dục tích hợp các yếu
tố về Science (Khoa học); Technology (Công nghệ); Engineering (Kỹ thuật); Art
(Nghệ thuật); Mathematics (Toán học). Thông qua phương pháp sẽ giúp cho học
sinh nhận thức được sự giao thoa giữa các ngành khoa học và toán học. Các em sẽ
được sáng tạo dựa trên những sở thích của riêng của bản thân, có kĩ năng hoạt
động nhóm. Khi áp dụng phương pháp giáo dục STEAM thì khi đặt các câu hỏi
cho trẻ nên đặt những câu hỏi mở để trẻ có thể trả lời được. Tránh những câu hỏi
mà trẻ chỉ trả lời là “có” hoặc “không”. Không nên hỏi những câu hỏi: Quả cam
này tròn à? Đây có phải là viên bi màu xanh không?...Mà nên hỏi những câu hỏi
mà trẻ có thể phát huy được vốn kinh nghiệm, hiểu biết cuae mình như: Con biết
gì về quả cam? Con có thể kể cho cô nghe về màu sắc của những viên bi
này?...Khi trẻ được trải nghiệm STEAM thì chúng ta thấy trẻ rất thích thú, tập
trung, say sưa, phát huy được tính sáng tạo ở trẻ, tình yêu với công nghệ và khoa
học được nảy sinh.
1.2. Cơ sở thực tiễn
Nội dung kiến thức trong STEAM không khác nhiều so với chương trình giáo
dục mầm non thông thường nhưng khuyến khích trẻ tìm ra những giải pháp cho
mọi vấn đề. Khi thực hiện các hoạt động cho trẻ ta vẫn phải dựa vào nội dung của
chương trình giáo dục mầm non truyền thống. Nhưng để trẻ có tính sáng tạo hơn,
tiếp thu nhanh hơn, có tính hiệu quả hơn thì ta cần kết hợp với phương pháp mới –
đó là STEAM.Phương pháp STEAM chính là khích lệ trẻ học tập thông qua được
trải nghiệm, va chạm, thực hành trong thực tế để giải quyết mọi tình huống. Trẻ
không còn thụ động hay mơ hồ khi không biết giải quyết vấn đề này như thế nào
nữa. Chính vì vậy chúng ta cần đánh thức những điểm mạnh tiềm ẩn bên trong của
trẻ. Tạo cho trẻ một môi trường học tập vui vẻ, bổ ích và ý nghĩa.
Với độ tuổi 5 – 6 tuổi trẻ thường rất hiếu động, ham chơi và có rất nhiều hoạt
động giao tiếp với bạn bè như bé thích các trò chơi tập thể, thích được tìm tòi và