SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NHƯ THANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN RÈN KỸ NĂNG GIAO TIẾP CHO TRẺ
3-4 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON XUÂN PHÚC
Người thực hiện: Trần Thị Bích
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Xuân Phúc
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
NHƯ THANH NĂM 2022
MỤC LỤC
1.1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2.3.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường giao tiếp, lớp học thân thiện .............. 5
2.3.4. Biện Pháp 4: Thông qua hoạt động mọi lúc mọi nơi .................................. 8
DANH MỤC ......................................................... 1
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Như Bác Hồ đã nói:
Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, ngủ học hành là ngoan
Đúng vậy: Niềm hạnh phúc, tự hào của đất nước, của xã hội và của gia
đình đó là thế hệ trẻ. Bởi thế hệ trẻ là nền tảng tương lai của đất nước, để đạt
được niềm hy vọng ấy, xã hội, gia đình cần phải quan tâm, giáo dục và chăm sóc
trẻ ngay từ buổi ban đầu.
Bởi lẽ trẻ mầm non được hình thành và phát triển là cả một thế giới thu
nhỏ của người lớn, nếu chúng ta không chăm sóc và giáo dục trẻ được tốt thì
ngay mỗi người lớn chúng ta đã vẽ nên trong lòng mỗi trẻ thơ những hình ảnh
và đức tính không đẹp đến với trẻ.
Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung
giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ
đặc biệt là lứa tuổi mầm non.
Thực tế, trong giai đoạn phát triển hiện nay của thời đại thì đây là thời kỳ
vàng của sự bùng nổ công nghệ thông tin, máy tính, ti vi, điện thoại sử dụng ở
mọi lúc, mọi nơi. Nhiều trẻ em bây giờ ngoài thời gian học tập ở trường lại chôn
vùi vào điện tử, điện thoại... dần dần trẻ sẽ cảm thấy ngại tiếp xúc, giao tiếp với
mọi người sẽ dần hạn chế. Nếu chúng ta không uốn nắn kịp thời thì sẽ ảnh
hưởng đến sự phát triển nhân cách toàn diện sau này của trẻ.
Mục tiêu giáo dục của mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm,
thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách. Hình thành và phát
triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính
nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi. Khơi dậy và phát
triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học tập ở các cấp học
tiếp theo. Muốn đạt được những mục tiêu giáo viên cần chú trọng đến vấn đề
giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ.
Tự tin trong giao tiếp rất cần thiết cho trẻ ngay từ bậc học mầm non. Ngay từ
khi bé chào đời giao tiếp đã là một kỹ năng quan trọng giúp trẻ tồn tại và phát
triển. Trẻ giao tiếp qua ánh mắt, qua các cử động của tay chân và đặc biệt là qua
tiếng khóc…
Nó là điều kiện cơ bản để phát triển trí tuệ và phát triển cả về mặt ngôn
ngữ và nhận thức xã hội của trẻ. Trẻ muốn giao tiếp tốt phải có ngôn ngữ phong
phú, đa dạng, hiểu biết nhiều…
Và tự tin trong giao tiếp giúp trẻ mạnh dạn trao đổi với mọi người, có thể tự
đề xuất. Hoặc nói lên những mong muốn của bản thân hoặc ý kiến của mình với
người khác. Điều quan trọng nhất, nó giúp trẻ có thể mở lòng mình để tâm sự. Sẻ
chia cùng mọi người, và điều này cũng giúp cô có thể hiểu về trẻ nhiều hơn.
2
Thế nhưng trong thực tế một số ít phụ huynh chưa nhận thức đúng đắn về
việc chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non là phát triển toàn diện cho trẻ, nên chưa
cùng cô phối kết hợp để chăm sóc và giáo dục trẻ một cách tốt nhất. Bên cạnh
đó đa số các bậc phụ huynh là người dân tộc thiểu số, những người nông dân
quanh năm với ruộng đồng họ chỉ nghĩ một cách đơn giản rằng con em mình chỉ
cần đến trường mầm non được các cô chăm sóc, cho ăn, ngủ thế là đủ, một số
phụ huynh lại quá nuông chiều con đòi gì được nấy. Họ đâu coi trọng đến vấn
đề giao tiếp của trẻ như thế nào, từ đó làm ảnh hưởng đến nhân cách của một
con trẻ. Ngoài ra khi tiếp xúc với trẻ trong lớp mình phụ trách, tôi thấy có một
số cháu rất nhút nhát, không mạnh dạn giao tiếp với bạn bè và cô giáo. Đặc biệt
là người lạ làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ trong lớp
nói riêng và chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung.
Là một giáo viên công tác lâu năm tôi rất nhiệt tình, năng động, trong công
tác chuyên môn luôn cố gắng học hỏi các đồng nghiệp để nâng cao chuyên môn
cho bản thân và được nhà trường đánh giá cao. Khi tiếp xúc với trẻ qua một số
hoạt động tổ chức cho trẻ tại lớp, tôi thấy kỹ năng giao tiếp của trẻ còn nhiều
hạn chế. Tôi băn khoăn làm thế nào để hình thành, phát triển kỹ năng giao tiếp
trong mọi hoạt động cho trẻ đó là vấn đề mà tôi luôn suy nghĩ và muốn tìm biện
pháp khắc phục. Chính vì vậy qua thời gian nghiên cứu tôi đã chọn đề tài “Một
số biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi tại trường Mầm non Xuân
Phúc” làm đề tài nghiên cứu và áp dụng vào thực tiễn công tác của bản thân.
1.2. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu tìm ra một số biện pháp rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ 3-4
tuổi cho trẻ trong trường Mầm non Xuân Phúc.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
- Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi cho trẻ trong
trường Mầm non Xuân Phúc
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận.
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp khảo sát
- Phương pháp giảng giải
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận
Sống trong xã hội, con người không chỉ có quan hệ với thế giới sự vật
hiện tượng bằng hoạt động có đối tượng mà còn có quan hệ với con người, với
xã hội. Quan hệ đó gọi là giao tiếp.
Vâng! Giao tiếp là gì? Giao tiếp là mối quan hệ giữa con người với con
người, thể hiện sự tiếp xúc tâm lý giữa người và người, thông qua đó con người
3
trao đổi với nhau về thông tin, về cảm xúc, tri giác lẫn nhau, ảnh hưởng tác động
qua lại với nhau.
Từ đó có thể thấy giao tiếp không chỉ giữ vai trò quan trọng đối với sự phát
triển con người mà nó đóng vai trò quyết định đến sự hình thành và phát triển
nhân cách bởi vì thông qua giao tiếp giúp trẻ nhận thức các mối quan hệ một cách
đầy đủ, chính xác và có hệ thống, giao tiếp củng cố những tri thức về các mối
quan hệ xã hội mà trẻ đã lĩnh hội được, giao tiếp làm nảy sinh những tình cảm tốt
đẹp ở trẻ đồng thời làm cho tình cảm của trẻ trở nên sâu sắc và ổn định hơn. Điều
này có ý nghĩa rất lớn đối với công tác giáo dục trẻ tuổi mầm non.
Bên cạnh đó, thông qua giao tiếp còn làm cho hành động, hành vi ứng xử
của trẻ trở nên khéo léo, nhanh nhẹn và có ý nghĩa hơn chẳng hạn khi trẻ tham
gia vào trò chơi trẻ biết cách ứng xử với người lớn và với bạn cùng tuổi tốt hơn.
Quá trình trẻ tham gia giao tiếp đồng nghĩa với việc làm cho ngôn ngữ của
trẻ ngày càng phát triển, câu nói của trẻ trở nên mạch lạc và đúng ngữ pháp. Vì
ngôn ngữ là phương tiện phát triển tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ và là phương tiện
giúp trẻ giao lưu cảm xúc với những người xung quanh.
Cùng với xu thế phát triển của thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước con người ngày càng năng động hơn. Vì vậy giao tiếp rất quan trọng với
người lớn và vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 3-4 tuổi. Trẻ
ở lứa tuổi này rất thích hỏi, thích giao tiếp, thích tìm hiểu sự vật, sự việc. Nếu
chúng ta không định hướng cho trẻ kỹ năng giao tiếp tốt sẽ hình thành ở trẻ một
số tính như: ngại giao tiếp, tính tự kỷ, lầm lì ít nói, thích chơi một mình…Còn
nếu định hướng tốt, người lớn thường xuyên giao tiếp với trẻ: Hỏi trẻ những sự
việc xung quanh, trả lời đúng các câu hỏi trẻ đưa ra… trao đổi cùng trẻ những
thắc mắc, giải quyết nhu cầu giao tiếp cho trẻ giúp trẻ nhanh nhẹn hoạt bát, thích
giao tiếp, biết cách giao tiếp, chủ động trong giao tiếp: Biết đặt câu hỏi, biết
nghe và trả lời câu hỏi của người lớn. Vì vậy cần thiết phải giáo dục kỹ năng
giao tiếp cho trẻ đặc biệt là trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi, nhằm đáp ứng nhu cầu giao
tiếp của trẻ, định hướng cho trẻ những thói quen, hành vi tốt, rèn cho trẻ những
kỹ năng cơ bản trong giao tiếp. Hay nói cách khác rèn luyện kỹ năng giao tiếp
cho trẻ là tạo điều kiện thuận lợi giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
2.2. Thực trạng vấn đề
2.2.1 Thuận lợi
- Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn,
bồi dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non,
tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới.
- Giáo viên trong trường đoàn kết biết cùng nhau đưa ra các biện pháp
giáo dục kỹ năng giao tiếp sao cho phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ.
- Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên ở lớp về tình hình của
trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô
giáo để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ.
- Là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề,yêu quí trẻ như con, tôi luôn
phấn đấu học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, qua tài liệu,để nâng cao trình độ
cho bản thân.
