1
BÁO CÁO: MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG GIAO TIẾP
CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI A8 TRƯỜNG MẦM NON TAM ĐA
THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG CHƠI Ở CÁC GÓC
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Ở tuổi mầm non phát triển ngôn ngữ là một nhiệm vụ rất quan trọng.
Chính vì vậy mô hình Reggio Emilia ở Ý, được xem là một trong những mô
hình giáo dục mầm non chất lượng nhất hiện nay, luôn nhấn mạnh rằng trẻ có
hàng trăm ngôn ngữ khác nhau (viết, vẽ, múa, âm nhạc, ngôn ngữ cơ thể, đóng
kịch…) để biểu cảm và thể hiện suy nghĩ của mình. Dạy trẻ khả năng giao tiếp
là sự kết hợp của các lĩnh vực: phát triển ngôn ngữ, hình thành tiền đề cho hoạt
động đọc, viết và phát triển các loại hình nghệ thuật (tạo hình, âm nhạc và
múa…) .
Sự phát triển kỹ năng giao tiếp ở trẻ thể hiện ở mỗi giai đoạn là khác
nhau, giai đoạn 3- 4 tuổi: đây là giai đoạn hình thành hành vi bắt chước trong
giao tiếp của trẻ. Trẻ sẽ quan sát và muốn làm theo các hành động của cha mẹ,
và cô giáo và bạn bè. Do vậy những câu nói và hành động của bố mẹ của cô giáo
và người lớn thân thiết quanh trẻ, đều dạy trẻ biết cách bày tỏ cảm xúc, biểu đạt
hành động của sự mong muốn,…Dần dần tạo nên lối sống và kỹ năng giao tiếp
của trẻ một cách hoàn thiện nhất.
Từ thực tế việc tổ chức giờ “Hoạt động chơi ở các góc” tôi nhận thấy được
rằng việc thực hiện “Hoạt động chơi ở các góc” không phải để cho trẻ chơi
không, mà còn giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp, vì trong quá trình chơi, trẻ
tham gia vào xã hội người lớn theo cách riêng của trẻ, trẻ tưởng tượng mình là
người lớn và cũng đóng một cương vị xã hội như Cô giáo, bác sỹ, chú công
nhân, cô bán hàng…với vai trò đó, trẻ tái tạo lại cuộc sống của người lớn một
cách tổng quát trong hoàn cảnh tưởng tượng, vì chơi của trẻ không phải thật mà
là giả vờ, nhưng sự giả vờ ấy lại mang tính chất rất thật. Đồng thời trong quá
trình chơi trẻ được giao tiếp với nhau để bày tỏ biểu đạt những cảm xúc như:
thích thú, chia sẻ, quan tâm và trao đổi.
2
Xuất phát từ lý do trên, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài báo cáo:“Một số
biện pháp rèn kĩ năng giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi A8 trường mầm non Tam Đa
thông qua hoạt động chơi ở các góc”.
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của việc phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi A8
trường mầm non Tam Đa thông qua hoạt động chơi ở các góc.
a) Ưu điểm
- Về cơ sở vật chất
Lớp học khang trang, rộng rãi, là môi trường lý tưởng cho mọi hoạt động
của cô và trẻ. Cảnh quan thoáng mát, an toàn, đồ dùng đồ chơi phong phú đẹp
mắt hấp dẫn góp phần rất lớn tạo hứng thú trong mỗi giờ học, tạo cảm giác thoải
mái, vui vẻ khi chơi, khi học.
- Về nề nếp trẻ
Tôi được phân công chủ nhiệm lớp 3 - 4 tuổi A8 khu Thọ Đức với số
lượng 24 cháu. Trong đó trẻ nam là 13 cháu, trẻ nữ là 11 cháu. Đa số trẻ có nề
nếp, yêu thích đến trường và quý mến cô, vui vẻ, gần gũi với cô giáo và các bạn.
Một số trẻ đã tự tin trong giao tiếp.
- Về chuyên môn
Bản thân tôi có nhận thức về kiến thức kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua
hoạt động chơi ở các góc, luôn nhiệt tình, linh hoạt, tìm tòi sáng tạo, lắng nghe
góp ý của tổ chuyên môn, đồng chí đồng nghiệp. Tích cực tìm các trò chơi phù
hợp với độ tuổi của trẻ, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương.
Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn, xây dựng
phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo điều
kiện giúp tôi tổ chức tốt hoạt động chơi ở các góc. Đã tạo điều kiện cho tôi tham
dự các buổi tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn qua dự giờ chuyên đề do Phòng
GD&ĐT huyện, cụm chuyên môn tổ chức.
b) Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
Đối với trẻ: Trong lớp còn khá nhiều trẻ chưa đi học qua lớp nhà trẻ, do
vậy trẻ chưa mạnh dạn tự tin.
3
Một số trẻ còn nhút nhát trong giao tiếp, nhiều trẻ nói ngọng, nói chưa đủ
câu.
Đa số phụ huynh làm ở khu công nghiệp nên không có nhiều thời gian trao
đổi với giáo viên về phương pháp dạy kỹ năng giao tiếp cho trẻ.
Từ những ưu điểm và hạn chế trên tôi đã khảo sát: “kỹ năng giao tiếp của
trẻ 3-4 tuổi A8 ở lớp tôi” .
Khảo sát trên trẻ vào tháng 9 năm học 2019 - 2020 kết quả như sau:
Kỹ năng giao tiếp Tổng
Sỹ số Đạt % Chưa
đạt % Ghi chú
Bày tỏ mong muốn
24
937,5 15 62,5
Biết chào hỏi, dạ thưa 15 62,5 937,5
Biết cảm ơn, xin lỗi 11 45,8 13 54,2
Biết thể hiện nhu cầu 833,3 16 66,7
Mạnh dạn giao tiếp với
mọi người xung quanh
833,3 16 66,7
Qua khảo sát đầu năm, kết quả kỹ năng giao tiếp của trẻ tôi thấy nhiều trẻ
còn chưa đạt các kỹ năng về giao tiếp, một số trẻ chưa biết bày tỏ mong muốn,
chưa thể hiện được nhu cầu của bản thân và khá nhiều trẻ chưa mạnh dạn trong
giao tiếp. Vì vậy mà tôi đã mạnh dạn đưa ra “Một số biện pháp rèn kỹ năng
giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi A8 ở trường mầm non Tam Đa thông qua hoạt động
chơi ở các góc ”,rèn cho trẻ lớp tôi những kỹ năng giao tiếp cơ bản nhất.
2. Biện pháp phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ 3-4 tuổi thông qua
hoạt động chơi ở các góc.
Biện pháp 1: Giúp trẻ trang bị những ứng xử giao tiếp tích cực giữa cô
và trẻ, giữa trẻ với trẻ trong quá trình chơi.
a. Giao tiếp tích cực giữa cô và trẻ:
Giao tiếp tích cực của giáo viên mầm non với trẻ là quá trình chủ động tiếp
xúc tâm lí, thông qua phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ cô và trẻ trao đổi
4
với nhau về thông tin, cảm xúc, ảnh hưởng qua lại với nhau nhằm thỏa mãn nhu
cầu giao tiếp và hướng tới sự đồng thuận mà cô và trẻ mong muốn để thực hiện
những mục đích nhất định.
Cách ứng xử khéo léo của người giáo viên đóng vai trò quan trọng và tác
động trực tiếp đến việc hình thành nhân cách của trẻ. Hoạt động sư phạm của
giáo viên không thể thiếu phương tiện ngôn ngữ bởi trẻ em đang trong giai đoạn
phát cảm ngôn ngữ “Thỏ thẻ như trẻ lên ba”, chính vì vậy giáo viên mầm non
cần sử dụng từ ngữ trong sáng, gần gũi, dễ hiểu; sử dụng ngữ điệu nhẹ nhàng,
trìu mến, yêu thương......Trẻ luôn cần một hình mẫu để noi theo.
Với lòng kiên nhẫn thì giáo viên có thể dễ dàng nhận biết cách giúp trẻ
kiềm chế được cảm xúc và từ đó giúp trẻ hướng đến những suy nghĩ đúng đắn.
Giáo viên trò chuyện nhiều với trẻ, lắng nghe những câu chuyện của trẻ, hỏi han
trẻ thật nhiều, điều đó sẽ khiến cho trẻ hiểu rằng trẻ đang nhận được sự quan
tâm, dạy trẻ những câu nói cho những phép lịch sự cơ bản như lời chào, lời mời,
lời cảm ơn, lời xin lỗi…đặt trong những hoàn cảnh giao tiếp cụ thể, hãy kích
thích trẻ.
Ví dụ như: việc trẻ chia sẻ đồ ăn, đồ chơi với bạn. Nếu trẻ có những kích
động khi không đạt được ý muốn hãy kiềm chế trẻ, nhất là khi trẻ vẫn có những
mặc định tâm lý được cưng chiều như ở nhà mà có những biểu hiện ích kỷ,
giành giật với bạn. Cùng trẻ và những người bạn của trẻ giao tiếp, hỏi han về
nhau, cùng chơi các trò chơi dân gian, đọc truyện cho các bé nghe rồi hỏi lại
các bé những câu hỏi đơn giản liên quan đến người, vật trong câu chuyện để
dạy bé những tư duy, sự liên kết giản đơn.
5
. Giáo viên đang giải thích cho trẻ chia sẻ đồ chơi
Thường xuyên trò chuyện với trẻ và lắng nghe trẻ, khai thác, tạo ra các tình
huống hàng ngày để giúp trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp. Giúp trẻ thể hiện
mong muốn và tình cảm của mình, diễn đạt thành lời thông qua việc phát âm, sử
dụng từ trong giao tiếp.
Ví dụ: Ở góc chơi xây dựng khi hai trẻ cùng tranh giành đồ chơi, cô giáo
với biểu cảm gương mặt không hài lòng và nói Ôi! dành nhau đồ chơi là không
tốt đâu, cô không thích chút nào” bạn nào có thể nói cho cô biết vì sao chúng
mình tranh nhau không? Sau khi nghe trẻ nói cô có thể nói: “Hai bạn Hoa và
bạn Hiền đều thích ghép hàng rào, vậy khi bạn Hoa muốn ghép hàng rào cùng
bạn Hiền con có thể nói với bạn”, “Bạn ơi! mình cùng ghép hàng rào nhé”, bạn
Hiền khi bạn Hoa muốn chơi và nói với mình thì con nói như thế nào nhỉ “mời
bạn cùng ghép với mình nhé!” như thế hai bạn sẽ rất là vui đấy, hai bạn hãy nói
với nhau và bắt tay nhau đoàn kết, cô thể hiện gương mặt vui vẻ như vậy trẻ sẽ
