C NG HÒA XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đc l p – T do – H nh phúcộ ậ ự ạ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
“ S D NG D NG C THÍ NGHI M ĐN GI N TỬ Ụ Ụ Ụ Ệ Ơ Ả Ự
LÀM TRONG GI NG D Y V T LÍ 8”Ả Ạ Ậ
H tên: Võ Th G mọ ị ấ
Ch c v : Giáo viênứ ụ
Đn v công tác: Tr ng TH&THCS Cam Th yơ ị ườ ủ
L Th y, tháng 4 năm 2020ệ ủ
1. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1.1 Lí do ch n đ tài:ọ ề
V t lí h c là c s c a nhi u ngành khoa h c k thu t quan tr ng. S phátậ ọ ơ ở ủ ề ọ ỹ ậ ọ ự
tri n c a khoa h c V t lí g n bó ch t ch và có tác đng qua l i tr c ti p v i sể ủ ọ ậ ắ ặ ẽ ộ ạ ự ế ớ ự
ti n b c a khoa h c k thu t, vì v y nh ng hi u bi t và nh n th c V t lí cóế ộ ủ ọ ỹ ậ ậ ữ ể ế ậ ứ ậ
giá tr to l n trong đi s ng và s n xu t, đc bi t là trong công cu c công nghi pị ớ ờ ố ả ấ ặ ệ ộ ệ
hoá hi n đi hoá đt n c .ệ ạ ấ ướ
Môn V t lí có vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n m c tiêu đào t o conậ ọ ệ ự ệ ụ ạ
ng i tr ng trung h c nói chung và b c h c trung h c c s nói riêng. M cườ ở ườ ọ ậ ọ ọ ơ ở ụ
tiêu c a môn V t lý THCS là trang b cho h c sinh m t h th ng ki n th c V t líủ ậ ị ọ ộ ệ ố ế ứ ậ
c b n, b c đu hình thành cho h c sinh nh ng k năng c b n ph thông vàơ ả ướ ầ ọ ữ ỹ ơ ả ổ
thói quen làm vi c khoa h c góp ph n hình thành năng l c nh n th c và cácệ ọ ầ ự ậ ứ
ph m ch t, nhân cách mà m c tiêu giáo d c trung h c c s đ ra .ẩ ấ ụ ụ ọ ơ ở ề
V t lí v n là khoa h c th c nghi m b i nguyên t c d y h c là nguyên t cậ ố ọ ự ệ ở ắ ạ ọ ắ
tr c quan “h c đi đôi v i hành”. Th ng thì do kinh nghi m s ng nên h c sinhự ọ ớ ườ ệ ố ọ
đã có m t s v n hi u bi t nào đó v các hi n t ng v t lí. Nh ng không thộ ố ố ể ế ề ệ ượ ậ ư ể
coi nh ng hi u bi t y là c s giúp các em t nghiên c u b i vì tr c m t hi nữ ể ế ấ ơ ở ự ứ ở ướ ộ ệ
t ng v t lí, h c sinh có th có nh ng hi u bi t khác nhau, th m chí là sai. Vìượ ậ ọ ể ữ ể ế ậ
v y, khi gi ng d y v t lí, giáo viên m t m t ph i t n d ng nh ng kinh nghi mậ ả ạ ậ ộ ặ ả ậ ụ ữ ệ
s ng c a h c sinh, nh ng m t khác ph i ch nh lí, b sung, h th ng hoá nh ngố ủ ọ ư ặ ả ỉ ổ ệ ố ữ
kinh nghi m đó và nâng cao lên m c chính xác, đy đ b ng các thí nghi m v tệ ứ ầ ủ ằ ệ ậ
lí, nh đó mà tránh đc tính ch t giáo đi u, hình th c trong gi ng d y.ờ ượ ấ ề ứ ả ạ
Tuy nhiên các tr ng trung h c c s hi n nay tình tr ng d ng c thíở ườ ọ ơ ở ệ ạ ụ ụ
nghi m còn thi u ho c không đng b , ch t l ng kém, ch a có cán b phệ ế ặ ồ ộ ấ ượ ư ộ ụ
trách phòng thí nghi m đc đào t o đúng chuyên môn đang r t ph bi n đã nhệ ượ ạ ấ ổ ế ả
h ng r t l n đn ch t l ng d y h c. T th c t đó, tôi nh n th y vi c sưở ấ ớ ế ấ ượ ạ ọ ừ ự ế ậ ấ ệ ử
d ng đ dùng d y h c đng th i l ng ghép các d ng c thí nghi m t làm có ýụ ồ ạ ọ ồ ờ ồ ụ ụ ệ ự
nghĩa vô cùng quan tr ng vì v y tôi đã tìm tòi và ọ ậ dành khá nhi u th i gian, tâmề ờ
s c trong vi c nghiên c u các thí nghi m v t lí đn gi n. Hôm nay tôi m nh d nứ ệ ứ ệ ậ ơ ả ạ ạ
trình bày đ tài ề “S d ng d ng c thí nghi m đn gi n t làm trong gi ngử ụ ụ ụ ệ ơ ả ự ả
d y V t lí 8 ” ạ ậ đúc k t t kinh nghi m gi ng d y b môn V t lí c a b n thân tôiế ừ ệ ả ạ ộ ậ ủ ả
trong các năm h c v a qua.ọ ừ
1.2. Ph m vi ạvà đi t ng nghiên c uố ượ ứ :
- Ph m vi áp d ng: ạ ụ Các ti t d y có thí nghi m trong ch ng trình V t lýế ạ ệ ươ ậ
l p 8 tr ng THCS.ớ ườ
- Đi t ng nghiên c uố ượ ứ : H c sinh l p 8 tr ng THCS cam Th y nămọ ớ ườ ủ
h c 2018-2019ọ
2. PH N N I DUNGẦ Ộ
2.1. Th c tr ng n i dung c n nghiên c u.ự ạ ộ ầ ứ
Thí nghi m v t lí là ph ng ti n tr c quan có hi u qu , giúp h c sinh dệ ậ ươ ệ ự ệ ả ọ ễ
hi u v hi n t ng v t lí x y ra, có nhi u hi n t ng ch ng t ch thông qua thíể ề ệ ượ ậ ả ề ệ ượ ứ ỏ ỉ
nghi m thì h c sinh m i hình dung đc hi n t ng đó x y ra nh th nào, víệ ọ ớ ượ ệ ượ ả ư ế
d nh : nguyên lí paxcan, s t n t i c a áp su t khí quy n, s đi l u, s phụ ư ự ồ ạ ủ ấ ể ự ố ư ự ụ
thu c c a áp su t ch t l ng vào đ sâu c t ch t l ng... Vì tác d ng nhi u m tộ ủ ấ ấ ỏ ộ ộ ấ ỏ ụ ề ặ
nh v y nên không th h c v t lí mà không có thí nghi m b i thông qua thíư ậ ể ọ ậ ệ ở
nghi m mà các ki n th c v t lí g n li n h n v i th c ti n s n xu t. ệ ế ứ ậ ắ ề ơ ớ ự ễ ả ấ
Tình tr ng thi u d ng c thí nghi m các tr ng THCS đã nh h ngạ ế ụ ụ ệ ở ườ ả ưở
r t l n đn ch t l ng d y h c. Tình tr ng d y chay, h c chay khi n h c sinhấ ớ ế ấ ượ ạ ọ ạ ạ ọ ế ọ
không th hình dung đc quá trình v t lí, s bi u hi n c a các tính ch t v t lí,ể ượ ậ ự ể ệ ủ ấ ậ
di n bi n c a các hi n t ng v t lí. M t khác không khí l p h c tr nên đnễ ế ủ ệ ượ ậ ặ ớ ọ ở ơ
đi u, h c sinh thi u h ng thú trong h c t p và t t y u d n đn hi u qu giệ ọ ế ứ ọ ậ ấ ế ẫ ế ệ ả ờ
d y th p.ạ ấ
Th c t trong nhi u năm qua, ch t l ng thi t b d y h c và thói quen sự ế ề ấ ượ ế ị ạ ọ ử
d ng đ dùng còn r t nhi u h n ch đã làm nh h ng không ít t i ho t đngụ ồ ấ ề ạ ế ả ưở ớ ạ ộ
d y h c c a giáo viên và h c sinh. M t khác, trong ch ng trình V t lý 8 ngoàiạ ọ ủ ọ ặ ươ ậ
các bài thí nghi m đã đc ch đnh t i thi u và đã có thi t b đi kèm thì nhi uệ ượ ỉ ị ố ể ế ị ề
n i dung thí nghi m khác trong sách giáo khoa ch a có d ng c thí nghi m. Đi uộ ệ ư ụ ụ ệ ề
đó gây khó khăn r t nhi u cho giáo viên và h c sinh trong công tác d y và h c.ấ ề ọ ạ ọ
V t lí là môn khoa h c th c nghi m th nh ng tình tr ng ph bi n ậ ọ ự ệ ế ư ạ ổ ế ở
tr ng trung h c s s mà tôi gi ng d y hi n nay là :ườ ọ ơ ở ả ạ ệ
+ H u h t các bài d y V t lí 8 ch a có đ d ng c thí nghi m c n thi tầ ế ạ ậ ư ủ ụ ụ ệ ầ ế
cho h c sinh và giáo viên.ọ
+ Tranh v minh ho g n nh không có.ẽ ạ ầ ư
+ Kĩ năng làm thí nghi m c a h c sinh v n còn h n ch , các em lúng túngệ ủ ọ ẫ ạ ế
khi s d ng các d ng c và không bi t x lí k t qu khi làm báo cáo th c hành.ử ụ ụ ụ ế ử ế ả ự
+ D ng c thí nghi m còn thi u ho c không đng b , ch t l ng kém,ụ ụ ệ ế ặ ồ ộ ấ ượ
thi u tính chính xác, ph n l n b h h ng và không s d ng đc.ế ầ ớ ị ư ỏ ử ụ ượ
+ Nhà tr ng ch a có cán b ph trách phòng thí nghi m đc đào t oườ ư ộ ụ ệ ượ ạ
đúng chuyên môn vì v y vi c b o qu n thi t b , giúp giáo viên s p x p các thi tậ ệ ả ả ế ị ắ ế ế
b d y h c ch a t t.ị ạ ọ ư ố
V c b n vi c s d ng thí nghi m V t lí 8 tr ng tôi v n còn h n ch ,ề ơ ả ệ ử ụ ệ ậ ở ườ ẫ ạ ế
ch a phát huy h t tính đc l p sáng t o c a h c sinh trong khi đó l ng ki nư ế ộ ậ ạ ủ ọ ượ ế
th c luôn đc b sung, đi u ch nh cho k p v i s phát tri n c a th i đi .ứ ượ ổ ề ỉ ị ớ ự ể ủ ờ ạ
2.2 C s lý lu nơ ở ậ
2.2.1 Các khái ni mệ
- Thi t b d y h cế ị ạ ọ là m t b ph n c a c s v t ch t tr ng h c, bao g mộ ộ ậ ủ ơ ở ậ ấ ườ ọ ồ
nh ng đi t ng v t ch t đc thi t k mà giáo viên s d ng đ đi u khi nữ ố ượ ậ ấ ượ ế ế ử ụ ể ề ể
ho t đng nh n th c c a h c sinh; đng th i là ngu n tri th c, là ph ng ti nạ ộ ậ ứ ủ ọ ồ ờ ồ ứ ươ ệ
giúp h c sinh lĩnh h i tri th c, hình thành kĩ năng đm b o cho vi c th c hi nọ ộ ứ ả ả ệ ự ệ
m c tiêu d y h c.ụ ạ ọ
-Thi t b d y h c t làmế ị ạ ọ ự là nh ng thi t b ph c v cho vi c d y h c khôngữ ế ị ụ ụ ệ ạ ọ
n m trong danh m c các thi t b d y h c do B GD&ĐT quy đnhằ ụ ế ị ạ ọ ộ ị
2.2.2 Ý nghĩa c a thi t b d y h c trong gi ng d y b môn v t líủ ế ị ạ ọ ả ạ ộ ậ
Thi t b d y h c là v t ch t h u hình, t ng nh vô tri, vô giác nh ng ế ị ạ ọ ậ ấ ữ ưở ư ư
d i s đi u khi n c a ng i giáo viên đã làm cho thi t b d y h c th hi n ướ ự ề ể ủ ườ ế ị ạ ọ ể ệ
đc nh ng kh năng s ph m c a nó. Thi t b d y h c tăng t c đ truy n ượ ữ ả ư ạ ủ ế ị ạ ọ ố ộ ề
thông tin, t o ra s lôi cu n, h p d n, làm cho vi c d y h c đc văn minh h n,ạ ự ố ấ ẫ ệ ạ ọ ượ ơ
hi u qu h n.ệ ả ơ
Thi t b d y h c t o đi u ki n tr c ti p cho h c sinh huy đng m i năng l c ế ị ạ ọ ạ ề ệ ự ế ọ ộ ọ ự
ho t đng nh n th c, ti p c n th c ti n, nâng cao kh năng t đào t o, rèn ạ ộ ậ ứ ế ậ ự ễ ả ự ạ
luy n k năng h c t p và lao đng, nâng cao tính khách quan khoa h c c a ki n ệ ỹ ọ ậ ộ ọ ủ ế
th c. Thi t b d y h c góp ph n đc l c cho vi c hình thành nhân cách c a h c ứ ế ị ạ ọ ầ ắ ự ệ ủ ọ
sinh
Trong quá trình d y h c V t lí nhi u năm qua tôi nh n th y vi c ạ ọ ậ ề ậ ấ ệ làm các
thí nghi m V t lí có tác d ng to l n trong s phát tri n nh n th c c a h c sinh,ệ ậ ụ ớ ự ể ậ ứ ủ ọ
giúp các em quen d n v i ph ng pháp nghiên c u khoa h c, vì qua đó các emầ ớ ươ ứ ọ
đc quan sát, đo đc, đc rèn luy n tính c n th n, kiên trì, đi u đó r t c nượ ạ ượ ệ ẩ ậ ề ấ ầ
cho vi c giáo d c k thu t t ng h p, chu n b cho h c sinh tham gia ho t đngệ ụ ỹ ậ ổ ợ ẩ ị ọ ạ ộ
th c t . Do đc t n m t quan sát, t tay tháo l p các d ng c , thi t b và đoự ế ượ ậ ắ ự ắ ụ ụ ế ị
l ng các đi l ng... các em có th nhanh chóng làm quen v i nh ng d ng cườ ạ ượ ể ớ ữ ụ ụ
và thi t b dùng trong đi s ng và s n xu t sau này.ế ị ờ ố ả ấ