“Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT”
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thời kì đổi mới, hội nhập quốc tế, giáo dục luôn là một trong những quốc
sách hàng đầu của đất nước. Giáo dục cũng phát triển phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu
đào tạo năng lực và phát triển nhân tài cho đất nước. Đứng trước thực tế đó, cần phải
có những đổi mới trong hệ thống giáo dục. Nghị quyết Trung ương (Khoá 8) đã nêu:
“Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo khắc phục lối truyền thụ một
chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học. Đảm bảo điều kiện và
thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh.” Mục 2, điều 4 trong Luật giáo dục của
nước ta nêu rõ: Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, tư duy sáng tạo của người học , bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học
tập và ý chí vươn lên. Để đưa nền giáo dục nước nhà phát triển sánh vai với các nước
đang phát triển trong khu vực và thế giới, mỗi giáo viên đều phải có phương pháp
giảng dạy hiệu quả, sao cho thích ứng với xu hướng thời đại đúng theo mục đích, yêu
cầu và lượng kiến thức cần truyền đạt do Bộ Giáo Dục đề ra, đồng thời giúp học sinh
mình phát triển tối ưu về trí tuệ, biết tự giải quyết vấn đề, sáng tạo trong công việc, tư
duy độc lập và tự tin. Tuy nhiên hầu hết học sinh của nước ta ở mọi cấp học đều thiếu
tự tin trong giao tiếp bằng tiếng Anh. Điều này là do các em ít có cơ hội vận dụng vào
thực tế, các em chỉ được học những điều trong chương trình theo khối lớp của các em,
không có cơ hội vận dụng vào thực tế và ứng xử theo tình huống, ít có các buổi hoạt
động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh. Theo dõi quá trình đổi mới phương pháp
dạy học môn Tiếng Anh ở nhà trường phổ thông trong những năm gần đây, tôi nhận
thấy nội dung đổi mới thường tập trung vào giờ chính khoá, còn hình thức ngoại khóa
thì ít được chú trọng triển khai. Trong khi thực tế cho thấy hoạt động ngoại khóa đóng
vai trò rất quan trong đối với việv nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục học sinh,
tạo sân chơi bổ ích, phát huy cao độ tính năng động sáng tạo, năng khiếu và niềm hứng
thú của học sinh với môn học. Hoạt động ngoại khoá góp phần phát huy các năng lực
và phẩm chất cho người học, giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp. Qua đó các em có
được những trải nghiệm thực tế, làm hành trang trong cuộc sống cũng như yêu thích
môn Tiếng Anh hơn. Xuất phát từ những tiền đề lí luận và thực tiển trên, tôi đã nghiên
“Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT”
2
cứu, thiết kế một số chương trình ngoại khóa Tiếng Anh cho học sinh ở trường. Vì
vậy tôi chọn đề tài: “Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT” làm đề
tài sáng kiến kinh nghiệm.
II. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tạo sân chơi bổ ích, sôi động cho học sinh, giúp học sinh sinh hoạt hoà
đồng trong tập thể .
- Cũng cố lại kiến thức môn Tiếng Anh và tích hợp các kiến thức liên môn, kiến thức
xã hội qua việc chơi mà học, góp phần xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực .
- Phát triển và vận dụng kỹ năng nói Tiếng Anh , tạo được sự thu hút , khích lệ
học sinh mạnh dạn nói Tiếng Anh và áp dụng kiến thức đã học vào thực tế nhằm
nâng cao chất lượng dạy và học, dần dần hình thành câu lạc bộ nói Tiếng Anh đáp
ứng được nhu cầu thực tế, bắt kịp bước tiến thời đại.
- Qua hoạt động ngoại khoá, học sinh biết hợp tác, thảo luận tìm ra những điều nên
làm và không nên làm, biết giữ gìn cơ thể, chăm sóc bản thân, làm những việc có ích .
- Từ đó tạo được sự yêu thích của học sinh đối với môn Tiếng Anh, khích lệ sự
ham học, hiểu được lợi ích của việc học, phát huy tính đồng đội, đoàn kết, thân thiện
giữa các em học sinh.
III. Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu
- Một số chương trình ngoại khóa Tiếng Anh cho học sinh THPT.
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu trình độ, năng lực, sự hứng thú của học sinh đối với môn Tiếng Anh để
xây dựng chương trình hoạt động theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh
- Thiết kế, xây dựng một số chương trình ngoại khóa Tiếng Anh cho học sinh THPT
V. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trao đổi, thảo luận.
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp dạy học dựa trên vấn đề
- Phương pháp dạy học dựa trên quan điểm giao tiếp
“Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT”
3
VI. Điểm mới của đề tài
Đề tài đã được đề cập đến trong một số nghiên cứu trước đây, nhưng hầu hết vẫn
còn ở mức độ chung chung chưa cụ thể, chưa thực sự mang lại hiệu quả khi áp
dụng vào thực tế. Tuy nhiên, cũng cùng một nội dung nghiên cứu này, bản thân tôi
đã mạnh dạn đưa vào một số hình thức và nội dung chương trình giúp cho việc tổ
chức hoạt động ngoại khóa Tiếng Anh dễ dàng hơn, trở nên thực tế hơn. Và đặc
biệt là giúp người tiếp cận có thể áp dụng ngay mà không cần phải biên soạn lại
nhờ tính thực tiễn cao của nội dung cũng như hình thức, ngoài ra còn giúp tiết kiệm
một lượng thời gian đáng kể.
“Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT”
4
B. NỘI DUNG
I. CƠ SỞ KHOA HỌC
1. Cơ sở lý luận
Hứng thú trong học tập có được khi học sinh yêu thích môn học, ý thức được
tầm quan trọng của việc học. Muốn tạo sự hứng thú cho học sinh, giáo viên cần đa
dạng các phương pháp dạy học. Giáo viên dạy học sinh cách tự học, rèn luyện các kĩ
năng tư duy logic và sáng tạo, kĩ năng giải quyết vấn đề, ngoài ra còn phải dạy học
sinh cách diễn đạt bằng lời nói, kĩ năng viết, thuyết trình trước đám đông. Để rèn kĩ
năng thì phải dành thời gian để các em tự rèn luyện, do đó phải nghĩ ra phương pháp
tạo điều kiện cho các em chủ động tham gia vào quá trình tìm kiếm, khám phá chiếm
lĩnh kiến thức. Phải làm sao để các em áp dụng nguyên tắc học thông qua hành ở mọi
nơi, mọi lúc. Phải tạo cho học sinh sự hứng thú trong học tập thông qua sinh hoạt
ngoại khóa, tham quan thực tế thiên nhiên, qua các bài giảng sinh động, luôn cho các
em thấy được “ học mà chơi,chơi mà học”. Hứng thú sẽ nảy sinh khi các em được
cùng làm việc trong một nhóm, tự mình tìm hiểu, nghiên cứu thiết kế một phần của bài
học, tự mình thuyết trình về những vấn đề đã nghiên cứu, các em sẽ ý thức được vai
trò làm chủ và sẽ tự tin hơn trong học tập.
1.1. Khái niệm Hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa là những hoạt động giáo dục được thực hiện ngoài thời
gian học tập, nhằm lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia để mở rộng hiểu biết, tạo
không khí vui tươi lành mạnh, tạo cơ hội để học sinh rèn luyện thói quen sống trong
cộng đồng và phát huy tối đa năng lực, sở thích của từng cá nhân. Hoạt động ngoại
khóa là một mặt hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện một cách có mục đích, có
kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành nhân cách học sinh theo mục tiêu đào
tạo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội
1.2. Ƣu điểm của việc tổ chức hoạt động ngoại khóa
Một hoạt động ngoại khóa phải bao hàm các yếu tố: vận dụng khai thác những
kinh nghiệm đã có, thử nghiệm tích cực và hình thành kinh nghiệm mới. Như vậy, khi
tham gia hoạt động ngoại khóa học sinh được thực hành luyện tập với các vai trò khác
nhau, trong các tình huống khác nhau; học sinh được thử nghiệm, thể nghiệm bản thân
“Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh cho học sinh THPT”
5
trong thực tế từ đó hiểu mình hơn, tự phát hiện những khả năng của bản thân; học sinh
được tương tác, giao tiếp với sự vật, hiện tượng, con người.
Khi tham gia hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, học sinh thực sự
là một chủ thể tích cực, chủ động, sáng tạo.
Thông qua hoạt động trải nghiệm, người học chính xá hóa và củng cố kiến
thức thu được, hiểu kiến thức lí luận sâu sắc hơn và đồng thời chiếm lĩnh được một số
kỉ năng thực hành.
Đặc điểm của sự sáng tạo của học sinh trong hoạt động trải nghiệm sáng tạo
không phải là tạo ra cái mới với nhân loại, mà đó là cái mới, có giá trị với chính bản
thân các em, với bạn bè và với nhà trường.
1.3. Một số hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa môn Tiếng Anh
Hoạt động ngoại khóa môn Tiếng Anh có thể được tổ chức theo các hình thức sau:
1. Câu lạc bộ
2. Trò chơi
3. Diễn đàn
4. Sân khấu, tương tác
5. Tham quan, dã ngoại
6. Hội thi, cuộc thi
7. Tổ chức sự kiện
8. Giao lưu
8. Hoạt động nhân đạo
9. Hoạt động tình nguyện
10. Lao động công ích
…..
2. Cơ sở thực tiễn
Hoạt động ngoại khoá Tiếng Anh trong nhà trường phổ thông lâu nay ở nhiều
trường học chưa được đầu tư đáng kể và còn gặp khó khăn trong việc thiết kế nội dung
cho hoạt có nhiều nơi, nhiều lúc đã . Vì nhiều lẽ, trong đó có lí do là chương trình
chính khoá quá nặng, nhà trường cũng như giáo viên không còn thời gian tổ chức hoạt
động ngoại khoá. Đưa chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp vào kế hoạch giáo dục
của trường phổ thông là sự đổi mới của giáo dục. Mảng Hoạt động ngoại khoá
(HĐNK) là một khâu rất quan trọng trong định hướng giáo dục mới: không gian và