0
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO QUẢNG BÌNH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN VÕ NGUYÊN GIÁP
BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN
CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT 10
Họ và tên : Lê Thị Hồng Lam
Tổ : Sinh – KTNN
Năm học : 2022 - 2023
1
I. Tên biện pháp: “Một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm, nhằm
phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh trong dạy học môn Công nghệ
trồng trọt 10,”
II. Nội dung
1. Lý do chọn đề tài:
Ngày 3/8/2022, Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 13/2022/TT-
BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong Chương trình giáo dục phổ
thông ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018
(gọi tắt là Chương trình GDPT 2018) của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Môn công
nghệ không nằm trong các nhóm môn như trước mà trở thành một trong 9 môn
học tự chọn riêng trong giai đoạn giáo dục, định hướng nghề nghiệp. Các kiến
thức về trồng trọt trong chương trình Công nghệ trồng trọt 10 rất thú vị và có
nhiều ứng dụng trong đời sống. Đòi hỏi giáo cần phải không ngừng đổi mới,
sáng tạo các biện pháp dạy học. Một trong những biện pháp đó là đưa các
HĐTN vào dạy học của bộ môn nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo cho học
sinh. Góp phần đạt được mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực của
học sinh trong chương trình GDPT mới
1.1. Thực trạng tổ chức HĐTN trong dạy học môn Công nghệ
- Nhằm đánh giá tình hình thực trạng việc tổ chức HĐTN trong môn Công nghệ
10 THPT tôi đã tiến hành điều tra bằng phiếu để lấy ý kiến của GV và HS tại
Trường THPT Võ Nguyên Giáp với kết quả như sau:
* Kết quả khảo sát 4 GV Công nghệ: Khi được hỏi mức độ sử dụng và sự cần
thiết HĐTN trong dạy học công nghệ, 4GV (100%) được khảo sát trả lời việc tổ
chức HĐTN không được thường xuyên. Các Thầy/Cô cho rằng tổ chức dạy học
dưới hình thức này là rất cần thiết chiếm tỉ lệ 75% (3GV)
* Kết quả khảo sát HS (Số HS khảo sát: 70 HS): khi hỏi về mức độ cần thiết tổ
chức HĐTN trong học tập công nghệ thu được là có 60 HS (85,7%) đồng ý rất
cần thiết và cần thiết và có 10 HS (14,3%) cho rằng bình thường, không cần
thiết. Và có 27 HS (38,6%) thích và rất thích được học tập môn Công nghệ, có
53 HS (61,4%) không yêu thích môn học hoặc cảm thấy bình thường
1.2 Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, theo tôi
nguyên nhân chủ yếu là do thời gian tổ chức cần có nhiều thời gian, đòi hỏi phải
có cơ sở vật chất, phương tiện đầy đủ. Đa số GV chưa được tập huấn về tổ chức
HĐTN nên còn lúng túng khi tiến hành. HS không có hứng thú với môn học, các
em tiếp thu kiến thức một cách thụ động, chưa biết vận dụng kiến thức đã học
vào ứng dụng thực tế.
Xuất phát từ các lý do trên tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Một số biện
pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm, nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo
của học sinh trong dạy học môn Công nghệ trồng trọt 10” với mong muốn
đưa ra một số biện pháp nhỏ để mọi người cùng tham khảo.
2. Mục đích của đề tài
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức phổ thông, cơ bản trong chương trình
Công nghệ trồng trọt 10
2
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận xét, phân tích, so sánh, đánh giá hiện
tượng, phát triển năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực tìm tòi và khám
phá thế giới tự nhiên , vận dụng kiến thức môn Công nghệ vào thực tiễn
- Đề xuất một số biện pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm phù hợp với một số
bài học trong dạy học Công nghệ có hiệu quả cao
- Xây dựng ngân hàng video, tranh ảnh, phiếu học tập phục vụ dạy và học môn
Công nghệ trồng trọt lớp 10.
3. Cách thức tiến hành:
3.1. Khái niệm tổ chức HĐTNST :
- Theo Từ điển Tiếng Việt: “Trải nghiệm là trải qua, kinh qua” [3; 1020]. Quan
niệm này có phần đồng nhất với quan điểm triết học khi xem trải nghiệm chính
là kết qủa của sự tương tác giữa con người với thế giới khách quan.
- Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo là cách thức tổ chức hoạt động giáo
dục, trong đó dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học
sinh được trực tiếp tham gia vào các hoạt động thực tiễn của đời sống gia đình,
nhà trường cũng như ngoài xã hội. Qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm
chất và phát huy tiềm năng sáng tạo của học sinh.
3.2 . Quy trình thực hiện :
3.2.1. Quy trình tổ chức HĐTN:
Bước 1: Xác định mục tiêu của hoạt động : Các mục tiêu hoạt động cần
phải được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp; phản ánh được các mức độ cao
thấp của yêu cầu cần đạt về tri thức, kĩ năng, thái độ và định hướng giá trị.
Bước 2: Lập kế hoạch: Bao gồm các nguồn lực (nhân lực - vật lực - tài liệu)
và thời gian, không gian. Kế hoạch đòi hỏi giáo viên phải tìm ra đủ các nguồn
lực và điều kiện để thực hiện mỗi mục tiêu, tính toán tỉ mỉ việc đầu tư cho mỗi
mục tiêu theo một phương án tối ưu.
Bước 3. Chuyển giao nhiệm vụ:
- Phân chia lớp thành các nhóm , phân công tổ trưởng phụ trách quản lí nhóm
- GV hướng dẫn học sinh nội dung cần làm, sau đó chuyển giao nhiệm vụ cụ
thể cho các nhóm
Bước 4: Tiến hành trải nghiệm:
- Giáo viên hướng dẫn, theo dõi các nhóm học sinh quan sáttham quan, phỏng
vấn với nội dung đã chuẩn bị từ trước. Tiến hành hỗ trợ học sinh khi cần thiết.
- Yêu cầu học sinh hoàn thành nội dung báo cáo kết quả
Bước 5: Báo cáo kết quả: Học sinh báo cáo kết quả có thể thông qua nhiều
hình thức khác nhau như quay video, bài thuyết trình, phiếu học tập, phỏng vấn
Bước 6: Tổng kết, nhận xét , đánh giá quả thực hiện
3
GV đánh giá thông qua các tiêu chí cụ thể của hoạt động nhóm, cá nhân. Tùy
theo từng yêu cầu, nội dung của bài để xây dựng các tiêu chí đánh giá phù hợp
Ví dụ : Bảng 1: Bảng tiêu chí đánh giá kết quả hoạt động của cá nhân
- Yêu cầu các nhóm, cá nhân rút kinh nghiệm, từ kiến thức lĩnh hội được trong
quá trình tham quan, để vận dụng vào thực tiễn cuộc sống
3.2.2. Ví dụ minh họa
3.2.2.1.Biện pháp trải nghiệm, tham quan : áp dụng khi dạy một số bài như: bài
4, bài 5, bài 8,bài 13, bài 16, bài 17, bài 19
- Biện pháp trải nghiệm, tham quan : tổ chức các hoạt động tạo cơ hội cho học
sinh trải nghiệm thế giới tự nhiên, thực tế của cuộc sống. Giúp học sinh khám
phá những điều mới lạ, tìm hiểu phát hiện vấn đề môi trường xung quanh.
Ví dụ: Áp dụng khi dạy bài 4 Sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất trồng :
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TÌM HIỂU MỘT SỐ BIỆN
PHÁP CẢI TẠO ĐẤT TRỒNG TẠI THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI .
1. Mục tiêu
a. Kiến thức : - Trình bày được ưu, nhược điểm, tác dụng của một số biện
pháp cải tạo đất trồng thường sử dụng tại địa phương mình.
- Đề xuất một số biện pháp cải tạo đất trồng, lựa chọn được một số loại cây
trồng phù hợp với đặc điểm đất trồng tại địa phương mình.
b. Kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng thu thập thông tin, quan sát, phân tích , kỹ năng sử dụng
phiếu học tập, quay video…
c. Thái độ:
Nội dung đánh
giá
Họ tên HS
Tham gia đóng góp
ý kiến
(1)
Hoàn thành công việc của
nhóm giao có chất lượng
(2)
Tổng
1 + 2
Tích
cực
( 5
điểm)
Không
tích
cực
( 3
điểm)
Không
bao
giờ
( 0
điểm)
Tích
cực
( 5
điểm)
Không
tích cực
( 3
điểm)
Không
bao
giờ( 0
điểm)
4
- Hình thành được lòng đam mê, sáng tạo, học hỏi kinh nghiệm sản xuất
trong đời sống ở gia đình và địa phương.
- Có ý thức bảo vệ đất trồng, cây trồng và bảo vệ môi trường.
2 . Lập kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm: Tham quan, trải nghệm vườn
sản xuất
* Đối tượng: học sinh lớp 10 chuyên văn, Trường THPT chuyên Võ Nguyên
Giáp
* Địa điểm : Vườn sản xuất rau sạch tại Bảo Ninh, Thành Phố Đồng Hới.
* Chuẩn bị:
- Giáo viên: Liên hệ với chị Hoa chủ vườn sản xuất rau sạch hữu cơ tại Bảo
Ninh, Thành Phố Đồng Hới.
- Thu thập thông tin (giáo viên và học sinh): Chuẩn bị một số câu hỏi về đặc
điểm của đất trồng, ưu nhược điểm của một số biện pháp cải tạo đất trồng theo
phân công của giáo viên.
- Cơ sở vật chất: Phương tiện đi lại tự túc ( chủ yếu xe đạp điện) , Chuẩn bị
giấy bút để ghi chép, điện thoại để quay video, chụp ảnh.
3. Chuyển giao nhiệm vụ:
- Tập trung học sinh đầy đủ tại địa điểm nêu trên, theo đúng kế hoạch.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh về hoạt động tham quan tại vườn
-Phân công nhiệm vụ cho các nhóm :
+ Nhóm 1: Tìm hiểu đặc điểm của đất trồng tại vườn sản xuất
+Nhóm 2: Tìm hiểu ưu, nhược điểm, tác dụng của một số biện pháp cải tạo
đất trồng
+ Nhóm 3: Đề xuất một số biện pháp cải tạo và sử dụng đất trồng có hiệu quả
- Giáo viên hướng dẫn các nhóm học sinh trải nghiệm, phỏng vấn chủ vườn
với thông tin đã chuẩn bị từ trước..
4 . Tiến hành trải nghiệm: Giáo viên hướng dẫn, theo dõi các nhóm học sinh
quan sát, tham quan, phỏng vấn với nội dung đã chuẩn bị từ trước. Tiến hành hỗ
trợ học sinh khi cần thiết.
Yêu cầu học sinh hoàn thành nội dung báo cáo kết quả
5. Báo cáo kết quả hoạt động
- Mỗi nhóm cử 1-2 thành viên trình bày kết quả hoạt động của nhóm mình
+ Nhóm 1: khi tiến hành phỏng vấn chủ vườn về đặc điểm của đất trồng. HS có
thể quay video lại để làm nội dung báo các cho hoạt động nhóm của mình
+ Nhóm 2 : Trình bày kết quả thông qua phiếu học tập:
