1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH
TRƯỜNG THPT ĐINH TIÊN HOÀNG
SÁNG KIẾN:
“Phát triển kỹ năng nói cho học sinh qua
phương pháp dạy học theo dự án”.
Nhóm tác giả: 1. NGUYỄN THỊ XUÂN LAN
2. BÙI PHƯƠNG CHI
3. ĐẶNG THỊ BÍCH HUỆ
Môn: TIẾNG ANH
Đơn vị công tác: Trường THPT Đinh Tiên Hoàng
Thành phố Ninh Bình - Tỉnh Ninh Bình
Năm học 2014 - 2015
2
PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới phương pháp dạy học: “Dạy học theo hướng học tập chủ động,
chống lại thói quen học tập thụ động, hướng tới dạy học lấy người học làm trung
tâm” là một vấn đề đã và đang được đông đảo các thầy cô giáo áp dụng. Trong
ba năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hướng dẫn, chỉ đạo và khuyến
khích giáo viên áp dụng “dạy học tích hợp” vào trong giảng dạy. Song qua thực
tế không phải giáo viên nào cũng áp dụng hiệu quả “dạy học theo chủ đề tích
hợp” vào giờ dạy, nhất là trong các tiết học môn Tiếng Anh. Chính vì vậy, để
đổi mới cách tổ chức dạy học trong các giờ thực hành nói Tiếng Anh, giúp học
sinh mạnh dạn sử dụng Tiếng Anh trong giao tiếp, chúng tôi đã có sáng kiến
“Phát triển kỹ năng nói cho học sinh thông qua phương pháp dạy học theo dự
án”. Sáng kiến này góp phần sẽ khắc phục được lối dạy học truyền thống trong
các giờ dạy thực hành nói cho học sinh trước đây, đó là: Học sinh hoạt động cá
nhân một cách thụ động dựa theo nội dung giáo viên cho sẵn trong chương trình
học mà những nội dung đó đôi lúc không gần gũi, thiết thực với học sinh nên
làm cho các em không có hứng thú học từ đó các em cảm thấy thiếu tự tin trong
giao tiếp. Qua việc thực hiện sáng kiến, giáo viên giúp học sinh phát huy tính
tích cực chủ động, sáng tạo trong quá trình học Tiếng Anh nói chung cũng như
giúp các em mạnh dạn hơn trong nói giao tiếp bằng Tiếng Anh, nâng cao khả
năng thuyết trình và kỹ năng làm việc theo nhóm.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU :
Mục đích chính của sáng kiến là giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy
học trong các tiết “Speaking” và các tiết học tự chọn thông qua các hoạt động
nói Tiếng Anh dành cho học sinh lớp 10 và lớp 11. Cụ thể là :
1. Tạo hứng thú học tập cho học sinh, khuyến khích cho học sinh tham gia
vào nhiều hoạt động trong lớp có sử dụng nói Tiếng Anh.
2. Rèn luyện phương pháp tự học, tự nghiên cứu cho học sinh từ đó giúp
các em tự cải thiện và nâng cao vốn từ vựng Tiếng Anh của chính mình.
3. Giúp học sinh học tập một cách chủ động, tích cực và huy động được
tất cả học sinh tham gia xây dựng bài một cách hào hứng, pháp huy được tính
chủ động sáng tạo của học sinh, giúp các em hiểu bài kỹ hơn.
3
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Để thực hiện tốt sáng kiến này, người thực hiện cần phải hoàn thành các
nhiệm vụ sau:
1- Nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn dạy tiếng Anh và cách áp dụng
phương pháp “dạy học theo dự án” trong “dạy học tích hợp”.
2- Thao giảng, dạy thử nghiệm
3- Dự giờ đồng nghiệp, trao đổi, rút kinh nghiệm.
4- Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua các hoạt
động nói Tiếng Anh để từ đó có sự điều chỉnh, bổ sung hợp lý.
5. Lấy ý kiến nhận xét đánh giá của đồng nghiệp và học sinh về những ưu
điểm và hạn chế của sáng kiến.
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đối tượng nghiên cứu cho sáng kiến này là học sinh các lớp 10B8 (năm
học 2013 – 2014) và 11B7, 11B8 và 11B10 (năm học 2014 – 2015). Phạm vi
nghiên cứu trong các tiết “Speaking” và một số tiết tự chọn trong chương trình
lớp 10 và lớp 11.
V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Để thực hiện nghiên cứu sáng kiến này, chúng tôi đã sử dụng kếp hợp một
hệ thống gồm nhiều phương pháp:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
1.1. Nghiên cứu các văn bản, Nghị quyết của Đảng, các văn bản của Nhà
nước về Giáo dục và Đào tạo.
1.2. Tìm hiểu các khái niệm thuật ngữ có liên quan đến sáng kiến.
2. Phương pháp nghiên cứu lý luận:
2.1. Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ thăm lớp của đồng nghiệp,
quan sát hoạt động dạy và học của giáo viên, học sinh trong một số tiết
“Speaking”.
2. Phương pháp trao đổi, thảo luận: Sau khi dự giờ của đồng nghiệp,
đồng nghiệp dự giờ người thực hiện đề tài, đồng nghiệp và người thực hiện đề
tài tiến hành trao đổi, thảo luận để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho tiết dạy.
3. Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên tiến hành thử nghiệm ở một số
tiết dạy “Speaking”.
4. Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Giáo viên đặt câu hỏi để kiểm tra
đánh giá mức độ hiểu bài và sự hứng thú của học sinh với phương pháp học
mới.
4
PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ
ÁN TRONG CÁC GIỜ “SPEAKING” THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP.
2. Thế nào là dạy học theo dự án?
Học theo dự án là một phương pháp học tập mang tính xây dựng, trong đó
học sinh tự đưa ra sáng kiến và thực hiện xây dựng phiếu hỏi, thu thập thông
tin, phân tích dữ liệu và đưa ra nhận định, kết luận về các vấn đề cụ thể.
Học theo dự án (Project Learning) còn có tên gọi khác là học dựa trên mô hình
dự án (Project based learning) và học theo dự án (Project Work)
12. Thế nào là tích hợp?
Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động
chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng. Tích
hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”.
Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên két các đối tượng
nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác
nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”
Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “integration” một từ gốc Latin
(integer) có nghĩa là “whole” hay “toàn bộ, toàn thể”. Có nghĩa là sự phối hợp
các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo
đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy.
3. Ưu điểm của dạy học theo dự án trong việc phát triển kỹ năng nói
Tiếng Anh cho học sinh
Học theo dự án là một hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho học sinh
tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập, và áp dụng một cách sáng tạo vào
thực tế cuộc sống từ đó giúp các em cảm thấy tự tin hơn trong giao tiếp nhất là
giao tiếp với người nước ngoài bằng Tiếng Anh.
Quá trình học theo dự án giúp học sinh tự học, tự tìm tòi, khám phá kiến
thức thông qua các chủ đề gần gũi với các em từ đó giúp các em củng cố vốn từ
vựng Tiếng Anh theo các chủ đề, nâng cao khả năng giao tiếp, khả năng nói
Tiếng Anh; xây dựng các kỹ năng hợp tác, giao tiếp và học tập độc lập, chuẩn bị
5
hành trang cho các em trong sự nghiệp học tập suốt đời và đối mặt với các thử
thách trong cuộc sống.
Quá trình học theo dự án giúp những học sinh ngại giao tiếp, hay xấu hổ,
sợ nói Tiếng Anh tự tin hơn; đặc biệt là những học sinh yếu kém có cơ hội thể
hiện mình từ đó tạo hứng thú cho đối tượng này trong việc thực hành nói Tiếng
Anh.
4. Nhược điểm của dạy học theo dự án trong việc trong việc phát triển
kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh:
Ngoài những ưu điểm nêu trên thì việc áp dụng phương pháp “học theo
dự án” để khuyến khích học sinh nói Tiếng Anh trong các giờ “Speaking” cũng
gặp những khó khăn nhất định cho cả thầy và trò về thời gian và kinh phí khi
thực hiện. Ngoài ra phương pháp này còn đòi hỏi học sinh phải có sự ham mê
học hỏi, nhiệt tình, có phương pháp tự học, tự nghiên cứu…
5. Cách hướng dẫn học sinh sử dụng phương pháp học theo dự án
trong các tiết “speaking”:
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh làm quen với học theo dự án, những ưu
điểm và phương pháp học theo dự án trong giờ “Speaking”. Cụ thể:
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh lập kế hoạch trong đó điều quan trọng là
phải đề học sinh chọn chủ đề phù hợp, gần gũi với đời sống hàng ngày của các
em để các em dễ nói, dễ sử dụng ngôn từ Tiếng Anh phù hợp.
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện dự án bằng cách lấy người học
làm trung tâm, giúp học sinh tự thể hiện mình, thông qua đó nâng cao khả năng
hợp tác theo nhóm, khả năng diễn đạt Tiếng Anh về một chủ đề do các em tự
chọn; từ đó giúp các em tự tin hơn khi giao tiếp với bạn bè, thầy cô và người
nước ngoài bằng Tiếng Anh.
+ Để nâng cao vốn từ Tiếng Anh và khả năng giao tiếp nên khuyến khích
học sinh sử dụng Tiếng Anh không chỉ trong lúc báo cáo kết quả mà cả khi trao
đổi thông tin với thầy cô và bạn bè về chủ đề mà các em lựa chọn.
+ Hướng dẫn các em tự kiểm tra, đánh giá các thành viên trong nhóm và
giữa các nhóm.