Đ TÀI: “"M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng d y h c môn Âm nh c ượ
tr ng Ti u H c”ườ
NG I TH C HI N: NGUY N TH H NHƯỜ
ĐN V : TI U H C KHÁNH L C, CAN L CƠ
A. PH N M ĐU.
I. Lí do ch n đ tài:
Âm nh c là ngh thu t c a âm thanh, là món ăn tinh th n không th thi u đc ế ượ
c a m i con ng i . Âm nh c đc cha ông ta mang đi trên đng hành quân ra tr n, ườ ượ ườ
là s c m nh đánh l i quân thù qua m y cu c tr ng chinh đ b o v n n đc l p t ườ
do cho dân t c. Âm nh c có m t s c s ng vô cùng m nh li t, nó góp ph n kh ng đnh
b n s c văn hóa dân t c là m t trong nh ng ngu n s n sinh nuôi d ng bao tâm h n và ưỡ
ý chí nh ng th h Vi t Nam trong đu tranh d ng n c và gi n c. ế ướ ướ
Có đc s c s ng và v th to l n, t thân âm nh c đã có m t s c m nh ti mượ ế
n và lôi cu n, ho t đng âm nh c đã tr thành m t nhu c u c a m i con ng i trong ườ
xã h i.
Đc bi t b c ti u h c, giáo d c âm nh c cho h c sinh vô cùng quan tr ng, là
môn h c có tác đng tích c c t i s phát tri n năng l c trí tu và hoàn thi n nhân cách
cũng nh làm cân b ng các n i dung h c t p khác ti u h c.ư
H c Âm nh c tr ng ti u h c là m t trong nh ng ho t đng khá h p d n và ư
lý thú v i các em. Nh ng giai đi u đp đ, nh ng ti t t u phong phú nh ng s c thái đa ư ế
d ng c a bài hát đã làm cho các em yêu thích xúc c m th m m âm nh c c a các em
ngày càng hoàn thi n. Mu n th c hi n đc yêu c u, m c tiêu giáo d c đ ra chúng ượ
ta ph i đi m i ph ng pháp d y h c, t o đi u ki n đ h c sinh t lĩnh h i ki n ươ ế
th c. Các em t làm ch đi s ng âm nh c c a mình.
M c dù Âm nh c là môn h c ch a có b dày nh môn h c khác tr ng nhà ư ư ườ
tr ng ti u h c nh ng nó đã góp m t ph n không nh vào vi c giáo d c kĩ năng s ng ,ườ ư
hình thành nhân cách cho h c sinh. V y làm th nào đ nâng cao ch t l ng gi ng d y ế ượ
môn âm nh c, nâng cao ch t l ng giáo d c toàn di n trong nhà tr ng đó là lí do tôi ượ ườ
ch n đ tài "M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng d y h c môn Âm nh c ượ
tr ng Ti u H c ".ườ Ti u h c, môn Âm nh c không d y ph n lý thuy t riêng mà ế
1
th ng k t h p trong quá trình d y hát và TĐN. Nh ng nhi u ng i v n cho r ng h cườ ế ư ườ
sinh Ti u h c ch c n h c hát và hát đúng là đc, không c n h c phân môn t p đc ượ
nh c. Theo h phân môn t p đc nh c ch dành cho nh ng em có năng khi u m i th c ế
hi n yêu c u này, đi u đó không đúng.
Đc h c T p đc nh c, h c sinh s càng yêu thích âm nh c, càng say s a ca ượ ư
hát và có nhu c u h p qu n cao. B n thân tôi là m t giáo viên gi ng d y âm nh c Ti u
h c, qua kinh nghi m gi ng d y, qua d gi thăm l p c a các đng nghi p, qua sách
báo...tôi đã đúc rút ra m t s kinh nghi m nh trong "M t s bi n pháp nâng cao
ch t l ng d y h c môn Âm nh c tr ng Ti u H c " ượ ườ
II. Đi t ng, ph m vi nghiên c u c a đ tài: ượ
Ch ng trình, n i dung môn âm nh c ti u h c, ươ bi n pháp gi ng d y nh m nâng
cao ch t l ng d y – h c môn âm nh c tr ng Ti u h c ượ ườ
III. M c đích nghiên c u:
Nh m n m b t th c tr ng ch t l ng giáo d c môn âm nh c tr ng Ti u ượ ườ
h c, phân tích nguyên nhân c b n làm h n ch ch t l ng d y h c rèn luy n và ơ ế ượ
giáo d c c a b môn, đng th i tìm ra nh ng bi n pháp tích c c tác đng có hi u qu
đ nh m nâng cao ch t l ng giáo d c toàn di n c a nhà tr ng. ượ ườ
C s c a v n đ nghiên c u: Nh ng yêu c u v ch t l ng d y- h c môn âmơ ượ
nh c ti u h c.
Th c tr ng v d y h c môn âm nh c tr ng Ti u h c. Đ xu t các bi n ườ
pháp đ làm thay đi th c tr ng và nâng cao ch t l ng d y h c môn âm nh c ượ ơ
ti u h c.
IV. Gi thi t khoa h c c a đ tài ế :
N u đa ra đc các gi i pháp giúp h c sinh hát đúng , bi t cách b t nh p cho ế ư ượ ế
m i bài hát, n m đc cao đ , tr ng đ trong bài t p đc nh c cũng nh phát tri n ượ ườ ư
kh năng âm nh c, thì s nâng cao ch t l ng môn âm nh c tr ng ti u h c. ượ ườ
V. ph ng pháp nghiên c u:ươ
Đc các tài li u tham kh o có liên quan đn vi c nâng cao ch t l ng d y- h c, ế ượ
nghiên c u ch ng trình n i dung âm nh c ti u h c. ươ
2
S d ng các ph ng pháp tr c ti p khác nh : Ph ng pháp quan sát - Ph ng ươ ế ư ươ ươ
pháp đi u tra ph ng v n - Ph ng pháp t ng k t rút kinh nghi m - Ph ng pháp thông ươ ế ươ
kê.
VI. D ki n đóng góp c a đ tài: ế
Đ tài đc nghiên c u trong th i gian 3 năm, t năm 2011-2014 ượ
N u đa ra đc các gi i pháp đ h c sinh n m đc cách b t nh p ( ho c đmế ư ượ ượ ế
nh p ) , cũng nh phát hi n nh ng ch khó h c sinh d hát sai đ s a cho h c sinh , ư
n m đc cao đ , tr ng đ trong bài t p đc nh c …Thì tôi tin r ng ch t l ng d y ượ ườ ượ
h c môn âm nh c tr ng ti u h c s đc nâng cao. ườ ượ
B. GI I QUY T V N Đ:
I. C s khoa h c:ơ
1. C s lí lu n:ơ
Nh chúng ta đã bi t Âm nh c là m t môn h c mang tính ngh thu t cao, nó khác v i ư ế
các môn h c khác, đòi h i ng i h c ph i có s yêu thích , s đam mê , th m chí là ườ
m t chút cái g i là “năng khi u’’đi u này, không ph i h c sinh nào cũng có đc . H c ế ượ
Âm nh c mang đn cho h c sinh nh ng phút giây th giãn , tho i mái , h c mà ch i , ế ư ơ
ch i mà h c. Thông qua nh ng câu hát , nh ng ca t , nh ng c ch , nh ng đi u b ơ
Âm nh c giúp các em nh n th c nh ng hình t ng âm thanh, giai đi u , giúp các em ượ
c m th đc nh ng cái hay cái đp qua t ng bài hát , t ng câu nh c . Vì v y, ng i ượ ườ
giáo viên c n truy n t i chính xác giai đi u các bài hát hát , bài t p đc nh c giúp các
em hi u đc ý nghĩa l i ca , c m nh n đc nh ng tình c m vui t i đm th m , nhí ượ ượ ươ
nh nh hay tr m l ng trong giai đi u t ng bài hát , t ng bài t p đc nh c . Đây là ti t ế
h c khá h p d n và lí thú đi v i h c sinh.Các em luôn ch đón, hào h ng đn v i ti t ế ế
h c âm nh c đ đc hòa mình vào nh ng ti ng gõ đm vui tai, nh ng đi u múa minh ượ ế
h a vui m t .Cô trò, b n bè giao hòa v i nhau m t cách tho i mái .Qu th t gi h c
âm nh c đã đ l i cho các em nh ng d u n khó quên , t o ti n đ cho các em h c t t
h n b c trung h c c s .ơ ơ
2. C s th c ti nơ :
3
Trong th c t , tr c đây b môn Âm nh c ch a có giáo viên chuyên trách, các ế ướ ư
ti t d y trong ch ng trình đu do các giáo viên d y văn hoá đm nh n. V i quanế ươ
ni m là môn h c ph nên nhi u giáo viên ch a chú tr ng , ph ng pháp d y h c còn ư ươ
h n ch , vì v y hi u qu c a các gi d y ch a cao. Hi n nay, các tr ng ti u h c ế ư ườ
đã có giáo viên chuyên trách b môn Âm nh c, song tài li u tham kh o c a b môn này
quá ít. Qua m t s ti t d gi c a m t s giáo viên b n bè đng nghi p, tôi nh n th y: ế
Giáo viên ch nghiêng v d y hát, không chú tr ng đn phân môn t p đc nh c, nên k ế
năng nh n d ng khuông nh c, nh tên dòng, khe, xác đnh tên n t trên khuông , th c
hi n giá tr các ký hi u ghi nh c khác .... r t kém, th m chí có m t s em không chú ý
ti p thu bài khi cô giáo gi ng…ế
H c sinh hoàn toàn ti p thu bài m t cách th đng, giáo viên không phát huy ế
đc năng khi u c a các em, ch a truy n th đc cho các em nh ng nét đăc tr ngượ ế ư ượ ư
riêng c a môn t p đc nh c. Do đó k năng v phân môn t p đc nh c còn h n ch . ế
V i xu th c a th i đi ngày nay, nhu c u đòi h i ngày càng cao thì b t bu c các em ế
không nh ng h c thu c nh ng bài hát do giáo viên d y mà còn có th t v bài r i hát
nh ng bài hát khác.
II. Th c tr ng:
Qua d gi các đt thi giáo viên gi i huy n, giáo viên gi i t nh cũng nh m t ư
s ti t d y th nghi m c a m t s đng nghi p, tôi th y h c sinh ch a tham gia nhi t ế ư
tình vào các ho t đng h c t p, qua đi u tra kh o sát k t qu h c t p c a h c sinh ế
cu i kì m t năm h c 2012 – 2013 +, tôi th y s h c sinh ch a hoàn thành còn khá nhi u ư
và nhi u h c sinh ch a n m đc cách b t nh p các bài hát,cũng nh hát còn sai ư ượ ư
nh ng ch khó, trong t p đc nh c ch a n m v ng v cao đ,tr ng đ , năng l c ư ườ
c m th Âm nh c còn kém.
Sau đây là k t qu kh o sát:ế
T ng s
h c sinh
Các phân
môn
Hoàn thành
t t(A+)
Hoàn Thành
(A)
Ch a hoàn thànhư
(B)
SL % SL %SL %
4
281 H c hát40 14,3 219 78,6 22 7,1
281 T p đc
nh c
30 10,7 200 71,2 51 18,1
281
Phát tri n
kh năng
âm nh c
35 12 205 73 41 15
-Giáo viên ch a n m v ng ch ng trình.ư ươ
-Ch a dành th i gian đ thi t k bài d y .ư ế ế
-Ti t h c ch a sôi n i thi u s chú ý c a h c sinh.ế ư ế
-Ch a th hi n rõ tính tích h p c a ch ng trình trong t ng ti t d y.ư ươ ế
-Giáo viên còn lúng túng khi b t nh p cho h c sinh hát .
III. Các gi i pháp th c hi n:
1. M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng d y h c môn Âm nh c tr ng ti u ượ ườ
h c
Đ d y t t môn Âm nh c b c ti u h c theo tôi đi u đu tiên là ng i giáo ườ
viên ph i có lòng nhi t tình, say mê ngh thu t, có s tìm tòi v âm nh c, không nh i
nhét cho h c sinh nh ng ki n th c tr u t ng mà ph i chú ý đn th c hành, giúp h c ế ượ ế
sinh n m đc các ký hi u ghi chép âm thanh và gi i mã chúng. Giáo viên c n nghiên ượ
c u k bài đ có nhi u ph ng pháp lên l p m t cách h p d n, lôi cu n h c sinh đ ươ
ti t d y có hi u qu . Sau đây là m t s kinh nghi m c a tôi trong ph ng pháp gi ngế ươ
d y môn âm nh c tr ng ti u h c. ườ
1.1. Nghiên c u ,n m v ng ch ng trình âm nh c c a ti u h c. ươ
a). Ch ng trình h c hát:ươ
các l p 1,2,3 âm nh c là m t trong 3 phân môn trong môn ngh thu t. H c âm nh c
ch y u là h c các bài hát k t h p v i m t s ho t đng nh : Gõ đm, múa ph ho ế ế ư
5