S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O THANH HOÁỞ Ụ Ạ
TR NG THPT YÊN ĐNH 2ƯỜ Ị
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
S D NG T LI U VĂN H C TRONG D Y H C L CH SỬ Ụ Ư Ệ Ọ Ạ Ọ Ị Ử
VI T NAM M T S BÀI TRONG CH NG TRINHỆ Ở Ộ Ố ƯƠ
THPT
Hä vµ tªn: NguyÔn ThÞ Thuû
Chøc vô: Gi¸o viªn
§¬n vÞ c«ng t¸c: Trêng THPT Yªn §Þnh 2
SKKN thuéc m«n: LÞch sö
Nguy n Th Thuễ ị ỷ
Yên Đnh, tháng 5 năm 2011ị
Sáng ki n kinh nghi mế ệ 2
Nguy n Th Thuễ ị ỷ
A. M ĐUỞ Ầ
1. Ly do ch n đ tàiọ ề
N u chúng ta nói r ng l ch s là hi n th c xã h i thì văn h c chính là tài năng c aế ằ ị ử ệ ư ộ ọ ủ
ngh sĩ và xúc c m thăng hoa b t ngu n t chính hi n th c y. ệ ả ắ ồ ư ệ ự ấ
Hi u sâu s c v m i quan h trên, các nhà nghiên c u v ph ng pháp d y h cể ắ ề ố ệ ứ ề ươ ạ ọ
l ch s đã r t chú tr ng nói t i vi c s d ng tài li u văn h c trong d y h c l ch s ị ử ấ ọ ớ ệ ử ụ ệ ọ ạ ọ ị ử ở
tr ng ph thông, nh m nâng cao hi u qu ch t l ng d y và h c. ườ ổ ằ ệ ả ấ ượ ạ ọ
Vi t v v n đ này m t s công trình nghiên c u c a n c ngoài đă đ c p đnế ề ấ ề ộ ố ứ ủ ướ ề ậ ế
nh cu n: “ư ố Chu n b gi i h c l ch s nh th nàoẩ ị ờ ọ ị ử ư ế ” c a ti n sĩ N.G.Đai-ri, cu nủ ế ố
“Ph ng pháp d y h c l ch s tr ng ph thôngươ ạ ọ ị ử ở ườ ổ ” t p 1 do P.P.Kôrôpkin ch biên, cu nậ ủ ố
“Ph ng pháp d y h c l ch s tr ng ph thôngươ ạ ọ ị ử ở ườ ổ ” c a nhóm tác gi : C.A Êd pva,ủ ả ố
I.M.Lêbedepva, A.B Đrukova...kh ng đnh t m quan tr ng và nêu ra các bi n pháp sơ ẳ ị ầ ọ ệ ử
d ng tài li u văn h c trong gi ng d y đ kích thích h ng thú h c t p l ch s , đng th iụ ệ ọ ả ạ ể ứ ọ ậ ị ử ồ ờ
giúp h c sinh hi u sâu s c và nh s ki n, hi n t ng l ch s .ọ ể ắ ớ ự ệ ệ ượ ị ử
trong n c, cuôn “Ở ướ Ph ng pháp d y h c l ch sươ ạ ọ ị ử” do giáo s Phan Ng c Liênư ọ
ch biên đã nói v vai trò và các bi n pháp s d ng tài li u văn h c trong gi ng d y l chủ ề ệ ử ụ ệ ọ ả ạ ị
s . Đó là m t trong nh ng con đng, bi n pháp đ nâng cao ch t l ng và hi u quử ộ ữ ườ ệ ể ấ ượ ệ ả
d y h c l ch s tr ng ph thông.ạ ọ ị ử ở ườ ổ
Trong cuôn “M t s chuyên đ ph ng pháp d y h c l ch sộ ố ề ươ ạ ọ ị ử”, các nhà nghiên c uứ
giáo d c do GS.TS Phan Ng c Liên, PGS.TS Tr nh Đình Tùng, GS.TS Nguy n Th Côi, TSụ ọ ị ễ ị
Tr n Vĩnh T ng (đng ch biên), có ph n “ ầ ườ ồ ủ ầ S d ng tài li u H Chí Minh trong d yử ụ ệ ồ ạ
h c l ch sọ ị ử” có ý nghĩa to l n trong vi c nâng cao hi u qu d y h c l ch s dân t c ớ ệ ệ ả ạ ọ ị ử ộ ở
tr ng ph thông.ườ ổ
Các tác ph m văn h c có vai trò to l n trong vi c t o bi u t ng l ch s ,ẩ ọ ớ ệ ạ ể ượ ị ử
giúp HS hi u sâu s c v s ki n, nhân v t. H n n a tác ph m văn h c b ng hình t ngể ắ ề ự ệ ậ ơ ữ ẩ ọ ằ ượ
c th có tác đng m nh đn t t ng, tình c m c a ng i đc, góp ph n quan tr ngụ ể ộ ạ ế ư ưở ả ủ ườ ọ ầ ọ
làm cho bài gi ng thêm sinh đng, h p d n, nâng cao h ng thú h c t p cho HS. Ngày nayả ộ ấ ẫ ứ ọ ậ
v i yêu c u nâng cao ch t l ng d y và h c l ch s theo h ng phát huy tính tích c c, tớ ầ ấ ượ ạ ọ ị ử ướ ự ư
duy đc l p sáng t o c a HS h t s c đc chú tr ng thì vi c s d ng tài li u văn h cộ ậ ạ ủ ế ứ ượ ọ ệ ử ụ ệ ọ
trong d y h c l ch s càng c n đc quan tâm đúng m c. ạ ọ ị ử ầ ượ ứ
Nh v y, v n đ s d ng tài li u văn h c trong d y h c l ch s đã đc đ c pư ậ ấ ề ử ụ ệ ọ ạ ọ ị ử ượ ề ậ
sâu r ng trong r t nhi u lo i tài li u trong n c và ngoài n c. D a vào ngu n tài li uộ ấ ề ạ ệ ướ ướ ự ồ ệ
tham kh o trên, tôi ti n hành đ tài sáng ki n kinh nghi m “ả ế ề ế ệ S d ng t li u văn h cử ụ ư ệ ọ
trong d y h c l ch s Vi t Nam m t s bài trong ch ng trinh THPT.ạ ọ ị ử ệ ở ộ ố ươ ” v i mongớ
Sáng ki n kinh nghi mế ệ 3
Nguy n Th Thuễ ị ỷ
mu n góp m t ph n nh bé c a mình làm phong phú thêm b c tranh nghiên c u lo i tàiố ộ ầ ỏ ủ ứ ứ ạ
li u tham kh o này trong d y h c l ch s tr ng ph thông.ệ ả ạ ọ ị ử ở ườ ổ
2. Th c tr ng v n đ nghiên c u ự ạ ấ ề ứ
Trong th c ti n d y h c l ch s tr ng ph thông hi n nay đt ra nh ng v n đự ễ ạ ọ ị ử ở ườ ổ ệ ặ ữ ấ ề
c n gi i quy t vì nó ch a đáp ng đc yêu c u v nâng cao ch t l ng d y h c bầ ả ế ư ứ ượ ầ ề ấ ượ ạ ọ ộ
môn. Qua đi u tra th c t , chúng ta th y r ng h u h t các giáo viên l ch s các tr ngề ự ế ấ ằ ầ ấ ị ử ở ườ
ph thông đu th y đc t m quan tr ng c a vi c s d ng tài li u văn h c trong d yổ ề ấ ượ ầ ọ ủ ệ ử ụ ệ ọ ạ
h c l ch s , nh ng trong bài gi ng l i s d ng r t ít ho c không s d ng lo i tài li uọ ị ử ư ả ạ ử ụ ấ ặ ử ụ ạ ệ
tham kh o này. Đó cũng là m t h n ch r t l n c n ph i đc kh c ph c đ b môn l chả ộ ạ ế ấ ớ ầ ả ượ ắ ụ ể ộ ị
s h p d n, cu n hút h c sinh, s a ch a đc quan ni m cho r ng l ch s là môn ph , tử ấ ẫ ố ọ ử ữ ượ ệ ằ ị ử ụ ẻ
nh t, h c sinh không yêu thích l ch s nh hi n nay.ạ ọ ị ử ư ệ
Rõ ràng tài l u văn h c r t c n thi t cho vi c h c t p l ch s tr ng ph thôngệ ọ ấ ầ ế ệ ọ ậ ị ử ở ườ ổ
nh ng th c ti n s d ng tài li u văn h c l i g p không ít khó khăn lúng túng. Nhi u v nư ự ễ ử ụ ệ ọ ạ ặ ề ấ
đ đc đt ra là c n đc gi i quy t là: “ Nh ng tài li u văn h c nào c n đc khaiề ượ ặ ầ ượ ả ế ữ ệ ọ ầ ượ
thác và s d ng đ ph c v cho vi c h c t p l ch s ?”, “ Ph ng pháp s d ng các tàiử ụ ẻ ụ ụ ệ ọ ậ ị ử ươ ử ụ
li u văn h c đó nh th nào đ nâng cao hi u qu d y h c l ch s tr ng ph thông?”ệ ọ ư ế ể ệ ả ạ ọ ị ử ở ườ ổ
Các tác ph m văn h c l y đ tài t th c t cu c s ng, t th c tiên đu tranh b oẩ ọ ấ ề ừ ự ế ộ ố ừ ư ấ ả
v đc l p c a dân t c: “ệ ộ ậ ủ ộ đâu có phong trào cách m ng thì đy có văn h c cáchỞ ạ ở ấ ọ
m ng, tr c h t là th ca. Phong trào cách m ng càng cao, th ca càng nhi u, càngạ ướ ế ơ ạ ơ ề
hay” . Vì th có r t nhi u tác ph m văn h c có th s d ng đ nâng cao hi u qu d yế ấ ề ẩ ọ ể ử ụ ể ệ ả ạ
h c l ch s .ọ ị ử
M c dù m y năm g n đây, ngành giáo d c n c ta đã có nhi u c g ng, song hi uặ ấ ầ ụ ướ ề ố ắ ệ
qu còn h n ch , ch a đáp ng đc yêu c u, m c tiêu giáo d c đt ra. Đng ta ch rõả ạ ế ư ứ ượ ầ ụ ụ ặ ả ỉ
tính tr ng y u kém đó là: “ạ ế Ch m đi m i v c c u, h th ng, m c tiêu, n i dung vàậ ổ ớ ề ơ ấ ệ ố ụ ộ
ph ng pháp, ch a làm t t ch c năng tham m u và trách nhi m c a qu n lý nhà n cươ ư ố ứ ư ệ ủ ả ướ ”.
Mà “y u kém ch y u nh t c a giáo d c hi n nay là ch m chuy n bi n đ thích ng v iế ủ ế ấ ủ ụ ệ ậ ể ế ể ứ ớ
n n kinh t đang đi m i. Tình tr ng l c h u c a giáo d c th hi n t c c u, h th ngề ế ổ ớ ạ ạ ậ ủ ụ ể ệ ừ ơ ấ ệ ố
đn m c tiêu, ch ng trình và n i dung, ph ng phápế ụ ươ ộ ươ ”. Vì v y, s d ng tài li u văn h cậ ử ụ ệ ọ
m t cách h p lý s góp ph n đi m i n i dung, ph ng pháp d y h c trong đi u ki nộ ợ ẽ ầ ổ ớ ộ ươ ạ ọ ề ệ
hi n nay đ phù h p v i s phát tri n kinh t -xã h i trong n c cũng nh trên toàn thệ ể ợ ớ ự ể ế ộ ướ ư ế
gi i.ớ
Xu t phát t nh ng lý do nêu trên, tôi đa l a ch n đ tài sáng ki n kinh nghi m:ấ ừ ữ ự ọ ề ế ệ
“S d ng t li u văn h c trong d y h c l ch s Vi t Nam m t s bài trong ch ngử ụ ư ệ ọ ạ ọ ị ử ệ ở ộ ố ươ
trinh THPT” nh m góp ph n nâng cao ch t l ng d y h c l ch s tr ng ph thông vàằ ầ ấ ượ ạ ọ ị ử ở ườ ổ
t ng b c đi m i ph ng pháp d y h c l ch s hi n nay.ừ ướ ổ ớ ươ ạ ọ ị ử ệ
Sáng ki n kinh nghi mế ệ 4
Nguy n Th Thuễ ị ỷ
3. C u trúc c a đ tài.ấ ủ ề
Ngoài ph n m đu, k t lu n, tài li u tham kh o và muc l c, đ tài g m có 4ầ ở ầ ế ậ ệ ả ụ ề ồ
phân :
I. Đnh h ng tích h p h th ng t ng ph n l ch s Vi t Nam có ki n th c liên quan ị ướ ợ ệ ố ư ầ ị ử ệ ế ứ
t i ki n th c văn h c.ớ ế ứ ọ
II. Khai thác ki n th c văn h c minh ho cho m t s bài c th trong sách giáo khoa ế ứ ọ ạ ộ ố ụ ể
l ch s ch ng trinh c b n l p 10, 11, 12.ị ử ươ ơ ả ớ
III. Môt sô l u y khi khai thac va s dung kiên th c văn hoc trong day hoc lich s . ư ư ư ư
IV. Th c nghiêm s phamư ư
Sáng ki n kinh nghi mế ệ 5
