intTypePromotion=3

Sinh thiết hạch ngoại vi: Giá trị chẩn đoán trong ung thư trẻ em

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
8
lượt xem
0
download

Sinh thiết hạch ngoại vi: Giá trị chẩn đoán trong ung thư trẻ em

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bệnh lý hạch lympho ở trẻ em là dấu hiệu thường gặp khi khám và dễ được phát hiện bởi cha mẹ khi săn sóc con. Phần lớn hạch lympho lớn do có liên quan nhiễm trùng, nhưng đôi khi nó giúp hướng đến chẩn đoán sớm ung thư trẻ em. Tại bệnh viện Nhi đồng I trong năm 2002, chúng tôi hồi cứu hồ sơ đã được sinh thiết hạch. Ngoại trừ viêm cấp, lao, phần lớn hạch ác tính do bệnh lý lymphoma, neuroblastoma, sarcom phần mềm...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sinh thiết hạch ngoại vi: Giá trị chẩn đoán trong ung thư trẻ em

SINH THIEÁT HAÏCH NGOAÏI VI:<br /> GIAÙ TRÒ CHAÅN ÑOAÙN TRONG UNG THÖ TREÛ EM<br /> Tröông Ñình Khaûi*<br /> <br /> TOÙM TAÉT<br /> Beänh lyù haïch lympho ôû treû em laø daáu hieäu thöôøng gaëp khi khaùm vaø deã ñöôïc phaùt hieän bôûi cha meï khi<br /> saên soùc con. Phaàn lôùn haïch lympho lôùn do coù lieân quan nhieãm truøng, nhöng ñoâi khi noù giuùp höôùng ñeán<br /> chaån ñoaùn sôùm ung thö treû em. Taïi beänh vieän Nhi ñoàng I trong naêm 2002, chuùng toâi hoài cöùu hoà sô ñaõ<br /> ñöôïc sinh thieát haïch. Ngoaïi tröø vieâm caáp, lao, phaàn lôùn haïch aùc tính do beänh lyù lymphoma,<br /> neuroblastoma, sarcom phaàn meàm...<br /> <br /> SUMMARY<br /> BIOPSY PERIPHERAL NODES: EVALUATION<br /> OF DIAGNOSIS IN PEDIATRIC CANCER<br /> Truong Dinh Khai * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 9 * Supplement of No 1 * 2005: 12 – 14<br /> <br /> Lymphadenopathy is a common complaint and physical finding in children. The size of the nodes in<br /> children vary markedly because the child is continously exposed to new viruses and bacteria. Most<br /> enlarged nodes in children are related to infections.<br /> Sometime enlarged node is an important sign, it approachs to diagnose early chilhood cancer.<br /> In pediatrique hospital No 1 from 1/01/2002 to 31/12/2002, we received 116 cases with enlarged<br /> nodes and biopsied.<br /> All most cases related malignant are lymphoma. Rarely, neuroblastoma, soft tissuesarcoma... is<br /> discovered but staging in late. .<br /> <br /> ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN<br /> CÖÙU<br /> <br /> haïch, khi sinh thieát coù keát quaû döông tính.<br /> <br /> - 1/01/2002 – 31/12/2002 taát caû beänh nhi coù chæ<br /> ñònh vaø ñöôïc ST haïch taïi beänh vieän Nhi Ñoàng I.<br /> <br /> + Can thieäp vaøo yeáu toá node, traùnh nguy hieåm khi<br /> tieáp xuùc vôùi böôùu hoaëc do toång traïng keùm beänh nhi.<br /> <br /> - Phöông phaùp nghieân cöùu: hoài cöùu 116 hoà sô<br /> beänh nhi ñöôïc sinh thieát haïch vaø coù keát quaû giaûi phaãu<br /> beänh lyù.<br /> <br /> + Coù keát quaû giaûi phaãu beänh ñeå coù höôùng ñieàu trò<br /> thích hôïp.<br /> <br /> Muïc tieâu nghieân cöùu<br /> Muïc tieâu toång quaùt<br /> <br /> - Xaùc ñònh tieåu chuaån haïch ngoaïi vi naøo coù chæ<br /> ñònh sinh thieát haïch ôû treû em.<br /> - Giaù trò chaån ñoaùn lieân quan beänh lyù aùc tính ôû treû<br /> em.<br /> Muïc tieâu chuyeân bieät<br /> <br /> - Beänh lyù haïch: haïch vuøng naøo thöôøng gaëp, vò trí<br /> <br /> - Phoái hôïp caùc daáu hieäu khaùc:<br /> <br /> KEÁT QUAÛ<br /> Tyû leä nam / nöõ: 72/44 ca<br /> Löùa tuoåi<br /> Vieäc phaân chia theo löùa tuoåi töø 0 – 3 T, töø 3 – 7 T vaø<br /> sau 7 T nhaèm khaûo saùt nhoùm beänh coù lieân quan ñeán<br /> beänh lyù ung thö coù lieân quan ñeán haïch nhö nhoùm<br /> sarcoâm moâ meàm hoaëc neuroblastoâm cuûa tuoåi nhoû,<br /> lymphoâm coù theå xuaát hieän ôû caùc tuoåi vaø nhoùm böôùu ñaëc<br /> ôû treû em thöôøng coù bieåu hieän di caên haïch töø 3 – 7 T.<br /> <br /> * Phaân moân Ngoaïi Nhi – Boä Moân Ngoaïi, Ñaïi hoïc Y Döôïc – TP. Hoà Chí Minh<br /> <br /> 12<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> Tuoåi<br /> 0 – 3T<br /> 3 – 7T<br /> > 7T<br /> <br /> Toång soá<br /> 33<br /> 33<br /> 45<br /> <br /> Ung thö<br /> 5<br /> 6<br /> 5<br /> <br /> Lao<br /> 3<br /> 3<br /> <br /> Moät vuøng<br /> Treân hai vuøng<br /> <br /> Caùc yeáu toá nguy cô:<br /> <br /> Vò trí<br /> <br /> Soát keùo daøi<br /> <br /> Coù 5 ca ñöôïc xeáp vaøo nhoùm haïch nhöng xeáp vaøo<br /> nhoùm "khaùc" vì laø haïch maïc treo treân beänh nhaân loàng<br /> ruoät ñöôïc moå thaùo loàng < 3 T, nhöng giaûi phaãu beänh<br /> laø vieâm maïn tính.<br /> <br /> Keøm thieáu maùu – gan laùch to<br /> <br /> Khoâng keå ñeán caùc haïch naùch (T) cuûa treû < 1 tuoåi<br /> thöôøng coù can thieäp raïch taïi phoøng tieåu phaãu khi doïa<br /> vôõ, nhöõng haïch vieâm lao naøy coù theå coù caû ôû treân ñoøn<br /> (T).<br /> Vò trí<br /> Coå<br /> Naùch<br /> Beïn<br /> <br /> Toång soá<br /> 103<br /> 3<br /> 5<br /> <br /> Ung thö<br /> 14<br /> 1<br /> 1<br /> <br /> Lao<br /> 3<br /> 2<br /> 1<br /> <br /> Vuøng coå: vieäc chia nhoùm vuøng coù tính chaát töông<br /> ñoái nhaèm khaûo saùt nhoùm haïch thöôøng cho keát quaû<br /> döông tính.<br /> Vò trí<br /> Döôùi caèm<br /> Döôùi haøm<br /> Caûnh<br /> Treân ñoøn<br /> Sau vai<br /> Sau tai<br /> <br /> Toång soá<br /> 5<br /> 18<br /> 58<br /> 4<br /> 14<br /> 14<br /> <br /> Ung thö<br /> <br /> 11<br /> 100<br /> <br /> Coù 30 ca nhaäp vieän vì soát, coù ñieàu trò tröôùc → tyû<br /> leä 27%<br /> Coù 9 ca, vöøa coù soát, thieáu maùu, gan laùch to → tyû<br /> leä 8%<br /> Haïch oå buïng<br /> <br /> Sieâu aâm ñi keøm ñaùnh giaù, coù 5 ca → tyû leä 4%<br /> Haïch trung thaát<br /> <br /> XQ phoåi ñöôïc chuïp khi nghi ngôø toån thöông<br /> haïch, trung thaát 2 caä<br /> Böôùu buïng: 1 ca<br /> Keát quaû giaûi phaãu beänh<br /> - Lymphom: 14 ca<br /> - Neuroblastom di caên haïch: 1 ca<br /> - Sarcom keùm bieät hoùa: 1 ca<br /> <br /> 12<br /> 2<br /> <br /> - Vieâm caáp: 3 ca<br /> - Vieâm maïn tính khoâng ñaëc hieäu: 87 ca<br /> - Vieâm lao: 6 ca<br /> <br /> Tieâu chuaån sinh thieát haïch:<br /> <br /> - U laønh sôïi thaàn kinh: 2 ca<br /> <br /> 1. Haïch lôùn hoaëc vaãn lôùn sau khi ñieàu trò khaùng<br /> sinh 2 – 3 tuaàn.<br /> <br /> - Nang laønh tính: 2 ca<br /> <br /> 2. Nhöõng haïch khoâng lôùn nhöng khoâng giaûm<br /> kích thöôùc sau 5 – 6 tuaàn hoaëc sau 10 – 12 tuaàn<br /> khoâng trôû veà bình thöôøng, ñaëc bieät nhöõng haïch coù<br /> keøm trieäu chöùng toaøn thaân nhö soát khoâng giaûi thích<br /> ñöôïc, suït caân, gan to laùch to.<br /> 3. Nhöõng haïch lôùn keøm baát thöôøng treân phim<br /> chuïp ngöïc.<br /> Tính chaát<br /> Vieäc thaêm khaùm laâm saøng nhaèm xaùc ñònh:<br /> - Haïch: coù kích thöôùc 1,5cm, coù vieâm dính, coù ranh<br /> giôùi roõ, naèm saâu hay noâng, maät ñoä chaéc hay caêng.<br /> - Vuøng haïch: haïch ôû vuøng coå, naùch, beïn<br /> <br /> BAØN LUAÄN<br /> Giaù trò chaån ñoaùn xaùc ñònh<br /> Giaù trò chaån ñoaùn xaùc ñònh ung thö treû em taïi<br /> beänh vieän Nhi ñoàng I naêm 2002 khi sinh thieát haïch<br /> ngoaïi vi laø 16/111 = 14%, tyû leä taêng cao khi beänh nhi<br /> coù keøm theâm caùc trieäu chöùng hay daáu hieäu toaøn thaân<br /> nhö soát, thieáu maùu, gan laùch to hay baát thöôøng treân<br /> phim XQ ngöïc.<br /> Beänh lyù ung thö haïch (lymphoâm) nhö teân goïi vôùi<br /> bieåu hieän chuû yeáu laø haïch thöôøng ñöôïc gaëp khi sinh<br /> thieát haïch ngoaïi vi. Beänh Hodgkin thöôøng gaáp ôû treû<br /> em treân 7 T. Trong lymphoâm khoâng Hodgkin, tyû leä<br /> taêng cao daàn töø nhoû ñeán lôùn. rieâng ôû treû döôùi 3 T,<br /> <br /> 13<br /> <br /> chuùng toâi thöôøng gaëp hai daïng anaplastic lymphoma<br /> vaø lymphoblastic lymphoma.<br /> Khoái haïch cuûa trung thaát khi phaùt trieån seõ cheøn<br /> eùp caùc thaønh phaàn cuûa trung thaát vôùi bieåu hieän laâm<br /> saøng, hoäi chöùng trung thaát. Nguy cô töû vong cao neáu<br /> khoâng xaùc ñònh chaån ñoaùn, vaø may maén chuùng toâi<br /> phaùt hieän haïch noaïi vi ñeå sinh thieát vaø sau ñoù hoùa trò<br /> ung thö vôùi ñaùp öùng toát, khoâng coù chæ ñònh can thieäp<br /> phaãu thuaät vaøo trung thaát.<br /> Ñoái vôùi nhöõng haïch khoâng ñaùp öùng vôùi ñieàu trò<br /> khaùng sinh hoaëc vaãn toàn taïi vôùi kích thöôùc > 1,5cm<br /> sau 10 – 12 tuaàn, chuùng toâi caân nhaéc khi sinh thieát. ÔÛ<br /> treû em ngoaøi vieâm caáp do nhieãm truøng<br /> (Staphylococcus aureus, β streptococcus) hoaëc do<br /> sieâu vi, chuùng toâi cuõng chuù yù ñeán haïch lao ñeå coù chaån<br /> ñoaùn xaùc ñònh.<br /> Chæ ñònh sinh thieát haïch ngoaïi vi ñöôïc neâu (keát<br /> quaû). Ñaây laø phaãu thuaät töông ñoái ñôõ nguy hieåm ñoái vôùi<br /> beänh lyù aùc tính ôû giai ñoaïn lan traøn khoâng theå can thieäp<br /> ñöôïc vaøo böôùu nhö neuroblastoma, soft tissue sarcoma,<br /> germ cell tumors... taïo cô sôû cho hoùa trò lieäu ung thö,<br /> sau ñoù coù theå can thieäp laïi phaãu thuaät veà böôùu.<br /> Theo Pizzo – Poplack 2002, chuùng toâi trích moät<br /> phaàn baûng<br /> Trieäu chöùng / daáu hieäu<br /> Meät moûi, soát, beänh lyù haïch<br /> Ñaàu, coå: beänh lyù haïch<br /> <br /> Loàng ngöïc: beänh lyù haïch<br /> OÅ buïng: gan laùch to<br /> <br /> Khaû naêng aùc tính<br /> Lymphoâm, Leukemia, Sarcoâm<br /> Ewing, Neuroblastoâm<br /> Neuroblastoâm, tuyeán giaùp,<br /> sarcoâm moâ meàm, lymphoâm,<br /> leukemia<br /> Lymphoâm, leukemia<br /> Neuroblastoâm, lymphoâm,<br /> leukemia<br /> <br /> Qua hoài cöùu, chuùng toâi coù keát quaû aùc tính laø<br /> lymphoâm, neuroblastoâm, sarcoâm bieät hoùa keùm.<br /> Khoâng phaùt hieän bieåu hieän haïch trong ung thö maùu*.<br /> Neuroblastom cuõng coù khuynh höôùng di caên haïch**.<br /> Vò trí choïn sinh thieát haïch<br /> Tieâu chuaån löïa choïn haïch ñaõ ñöôïc neâu(3) neáu coù<br /> nhieàu haïch kích thöôùc khaùc nhau, coù theå chuùng toâi<br /> löïa haïch 1,5 – 2cm vôùi tính chaát giôùi haïn roõ, chaéc ñeå<br /> coù theå laáy troïn haïch. Traùnh laáy nhöïng haïch lôùn vôùi<br /> khaû naêng hoaïi töû, khoù cho giaûi phaãu beänh.<br /> <br /> 14<br /> <br /> Neáu vuøng haïch choïn öu tieân: chuùng toâi choïn loïc<br /> theo cô öùc ñoøn chuõm (doïc theo boù maïch caûnh) nhoùm<br /> cao hay vöøa, hoaëc cuõng coù nhoùm treân ñoøn. Haïch<br /> naùch, beïn ñöôïc löïa choïn sau, chæ choïn khi laâm saøng<br /> nghó ñeán khaû naêng aùc tính cao.<br /> Tyû leä aùc tính 14% trong sinh thieát haïch, nhöng<br /> trong thöïc teá vieäc chaån ñoaùn xaùc ñònh treân nhöõng<br /> beänh nhi ung thö lan traøn hoaëc nghi ngôø aùc tính ñeå<br /> coù giaûi phaãu beänh (+) vôùi phaãu thuaät nheï nhaøng laø<br /> ñieàu caàn thieát.<br /> Haàu heát ung thö treû em vôùi nhöõng trieäu chöùng vaø<br /> daáu hieäu sôùm raát khoù phaân bieät vôùi beänh lyù khaùc, do<br /> ñoù neáu coù nghi ngôø aùc tính, haïch ngoaïi vi laø daáu hieäu<br /> caàn ñöôïc quan taâm khi thaêm khaùm laâm saøng.<br /> Caùc xeùt nghieäm nhö coâng thöùc maùu, dung tích<br /> hoàng caàu, caùc marker sinh hoïc, vaø caùc hình aûnh chaån<br /> ñoaùn khaùc nhö X quang ngöïc, sieâu aâm, CT Scan, MRI<br /> cuõng caàn cho vieäc höôùng tôùi beänh lyù naøo aùc tính.<br /> KEÁT LUAÄN<br /> Haïch ngoaïi vi ôû treû em coù theå lieân quan ñeán vieâm<br /> caáp, vieâm maïn tính do lao hoaëc coù theå lieân quan ñeán<br /> beänh lyù aùc tính treû em. Caùc trieäu chöùng baùo ñoäng ung<br /> thö ôû treû em thöôøng khoâng roõ raøng,bò che laáp, ñoøi hoûi<br /> laâm saøng caàn chuù yù phaùt hieän.<br /> Sinh thieát haïch ngoaïi vi laø phaãu thuaät ñôn giaûn<br /> giuùp ích cho chaån ñoaùn trong nhöõng ca khoù khaên hoaëc<br /> ñeå xaùc ñònh loaïi ung thö traùnh can thieäp nguy hieåm<br /> vaøo böôùu vôùi nguy cô chaûy maùu hoaëc toång traïng beänh<br /> nhi khoâng cho pheùp – söï caân nhaéc vaø löïa choïn seõ laøm<br /> taêng tyû leä giaûi phaãu beänh (+) vôùi beänh lyù thöôøng gaëp laø<br /> lymphoâm, neuroblastoâm, sarcoâm moâ meàm.<br /> <br /> TAØI LIEÄU THAM KHAÛO<br /> 1.<br /> <br /> 2.<br /> <br /> 3.<br /> <br /> Principles and practice of pediatric Oncology 3rd<br /> edition. Lippincott – Raver 2002. Pizzo PA. –Poplack<br /> D G..<br /> Huyønh Thò Duy Höông, Ñaëng Thò Thuøy Höông (2003):<br /> Beänh baïch huyeát caáp baåm sinh ôû treû sô sinh taïi BV.<br /> Nhi Ñoàng 1 töø naêm 1992 ñeán naêm 2002. Y hoïc TP.<br /> HCM - Hoäi nghò khoa hoïc kyõ thuaät laàn thöù 20 (20 –<br /> 21/03/2003)<br /> Buøi Thò Hoàng Khang (1999): Ñaëc ñieåm giaûi phaãu beänh<br /> – laâm saøng cuûa u nguyeân baøo thaàn kinh. Luaän vaên cao<br /> hoïc, chuyeân ngaønh Hình thaùi hoïc Ñaïi hoïc Y Döôïc Tp<br /> HCM.<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> 15<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản