1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
Trung tâm ứng dụng và chuyển giao công nghệ thủy sản
LÂM HUỲNH PHÚC
SỬ DỤNG CÁC LOẠI SINH KHỐI ARTEMIA ĐỂ ƯƠNG
C
THÁT LÁT CÒM (Notopterus chitala)
TỪ HƯƠNG LÊN GIỐNG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN
Cần Thơ, 2009
Phần 1
2
LỜI CẢM TẠ
Xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô và anh chị trong Khoa Thủy Sản đã truyền
đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong thời gian em học ở trường.
Em bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô Nguyễn Thị Hồng Vân và anh Trần Nguyễn
Hải Nam cùng
với Thầy Nguyễn Văn Hòa và các anh chị ở Trung Tâm ứng Dụng
và Chuyển Giao Công Nghệ Thủy Sản đã giúp đỡ tận tình trong suốt thời gian
thực hiện đề tài.
Đây là lần đầu viết bài không tránh khỏi sai xót rất mong sự đóng góp ý kiến của
của cô và thầy để bài viết của em hoàn chỉnh hơn.
TÓM TẮT
Thí nghiệm ương giống cá Thát Lát còm (Notopterus chitala) đượ
c thưc hi
trong các xô nhựa 60lít tại trại thực nghiệm Vĩnh Châu (Khoa Thủy S
ả
tỉnh Sóc Trăng với 5 nghiệm thức thức ăn khác nhau là: 100% Art
emia
tươi sống (NT I); 100% Artemia sinh khối đông lạnh (NT II); 50% Ar
khối tươi sống + 50 % cá tạp (NT III); 50% Artemia đông lạ
nh + 50% c
IV); 100% cá tạp (NT V). Mật độ ương là 1con/lít, với khối lượ
ng cá ban đ
0,45±0,18 (g/con).
Kết quả sau 40 ngày ương cho thấy, Artemia sinh khối tươi sống và
Arte
lạnh là lọai thức ăn rất được ưa thích của cá Thát Lát còm, tốc độ
tăng trư
cá khác biệt có ý nghĩa thống kê (p>0,05) so với các nghiệm thứ
c khác
lượng cá đạt từ 7,45-7,77g/con. Tốc độ tăng trưởng thấp nhất thu đượ
c v
thức V (chỉ đạt 0,04g/con).
Khi kết thúc thí nghiệm, tỷ lệ sống giữa các nghiệm thức đều lớ
n hơn 57,78%
và không có sự khác biệt ý nghĩa thống kê (p>0,05) giữa các nghiệ
m th
nhiên kết quả tốt nhất thu được với nghiệm thức I (73,33%) và thấ
p
nghiệm thức V (57,78%)
3
4
MỤC LỤC
Phần 1......................................................................................................................1
ĐẶT VẤN ĐỀ.........................................................................................................1
1.1 Giới thiệu .....................................................................................................................1
1.2 Mục tiêu:......................................................................................................................2
1.3 Nội dung: .....................................................................................................................2
1.4 Thời gian và địa điểm ..................................................................................................3
Phần 2......................................................................................................................4
LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU .......................................................................................4
2.1.Đặc điểm sinh học cá thát lát Còm ..............................................................................4
2.1.1.Phân lọai....................................................................................................................4
2.1.2.Hình thái.........................................................................................................4
2.1.3. Phân bố.....................................................................................................................5
2.1.4.Đặc điểm dinh dưỡng .....................................................................................5
2.1.5.Đặc điểm sinh trưởng................................................................................................6
2.1.6. Đặc điểm sinh sản .................................................................................................7
2.1.7. Môi trường sống cá Thát Lát Còm...........................................................................7
2.2 Kỹ thuật ương ..............................................................................................................8
2.2.1 Ương trong bể...........................................................................................................8
2.2.2Ương cá trong ao...........................................................................................10
2.3 Một số kết quả ương cá Thát Lát ...............................................................................12
2.4. Vài nét sơ lược về Artemia .......................................................................................14
2.4.1 Artemia ........................................................................................................14
2.4.2 Vai trò của Artemia trong nuôi trồng thủy sản .......................................................14
Phần 3....................................................................................................................16
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...............................................16
3.1.Vât liệu nghiên cứu....................................................................................................16
3.2.Phương pháp nghiên cứu ...........................................................................................17
3.2.1. Bố trí thí nghiệm ....................................................................................................17
3.2.2.Chăm sóc và quản lý...............................................................................................18
3.2.3. Phương pháp thu và phân tích mẫu.............................................................18
3.3 Các công thức tính toán và phương pháp xử lí số liệu...............................................19
Phần 4....................................................................................................................20
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ..............................................................................20
4.1.Các yếu tố môi trường ...............................................................................................20
4.1.1 Nhiệt độ ........................................................................................................20
4.1.2 pH............................................................................................................................20
4.1.3 Oxy hòa tan.............................................................................................................21
4.1.4 NH4+........................................................................................................................21
4.1.5 NO2-.........................................................................................................................22
4.2 Tăng trưởng của cá ....................................................................................................22
4.2.1 Tăng trưởng về trọng lượng (khối lượng)...............................................................22
5
ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 Giới thiệu
Trong những năm gần đây, nghề nuôi thủy sản ở Đồng Bằng Sông Cửu
Long (ĐBSCL) đã có bước phát triển rất nhanh, sản lượng nuôi trồng thủy sản
nước ngọt đạt trên 1.000.000 tấn, chiếm 60% sản lượng thủy sản nước ngọt của
cả nước (Bộ thủy sản, 2007). Trong đó phải kể đến sự gia tăng nhanh chóng
không những về diện tích mà còn về mức độ thâm canh. Ngoài đối tượng nuôi
chính là cá tra, basa, các loài cá bản địa cũng đang rất được quan tâm phát triển
nhằm đa dạng hóa đối tượng nuôi, giảm thiểu rủi ro cho nghề nuôi và cá thát lát
(Notopterus) là một trong những loài đó.
Cá thát lát phân bố ở một số nước khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam
cá thát lát phân bố chủ yếu ở Đồng bằng sông Cửu long (ĐBSCL), chúng hiện
diện nhiều ở lung bào (vũng, đìa), đất trũng, đặc biệt là những vùng nước nhiễm
phèn. Hiện nay ở Đồng bằng Sông Cửu Long, hai loài đang được quan tâm
nghiên cứu là cá thát lát Còm (Notopterus chitala) và cá thát lát (Notopterus
notopterus). Đặc điểm của hai loài này là có thịt thơm ngon rất được người tiêu
dùng ưa chuộng và có bán giá cao trên thị trường.
Trên thế giới các nghiên cứu về đối tượng này còn rất ít, các nghiên cứu
tập trung vào mô tả đặc điểm hình thái phân loại, phân bố. Ở nước ta môt số tài
liệu công bố về phân loại của loài này như Trương Thủ Khoa và Nguyễn Thị
Thu Hương (1993). Năm 1999, Chi cục bảo vệ nguồn lợi tỉnh Cần Thơ có đã
cho sinh sản nhân tạo thành công cá thát lát thường (Trần Ngọc Nguyên và ctv,
2001). Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ và hàm lượng protein trong thức ăn
viên lên tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá thát lát ở giai đọan cá giống và
nuôi thương phẩm (Lê Ngọc Diện, 2004). Ngoài ra còn một số báo cáo về thử
nghiệm sản xuất giống cá thát lát còm. Tuy nhiên, những nghiên cứu cơ bản về
sinh học dinh dưỡng và vấn đề thức ăn trong quá trình ương cá thát lát, đặc biệt
là cá thát lát còm cho tới nay có rất ít công bố đáng tin cậy, phần nhiều là tài liệu
khuyến ngư của các địa phương hoặc đúc kết kinh nghiệm thực tiễn.
Mặc dù cá thát lát thường (Notopterus notopterus) được quan tâm nghiên
cứu và đưa vào nuôi thử nhưng do kích thước nhỏ, một số trại giống đã chuyển
sang sản xuất giống và ương nuôi cá thát lát còm. Cá thát lát Còm (hay còn gọi