d ng vitamin và ch t khoáng cho tr emử ụ ấ ẻ
Tác gi : TS. NGUY N TI N DŨNG (Khoa Nhi - BV. B ch Mai)ả Ễ Ế ạ
Vitamin và các ch t khoáng là m t trong nh ng y u t c n thi t cho s phát tri n c th tr em. Các ch tấ ộ ữ ế ố ầ ế ự ể ơ ể ẻ ấ
này có nhi u trong nh ng th c ph m nh g o, th t, tr ng, cá, s a v.v. và các lo i rau qu t iề ữ ự ẩ ư ạ ị ứ ữ ạ ả ươ
nh cam, chu i, đu đ , h ng xiêm, chanh, quít, xoài, d a, rau mu ng, rau ngót, xu hào, b p c iư ố ủ ồ ứ ố ắ ả
v.v.
Tr em bình th ng không có b nh t t gì, đ c bú m và ăn u ng đ y đ ch t thì th ng không thi u vitamin vàẻ ườ ệ ậ ượ ẹ ố ầ ủ ấ ườ ế
ch t khoáng, do v y không c n ph i b sung thêm nh ng thu c có ch a h n h p các lo i ch t này.ấ ậ ầ ả ổ ữ ố ứ ỗ ợ ạ ấ
NGUYÊN NHÂN C A TÌNH TR NG THI U VITAMIN VÀ CH T KHOÁNGỦ Ạ Ế Ấ
Trong m t s tr ng h p đ c bi t, vi c thi u vitamin và ch t khoáng th ng do m t s nguyên nhân sau:ộ ố ườ ợ ặ ệ ệ ế ấ ườ ộ ố
Do cung c p thi uấ ế
G p nh ng tr s ng trong gia đình có đi u ki n kinh t khó khăn nên b a ăn cho tr không đ m b o ch t l ng.ặ ở ữ ẻ ố ề ệ ế ữ ẻ ả ả ấ ượ
Do ăn ph i g o b m c ho c đ lâu ngày; Dùng rau qu b héo ho c b o qu n l nh quá lâu; Ch bi n th c ănả ạ ị ố ặ ể ả ị ặ ả ả ạ ế ế ứ
không đúng nh đun đi đun l i nhi u l n; Các t c l ăn kiêng quá m c ho c tr không đ c bú s a m v.v...ư ạ ề ầ ụ ệ ứ ặ ẻ ượ ữ ẹ
Do m c m t s b nhắ ộ ố ệ
Nh ng tr b suy dinh d ng, tiêu ch y kéo dài, r i lo n h p thu, các b nh v gan, m t v.v... s b thi u vitamin vàữ ẻ ị ưỡ ả ố ạ ấ ệ ề ậ ẽ ị ế
ch t khoáng.ấ
Các nguyên nhân khác
G p nh ng tr sinh non, sinh đôi, tr l n quá nhanh - do v y nhu c u vitamin, đ c bi t là vitamin D tăng r t cao.ặ ở ữ ẻ ẻ ớ ậ ầ ặ ệ ấ
TÁC H I C A VI C THI U VÀ TH A VITAMIN VÀ CÁC CH T KHOÁNGẠ Ủ Ệ Ế Ừ Ấ
Thi u vitamin và các ch t khoángế ấ
Thi u vitamin A có th gây b nh m t, làm tr b khô m t. Nh thì quáng gà n ng có th d n đ n mù lòa. Ngoàiế ể ệ ở ắ ẻ ị ắ ẹ ặ ể ẫ ế
ra thi u vitamin A cũng làm tr d m c các b nh nhi m trùng nh nhi m khu n đ ng hô h p và đ ng tiêu hóa.ế ẻ ễ ắ ệ ễ ư ễ ẩ ườ ấ ườ
Thi u vitamin B1 làm cho tr b phù, viêm các dây th n kinh, suy tim, n u n ng có th d n đ n t vong.ế ẻ ị ầ ế ặ ể ẫ ế ử
Thi u vitamin B12 gây b nh thi u máu có h ng c u kh ng l .ế ệ ế ồ ầ ổ ồ
Thi u vitamin C d gây ch y máu d i da và niêm m c, làm gi m s c đ kháng c a c th v i b nh t t, đ c bi tế ễ ả ướ ạ ả ứ ề ủ ơ ể ớ ệ ậ ặ ệ
là các b nh nhi m trùng.ệ ễ
Thi u vitamin D làm tr m c b nh còi x ng.ế ẻ ắ ệ ươ
Thi u vitamin K làm tr d b xu t huy t, đ c bi t có th gây xu t huy t não, màng não r t nguy hi m.ế ẻ ễ ị ấ ế ặ ệ ể ấ ế ấ ể
Thi u calci làm tr b còi x ng.ế ẻ ị ươ
Thi u s t làm cho tr d m c b nh thi u máu nh c s c.ế ắ ẻ ễ ắ ệ ế ượ ắ
Thi u k m, tr s d m c các b nh ngoài da.ế ẽ ẻ ẽ ễ ắ ệ
Thi u Flo làm tr d m c b nh sâu răng v.v...ế ẻ ễ ắ ệ
Th a vitamin và các ch t khoángừ ấ
Tuy nhiên tình tr ng th a vitamin ho c các ch t khoáng cũng có th gây nguy hi m cho tr . Ch ng h n nh th aạ ừ ặ ấ ể ể ẻ ẳ ạ ư ừ
vitamin A có th gây ng đ c, làm tăng áp l c n i s , khi n tr b nôn nhi u, đau đ u, nh h ng đ n s phátể ộ ộ ự ộ ọ ế ẻ ị ề ầ ả ưở ế ự
tri n x ng, có th làm tr ch m l n. Th a vitamin D có th làm tr chán ăn, m t m i, nôn, dày màng x ng.ể ươ ể ẻ ậ ớ ừ ể ẻ ệ ỏ ươ
Th a calci có th gây m t m i, chán ăn, s i th n, tăng huy t áp... Th a s t gây ng đ c s t ho c các bi u hi nừ ể ệ ỏ ỏ ậ ế ừ ắ ộ ộ ắ ặ ể ệ
c a nhi m s t nh làm gan lách to v.v...ủ ễ ắ ư
Hi n nay, trên th tr ng có r t nhi u d ng thu c vitamin và ch t khoáng h n h p. M c dù đây là nh ng thu c bánệ ị ườ ấ ề ạ ố ấ ỗ ợ ặ ữ ố
không c n đ n c a th y thu c, nh ng đi u đó không có nghĩa là chúng an toàn tuy t đ i. N u tr không có b nhầ ơ ủ ầ ố ư ề ệ ố ế ẻ ệ
ho c không g p ph i các nguyên nhân gây thi u vitamin ho c ch t khoáng nêu trên thì không nên cho tr dùng thêmặ ặ ả ế ặ ấ ẻ
các thu c này. Trong tr ng h p tr c n ph i dùng thu c dài ngày, dùng li u cao ho c ph i dùng các ch ph m cóố ườ ợ ẻ ầ ả ố ề ặ ả ế ẩ
quá nhi u thành ph n vitamin và ch t khoáng trong m t viên thu c, v n c n tham kh o ý ki n c a th y thu cề ầ ấ ộ ố ẫ ầ ả ế ủ ầ ố
chuyên khoa nhi.