Sự kết hợp giữa phương pháp truyền thống và phương pháp hiện đại trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông

Chia sẻ: Hoang Son | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
4
lượt xem
1
download

Sự kết hợp giữa phương pháp truyền thống và phương pháp hiện đại trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Trong giai đoạn hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học hay nâng cao chất lượng dạy học là một yêu cầu cấp bách đối với mỗi cán bộ giảng dạy trong các nhà trường đại học, cao đẳng. Tuy nhiên, thực tế triển khai nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học lại gặp phải không ít vấn đề khó khăn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Sự kết hợp giữa phương pháp truyền thống và phương pháp hiện đại trong dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh ở Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông

Lê Quang Đăng<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> 98(10): 107 - 113<br /> <br /> SỰ KẾT HỢP GIỮA PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP<br /> HIỆN ĐẠI TRONG DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH<br /> Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG<br /> Lê Quang Đăng*<br /> Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông – ĐH Thái Nguyên<br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Trong giai đoạn hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học hay nâng cao chất lượng dạy học là một<br /> yêu cầu cấp bách đối với mỗi cán bộ giảng dạy trong các nhà trường đại học, cao đẳng. Tuy nhiên,<br /> thực tế triển khai nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học lại gặp phải không ít vấn đề khó khăn.<br /> Qua phân tích thực trạng đổi mới phương pháp dạy học từ góc nhìn của môn khoa học Tư tưởng<br /> Hồ Chí Minh ở trường Đại học CNTT&TT – ĐH Thái Nguyên, bài báo đã chỉ ra những mặt hạn<br /> chế trong việc duy trì phương pháp dạy học truyền thống và những thách thức khi ứng dụng các<br /> phương pháp dạy học hiện đại, từ đó bài báo đưa ra phương hướng giải quyết vấn đề bằng việc kết<br /> hợp hài hòa giữa hai phương pháp này trong một sự tương thích nhất định và một số kết quả thực<br /> tế áp dụng.<br /> Từ khóa: Phương pháp dạy học, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Đại học CNTT&TT.<br /> <br /> SỰ CẦN THIẾT PHẢI ĐỔI MỚI PHƯƠNG<br /> PHÁP DẠY HỌC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ<br /> CHÍ MINH*<br /> Albert Einstein từng nói: “Hãy dạy làm sao<br /> để học sinh cảm thấy những điều được học<br /> như một phần thưởng quý giá chứ không như<br /> một nhiệm vụ ngán ngẩn”. Nếu coi tri thức<br /> nhân loại như một “kho tàng quý giá” thì việc<br /> đưa kho tàng ấy đến với sinh viên (SV) như<br /> thế nào để họ có cảm giác tiếp nhận nó như<br /> tiếp nhận một “phần thưởng” là một công<br /> việc không hề đơn giản đối với những người<br /> làm công tác giáo dục. Đổi mới phương pháp<br /> dạy học (ĐM PPDH) hay nâng cao chất lượng<br /> dạy học (NC CLDH) hiện nay không chỉ là<br /> phong trào mà còn là yêu cầu tất yếu của mỗi<br /> cán bộ giảng viên (GV). Một vấn đề tưởng đã<br /> quá quen thuộc nhưng khi bắt tay vào thực<br /> hiện thì còn có quá nhiều khó khăn. Đặc biệt,<br /> nước ta hiện đang trong giai đoạn hội nhập<br /> toàn diện, khi hình thức học chế Tín chỉ dần<br /> được đưa vào các trường Đại học, Cao đẳng<br /> để thay cho hình thức học Niên chế - một<br /> hình thức vốn đã ngự trị rất lâu ở Việt Nam,<br /> thì vấn về ĐM PPDH lại càng trở thành yêu<br /> cầu cấp thiết hơn bao giờ hết. Phải đổi mới<br /> như thế nào khi một bên là những PPDH<br /> truyền thống đã bám rễ sâu vào phong cách<br /> *<br /> <br /> Tel: 0987 860183, Email: lqdang@ictu.edu.vn<br /> <br /> của người thầy giáo và một bên là những<br /> PPDH tích cực đầy mới mẻ nhưng lại quá<br /> nhiều thách thức để đưa vào sử dụng.<br /> Môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh được đưa<br /> vào giảng dạy chính thức trong các trường đại<br /> học, cao đẳng từ năm 2003-2004. Cho đến<br /> nay, môn học này mới trải qua gần 10 năm<br /> hình thành và phát triển. Vì thế, có thể coi<br /> môn học tư Tưởng Hồ Chí Minh là một “môn<br /> học mới” trong hệ thống các môn khoa học<br /> trong chương trình đào tạo đại học ở Việt<br /> Nam. Cái mới thì khó có thể đạt tới một sự<br /> hoàn thiện ngay. Đây chính là lý do cần phải<br /> tích cực đẩy mạnh việc ĐM PPDH môn Tư<br /> tưởng Hồ Chí Minh trong các nhà trường, để<br /> cho việc học tập, giảng dạy Tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh phát triển mạnh, đi sâu được vào cuộc<br /> sống. Việc ĐM PPDH Tưởng Hồ Chí Minh<br /> giúp cho sinh viên có thể nắm bắt được những<br /> nội dung trong hệ thống tư tưởng của Người<br /> một cách dễ dàng, dễ hiểu, nhớ sâu, nhớ lâu<br /> và có thể đem ra vận dụng ngay vào thực tế,<br /> như lời Người từng dạy: “Các thày giáo cô<br /> giáo phải tìm cách dạy. Dạy cái gì, dạy thế<br /> nào để học trò hiểu chóng, nhớ lâu, tiến bộ<br /> nhanh. Dạy và học cần phải theo nhu cầu của<br /> dân tộc, của Nhà nước” [1]. Trong giai đoạn<br /> hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang phát<br /> động phong trào thi đua “Học tập và làm theo<br /> tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Vì thế,<br /> 107<br /> <br /> Lê Quang Đăng<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> việc ĐM PPDH Tư tưởng Hồ Chí Minh càng<br /> trở thành một nhiệm vụ quan trọng để đưa<br /> phong trào đó trở thành hoạt động tích cực ở<br /> mỗi nhà trường và ở từng SV.<br /> KHÓ KHĂN TRONG VIỆC DUY TRÌ<br /> PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TRUYỀN<br /> THỐNG<br /> Nói đến PPDH truyền thống là người ta<br /> thường nói đến hình ảnh người thầy giáo là<br /> nhân vật trung tâm trong lớp học. Từ thời xa<br /> xưa, khi các thầy đồ dạy chữ Nho - Hán ở<br /> nhà, ở đình làng, đến thời phong kiến và thời<br /> kỳ đầu khi xã hội xuất hiện mô hình dạy học<br /> theo trường lớp thì vai trò của người thầy là<br /> vô cùng quan trọng. Ở đó, người thầy quyết<br /> định tất cả, từ kiến thức đến phương pháp<br /> (dạy cái gì, dạy như thế nào…) còn học trò có<br /> nhiệm vụ lắng nghe, ghi chép, hỏi và thụ<br /> động tiếp thu kiến thức.<br /> <br /> Hình 1: Lớp học truyền thống (ảnh minh họa).<br /> <br /> Nói đến phương pháp dạy học truyền thống,<br /> người ta hay nhấn mạnh đến phương pháp<br /> thuyết giảng (thuyết trình). Trong lớp học,<br /> người thầy giống như một “ca sĩ” độc diễn bài<br /> của mình và SV là những “khán giả” ngoan<br /> ngoãn chú ý lắng nghe. Để nhấn mạnh kiến<br /> thức và với những nội dung quan trọng, người<br /> thầy có thể bắt học sinh phải ghi chép bài đầy<br /> đủ những gì mà thầy đọc. Paulo Freire - nhà<br /> xã hội học, nhà giáo dục học nổi tiếng người<br /> Brazil đã gọi phương pháp dạy học này là<br /> "Hệ thống ban phát kiến thức", là quá trình<br /> truyển tải thông tin từ đầu thầy sang đầu trò.<br /> Thực hiện lối dạy này, GV là chủ thể, là tâm<br /> điểm còn học sinh là khách thể, là quỹ đạo.<br /> 108<br /> <br /> 98(10): 107 - 113<br /> <br /> Khi áp dụng PPDH truyền thống cho môn học<br /> Tư tưởng Hồ Chí Minh có thể mang lại một<br /> số mặt ưu điểm như: GV có thể truyền đạt<br /> một khối lượng kiến thức lớn trong một<br /> khoảng thời gian ngắn; SV tiếp thu được<br /> nhiều kiến thức; Thích hợp cho việc trình bày<br /> những vấn đề lý luận mới mẻ, phức tạp; tiết<br /> kiệm về mặt kinh tế, một GV có thể dạy nhiều<br /> SV và một giáo án có thể sử dụng nhiều lần…<br /> Tuy nhiên, việc áp dụng phương pháp này<br /> trong giảng dạy môn học Tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh cũng gặp phải không ít những trở ngại,<br /> không ít những khó khăn như:<br /> + Không phát huy được tính tích cực, chủ<br /> động, sáng tạo của SV. Trong lớp học truyền<br /> thống, SV hoàn toàn lệ thuộc vào bài giảng<br /> thuyết trình của GV, ít có điều kiện để giao<br /> lưu trao đổi kiến thức, tranh luận, thảo luận<br /> những vấn đề của bài học.<br /> + Khối lượng kiến thức được truyền thụ quá<br /> nhiều trong 1 đơn vị thời gian ngắn, SV khó<br /> có thể nhớ hết toàn bộ những gì người GV<br /> truyền đạt và vận dụng chúng vào thực tế.<br /> + Dễ gây tâm lý căng thẳng, mệt mỏi, nhàm<br /> chán, buồn ngủ vì SV phải ngồi nghe GV<br /> thuyết trình trong cả buổi học, không khí lớp<br /> học trầm, ít có sự giao lưu giữa SV với SV và<br /> giữa SV với GV.<br /> + Người GV có thể giảng giải lại nhiều vấn<br /> đề mà SV đã biết, đã hiểu nên dễ gây tâm lý<br /> “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.<br /> + Khó có thể cá biệt hóa việc giảng dạy: số<br /> lượng SV trong 1 lớp thường đông, trình độ<br /> mỗi SV có sự chênh lệch, những kiến thức mà<br /> GV thuyết giảng lại trải đều một lượt, dẫn đến<br /> kết quả tiếp thu kiến thức là không đồng đều.<br /> Theo số liệu thống kê của nhóm GV tư tưởng<br /> Hồ Chí Minh điều tra về quan điểm dạy và<br /> học môn tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường<br /> Đại học CNTT&TT – ĐH Thái Nguyên cho<br /> thấy, có đến hơn 3/4 SV được chọn khảo sát<br /> không thích học theo phương pháp thuyết<br /> trình (Hình 2); hầu hết SV không thích học<br /> theo phương pháp đọc – chép; tâm lý của SV<br /> diễn biến phức tạp (căng thẳng, mệt mỏi,<br /> nhàm chán, buồn ngủ…) trước những hạn chế<br /> do phương pháp thuyết trình gây ra (Hình 3).<br /> Mức độ hiệu quả tiếp thu bài của SV khi học<br /> theo phương pháp này chỉ dừng ở 50% - 60%.<br /> <br /> Lê Quang Đăng<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> Việc khảo sát được tiến hành trên 5 lớp học tư<br /> tưởng Hồ Chí Minh, hệ đại học chính quy, tại<br /> trường Đại học CNTT&TT – ĐH Thái<br /> Nguyên, năm học 2011 – 2012. Mẫu điều tra<br /> được chọn ngẫu nhiên gồm 330 SV, cụ thể<br /> (Bảng 1)<br /> Bảng 1: Tỷ lệ % mẫu đối tượng được chọn<br /> khảo sát ngẫu nhiên.<br /> TT<br /> Mẫu đối tượng<br /> Tỷ lệ (%)<br /> điều tra<br /> SV năm thứ nhất: 183<br /> 55,4<br /> 1<br /> SV năm thứ 2: 147<br /> 44,6<br /> SV là người Kinh: 278<br /> 84,2<br /> 2<br /> SV là người dân tộc: 52<br /> 15,8<br /> SV Nam: 189<br /> 57,2<br /> 3<br /> SV Nữ: 141<br /> 42,8<br /> <br /> 22%<br /> <br /> Thích học<br /> theo PP<br /> thuyết trình<br /> Không thích<br /> học theo PP<br /> thuyết trình<br /> <br /> 78%<br /> <br /> Hình 2: Biểu đồ mô tả quan điểm của SV lựa<br /> chọn học theo PP thuyết trình.<br /> 10%<br /> <br /> 22%<br /> 4%<br /> 64%<br /> <br /> Lượng kiến thức quá nhiều, không<br /> thể nhớ hết<br /> Đôi khi GV giảng lại những vấn đề<br /> mà SV đã biết<br /> <br /> 98(10): 107 - 113<br /> <br /> nên khó khăn trong việc chuẩn bị giáo án và<br /> những nội dung thuyết giảng trên lớp.<br /> + Cần nhiều thời gian và tâm huyết để xây<br /> dựng những bài thuyết giảng phong phú, sâu<br /> sắc và cần nhiều thời gian trải nghiệm để có<br /> thể trở thành người thuyết giảng giỏi.<br /> + Tâm lý mệt mỏi không chỉ xuất hiện ở SV<br /> mà còn xuất hiện ở cả người GV nếu phải<br /> thuyết giảng trong một khoảng thời gian dài.<br /> SỰ PHỨC TẠP TRONG ỨNG DỤNG<br /> NHỮNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC<br /> HIỆN ĐẠI<br /> PPDH hiện đại, PPDH mới, PPDH tích cực…<br /> là những cách nói khác nhau cho cùng một<br /> nội dung là xây dựng PPDH hướng vào đối<br /> tượng học, lấy người học làm trung tâm, phát<br /> huy tính tự học, tính chủ động, sáng tạo, làm<br /> chủ tri thức của SV. Định hướng ĐM PPDH<br /> đã được xác định trong nhiều văn kiện của<br /> Đảng và Nhà nước. Luật giáo dục 2005 có nêu:<br /> “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính<br /> tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo<br /> của người học; bồi dưỡng cho người học năng<br /> lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê<br /> học tập và ý chí vươn lên” [2].<br /> “Phương pháp đào tạo trình độ cao đẳng, trình<br /> độ đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng ý<br /> thức tự giác trong học tập, năng lực tự học, tự<br /> nghiên cứu, phát triển tư duy sáng tạo, rèn<br /> luyện kỹ năng thực hành” [3].<br /> Có thể khái quát một số phương pháp tiêu<br /> biểu trong hệ thống các PPDH hiện đại như:<br /> Phương pháp nêu vấn đề, thảo luận nhóm,<br /> PPDH theo dự án, PPDH theo hợp đồng,<br /> phương pháp tình huống, phương pháp đóng<br /> vai, phương pháp bể cá vàng…<br /> <br /> Hình 3: Biểu đồ diễn tả những hạn chế của PP<br /> thuyết trình.<br /> <br /> Việc duy trì PPDH truyền thống không chỉ<br /> gặp khó khăn đối với SV mà còn khó khăn<br /> đối với GV. Nhiều GV dạy tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh trong các trường đại học thuộc ĐH Thái<br /> Nguyên khi được hỏi về vấn đề này đều đồng<br /> nhất đưa ra các quan điểm như:<br /> + GV không hiểu hết được tâm lý, nguyện<br /> vọng và nhu cầu của SV khi học môn học này<br /> <br /> Hình 4: Lớp học theo PP hiện đại (ảnh minh họa)<br /> <br /> 109<br /> <br /> Lê Quang Đăng<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện<br /> những PPDH này vào môn học Tư tưởng Hồ<br /> Chí Minh đã gặp phải một số vấn đề khó khăn<br /> nhất định.<br /> + Đối với GV: Hầu hết GV môn học Tư<br /> tưởng Hồ Chí Minh tuy có trình độ và hiểu<br /> biết sâu về lĩnh vực của mình những lại thiếu<br /> và yếu về mặt kỹ thuật, công nghệ. Quá trình<br /> thực hiện các PPDH hiện đại đòi hỏi phải sử<br /> dụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại hỗ trợ<br /> như máy tính sách tay, máy chiếu, kỹ năng sử<br /> dụng các phần mềm công nghệ thông tin… để<br /> sử dụng tốt những thiết bị và kỹ năng này<br /> không phải GV nào cũng có thể đáp ứng<br /> được. Không chỉ thế, việc thiết kế, chỉ đạo,<br /> hướng dẫn sinh viên và tổ chức lớp học theo<br /> các PPDH hiện đại đòi hỏi người GV phải có<br /> kinh nghiệm, khả năng quản lý lớp học,<br /> nhanh nhạy trong giải quyết vấn đề, khéo léo<br /> trong phân xử tranh luận của SV để có thể<br /> điều khiển lớp học đi đúng hướng, phát huy<br /> được hết khả năng sáng tạo, khám phá tri thức<br /> và tìm ra chân lý khoa học của SV. Mặt khác,<br /> khi sử dụng các PPDH hiện đại vào môn học<br /> tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải tính toán kỹ<br /> lưỡng để sử dụng đúng phương pháp cho từng<br /> nội dung của bài học, chương học và phải có<br /> sự kết hợp linh hoạt giữa các PPDH với nhau<br /> thì mới mang lại hiệu quả cao. Điều này đòi<br /> hỏi mỗi GV vừa giống như nhà biên tập, biên<br /> đạo chương trình lại vừa giống như nhà thiết<br /> kế, đạo diễn lớp học.<br /> 17%<br /> 36%<br /> 47%<br /> Thích tranh luận để bay tỏ quan điểm, ý<br /> kiến riêng của mình<br /> Thích được nghe tranh luận và quan sát<br /> tinh huống<br /> <br /> Hình 5: Biểu đồ thể hiện quan điểm của SV<br /> khi học theo PP tích cực.<br /> <br /> + Đối với SV: Theo số liệu điều tra của nhóm<br /> GV Tư tưởng Hồ Chí Minh trường ĐH<br /> 110<br /> <br /> 98(10): 107 - 113<br /> <br /> CNTT&TT Thái Nguyên cho thấy, mặc dù có<br /> đến 92% ý kiến thể hiện quan điểm “rất<br /> thích” và ủng hộ việc đưa PPDH hiện đại vào<br /> môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh, nhưng việc<br /> ứng dụng những phương pháp này lại gặp<br /> phải một số khó khăn như: Đa số SV chỉ thích<br /> được nghe người khác tranh luận và thích<br /> được quan sát tình huống; Nhiều SV thờ ơ,<br /> thích “ngậm hột thị”; Số lượng SV mong<br /> muốn được tranh luận để thể hiện quan điểm,<br /> chính kiến riêng của mình là rất ít (Hình 5).<br /> Khi được hỏi về những khó khăn để học theo<br /> PPDH hiện đại thì có 72,6% SV cho rằng<br /> không đủ nguồn tài liệu và vốn kiến thức nhất<br /> định để tìm hiểu vấn đề ngay trên lớp học…<br /> Mặt khác, ở bảng 1 cho ta thấy trong mỗi lớp<br /> học đều có một số lượng nhất định SV là con<br /> em các dân tộc (15,8%). ĐH Thái Nguyên là<br /> trường đại học vùng, vì vậy, trình độ đầu vào<br /> của SV thường không cao như các trường ĐH<br /> lớn ở Hà Nội. Đây là một bất lợi để có thể<br /> triển khai các PPDH hiện đại vì tính năng động,<br /> sắc sảo, nhanh nhạy của SV là không cao.<br /> Những con số này cho thấy, mặc dù phần lớn<br /> SV đều thích học tư tưởng Hồ Chí Minh theo<br /> PHDH hiện đại nhưng lại chưa chuẩn bị tâm<br /> lý, chưa thực sự sẵn sàng để tham gia.<br /> Nguyên nhân một phần là do SV quá quen với<br /> các PPDH truyền thống – những phương pháp<br /> đã được định hình trong nếp nghĩ và thói quen<br /> học từ lâu của SV; một phần do do tâm lý e<br /> ngại, sợ sai, không tin tưởng vào khả năng<br /> của bản thân; một phần là do trình độ chênh<br /> lệc giữa các sinh viên trong lớp (do độ tuổi,<br /> giới tính, dân tộc, kiến thức xã hội…) và một<br /> phần là do điều kiện trường lớp, phương tiện<br /> kỹ thuật hỗ trợ, tài liệu hỗ trợ chưa thực sự<br /> đầy đủ và thuận lợi.<br /> SỰ TƯƠNG THÍCH TRONG KẾT HỢP<br /> GIỮA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC<br /> TRUYỀN THỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP<br /> DẠY HỌC HIỆN ĐẠI<br /> Việc ứng dụng PPDH truyền thống và PPDH<br /> hiện đại đều bộc lộ những ưu điểm và hạn chế<br /> nhất định. Điều này gợi mở cho chúng ta một<br /> hướng giải quyết vấn đề là kết hợp cả hai<br /> phương pháp này với nhau nhằm phát huy<br /> những mặt tích cực và triệt tiêu những hạn<br /> <br /> Lê Quang Đăng<br /> <br /> Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ<br /> <br /> 98(10): 107 - 113<br /> <br /> chế của nó, để giữa chúng có một sự tương<br /> hỗ, bổ trợ hài hòa cho nhau. Theo kết quả<br /> điều tra của nhóm GV Tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh, khi được hỏi về việc nên bỏ hay duy trì<br /> phương pháp thuyết trình thì có tới 93,7% SV<br /> lựa chọn phương án “Nên duy trì nhưng ở<br /> mức độ vừa phải, tùy theo nội dung bài học<br /> và có sự kết hợp với các PP khác”. Điều này<br /> chứng tỏ, không phải hầu hết SV đều “nói<br /> không” với phương pháp thuyết trình, chứng<br /> tỏ các PPDH truyền thống vẫn có vai trò nhất<br /> định đối với SV. Vấn đề là phải sử dụng PP<br /> này như thế nào cho hợp lý và hiệu quả. Mặt<br /> khác, việc tranh thủ ứng dụng công nghệ<br /> thông tin trong giảng dạy tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh là cần thiết để phát huy tính hiệu quả<br /> tích cực trong việc truyền thụ những kiến<br /> thức của môn học cho SV, đặc biệt trong việc<br /> cung cấp những hình ảnh tư liệu, phim tư liệu<br /> và những câu chuyện kể về cuộc đời, sự<br /> nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhưng<br /> việc ứng dụng các PPDH hiện đại cũng cần<br /> có sự kết hợp hài hòa cùng với phương pháp<br /> thuyết giảng truyền thống thì mới đem lại<br /> hiệu quả cao.<br /> Số liệu ở bảng 2 cho thấy, nếu kết hợp cả hai<br /> PPDH truyền thống và hiện đại trong các tiết<br /> học Tư tưởng Hồ Chí Minh thì mức độ hiểu<br /> bài của SV cao hơn rất nhiều so với việc chỉ<br /> sử dụng đơn lẻ một phương pháp.<br /> <br /> phương pháp đóng vai. Có 78,6% SV thích<br /> học theo phương pháp này. Khi được hỏi về<br /> tính hiệu quả và khả năng tiếp thu bài học,<br /> 67% SV cho rằng qua những vở kịch, câu<br /> chuyện kể về Bác, SV có thể hiểu sâu và nắm<br /> rõ hơn quan điểm của Hồ Chí Minh về những<br /> chuẩn mực đạo đức cách mạng và quan điểm<br /> về những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới.<br /> Từ thực tế quan sát các lớp học ứng dụng<br /> phương pháp này cho thấy, SV rất hứng thú<br /> tham gia “nhập vai”, họ sẵn sàng bỏ rất nhiều<br /> thời gian và tâm huyết để soạn kịch bản cũng<br /> như luyện tập kịch bản. Ở mỗi lớp học theo<br /> mô hình này, cả nhóm “đóng vai” và người<br /> “quan sát” đều rất hồ hởi, không khí lớp học<br /> sôi động.<br /> <br /> Bảng 2: Hiệu quả tiếp thu bài học của sinh viên.<br /> <br /> - Sự kết hợp giữa phương pháp thuyết trình<br /> với bài giảng điện tử. Cùng là phương pháp<br /> thuyết trình, nhưng thuyết trình kết hợp với<br /> phấn bảng lại khác với thuyết trình kết hợp<br /> với bài giảng điện tử. Có một điều đặc biệt<br /> trong số liệu thống kê, khi được hỏi lựa chọn<br /> 1 trong 2 phương pháp trên thì 100% SV lựa<br /> chọn phương pháp thuyết trình kết hợp bài<br /> giảng điện tử. Theo đó, nội dung bài học vừa<br /> được GV thuyết trình giảng giải lại vừa được<br /> minh họa sinh động bằng những sơ đồ, hình<br /> ảnh tư liệu, phim tư liệu… “Trăm nghe không<br /> bằng một thấy” – đây chính là triết lý hiệu<br /> quả mà phương pháp này mang lại cho SV.<br /> - Sự kết hợp giữa phương pháp thuyết trình<br /> với phương pháp nêu vấn đề, phương pháp<br /> tình huống. Theo số liệu thống kê, có đến<br /> 83% SV thích GV nêu vấn đề, ra các câu hỏi<br /> <br /> PPDH<br /> Truyền thống<br /> Hiện đại<br /> Kết hợp cả 2 PP<br /> <br /> Mức độ hiểu bài của SV<br /> 50% - 60%<br /> 60% - 70%<br /> > 80%<br /> <br /> Tính hiệu quả của sự kết hợp giữa PPDH<br /> truyền thống và PPDH hiện đại cho môn học<br /> Tư tưởng Hồ Chí Minh còn được thể hiện ở<br /> một số trường hợp áp dụng cụ thể sau:<br /> - Sự kết hợp giữa phương pháp thuyết trình<br /> với phương pháp đóng vai. Trong môn học<br /> Tư tưởng Hồ Chí Minh có nhiều phần học,<br /> chương học có thể cho phép áp dụng PPDH<br /> này. Ví dụ trong chương “Tư tưởng Hồ Chí<br /> Minh về văn hóa, đạo đức và xây dựng con<br /> người mới”[4], ngoài những tiết giảng thuyết<br /> trình của GV thì SV rất thích được học theo<br /> <br /> Hình 6: Sinh viên Đại học CNTT&TT hào hứng<br /> học theo “phương pháp đóng vai”.<br /> <br /> 111<br /> <br />

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản