S tích đất nước vit
Ngày x a có m t ng i tr tu i tên là Mai An Tiêm. Chàngng i ư ườ ườ
m t n c đâu t n vùng bi n phía Nam, b bán làm nô. M t hôm, chàng ướ
b b n lái buôn ch đ n bán chong V ng. Mai An Tiêm h c nói ế ươ
ti ng Vi t r t chóng. Chàng nh nhi u chuy n, bi t nhi u đi uế ế
th ng th c, l i l m tài ngh . Càng ngày vua càng yêu d u, khôngcườ
nào r i. Năm ba m i lăm tu i, chàng làm quan h u c n, có m t ngôi ươ
nhà riêng g n cung vua. V Maicon gái nuôi c a vua đã sinh đ c ượ
m t trai lên năm tu i. Mai có đ m i ng i h u h , trong nhà c a ườ
ngon v t l không thi u th gì. Tuy oai quy n không l n l m nh ng ế ư
chàng đ c m i ng i s ph c. Nhi u k v n th ng lui t i c uượ ườ ườ
c nh. Nh ng th y Mai đ a v cao, cũng không hi m gì nh ng k ư ế
sinh lòng ghen ghét. M t hôm, trong m t b a ti c đãi các quan khách,
gi a lúc m i ng i không ng t l i x ng t ng mình, Mai An Tiêm ườ ư
nhún nh ng b o h :ườ
-Có gì đâu! T t c m i th trong nhà này đ u là v t ti n thân c a tôi
c ! Mai nói r t t nhiên. B i vì tôn giáo x s chàng b o r ng cái
s ng cái kh hi n t i là k t qu c a s ăn t t hay x u c a ti nướ ế
ki p. Nh ng trong s ng i d ti c có m y viên quan h u g n vua,ế ư ườ
v n ghét chàng t lâu. Ch p l y câu nói h cho ng o m n đó,
h bèn v i vàng v tâu cho vua bi t. Vua Hùng nghe nói vô cùng gi n ế
d . Vua g m lên:
-Chà! Th ng láo!m nay nói th , ngày mai còn tuôn ra nh ng ế
l i b t kính đ n đâu. Quân l ph n tr c! Giam c l i cho ta! ế
Bu i chi u hôm y, Mai b b t b vào ng c t i. B y gi chàng m i
hi u chàng l l i. Mai t b o: "N u t nay tr đi ta b đày đ a là ế
ki p tr c ta đã c x không ph i". Trong khi đó thì tri u, các quanế ướ ư
h p bàn đ x án Mai. Nhi u ng i đ ngh x t . Có ng i đ ngh ườ ư
c t gót chân. Nh ng l i tâu c a m t ông quan già làm cho Hùng ư
V ng chú ý:ươ
-H n b t i ch t là đúng. Nh ng tr c khi h n ch t, ta nên b t h n ế ư ướ ế
ph i nh n ra m t cách th m thía r ng nh ng c a c i c a h n đây
do n tr i bi n c a b h , ch ch ph i là v t ti n thân nào c . Tôiơ
nghe ngoài c a Nga S n có m t hòn đ o. Cho h n ra đ y v i m t hai ơ
tháng l ng đ h n ng i ng m nghĩ v "v t ti n thân" c a h n tr cươ ướ
khi t t th . Vua Hùng g t đ u ch p thu n. Nh ng sau khi ra l nh, vua ư
còn d n: "Cho h n l ng v a đ dùng trong m t mùa, nghe không". ươ
* * *
Hôm đi đày, tuy ai n y h t l i can ngăn nh ng v Mai An Tiêm v n ế ư
nh t quy t theo ch ng ra h i đ o. Nàng b ng c con trai đi theo. T t ế
c m i ng i đ u cho là vi c r d i. Còn nàng thì tin l i ch ng: ườ
"Tr i sinh voi tr i sinh c . Lo gì!". Nh ng khi b c chân lên bãi cát ư ướ
hoang vu m t mù, ng i thi u ph đó cũng không ngăn n i c m giác ườ ế
t i thân, n c n g c vào vai ch ng:
-Chúng ta đành ch t m t đây thôi. Mai ôm con, b o v :ế
-Tr i luôn luôn con m t. C ph n ch n lên. Đ ng lo! H n m t ơ
tháng đ u, đ i s ng c a v ch ng đã t m n. N thì chui trong h c
đá đã đ c đan phên che s ng gió. N c u ng thì đã có n c su i.ượ ươ ướ ướ
Mu i không có thì đã có n c bi n. Nh ng còn vi c kéo dài s s ng? ướ ư
Hai v ch ng nhìn vào b g o đã v i: "N u chúng ta đ c m t ơ ế ượ
n m h t gi ng thì quy t không lo ng i gì c ". T nhiên, m t hôm có ế
m t đàn chim l n bay t ph ng Tây l i, đ u đen ngòm c m ti ươ
cát. R i cng bay đ n tr c m t hai v ch ng kêu váng c lên, th ế ướ
xu ng năm sáu h t. ít lâu sau t nh ng h t y m c ra m t lo i cây dây
lan xanh um c bãi. Dây bò đ n đâu, nh ng qu xanh non m n m n ế ơ
nhú ra đ n đ y. ít lâu sau n a, v ch ng ra xem thì qu nào qu y đãế
l n lên nh th i, da xanh m t, tròn to b ng đ u ng i. Mai tr y m t ư ượ ườ
qu , b ra th y ru t đ h ng, h t đen nhánh. V ch ng con cái cùng
n m th y v thanh thanh d u ng t. Càng ăn càng mát đ n ru t gan. Maiế ế
reo lên:
- ! Đây là th d a l , ch a t ng th y bao gi . Hãy g i nó là d a Tây, ư ư ư
th d a này đ c b y chim đ a t ph ng Tây l i, t đ t li n ra ư ượ ư ươ
cho chúng ta. Tr i nuôi s ng cng ta r i! T hôm đó hai v ch ng c
tr ng thêm cho th t nhi u d a. H trù tính ăn d a thay c m đ đ ư ư ơ
ph i dùng s g o đã g n ki t. M t hôm v ch ng Mai b t g p m t
chi c thuy n đánh đi l c ra đ o. Sau khi giúp h s a bu m lái đế
tr v đ t li n, Mai còn đ a bi u m t s d a đ h đ a v cho m i ư ế ư ư
ng i n m th . Mai b o h ch g o ra đ i l y d a. Ch cách m yườ ế ư
ngày, con thuy n th nh t đã đ n c m neo b n, ch ra cho hai v ế ế
ch ng khá nhi u g o. Hai bên y c: m t bên nh n l y s g o còn ướ
m t bên x p d a xu ng thuy n. T đó tr đi, b a ăn c a h đã khác ế ư
tr c. Ng i bên n i c m tr ng h i lên nghi ngút, v Mai ôm l y con,ướ ơ ơ
l m b m: "Tr i nuôi s ng chúng ta th c!" Cũng t m đó, v ch ng
tr ng thêm nhi u d a n a. K t qu thuy n buôn có, thuy n chài có, ư ế
lũ l t ra đ h i đ o đ a g o, áo qu n, l n, dao búa, l i có cượ ư
các th h t gi ng khác, đ đ i l y d a. Nh ng ng i trong thuy n ư ườ
nói v i Mai:
-Th t qu t x a ch a h lo i d a nào quý đ n th . vùng chúng ư ư ư ế ế
tôi ai cũng ao c đ c n m m t mi ng th "d a h u" này có ph iướ ượ ế ế ư
đ i bao nhiêu g o cũng không ti c. Ngày y ng i ta tranh nhau mua ế ườ
d a l y gi ng cho nên ch trong vài ba năm gi ng d a lan tràn kh pư ư
n i. Tên tu i v ch ng Mai An Tiêm đ c truy n đi xa r ng. Dân g iơ ượ
tôn là "B cái d a Tây". ư
* * *
L i nói chuy n Vua Hùng m t hôm la r y viên quan h u đã vì d t nát
đ th d ng h ng m t ngôi nhà. Vua bu t mi ng than th : "Ph i chi
Mai An Tiêm thì đâu đ n n i". Ngày hôm đó vua nh c mãi đ nế ế
chàng. Đã hai l n vua cho h i L c h u xem hi n gi Mai đang làm
đâu. L c h u đáp li u: "Ch c h n không còn n a!". Nh ng vua ư
không tin. Vua sai ngay m t tên khác c p cho l ng ăn và thuy n ươ
đ h n vào châu ái tìm Mai An Tiêm. M t tháng sau, h n ta mang v
cho vua m t thuy n đ y d a Tâyi: ư
-Đây là l v t c a ông Mai dâng b h . H n k cho vua bi t rõ ế
nh ng ngày t n kh tình tr ng hi n nay c a hai v ch ng Mai. R i
h n tâu ti p: ế
-Bây gi ôngMai đã có nhà c a ngoài y khá đ p, có đ n h n ế ơ
m i ng i h u h , có bãi d a, có ru ng lúar t nhi u l n gà...ườ ườ ư
Vua Hùng càng nghe càng s ng s t. Vua ch t l i b o m y viên quan ưỡ
h u c n ngày n đã t cáo Mai:
-H n b o là v t ti n thân c a h n, th t đúng ch không sai! Vua bèn
sai m t đoàn lính h u đi đón hai v ch ng v , cho Mai tr l i ch c cũ.
Vua l i ban cho hai ng i con gái h u đ an i chàng. Bây gi ch ườ
h i đ o, ng i ta còn g i là bãi An Tiêm. Nh ng ng i k ti p công ườ ườ ế ế
vi c c a hai v ch ng Mai trên đ o v n còn dòngi đông đúc. H
l p thành làng g i là làng Mai An. ngôi nhà cũ c a Mai thì h l p
đ n th hai v ch ng chàng. Nhân dân g i là "ông t d a Tây" (hay ư
d a h u)ư