intTypePromotion=1
ADSENSE

Suy giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận

Chia sẻ: ViNasa2711 ViNasa2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

15
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết xác định tỷ lệ suy giảm nhận thức, mô tả đặc điểm, và khảo sát các yếu tố liên quan của suy giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Suy giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận

Nghiên cứu Y học Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 23 * Số 1 * 2019<br /> <br /> <br /> SUY GIẢM NHẬN THỨC TRÊN BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2<br /> CÓ BIẾN CHỨNG THẬN<br /> Võ Thành Nam*, Trần Công Thắng**<br /> TÓM TẮT<br /> Mở đầu: Bệnh thận mạn do đái tháo đường không những là một bệnh lý nghiêm trọng, mà còn là yếu tố<br /> nguy cơ gây suy giảm nhận thức, do não và thận có nhiều đặc điểm chung về mặt giải phẫu, nơi dễ bị tổn thương<br /> do tình trạng rối loạn chuyển hóa đường huyết.<br /> Mục tiêu: Xác định tỷ lệ suy giảm nhận thức, mô tả đặc điểm, và khảo sát các yếu tố liên quan của suy giảm<br /> nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận.<br /> Đối tượng – Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả trên đối tượng đái tháo đường típ 2<br /> có biến chứng thận tại Bệnh viện An Bình.<br /> Kết quả: Trong 100 người có bệnh thận mạn do đái tháo đường típ 2 được nghiên cứu, có 61% bệnh nhân<br /> có suy giảm nhận thức qua bài đánh giá nhận thức. Trong đó, tỷ lệ sa sút trí tuệ chiếm tỉ lệ cao với 68,9% và suy<br /> giảm nhận thức nhẹ chiếm 31,1%. Loại chức năng nhận thức bị suy giảm là chức năng điều hành và thị giác<br /> không gian, sự trừu tượng, sự chú ý, ngôn ngữ, và nhớ lại có trì hoãn. Bệnh nhân có bệnh thân mạn do đái tháo<br /> đường đến giai đoạn điều trị insulin có nguy cơ suy giảm nhận thức với OR = 1,5.<br /> Kết luận: Ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận, gần hai phần ba dân số được phát hiện có<br /> suy giảm nhận thức.<br /> Từ khoá: đái tháo đường, suy giảm nhận thức, sa sút trí tuệ, suy giảm nhận thức nhẹ, đái tháo đường có<br /> biến chứng thận<br /> ABSTRACT<br /> COGNITIVE ASSESSMENT IN PATIENTS WITH DIABETIC NEPHROPATHY<br /> Vo Thanh Nam, Tran Cong Thang<br /> * Ho Chi Minh City Journal of Medicine * Supplement of Vol. 23 - No 1- 2019: 54 - 58<br /> Backgrounds: Diabetic nephropathy is not only a serious disease but also a risk factor of cognitive<br /> impairment, because of the commonality of anatomy between brain and kidney, where are vulnerable due<br /> to glucose metabolism disorders.<br /> Objective: Estimate the prevalence, describe features and investigate related factors of cognitive impairment<br /> in patients with diabetic nephropathy.<br /> Methods: Cross-sectional study on patients with diabetic nerphropathy at An Binh hospital.<br /> Results: In 100 patients with diabetic kidney disease, 61% have cognitive impairment. In the cognitive<br /> decline population, dementia prevalence was high with 68.9%, mild cognitive impairment prevalence was 31.1%.<br /> Cognitive domains effected were executive and visuospatial functions, abstraction, attention, language, and<br /> delayed recall. Patients with insulin treatment are associated with an increased risk of cognitive impairment.<br /> Conclusions: In patients with diabetic nerphropathy, approximately two-third of patients had impaired<br /> cognitive function.<br /> Keywords: diabetes, cognitive impairment, dementia, mild cognitive impairment, diabetic nephropathy<br /> <br /> *Khoa Nội Thần Kinh, Bệnh viện An Bình **Bộ môn Thần Kinh, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh<br /> Tác giả liên lạc: BS Võ Thành Nam ĐT: 0779148704 Email: vothanhnam268@gmail.com<br /> <br /> <br /> 54 Chuyên Đề Nội Khoa<br /> Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 23 * Số 1 * 2019 Nghiên cứu Y học<br /> <br /> ĐẶT VẤN ĐỀ Tiêu chuẩn chọn bệnh<br /> Suy giảm nhận thức (SGNT) được định Bệnh nhân (BN) được chẩn đoán biến chứng<br /> nghĩa là sự thoái hoá thần kinh mắc phải về khả thận do đái tháo đường típ 2 thoả tiêu chuẩn của<br /> năng nhận thức có thể làm ảnh hưởng tới hoạt Hiệp hội Đái Tháo Đường Hoa Kỳ (ADA)(1).<br /> động sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, gần đây Tiêu chuẩn loại trừ<br /> thuật ngữ suy giảm nhận thức nhẹ (SGNTN) Các BN có bệnh thận không phải do<br /> cũng được sử dụng rộng rãi hơn để mô tả sự suy nguyên nhân đái tháo đường típ 2; BN có tiền<br /> giảm chức năng nhận thức chưa đủ tiêu chuẩn căn tổn thương não như đột quỵ não, u não,<br /> chẩn đoán sa sút trí tuệ nhưng làm thay đổi viêm não, chấn thương đầu gây máu tụ, xuất<br /> nhận thức đủ để nhận ra hoặc đo lường được(9). huyết do chấn thương; BN đã được chẩn đoán<br /> Suy giảm nhận thức nhẹ tăng nguy cơ tiến triển và hoặc điều trị sa sút trí tuệ trước đó; BN<br /> thành sa sút trí tuệ khoảng 10% mỗi năm. Đái đang bị rối loạn sự thức tỉnh bị loại ra khỏi<br /> tháo đường (ĐTĐ) đã được chứng minh là một nghiên cứu.<br /> yếu tố nguy cơ độc lập của sa sút trí tuệ (SSTT)<br /> Cỡ mẫu<br /> và suy giảm nhận thức nhẹ (SGNTN)(2,3,5). Não<br /> Sử dụng công thức tính dùng để ước tính<br /> và thận được cho là có liên quan với nhau qua<br /> một tỷ lệ:<br /> nhiều cơ chế, và một trong các cơ chế có thể do<br /> p(1 − p)<br /> sự giống nhau về mặt huyết động học của =Z /<br /> giường mao mạch và giải phẫu bệnh học xuất d<br /> Trong đó: n là cỡ mẫu tối thiểu cần thiết; Z2(1-α/2): hệ số tin<br /> hiện ở các mạch máu nhỏ ở cả hai cơ quan(8).<br /> cậy với Z2(1-α/2 = 1,962 tương ứng với α = 0,05 (KTC 95%);<br /> Tình trạng tăng đường huyết gây rối loạn các vi d là khoảng khác biệt tối thiểu của các tỷ lệ ước lượng; p là<br /> mạch máu thông qua ảnh hưởng chức năng của tỷ lệ dự kiến trước trong quần thể theo hồi cứu y văn. Theo<br /> tế bào nội mạc, là hậu quả của sự viêm vi mạch nghiên cứu của tác giả Tống Mai Trang và cộng sự, tỷ lệ<br /> và các chất oxy hoá, làm giảm độ lọc cầu thận suy giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường là<br /> hay gây tiểu albumin niệu, tương tự ảnh hưởng 65,89%, chọn d = 0,1. Như vậy cỡ mẫu tối thiểu ước tính là<br /> lên các mạch máu não nhỏ ở não, có thể dẫn tới 100 bệnh nhân.<br /> suy giảm nhận thức(6). Tại Việt Nam, nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu<br /> của Vũ Anh Nhị và Tống Mai Trang cho thấy tỉ Bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có biến<br /> lệ suy giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo chứng thận thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu và không<br /> đường trong bệnh viện lên tới 65,8%(10). Và vẫn có tiêu chuẩn loại trừ sẽ được thu thập các chỉ số<br /> chưa có nghiên cứu nào về tỷ lệ và đặc điểm suy nhân trắc, sau đó được tiến hành đánh giá chức<br /> giảm nhận thức trên bệnh nhân đái tháo đường năng nhận thức bằng bài đánh giá MoCA, và<br /> típ 2 có biến chứng thận tại Việt Nam. Vì vậy, đánh giá hoạt động sống hàng ngày bằng thang<br /> chúng tôi tiến hành nghiên cứu nhằm xác định điểm IADL rút gọn.<br /> tỷ lệ, mô tả các đặc điểm, và khảo sát các yếu tố Đái tháo đường: BN đã có tiền sử bệnh được<br /> liên quan của suy giảm nhận thức trên dân số chẩn đoán đái tháo đường hoặc đang dùng<br /> đái tháo đường típ 2 có biến chứng thận. thuốc hạ đường huyết (uống hoặc chích).<br /> ĐỐITƯỢNG- PHƯƠNG PHÁPNGHIÊNCỨU: Biến chứng thận do đái tháo đường được<br /> Đây là một nghiên cứu cắt ngang mô tả, chẩn đoán lâm sàng dựa trên sự xuất hiện của vi<br /> chúng tôi liên tục thu nhận các bệnh nhân đái đạm niệu, hoặc đạm niệu đại thể và hoặc giảm<br /> tháo đường típ 2 thỏa tiêu chuẩn chọn bệnh và độ lọc cầu thận và không có các triệu chứng cơ<br /> không có tiêu chuẩn loại trừ nhập khoa Nội Tiết năng và thực thể của các nguyên nhân gây tổn<br /> Bệnh viện An Bình từ tháng 01 năm 2018 tới thương thận khác(1).<br /> tháng 5 năm 2018. Biến chứng mạch máu khác ngoài thận: chia<br /> <br /> <br /> Chuyên Đề Nội Khoa 55<br /> Nghiên cứu Y học Y Học TP. Hồ Chí Minh * Phụ Bản Tập 23 * Số 1 * 2019<br /> <br /> ra làm bệnh lý mạch máu lớn: tim mạch, xơ vữa KẾT QUẢ<br /> động mạch; và mạch máu nhỏ: võng mạc, thần Trong thời gian nghiên cứu, chúng tôi thu<br /> kinh ngoại biên. nhận được 100 bệnh nhân có bệnh thận do đái<br /> MoCA: biến số định lượng không liên tục, có tháo đường thỏa tiêu chuẩn nhận bệnh và không<br /> giá trị từ 0 tới 30. Khi điểm số ≥ 26 được xem là có các tiêu chuẩn loại trừ, chúng tôi ghi nhận: số<br /> bình thường. Điểm số < 26 được xem là suy giảm lượng bệnh nhân nữ chiếm hơn hai phần ba dân<br /> nhận thức. số nghiên cứu (69%), có 20% là người Việt gốc<br /> IADL rút gọn: biến số định lượng không Hoa, 80% là người Kinh. Tuổi trung bình là 65<br /> liên tục, có giá trị từ 0 tới 4, tính theo thang tuổi, tập trung chủ yếu từ 59 tới 66 tuổi. Đa số<br /> điểm hoạt động sống hàng ngày có dụng cụ bệnh nhân nằm trong ngưỡng béo phì với 79%,<br /> vói 4 câu hỏi về quản lý tiền bạc, tự uống thừa cân 18%. Các đặc điểm khác của dân số<br /> thuốc theo toa, tự sử dụng các phương tiện đi nghiên cứu gồm: 81% sống ở thành thị, 57% có<br /> lại, và sử dụng điện thoại. Điểm IADL = 4 học vấn cấp 1 trở xuống, 89% có tăng huyết áp,<br /> được xem là bình thường. 39% có rối loạn mỡ máu, 29% có hút thuốc lá, và<br /> Suy giảm nhận thức nhẹ: tình trạng suy giảm 19% có uống bia rượu. Về đặc điểm của bệnh<br /> nhận thức nhận thấy được nhưng chưa ảnh thận do đái tháo đường, thời gian mắc bệnh<br /> hưởng đến hoạt động sống hàng ngày của bệnh ĐTĐ trung bình là 5 năm, dùng insulin chích<br /> nhân. Được chẩn đoán suy giảm nhận thức nhẹ chiếm 51%, thời gian mắc bệnh thận do ĐTĐ<br /> khi điểm số MoCA < 26 và IADL rút gọn = 4. trung bình 1,36 năm, đường huyết đói trung<br /> Sa sút trí tuệ: tình trạng suy giảm nhận thức bình là 184 mg/dL, HbA1c trung bình là 9,8%,<br /> đủ nặng làm ảnh hưởng đến hoạt động sống biến chứng mạch máu khác ngoài thận chiếm<br /> hàng ngày của bệnh nhân. Được chẩn đoán sa 55%, và tỷ lệ BN đã có giảm độ lọc cầu thận (độ<br /> sút trí tuệ khi điểm số MoCA < 26 và IADL < 4. lọc cầu thận ước tính
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2