BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH
LÊ THỊ THÚY HẰNG
TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ NHÂN DÂN TỆ VÀ ĐÔ LA MỸ
ĐẾN CÁC YẾU TỐ KINH TẾ VĨ MÔ VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 62.34.02.01
Người hướng dẫn khoa học
: PGS. TS. Lê Phan Thị Diệu Thảo
TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
Trong nghiên cứu này, đầu tiên luận án phân tích chính sách điều hành tỷ giá
tác động đến nền kinh tế Việt Nam trong những năm vừa qua. Trên cơ sở phân tích
tình hình thực tế, luận án đã tiến hành kiểm định tác động của tỷ giá USD/VND đến
các yếu tố kinh tế vĩ mô. Sử dụng mô hình hồi quy VAR, kết quả ghi nhận tỷ giá thực
USD/VND tác động đáng kể đến các yếu tố tiền tệ như chỉ số giá cả tiêu dùng CPI
(45%) và cung tiền M2 (16%). Tỷ giá danh nghĩa USD/VND lại có tác động đáng kể
đến tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thông qua tăng trưởng GDP (19%).
Phần tiếp theo, luận án phân tích quá trình quốc tế hóa CNY của Trung Quốc.
Mức độ ảnh hưởng của CNY đối với các đồng tiền khác và các nền kinh tế khác ngày
càng gia tăng. Từ đó, luận án tiến hành kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa tỷ giá
USD/VND và tỷ giá USD/CNY bằng mô hình VECM. Kết quả cho thấy có tác động
một chiều của tỷ giá USD/CNY đến tỷ giá USD/VND. Thêm vào đó, lãi suất huy
động VND không những chịu tác động của tỷ giá USD/VND (23%) mà cũng chịu tác
động lớn từ sự biến động của tỷ giá USD/CNY (15%). Lãi suất huy động CNY lại
không chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tiền tệ của Việt Nam.
Cuối cùng, dựa trên kết quả thu được tỷ giá USD/VND có tác động đến các
yếu tố kinh tế vĩ mô cũng như tác động của tỷ giá USD/CNY đến tỷ giá USD/VND.
Đồng thời, phân tích mối quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc cho thấy
Trung Quốc là đối tác thương mại và đầu tư lớn của Việt Nam. Luận án tiến hành
kiểm định tác động của tỷ giá USD/CNY đến các yếu tố kinh tế vĩ mô của Việt Nam
bằng mô hình SVAR. Kết quả biến động tỷ giá USD/CNY ảnh hưởng đến các biến
số kinh tế vĩ mô của Việt Nam thông qua giá trị tăng trưởng GDP (10%) và chỉ số giá
cả CPI (3%), lãi suất huy động VND (4%) được ghi nhận và kéo dài.
Từ khóa: Tỷ giá USD/CNY, các yếu tố kinh tế vĩ mô Việt Nam, SVAR.
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là: Lê Thị Thúy Hằng. Sinh ngày: 19 tháng 11 năm 1983. Hiện
công tác tại: Trường Đại học Tài chính – Marketing. Học viên nghiên cứu sinh
khóa 19 của Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh. Mã số NCS:
010119140007.
Cam đoan luận án “Tác động của tỷ giá Nhân dân tệ và Đô la Mỹ đến
các yếu tố kinh tế vĩ mô Việt Nam”; Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính Ngân
hàng; Mã số: 62.34.02.01; Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS. Lê Phan Thị
Diệu Thảo. Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả
nghiên cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chưa
được công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu; các số liệu, các nguồn trích
dẫn trong luận án được chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch.
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 04 năm 2018
Người viết
Lê Thị Thúy Hằng
LỜI CẢM ƠN
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với Quý Thầy
Cô của Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, đặc biệt là Quý Thầy Cô Khoa
Tài chính của Trường đã tạo điều kiện cho em hoàn thiện kiến thức của mình
trong quá trình sinh hoạt chuyên môn ở Khoa. Và em cũng xin gửi lời cảm ơn
sâu sắc đến Cô PGS. TS Lê Phan Thị Diệu Thảo đã luôn nhiệt tình hướng dẫn
và giúp đỡ em rất nhiều để có thể hoàn thành luận án.
Em xin trân trọng cảm ơn Quý Thầy Cô!
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT................................................................................. 1
DANH MỤC BẢNG BIỂU .................................................................................... 3
DANH MỤC HÌNH VẼ ......................................................................................... 6
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU......................................................... 8
1.1. LÝ DO NGHIÊN CỨU ................................................................................. 8
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ........................................................................ 11
1.3. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................ 13
1.4. Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU ................................................................. 14
1.5. CẤU TRÚC NGHIÊN CỨU ....................................................................... 17
CHƯƠNG 2: CÁC LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 19
2.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM ................................................................................ 19
2.1.1. Khái niệm tỷ giá ................................................................................... 19
2.1.1.1. Tỷ giá danh nghĩa song phương ..................................................... 19
2.1.1.2. Tỷ giá thực song phương ................................................................ 20
2.1.2. Yếu tố kinh tế vĩ mô ............................................................................. 21
2.1.2.1. Tăng trưởng kinh tế ........................................................................ 21
2.1.2.2. Lạm phát ........................................................................................ 22
2.1.2.3. Các yếu tố kinh tế vĩ mô khác ......................................................... 22
2.2. CÁC LÝ THUYẾT ..................................................................................... 24
2.2.1. Cơ chế truyền dẫn của tỷ giá ................................................................. 24
2.2.2. Lý thuyết về tỷ giá ................................................................................ 27
2.2.2.1. Lý thuyết về mối quan hệ giữa tỷ giá và giá cả ............................... 27
2.2.2.2. Lý thuyết về mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất ............................. 29
2.2.3.3. Mô hình Mundell-Fleming .............................................................. 31
2.2.3.4. Lý thuyết bộ ba bất khả thi ............................................................. 37