CHÖÔ NG 2
CAÁU TRUÙC VÓ MOÂ VAØ NHÖÕNG MUÏC TIEÂU CÔ
BAÛN
CUÛA NEÀN KINH TEÁ QUOÁC DAÂN
I. CAÁU TRUÙC VÓ MOÂ CUÛA NEÀN KINH TEÁ QUOÁC
DAÂN
1. Tieáp caän theo yeáu toá caáu thaønh hoaït ñoäng kinh teá
1
Tieàn teä
Chi tieâu
vaø thueá
Caùc löïc
löôïng
khaùc
Lao ñoäng
Voán
Caùc yeáu toá
ñaàu vaøo
Toång
caàu
Toång
cung
Saûn löôïng
GNP thöïc
Coâng aên
vieäc laøm
vaø thaát
nghieäp
Giaù caû vaø
laïm phaùt
Taøi
nguyeân
Caùc yeáu toá
ñaàu ra
2. Tieáp caän theo caùc loaïi chuû theå hoaït ñoäng kinh teá
2.1. Khaùi nieäm
Chuû theå hoaït ñoäng kinh teá chính laø ngöôøi
mua vaø baùn treân thò tröôøng.
2
2.2. Caùc chuû theå kinh teá thò tröôøng
Ñeå phaân tích moät caùch cuï theå hôn vai troø
cuûa caùc theå cheá cuûa heä thoáng kinh teá hoãn
hôïp, caùc nhaø kinh teá ñaõ chia taát caû caùc taùc
nhaân trong neàn kinh teá thaønh 4 nhoùm, nhaèm giaûi
thích haønh vi vaø phöông thöùc thöïc hieän caùc chöùc naêng chuû
yeáu cuûa töøng nhoùm, ñoù laø:
- Ngöôøi tieâu duøng: Laø taát caû caùc caù nhaân vaø
hoä gia ñình, hoï mua haøng hoaù vaø dòch vuï ñeå
thoaû maõn nhöõng nhu caàu thöïc phaåm, quaàn aùo,
dòch vuï ñi laïi,…
- Caùc doanh nghieäp
- Ngöôøi nöôùc ngoaøi
- Chính phuû
2.3. Cô hoäi can thieäp cuûa Nhaø nöôùc vaøo neàn KTQD qua
chi tieâu cuûa Chính phuû
a. Baèng tieâu duøng cuûa Chính phuû, Nhaø nöôùc coù theå
höôùng daãn toaøn xaõ hoäi theo höôùng toái öu.
b. Baèng tieâu duøng cuûa Chính phuû Nhaø nöôùc coù theå
ñieàu tieát saûn xuaát xaõ hoäi
Chính phuû laø moät chuû theå kinh teá quan troïng,
laø ngöôøi tieâu thuï haøng hoùa vaø dòch vuï lôùn cuûa
quoác gia. ÔÛ haàu heát caùc nöôùc, tyû leä chi tieâu
3
cuûa Chính phuû so vôùi toång saûn löôïng coù khuynh
höôùng taêng theo thôøi gian.
3. Tieáp caän theo moät soá giaùc ñoä khaùc
Theo caùc giaùc ñoä khaùc, caáu truùc vó moâ cuûa
neàn KTQD goàm caùc khaâu, caùc ngaønh, caùc boä
phaän nhö sau:
a. Theo caùc khaâu cuûa quaù trình taùi saûn xuaát
môû roäng
Saûn xuaát - Löu thoâng - Tieâu duøng
b. Theo caùc ngaønh caáu thaønh neàn KTQD,
goàm:
Coâng nghieäp, noâng nghieäp, xaây döïng, giao
thoâng vaän taûi,…
c. Theo nguoàn löïc taïo neân cuûa caûi vaät chaát,
coù: taøi nguyeân, döï tröõ quoác gia, keát caáu haï
taàng, doanh nghieäp,…
II. NHÖÕNG MUÏC TIEÂU VÓ MOÂ CUÛA NEÀN KINH TEÁ
QUOÁC DAÂN
1. Coù söï taêng tröôûng beàn vöõng
Taêng tröôûng beàn vöõng laø söï taêng tröôûng oån ñònh,
lieân tuïc.
Cô sôû cuûa söï taêng tröôûng oån ñònh laø cô sôû
vaät chaát kyõ thuaät cuûa neàn kinh teá, laø caùc
thaønh töïu tieán boä chung khaùc cuûa toaøn xaõ hoäi,
4
taïo neân moät xaõ hoäi, ñöôïc goïi laø xaõ hoäi phaùt
trieån.
Söï taêng tröôûng kinh teá ñöôïc ño baèng caùc chæ
tieâu sau ñaây:
Toång saûn phaåm quoác daân (GNP - Gross
National Product)
Toång saûn phaåm quoác noäi (GDP - Gross
Domestic Product)
Saûn phaåm quoác daân roøng (NNP - Net National
Product)
Saûn phaåm quoác noäi roøng ( NDP - Net Domestic
Product)
Thu nhaäp quoác daân ( Y - National Income)
Thu nhaäp khaû duïng (YD - Dispossible Income)
Chuùng ñöôïc chia thaønh hai nhoùm:
Nhoùm 1: Theo laõnh thoå laø GDP - NDP.
Nhoùm 2: Theo quyeàn sôû höõu laø GNP - NNP - Y -
YD.
1.1. Toång saûn phaåm quoác daân (GNP)
1.1.1. Khaùi nieäm
"GNP laø chæ tieâu phaûn aùnh giaù trò baèng tieàn cuûa
toaøn boä saûn phaåm cuoái cuøng do coâng daân moät nöôùc SX
ra trong khoaûng thôøi gian nhaát ñònh, thöôøng laø 1 naêm".
Saûn phaåm trung gian laø nhöõng loaïi saûn phaåm
ñöôïc duøng laøm ñaàu vaøo cho saûn phaåm khaùc vaø
chæ söû duïng moät laàn trong quaù trình saûn xuaát.
5