Phân khúc thị trường
Phân khúc thị trường là một hoạt động xác định những đặc điểm chung
của một nhóm đối tượng khách hàng trong thị trường tổng thể. Những
đặc điểm này có thể được nhận biết theo thu nhập, tuổi tác, mối quan
tâm cá nhân, văn hóa chủng tộc, các nhu cầu đặc biệt, v.v.
Mục đích của việc phân khúc là chia thị trường tổng thể thành những thị
trường nhỏ hơn với những khách hàng có chung nhu cầu. Việc nhận biết
các phân khúc thị trường này giúp công ty: (1) tạo ra sản phẩm và dịch
vụ đáp ứng nhu cầu của các khách hàng cụ thể và (2) tập trung các
nguồn lực marketing một cách hiệu quả hơn. Bạn có thể xem ví dụ sau:
Bạn vừa mới nhận được thư mời tham dự hội thảo của một hãng tư vấn
và dịch vụ về kế hoạch hưu trí. Bạn là một trong rất nhiều người nhận
được thư mời đó. Phân tích cơ sở dữ liệu cho thấy bạn có một hoặc
nhiều đặc điểm sau đây:
+ Bạn có tài sản (được thể hiện qua danh sách thuế bất động sản của nơi
bạn đang sống).
+ Bạn thuộc nhóm người đang nằm trong độ tuổi sắp về hưu.
+ Bạn sống tại hoặc sống gần với địa phương nơi mà cuộc hội thảo sẽ
được tổ chức.
Những đặc điểm này đã đặt bạn vào một phân khúc thị trường mà những
người lập kế hoạch hưu trí quan tâm. Những người này tin rằng lá thư
của họ gửi trực tiếp cho bạn với lời tựa: "Hãy để chuyên gia của chúng
tôi giúp quý vị hoạch định tương lai của mình" có khả năng thu hút sự
hưởng ứng của những người như bạn. Rõ ràng họ muốn tập trung các
nguồn lực marketing vào một nhóm người có khả năng quan tâm đến
dịch vụ mà họ cung cấp, cũng như người đủ khả năng tài chính để thực
hiện dịch vụ.
Phân khúc trên nhiều yếu tố
Dĩ nhiên, cách xếp loại một chiều như "người chơi gôn" hay "người mới
mua nhà" không thể cung cấp đủ thông tin cho nhà marketing để họ có
thể hiểu được con người và nhu cầu của những đối tượng này. Chẳng
hạn, người chơi gôn có thể là nam giới hoặc phụ nữ, ở tuổi 20 với thu
nhập hàng năm là 800 đô la hay tuổi 50 với thu nhập hàng năm là
180.000 đô la,... Do đó, nhà marketing cần phải phân loại người chơi
gôn theo các đặc điểm khác để tìm ra phân khúc nhỏ hơn, từ đó tạo ra
một sản phẩm hay dịch vụ thực tế hơn.
Lấy ví dụ một công ty sản xuất trang phục thể thao. Công ty này đã phân
khúc đối tượng người chơi gôn theo ba yếu tố: thu nhập hàng năm, giới
tính và tuổi tác. Với tính chất hoạt động của mình, công ty đã tập trung
chủ yếu vào hai phân khúc: nam giới ở độ tuổi 50-70 và có thu nhập
hàng năm trên 50.000 đô la .
Theo nghiên cứu ban đầu của công ty, những khách hàng thuộc hai phân
khúc này là những người chi tiêu nhiều nhất cho trang phục chơi gôn.
Điều này đã thôi thúc các chuyên gia marketing nghiên cứu nhiều hơn
về hai phân khúc thị trường cụ thể này. Ví dụ: công ty trang phục thể
thao có thể dùng các nhóm trọng điểm để xác định các mặt hàng quần áo
cụ thể nào sẽ thu hút người chơi gôn nam giới ở các nhóm tuổi và nhóm
thu nhập. Nói chung cần phải tìm hiểu nhiều về các phân khúc thị trường
khác nhau theo sức mua, thị hiếu về sản phẩm hay dịch vụ và sự hấp dẫn
của sản phẩm hay dịch vụ đó như những mục tiêu nhắm đến của thị
trường tiềm năng.
Phân khúc hiệu quả và có liên quan
Không phải mọi phân khúc có thể xác định đều có liên quan đến việc tập
trung nguồn lực của bạn. Ví dụ, với một công ty sản xuất bóng đèn
huỳnh quang, việc phân khúc thị trường tổng thể theo giới tính, thu
nhập, học vấn, quan hệ xã hội hay hầu hết các đặc điểm khác không có ý
nghĩa quan trọng, vì không đặc điểm nào trong số này liên quan đến việc
mua và sử dụng bóng đèn. Công dụng thương mại có thể là phương pháp
liên quan nhất đối với việc phân khúc thị trường này.
Ngoài sự liên quan, còn có tính hiệu quả. Philip Kotler đề xuất rằng một
phân khúc thị trường hiệu quả và hữu ích cho tổ chức phải có một số đặc
điểm sau đây:
+ Có thể đánh giá được. Quy mô, các đặc điểm chính, sức mua và thị
hiếu của phân khúc thị trường này.