TUẦN 17- TIẾT 34 THOÁI HOÁ GIỐNG DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO
GIAO PHỐI GẦN
I. Mục tiêu:
Hs có khả năng:
- Biết được phương pháp tạo dòng thuần ở cây giao phấn
- Giải thích được sự thoái hoá của tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn
và giao phối gần ở động vật
- Nêu được vai trò của tự thụ phấn và giao phối gần trong chọn giống
- Rèn luyện kĩ năng tự nghiên cứu với SGK trao đổi theo nhóm và quan
sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ
II. Phương tiện dạy học:
- Tranh phóng to hình 34.1 – 4 SGK
III. Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ
2. Bài giảng:
Gv- Hs
Mở bài:
Gv yêu cầu hs đọc SGK, thảo luận theo
nhóm, trả lời câu hỏi trong SGK:
Bảng
I. Sự thoái hoá do tự thụ phấn bắt buộc ở cây
giao phấn
1. Thoái hóa do tự thụ phấn bắt buộc ở cây
? Mục đích của việc cho cây giao phấn
tự thụ phấn là gì.
? Việc tạo dòng thuần ở cây giao phấn
được tiến hành ntn.
Gv gợi ý cho Hs: Cần nắm được
- Cách cho cây giao phấn tự thụ phấn
- Phương pháp tạo dòng thuần ở cây
giao phấn.
giao phấn
Kết luận:
- Việc cho cây giao phấn tự thụ phấn là để tạo
dòng thuần
- Việc tạo dòng thuần ở cây giao phấn được tiến
hành như sau:
a. Tự thụ phấn bắt buộc: Dùng túi cách li lấy
phấn cây nào thì rắc lên cây ấy. Lấy hạt của
từng cây gieo riêng thành
từng hàng, chọn những cây có đặc điểm mong
muốn cho tự thụ phấn.
Chuyển tiếp:
Gv gợi ý Hs: Cần nắm vững các đặc
Làm như vậy qua nhiều thế hệ sẽ tạo được
dòng thuần
b. Nuôi cấy hạt phấn của cây đơn bội, rồi nhân
đôi số lượng NST để tạo cây lưỡng bội.
2. Hiện tượng thoái hoá do tự thụ phấn ở cây
giao phấn
KL: Hiện tượng thoái hoá (ở ngô) do tự thụ
phấn ở cây giao phấn biểu hiện như sau: Các cá
thể có sức sống kém dần, biểu hiện ở các dấu
điểm của các cây bị thoái hoá.
Chuyển tiếp:
Gv yêu cầu Hs quan sát tranh phóng to
hinh 34.2 SGK và nghiên cứu SGK để
trả lời câu hỏi:
? Giao phối gần là gì.
? Hậu quả của giao phối gần.
hiệu như phát triển chậm , chiều cao và năng
suất cây giảm dần. Ở nhiều dòng còn có biểu
hiện bạch tạng,thân lùn, bắp dị dạng và ít hạt
II. Thoái hóa do giao phối gần ở động vật.
Hs thảo luận theo những câu hỏi sau:
* Giao phối gần là hiện tượng những con vật
sinh ra từ một cặp bố mẹ giao phối với nhau
hoặc giao phối giữa bố mẹ và con cái của chúng
* Giao phối gần thường gây ra hiện tượng thoái
hóa : sinh trưởng và phát triển yếu; sức đẻ
giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh...
Chuyển tiếp:
Gv yêu cầu hs trả lời 2 câu hỏi trong
SGK
? Thể đồng hợp và thể dị hợp biến đổi
ntn qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc
giao phối gần
? Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn
III. Nguyên phân của sự thoái hoá.
Kết luận:
Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối gần
thì thể dị hợp tử giảm dần, thể đồng hợp tử tăng
dần
Tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở
động vật lại gây ra hiện tượng thoái hoá là vì:
và giao phối ở động vật lại gây ra hiện
tượng thoái hoá.
Hs quan sát hình 34.3 SGK tìm hiểu
mục III SGK thảo luận nhóm để trả lời
câu hỏi
Gv giải thích rõ cho Hs : Một số loài
thực vật tự thụ phấn cao độ hoặc
thường xuyên giao phối gần không bị
thoái hoá khi tự thụ phấn hay giao phối
gần. Vì chúng đang có những cặp gen
đồng hợp không gây hại cho chúng.
Chuyển tiếp:
Gv nêu câu hỏi:
? Tại sao người sử dụng tự thụ phấn bắt
buộc và giao phối gần trong chọn
giống.
trong quá trình đó thể đồng hợp tử ngày càng
tăng, tạo điều kiện cho các gen lặn gây hại biểu
hiện ra kiểu hình.
IV. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt
buộc và giao phối gần trong chọn giống.
KL: Người ta sử dụng tự thụ phấn bắt buộc và
giao phối gần trong chọn giống là để củng cố
và giữ gìn tính ổn định của một tính trạng mong
muốn, tạo dòng thuần lợi cho sự đánh giá kiểu
gen từng dòng, phát hiện các gen xấu để loại ra
khỏi quần thể.
BTVN: Trả lời tất cả các câu hỏi trong SGK