intTypePromotion=1
ADSENSE

Tâm lý học du lịch - Chương 4

Chia sẻ: Nguyễn Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

268
lượt xem
104
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tài liệu tham khảo giáo trình Tâm lý học du lịch dành cho học viên chuyên ngành du lịch - Chương 4 Những vấn đề chung về giao tiếp

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tâm lý học du lịch - Chương 4

  1. Tuy nhiên s thích c a con ngư i l i tuỳ thu c vào “M t ” du l ch trong t ng kỳ. Hi n nay xu hư ng du l ch c a khách phương Tây, M là ñ n ðông Nam Á.Vành ñai Thái Bình dương, ñ n vùng ñ t còn trinh nguyên. CÂU H I TH O LU N 1. Hi n nay xu hư ng và s thích c a khách du l ch như th nào ? 2. Làm th nào ñ tho mãn t i ña nhu c u cơ b n trong du l ch c a du khách. CÂU H I ÔN T P 1. Trình bày các phong t c t p quán m t s vùng. 2. Phân lo i khách du l ch theo gi i tính. Xây d ng cách th c ph c v v i t ng lo i khách. 3. Phân lo i khách du l ch theo l a tu i. Xây d ng cách th c ph c v v i t ng lo i khách. 4. Phân lo i du khách theo châu l c. 5. Phân lo i du khách theo Qu c Gia, Dân t c. 6. Phân lo i du khách theo ngh nghi p. 7. Phân lo i du khách theo tín ngư ng tôn giáo 8. Phân tích các y u t nh hư ng ñ n tâm tr ng c a khách du l ch 9. Trình bày s thích c a khách du l ch. CHƯƠNG IV 29 http://www.ebook.edu.vn
  2. NH NG V N ð CHUNG V GIAO TI P I. KHÁI NI M CHUNG 1.Giao ti p là gì? Giao ti p là hình th c ñ c trưng cho m i quan h con ngư i v i con ngư i mà qua ñó n y sinh s ti p xúc tâm lý và ñư c bi u hi n, các quá trình thông tin, hi u bi t rung c m, nh hư ng tác ñ ng qua l i l n nhau. - Giao ti p là m t hi n tư ng ñ c thù c a con ngư i, nghĩa là ch riêng con ngư i m i có giao ti p th c s khi s d ng phương ti n ngôn ng ( Nói, vi t, hình nh ngh thu t . . . ) và ñư c th c hi n ch trong xã h i lo i ngư i. - Giao ti p ñư c th hi n s trao ñ i thông tin, s hi u bi t l n nhau, s rung c m và nh hư ng l n nhau. 2. Ch c năng c a giao ti p - Ch c năng thông tin hai chi u gi a hai ngư i hay hai nhóm ngư i. - Ch c năng t ch c, ñi u khi n ph i h p hành ñ ng c a m t nhóm ngư i trong ho t ñ ng cùng nhau. - Ch c năng giáo d c và phát tri n nhân cách. 3. Vai trò c a giao ti p trong ñ i s ng cá nhân và xã h i - Giao ti p là ñi u ki n t n t i c a xã h i loài ngư i. Không có giao ti p không có t n t i xã h i. Giao ti p là cơ ch bên trong c a s t n t i và phát tri n c a xã h i, nó ñ c trưng cho tâm lý ngư i. - Thông qua giao ti p cá nhân gia nh p các m i quan h xã h i v i các cá nhân khác trong các nhóm xã h i và quan h v i toàn xã h i. - Qua giao ti p con ngư i ti p thu n n văn hoá và bi n thành cái riêng c a mình, ñ ng th i cá nhân ñóng góp vào s phát tri n n n văn hoá xã h i. - Qua giao ti p con ngư i n m b t ñư c các chu n m c ñ o ñ c c a xã h i, các giá tr xã h i c a ngư i khác, c a b n thân trên cơ s ñó t ñi u ch nh, ñi u khi n b n thân theo các chu n m c xã h i.. Qua ñó ta th y giao ti p có vai trò r t quan tr ng trong ñ i s ng c a cá nhân, c a xã h i. Trong ho t ñ ng không th không có s giao ti p gi a ngư i v i ngư i, vì giao ti p là ñi u ki n, phương ti n ñ xây d ng m i quan h gi a ngư i v i ngư i . Trong quá trình giao ti p có s trao ñ i thông tin giúp con ngư i hi u bi t l n nhau, nhưng s hi u bi t l n nhau c a con ngư i ch u nh hư ng c a n tư ng tri giác ban ñ u, c a ñ nh hình xã h i và ch u nh hư ng c a hi u ng ánh hào quang. 4.Các hình th c giao ti p - Căn c vào phương ti n giao ti p ta có: Giao ti p b ng v t ch t; giao ti p b ng ngôn ng ; giao ti p b ng tín hi u phi ngôn ng . - Căn c vào tính ch t và qui cách giao ti p ta có: Giao ti p chính th c và giao ti p không chính th c. - Căn c vào s lư ng và thành ph n tham gia vào quá trình giao ti p ta có : Giao ti p gi a cá nhân v i cá nhân ( Giao ti p nhân cách ). Giao ti p gi a cá nhân v i nhóm. Giao ti p gi a nhóm v i nhóm. - Căn c vào kho ng cách giao ti p ta có: Giao ti p tr c ti p và giao ti p gián ti p. Tuỳ theo m c ñích, n i dung và ñ i tư ng giao ti p mà ta có th s d ng lo i giao ti p nào cho phù h p nh m ñem l i hi u qu cao nh t 30 http://www.ebook.edu.vn
  3. 5 .Các k năng giao ti p 5.1.Khái ni m K năng giao ti p là kh năng nh n bi t nhanh chóng nh ng bi u hi n bên ngoài và ñoán bi t di n bi n tâm lý bên trong c a con ngư i ( v i tư cách là ñ i tư ng giao ti p ) trong quá trình giao ti p. ð ng th i bi t s d ng phương ti n ngôn ng , bi t cách ñ nh hư ng ñ ñi u ch nh và ñi u khi n quá trình giao ti p ñ t hi u qu . 5.2.Các nhóm k năng giao ti p 5.2.1.Nhóm các k năng ñ nh hư ng: nhóm các k năng này ñư c bi u hi n kh năng d a vào tri giác ban ñ u v các bi u hi n bên ngoài trong th i gian và không gian giao ti p ñ ñoán bi t m t cách tương ñ i chính xác các di n bi n tâm lý ñang di n ra trong ñ i tư ng, trên cơ s ñó ñ nh hư ng m t cách h p lý cho m i quan h ti p theo. Nhóm k năng ñ nh hư ng bao g m: - K năng tri giác:Căn c vào bi u hi n bên ngoài mà phán ñoán tâm lý. Ngư i có k năng tri giác t t có th d dàng phát hi n di n bi n tâm lý c a ñ i tư ng giao ti p. - K năng chuy n t tri giác vào nh n bi t b n ch t bên trong các ñ c ñi m nhu c u, ñ ng cơ, s thích cá tính c a ñ i tư ng giao ti p. *Rèn luy n các k năng ñ nh hư ng: +Hi u rõ “ ti ng nói” c a ngôn ng cơ th +Rèn luy n kh năng quan sát, tích lu kinh nghi m trong quá trình s ng +Quan sát th c nghi m b ng các tranh nh, băng hình. +Tham kh o kinh nghi m dân gian tư ng m o 5.2.2Các nhóm k năng ñ nh v : là nhóm k năng có kh năng xác ñ nh ñúng v trí giao ti p ñ t ñó t o ñi u ki n cho ñ i tư ng ch ñ ng. Th c ch t ñây là k năng bi t cách thu th p và phân tích, x lý thông tin. *Rèn luy n k năng ñ nh v : + Rèn tính ch ñ ng và ñi u ti t các ñ c ñi m tâm lý c a b n thân + ðánh giá ñúng v trí thông tin c a mình và c a ñ i tư ng giao ti p. 5.2.3 Nhóm k năng ñi u khi n quá trình giao ti p: Bi u hi n kh năng lôi cu n, thu hút ñ i tư ng, bi t duy trì h ng thú, s t p trung chú ý c a ñ i tư ng. Nhóm k năng ñi u khi n g m: - K năng làm ch tr ng thái tình c m khi ti p xúc và kh năng t kìm ch . - K năng làm ch các phương ti n giao ti p: ngôn ng và phi ngôn ng . * Rèn luy n k năng ñi u khi n quá trình giao ti p + Hi u rõ ñ i tư ng giao ti p: s thích thói quen, thú vui…c a ñ i tư ng giao ti p + Nâng cao trình ñ văn hoá, trình ñ ngh nghi p và b i dư ng nhân cách c a b n thân. + Luôn chân thành c i m , t tin. Khôi hài, dí d m và c m thông. + Luôn t ch , bao dung và ñ lư ng 6 . Phong cách giao ti p 6.1.Khái ni m Phong cách giao ti p là h th ng các phương th c ng x n ñ nh c a cá nhân trong quá trình giao ti p. Nó bao g m m t h th ng hành vi, c ch , l i nói…ñư c s d ng trong quá trình giao ti p. Phong cách giao ti p c a cá nhân ch u s chi ph i c a cái chung ( Loài ngư i ), cái ñ c thù ( c ng ñ ng ) và cái cá bi t. T ñ c ñi m trên, c u trúc c a phong cách 31 http://www.ebook.edu.vn
  4. giao ti p ñư c t o b i tính chu n m c và tính linh ho t. M c ñ c a hành vi văn minh trong giao ti p c a cá nhân ñư c ñánh giá thông qua c u trúc này. Tính chu n m c bi u hi n qui ư c ( dư i d ng truy n th ng ñ o ñ c, l giáo, phong t c t p quán) và nh ng qui ñ nh khác. ðây là nh ng tác phong hành vi r t n ñ nh, b n ch t do tính ch t c a h th ng th n kinh qui ñ nh và do nh ng ph n x có ñi u ki n ñã ñư c c ng c khá v ng b n tr thành thói quen c a cá nhân trong ng x hàng ngày qui ñ nh. Tính linh ho t bi u hi n trình ñ văn hoá, h c v n kinh nghi m, tr ng thái tâm lý, ñ tu i, gi i tính và ñ c ñi m ngh nghi p c a m i cá nhân. ðây là nh ng hành vi, c ch r t linh ho t, cơ ñ ng xu t hi n b t thư ng ñ giúp cho con ngư i mau thích ng v i bi n ñ ng c a hoàn c nh. Nó là nh ng kinh nghi m ng x c a t ng cá nhân do ñ nh y c m c a b óc, c a trí tu m i ngư i, t o ra ng x linh ho t trong t ng tình hu ng c th . Phép l ch s trong giao ti p là m t trong nh ng tiêu chu n ñ ñánh giá phong cách giao ti p c a cá nhân. Phép l ch s ñư c c u thành b i: + Trang ph c v sinh cá nhân + Cách chào h i b t tay + Tư th trong giao ti p + Ngôn ng trong giao ti p Ngày nay nhi u doanh nghi p ñã l a ch n tiêu chu n 4S: tươi cư i, l ch s , mau l và chân thành ( Smile, Smart, Speed, Sincerity ) 6.2. n tư ng ban ñ u trong giao ti p n tư ng ban ñ u là khi g p nhau ñ ng th i ngư i ta v a nh n xét và ñánh giá, v a có thi n c m hay ác c m ngay t phút ñ u tiên không ch ph i nghiên c u, kh o sát hay thí nghi m.. n tư ng ban ñ u là y u t r t quan tr ng trong giao ti p. S nh n bi t, ñánh giá và l a ch n l n nhau trong quá trình giao ti p ph n l n ch u s chi ph i c a n tư ng ban ñ u ( C m giác ñ u tiên ). C u trúc tâm lý c a n tư ng ban ñ u bao g m: - Thành ph n c m tính ( chi m ưu th ) g m nh ng d u hi u b ngoài như: trang ph c, dung m o, c ch , ñi u b , gi ng nói.. - Thành ph n lý tính ( logic ) g m nh ng d u hi u v ph m ch t cá nhân ( tính cách, khí ch t, năng l c). - Thành ph n c m xúc: g m nh ng d u hi u bi u hi n tình c m ( yêu, ghét ) tuỳ theo m c h p d n th m m bên ngoài. B n ch t c a n tư ng ban ñ u chính là thông qua các kênh c m giác mà cá nhân có ñư c các c m giác và s tri giác ban ñ u v ngư i ti p xúc v i h . S tri giác ban ñ u t o ra n tư ng ban ñ u v ngư i ñ i tho i. Vì v y khi ti p xúc v i ai ñó, ta nên c g ng gây ñư c thi n c m ban ñ u v ñ i tư ng, chính nó là cái chìa khoá c a thành công trong các giai ño n giao ti p ti p theo. Trư c khi giao ti p, cá nhân thư ng có s tư ng tư ng v ñ i tư ng mà h s g p. S tư ng tư ng này ch u s chi ph i c a các hi u ng: - Hi u ng “hào quang”: c m nh n và ñánh giá ñ i tư ng giao ti p theo hình nh khuôn m u có tính lý tư ng hoá, theo các ngh nghi p và các ki u ngư i khác nhau. C m nh n này thư ng hay xu t hi n khi ta ti p xúc v i nh ng ngư i làm vi c trong nh ng 32 http://www.ebook.edu.vn
  5. nghành ngh hay cơ quan, t ch c có ti ng tăm mà tên tu i và thành tích c a h ñã ñư c kh ng ñ nh trong xã h i. - Hi u ng “ñ ng nh t”: c m nh n và ñánh giá ñ i tư ng theo cách ñ ng nh t ngư i ñó v i b n thân, theo ki u “t b ng ta suy ra b ng ngư i”. Ho c ñ ng nh t h v i ñám ñông trong t ng lo i ngh nghi p và ki u ngư i. - Hi u ng “khác gi i”: cho r ng ñ i tư ng là ngư i “ ngo i ñ o” v i lĩnh v c, chính ki n hay s quan tâm c a mình, t ñó chu n b tâm th giao ti p mang tính hình th c, l ch s hay chinh ph c. - Hi u ng “kho ng cách xã h i”: ng m so sánh v th , vai trò xã h i, tên tu i c a ñ i tư ng v i b n thân ñ chu n b tư th giao ti p t cho là thích h p. - Hi u ng “ñ a lý”: nh ng n tư ng ho c hi u bi t c a b n thân ta v m t x s hay vùng ñ t nào ñó, v con ngư i, t p quán, văn hoá c a h và ta gán hình nh c a h v i nh ng n tư ng và s hi u bi t mang tính ch quan ñó . Các hi u ng này th c hi n theo cơ ch “ yêu nên t t, ghét nên x u”. Do hi u ng này mà n tư ng ban ñ u trong giao ti p có th tr nên tích c c hay ngư c l i và t ñó có nh hư ng tr c ti p ñ n k t qu c a ho t ñ ng. II. NGÔN NG TRONG GIAO TI P 1. Vai trò c a ngôn ng trong giao ti p - Khi m t ngư i này giao ti p v i ngư i khác ñ u ph i s d ng ngôn ng ( Nói ra thành l i hay vi t ra thành ch ) ñ truy n ñ t, trao ñ i ý ki n, tư tư ng tình c m cho nhau. Nh ng ngư i câm không nói ñư c ( ngày c trư ng h p h không th vi t thành ch ) thì h di n ñ t ý nghĩ, tình c m c a h b ng c ch , nét m t và c ch c a hai bàn tay . . . ðó là phương ti n giao ti p ñư c th ng nh t cho nh ng ngư i câm trong m t nư c ñ h s d ng trong quá trình giao ti p. - ð a tr m t, hai tu i chưa bi t giao ti p b ng ngôn ng vì nó chưa bi t nói. Ngư i l n mà v n ngôn ng nghèo nàn thì nhi u khi t ra lúng túng, vì không tìm ra ñư c ñúng t ng c n thi t ñ di n ñ t ñi u mình mu n nói. ði u ñó làm h n ch ch t lư ng và hi u qu c a m i l n giao ti p. Nh ng ngư i có v n ngôn ng phong phú thì r t thu n l i trong giao ti p, h di n ñ t d dàng và chính xác nh ng ñi u h mu n nói và h có th di n ñ t v n ñ m t cách h p d n v i tính thuy t ph c cao. Trong th c t có nh ng ngư i vi t r t hay nhưng l i nói r t d : nói ch m ch p, nói lí nhí, khó khăn không lưu loát. - Có nh ng ngh nghi p mà s giao ti p ñòi h i ph i có trình ñ phát tri n ngôn ng cao ( Vi t và nói ñ u gi i , ñ c bi t là nói ). Ch ng h n: ngh d y h c, ngh lu t sư, ngh qu ng cáo, ngh phát thanh viên .. . Có nh ng lo i ho t ñ ng vi c s d ng ngôn ng như là m t năng l c ngh nghi p và ñư c ñào t o c n th n như: Giáo viên d y h c, lu t s bào ch a cho k ph m t i, phát thanh viên ñ c tin, hư ng d n viên du l ch, di n viên ñi n nh và sân kh u. . . - Trong giao ti p, ngôn ng không ch bi u ñ t, ý nghĩ, tình c m c a con ngư i mà nó còn th hi n trình ñ h c v n, trình ñ văn hoá và giá tr nhân cách c a con ngư i. Nhưng ta cũng không nên ch căn c vào ngôn ng c a ngư i ñó ñã v i vàng nh n ñ nh và ñánh giá nhân cách c a h m t cách sai l ch, mà c n ph i căn c vào vi c làm th c t c a h ch không ph i s “ñóng k ch ”, “ñánh l a, ñánh l c hư ng”. B i vì, trong quá trình giao ti p vì m t lý do nào ñó, th m chí vì m t thói quen con ngư i không nói ñúng s th t như h nghĩ, c m xúc hay có ý ñ nh như th này nhưng l i nói và vi t khác ñi có th gi m nh ñi hay cư ng ñi u lên, th m chí nói ngư c hoàn 33 http://www.ebook.edu.vn
  6. toàn nghĩa là h ñã nói d i. Như v y ngôn ng không ch là phương ti n, phương pháp ñ truy n ñ t thông tin, di n ñ t, bi u l trung th c th ng th n nh ng ñi u con ngư i hi u bi t, suy nghĩ và c m xúc, mà còn là phương ti n và phương pháp ñ con ngư i che d u, xuyên t c s th t, ñánh l c hư ng ñ i tư ng trong giao ti p. 2. Nh ng ñ c ñi m và phong cách ngôn ng c a cá nhân trong giao ti p 2.1 ð c ñi m v ngôn ng c a cá nhân Ngôn ng c a cá nhân thư ng mang nh ng ñ c ñi m sau - Tính c i m : Là s th hi n m nh m v nhu c u giao ti p. Ngư i có ñ c ñi m này thư ng hay ti p xúc trao ñ i tâm tư tình c m v i nh ng ngư i khác và h có ñ i s ng n i tâm r t phong phú. - Tính kín ñáo: Thư ng ít b c l tâm tư tình c m v i nh ng ngư i khác do h không có nhu c u giao ti p ho c không quen ti p xúc v i nhi u ngư i. - Tính nói nhi u: Là nh ng ngư i không t ch , ki m ch ñư c ho t ñ ng ngôn ng , h nói nhi u và không có s l a ch n c n thi t, h ít ho c không nghe ñư c l i nói c a ñ i tư ng giao ti p v i mình và không ñ ý xem ngư i khác mu n gì và có thái ñ như th nào . . . - Tính hùng bi n: Là nh ng ngư i có s th ng nh t gi a ý nghĩ và l i nói, m c ñích giao ti p ñư c th hi n m t cách rõ ràng, sinh ñ ng giàu hình nh và ñ y s c thuy t ph c trong l i nói. 2.2. Phong cách ngôn ng trong giao ti p - Phong cách sinh ho t: ngôn ng chân th t trong vi c s d ng t . - Phong cách văn ngh :ngôn ng ñư c dùng m t cách bóng b y, trau chu t mang tính văn ngh . - Phong cách khoa h c: ngôn ng mang tính lô gíc ch t ch , rõ ràng và chính xác. - Phong cách công tác: là ngôn ng ñư c s d ng theo các qui cách ñã ñư c th ch hoá theo m u nh t ñ nh cho t ng lo i công tác. III. M T S QUI T C GIAO TI P XÃ H I 1. Quan tâm ñ n con ngư i, th hi n tình c m gi a ngư i v i ngư i trong cu c s ng. Quan tâm ñ n ngư i khác là ñi u không th thi u ñư c trong b t c m i quan h nào. S quan tâm t i nhau giúp ngư i ta tránh ñư c c m giác b b rơi gi a cu c ñ i. Có quan tâm t i nhau m i cùng nhau chia x ng t bùi, vư t qua nh ng khó khăn c a cu c s ng ñ i thư ng. Như ta thư ng hay nói: “Ni m vui ñư c chia s s tăng lên g p ñôi. N i bu n ñư c chia s s vơi ñi m t n a”. 2 Trong giao ti p ph i bi t tôn tr ng ngư i khác Trong giao ti p ch có tôn tr ng mình là sa vào ch nghĩa v k và không th có nh ng quan h t t ñ p v i nh ng ngư i xung quanh. ð a v , quy n th , ch c tư c, s c ñ p, s c m nh, tài năng . . . cũng không cho phép ai ñ t mình lên trên ngư i khác. Trong quan h xã h i, trong kinh doanh . . . ch ng ai mu n mình b h th p. M t s phê phán không khéo léo, thi u t nh s làm ngư i khác c m th y b xúc ph m. Trong b t c v n ñ quan tr ng nào, n u ta bi t tôn tr ng ý ki n c a nhau thì k t qu s t t ñ p hơn. Vi c chuy n hoá t ch nghĩa v k sang tôn tr ng ngư i khác là ngu n g c c a m i cư x t t. 3- Luôn kh ng ñ nh con ngư i, tìm ưu ñi m ngư i khác 34 http://www.ebook.edu.vn
  7. M t chuyên gia tâm lý ñã nói: “Cái v n quí nh t c a ta là năng l c khêu g i ñư c lòng hăng hái c a m i ngư i. Ch có khuy n khích và khen ng i m i làm phát sinh và gia tăng nh ng tài năng quí nh t c a ngư i ta mà thôi. Tôi bi t ch c có ngư i s nói: Ph i ! Ai l gì cái thuy t m t ng t ch t ru i ! N nh hót cho ngư i ta lên mây xanh ch gì ! Nhưng ông ơi ! Ngư i thông minh h không c n câu ñâu ! ” ñây l i khen t ng ph i khác v i l i n nh hót. L i khen ph i xu t phát t ñáy lòng, t thâm tâm mà ra, hoàn toàn không v l i. Nhà tâm lý h c Emerson nói : “ð ng ti c l i cám ơn và khuy n khích ! Nh ng l i nói ñó, ít lâu sau ta có th quên, nhưng nh ng ngư i ñư c ta khen t ng s hoan h và luôn nh c nh t i”. Ví d : H c sinh A ch h c bình thư ng. L n ñ u tiên em ñư c ñư c 7. Cô giáo ñã ñ ngh c l p v tay khen ng i vì b n ñã có ti n b . 4.Qui t c ñ nh v : Bi t ñ t v trí mình vào v trí c a ngư i khác ñ ñ i x . ðó là qui t c bi t ñ t v trí mình vào v trí c a ngư i khác ñ suy nghĩ, ñ thông c m khi ng x , ñ c bi t là khi c n góp ý ki n v i ngư i khác. Ngư i Vi t Nam có câu : “Trách ngư i hãy nghĩ ñ n ta”. N u ta khiêm t n nh n trư c r ng ta cũng ch ng hoàn toàn gì r i m i trách ngư i khác, thì ngư i ñó không th y khó ch u l m. ðây là tâm s c a m t ngư i Cha: Th ng nhóc ăn c p ti n mua k o, tôi gi n l m “N m xu ng, hai roi ”. Tôi ñ nh ñánh, b t ch t nh l i chuy n năm xưa cũng tr c tu i nó, tôi t ng ăn c p ti n c a Cha tôi. Phát hi n, ngư i nói: “Th t x u h ! Nay tr m vài ñ ng, mai vài ch c . . . ri t con s là tên tr m chuyên nghi p ! ” Nói xong ngư i khóc. Tôi khóc theo và h a : “Thưa Ba, con s không bao gi tái ph m ”. Gi trư c m t con , tôi buông roi, l p l i l i d y c a Cha tôi. Th ng nhóc oà khóc và cũng nói câu ngày xưa tôi ñã nói v i Cha, không sai m t ch . 5 .Dùng l i nói t nh Nói cơ gi i là nói th ng, nói v vào m t. Ví d : Tôi không cho, tôi không có, anh nói sai. Còn nói tình thái là nói t nh , có tình c m, làm cho ngư i nghe có th ti p thu tho i mái n i dung c a b n th ng ñi p. Ví d : Tôi e r ng s ñánh giá như th chưa tho ñáng. N i dung t t, ch ti c là thái ñ hơi gay g t, Cô hy v ng em s . . . Con ngư i ta ai cũng có lòng t ái. Trong giao ti p, không ai mu n mình b ch m t ái hay c m th y ngư ng ngùng. Ví d : Anh ki m ti n không b ng Ông A bên c nh . . . Ph m Cao Tùng có nêu và phân tích l i nói ch m t ái ngư i khác như câu nói sau “Tôi ghét nh ng bà ñánh móng tay ñ như máu”. T i nghi p, có nh ng bàn tay búp măng ñang c gi u nh ng móng tay sơn ñ nhưng không k p. Ngư i th t ra câu nói trên ñã nhìn th y, nên v i ch a: “Tôi ñâu c ý nói ñ n m y bà !” Nhưng ñã mu n ! “Nh t ngôn kí xu t, t mã nan truy” ( M t l i nói ra, b n con ng a ñu i theo cũng không k p ). Trong giao ti p, tuy t ñ i không nên nói m a mai hay châm ch c ngư i khác, làm ch m t ái và t n thương ñ n h . Trong m i ngư i, t ái nên gi vì ñó là tình c m c a con ngư i có ph m cách. ð ng nên nói ñùa châm ch c, nh t là nh ng ngư i quá nh y c m. Ngư i Pháp nói: M a mai hay tát vào m t ông A, bà B có gì khác nhau không ? ði m khác bi t duy nh t là tát thì kêu, nhưng thư ng l i không ñau b ng. Vì v y, hãy chôn vùi thói m a mai trong m . Ch di u m t ngư i mù hay k câm thì ñáng b mù ho c câm. ... 35 http://www.ebook.edu.vn
  8. 6- Giao ti p c n có lý, có tình Lý và tình là hai m t c n ñư c quan tâm trong giao ti p, ng x . Chúng ta ñ ng bao gi quên m t ñi u là: Ngư i thua ít ai ch p nh n h thua và h có l i c . trái l i, h ñâm ra oán h n ngư i th ng và có khi h có tâm tr thù. Ngư i quân t xem s th ng b i là chuy n thư ng tình. K ti u nhân xem th ng là vinh, b i là nh c. Thông thư ng ngư i th ng thì hân hoan vui thích, còn ngư i b i thì bu n b c, kh s . Chính vì v y mà khi tranh ch p b t c vi c gì, ta x theo lý thì cũng ph i nghĩ ñ n tình. ð ng bao gi ñ i x c n tàu ráo máng v i nhau, ngay c khi ñó là k thù. ð i v i k thù, chúng ta th ng nhưng cũng nên ch a cho h m t l i thoát danh d , ñ ng làm nh c h . Không ñư c ti u nhân vô ñ o ñ c v i nh ng ngư i s ng cũng như ngư i ch t. Ông bà ta v n d y: Oán thù nên m ch không nên k t. ð i x quân t v i k ñ ch, m l i thoát cho k thù có th c m hoá nó ñ d t h n thù. 7. ð m b o ch tín trong giao ti p Trong giao ti p, vi c gi l i h a là ñi u r t quan tr ng. Nó nói lên s tôn tr ng ngư i ñư c h a, cũng như gi không ñ x y ra t n th t nào cho ngư i ñư c h a. Sòng ph ng là y u t t o ra ch tín. Khi ñã giao ư c v i nhau r i, dù có thay ñ i ñi u ki n th nào chúng ta v n ph i tôn tr ng nh ng l i ñã giao ư c trư c ñây. Ngư i Trung hoa thành công trong kinh doanh nhi u nư c trên th gi i vì h luôn gi ch tín. 8. Cách nói hi n ngôn và nói hàm ngôn TheoPaul Grice nói m t cách hi n ngôn là “nói ñi u gì ñó”, nói m t cách hàm ngôn là “Làm cho ai ñó nghĩ t i ñi u gì ñó”. Hi n ngôn là l i nói có nghĩa bi u hi n tr c ti p ra bên ngoài, còn hàm ngôn là nói có nghĩa n bên trong, ñòi h i ngư i nghe ph i c g ng ñ hi u, ñ gi i mã. Ví d : - phòng h p A nói: Nóng quá. B: , nóng như l a. Câu c  là hi n ngôn, không có hàm ngôn. - nhà c a B, A nói: Nóng quá. B: có chai bia ñây. Câu c a A v a là hi n ngôn (tr i nóng) v a là hàm ngôn (cho u ng gì ) Như v y n nghĩa, n ý ph thu c rõ ràng vào b i c nh hay tình hu ng, ñòi h i m t s gi i mã ñ c bi t, vì ngoài mã ngôn ng còn mã tâm lý xã h i. Tóm l i: Trong xã h i hi n ñ i, s giao ti p, ti p xúc, trao ñ i b ng l i nói c ch hành ñ ng là vô cùng quan tr ng. Giao ti p góp ph n t o nên m i quan h t t ñ p trong cu c s ng xã h i hàng ngày, trong kinh doanh. M t l i nói hay, m t c ch ñ p có th gây ra n tư ng t t, t o ra s tin c y h p tác. ð ng th i cũng ch vì m t l i nói có th phá v m i quan h , làm m t lòng ngư i khác, làm t n thương ñ n s b n v ng c a m t t ch c. Có th nói giao ti p là m t công c s c bén ñ quan h , ñ làm kinh t , ñ t o ra h nh phúc gia ñình. 36 http://www.ebook.edu.vn
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2