intTypePromotion=1
ADSENSE

Tạp chí Khoa học Công nghệ Điện: Số 03/2018

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:19

7
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tạp chí Khoa học Công nghệ Điện: Số 03/2018 trình bày các nội dung chính sau: Chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, năng lượng tái tạo, giảm thiểu thời gian chết trong vận hành trang trại gió, các kỹ thuật thử nghiệm không phá hủy áp dụng cho tuabin gió,... Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tạp chí Khoa học Công nghệ Điện: Số 03/2018

  1. Soá 3, thaùng 6 naêm 2018 TAÄP ÑOAØN ÑIEÄN LÖÏC VIEÄT NAM - TRUNG TAÂM THOÂNG TIN ÑIEÄN LÖÏC CHỌN ĐÚNG ĐỊA ĐIỂ cho các dự án điện M mặt trời
  2. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO Trong số này Số 3 tháng 6 năm 2018 Thụy Sĩ giải quyết những thách Phuï traùch noäi dung: 1 Chuyeån dòch dang naêng löôïng taùi taïo Thụy Sĩ giải quyết những thách thức mà các nhà vận hành hệ thống thức mà các nhà vận hành hệ thống điện phân tán (DSO) và những người vừa sản xuất và CHUYỂN DỊCH SANG NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO điện phân tán (DSO) và những người vừa sản xuất và tiêu thụ điện PHẠM THỊ THU TRÀ năng (prosumer) phải đối mặt để tăng cường sử dụng các hệ thống tiêu thụ điện năng (prosumer) pin mặt trời. phải đối mặt để tăng cường sử Ban bieân taäp: 5 Hieåu roõ maët traùi cuûa naêng löôïng taùi taïo dụng các hệ thống pin mặt trời. Chất lượng điện luôn là một vấn đề đối với các hộ tiêu thụ công NGUYỄN KHẮC ĐIỀM nghiệp và khi các nguồn năng lượng phân tán tăng nhanh, những NGUYỄN THỊ THU HUYỀN vấn đề đó có thể trở nên phổ biến hơn. NHỮ THỊ HẠNH 7 Choïn ñuùng ñòa ñieåm cho caùc döï aùn ñieän maët trôøi Trong thế kỷ trước, năng lượng tái Tiềm năng Thông tin hệ thống: PV và tiêu thụ: tạo là nguồn năng lượng quan trọng Công suất hệ thống Dữ liệu nhà ở Biên dạng tiêu chuẩn VŨ GIA HIẾU Các nhà phát triển năng lượng mặt trời đang tìm kiếm những công PV trên mái nhà cụ giúp đơn giản hóa quá trình tìm kiếm phức tạp và lâu dài các vị trí của Thụy Sĩ nhờ có những tài nguyên CHU HẢI YẾN thủy điện. Tuy nhiên, khó có thể bổ sung lý tưởng cho trang trại năng lượng mặt trời mà họ sẽ xây dựng. NGUYỄN THỊ DUNG thêm công suất lắp phát điện từ năng NGUYỄN THỊ VINH 10 Giaûm thieåu thôøi gian cheát trong vaän haønh trang lượng gió và mặt trời vì tác động bất lợi trang traïi gioù của chúng tới cảnh quan của Thụy Sĩ. BÙI THỊ THU HƯỜNG Người vận hành tuabin gió chịu áp lực rất lớn để giảm thiểu chi phí Động lực chính thúc đẩy các nguồn năng bảo trì và tối đa hóa độ khả dụng của tuabin để tăng lợi nhuận. lượng tái tạo mới ở quốc gia này là các Chiến lược theo dõi độ rung có thể giúp các kỹ sư thiết lập một chế Tính toán hệ thống Toå chöùc noäi dung & xuaát baûnï: độ bảo trì phòng ngừa mạnh và tăng độ tin cậy. tấm pin mặt trời lắp đặt trên mái nhà. Với sự hỗ trợ của chính phủ Thụy Sĩ, số lượng Lợi nhuận của khách hàng TRUNG TÂM THÔNG TIN ĐIỆN LỰC 12 Caùc kyõ thuaät thöû nghieäm khoâng phaù huûy aùp duïng cho các công trình lắp đặt này đã tăng theo (EVNEIC) tuabin gioù cấp số nhân từ năm 2011. Các nhà chế tạo thiết bị tuabin gió tiến hành hàng loạt các thử nghiệm Vì hầu như tất cả các công trình lắp Toøa soaïn vaø trò söï: về chất lượng và tính năng để đảm bảo các vật liệu và thiết kế có thể Tối ưu hóa hệ thống đặt pin mặt trời (PV) trên mái nhà đều chịu được các điều kiện mà chúng sẽ phải đối mặt sau khi lắp đặt. Taàng 15, Thaùp A, Toøa nhaø EVN, được kết nối với hệ thống điện hạ áp, nên Soá 11 Phoá Cöûa Baéc, Quaän Ba Ñình, 18 Kyõ thuaät phöùc taïp trong thieát keá traïm bieán aùp các DSO cần phải thường xuyên đầu tư Điện mặt trời hộ gia đình quy mô công ty điện lực (USCADOS) là một Tp. Haø Noäi Công ty điện lực Portland General Electric đảm bảo cấp đủ điện tin nâng cấp hệ thống điện. Đây là một hoạt phương pháp sáng tạo vừa giảm đầu tư hệ thống điện mà vẫn tăng lợi nhuận cậy để hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển trong khu vực. động cần nhiều vốn do địa hình nông của các công trình PV hộ sinh hoạt (Ảnh: st) ÑT: 04.669.46738 23 Baûo veä ngöôøi lao ñoäng baèng noái ñaát caù nhaân thôn của hệ thống điện hạ áp ở Thụy Sĩ, Fax: 043.7725192 bao gồm các lộ xuất tuyến hạ áp dài cấp Khi thực hiện nối đất cá nhân, điều quan trọng là không chỉ giới hạn lưới, các prosumer ở Thụy Sĩ đã lắp đặt nhiều công suất điện Email:thongtindienluc@yahoo.com ở việc lắp đặt nối đất cá nhân mà bạn phải tích hợp toàn bộ quá trình điện cho số lượng ít khách hàng có tiềm mặt trời nhất có thể để bơm năng lượng tái tạo tối đa vào hệ thành các quy trình nhằm tạo ra các điều kiện làm việc an toàn. năng PV cao. Hiện tại, các DSO phân tích thống điện hạ áp. Tuy nhiên, sau đó biểu giá bán điện năng cụ thể từng yêu cầu kết nối PV mới và xác từ các hệ thống pin năng lượng mặt trời đã giảm xuống hoặc Giaáy pheùp xuaát baûn: 26 ÖÙng duïng thöïc teá aûo trong ñaøo taïo định xem có cần nâng cấp hệ thống điện ngừng áp dụng. Soá 249/XB - BC ngaøy 23/5/1985 Bằng cách kết hợp thực tế ảo và thực tế tăng cường với phép phân hay không. Nếu cần nâng cấp, DSO phải tích, các doanh nghiệp, trong đó có các nhà sản xuất điện có thể tối Trước động lực kinh tế quan trọng nhất, hiện nay mô chọn giải pháp hợp lý nhất. hình kinh doanh PV phải chuyển dịch từ tập trung vào bơm ưu hóa các thao tác và các hoạt động bảo trì để nâng cao năng suất Taøi khoaûn: Giải pháp này được cơ quan quản lý càng nhiều điện năng vào hệ thống điện càng tốt sang tập và giảm chi phí. Trung taâm Thoâng tin Ñieän löïc: đề xuất và đảm bảo các khách hàng có trung vào mô hình mới làm tăng công suất tự dùng. Phải đạt Xaây döïng vaø toå chöùc chaám ñieåm ñaùnh giaù keát quaû 102010000028666 30 thể lắp đặt hệ thống PV của họ với chi phí được sự cân bằng tối ưu giữa chi phí lắp đặt, điện năng sản thöïc hieän coâng vieäc cuûa caùn boä nhaân vieân thấp nhất. xuất ra và điện tự dùng để giảm nhu cầu đầu tư và tối ưu hóa Ngaân haøng TMCP Coâng thöông Giới thiệu sáng kiến của nhóm tác giả Tổng công ty Điện lực miền mức tiêu thụ điện năng của prosumer . Nam (EVN SPC) thực hiện giúp bảo đảm đánh giá chính xác thành THÁCH THỨC ĐỐI VỚI Vieät Nam - Chi nhaùnh Haø Noäi tích công tác của CBNV, từ đó trả lương tương xứng với kết quả thực CÁC PROSUMER ĐIỆN MẶT TRỜI QUY MÔ CÔNG TY ĐIỆN LỰC hiện công việc của từng người và bảo đảm tính công bằng hơn trong Trong một vài năm gần đây, vì tính Cần có một giải pháp chung giúp các DSO và các pro- việc trả lương. hấp dẫn của biểu giá bán điện năng lên sumer giảm đầu tư vào hệ thống điện đồng thời tăng được Ảnh bìa: Nguồn: www. umweltbundesamt.de KHCN Điện, số 3.2018 1
  3. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO lợi nhuận của các công trình lắp đặt PV ở Sản lượng điện +100% (giới hạn sử dụng +2%) hộ sinh hoạt. Công suất nghịch lưu 100% Sản lượng điện +98% (giới hạn sử dụng +2%) Sản lượng điện +2% Sản lượng điện +93% (giới hạn sử dụng +2%) Khái niệm điện mặt trời hộ gia đình Sản lượng điện +78% (giới hạn sử dụng +2%) Đồ thị cho thấy điện Công suất nghịch lưu 80% năng sản xuất và tổn thất quy mô công ty điện lực (USCADOS) Sản lượng điện +5% điện năng tùy thuộc vào - một dự án thí điểm do Công ty BKW Công suất nghịch lưu 60% Sản lượng điện +48% (giới hạn sử dụng +2%) công suất bộ nghịch lưu Energie AG (Thụy Sĩ) triển khai – là một Sản lượng điện +15% cho một hệ thống pin mặt phương án sáng tạo đối với thách thức Công suất nghịch lưu 40% trời tiêu chuẩn hiện có này. Điểm cốt lõi của khái niệm này là vai Sản lượng điện +30% hướng về phương Nam ở Công suất nghịch lưu 20% thành phố Bern, Thụy Sĩ trò chủ động của các DSO trong quá trình Sản lượng điện +48% (Ảnh minh họa) chuyển dịch của hệ thống điện năng ở Thụy Sĩ. Thời gian PV hoạt động o giờ 1.000 giờ 2.000 giờ 3.000 giờ 4.000 giờ USCADOS cho phép DSO xác định các tiềm năng tối đa và các cấu hình PV tối ưu cho cả hệ thống điện hạ áp khu vực, như công suất bộ nghịch lưu. Sau khi phát triển và ứng dụng công cụ giúp các khách hàng thu được nhiều lợi Lắp đặt tối đa pin mặt trời cá nhân có cân nhắc tình trạng thực tế của hệ thống điện hạ áp (Ảnh minh họa) thiết kế này, đã đi đến kết luận rằng thiết kế chính xác bộ nghịch lưu nhuận nhất. Thông qua vai trò chủ động đóng vai trò quan trọng đối với lợi nhuận của hệ thống điện mặt trời. này, DSO có thể giảm thiểu chi phí nâng Do vị trí địa lý của Thụy Sĩ, nên điện từ các tấm pin mặt trời hiếm cấp hệ thống điện hạ áp đồng thời vẫn khi đạt tới công suất danh nghĩa. Bởi vì DSO thiết kế hệ thống điện hạ cho phép khách hàng thu được nhiều lợi áp dựa trên trường hợp xấu nhất, nên một bộ nghịch lưu nhỏ hơn có nhuận hơn nhờ có thể lắp đặt các công thể tránh được việc tăng cường hệ thống điện mà không làm tổn thất trình PV có công suất lớn hơn. Khái niệm nhiều năng lượng. Ngược lại, tổn thất tạo ra sẽ không ảnh hưởng đến USCADOS gồm có ba bước thuật toán công suất điện tự dùng bởi vì, trong thời gian bức xạ mặt trời lớn, sản chính: Tính toán hệ thống điện, lợi nhuận lượng điện luôn cao hơn so với tiêu thụ, và năng lượng dư thừa này sẽ của khách hàng và tối ưu hóa hệ thống. được bơm vào hệ thống điện hạ áp. TÍNH TOÁN HỆ THỐNG ĐIỆN Khi doanh nghiệp chuyển sang hướng tự dùng, quy hoạch tối ưu Đầu tiên, chương trình USCADOS sẽ chủ yếu sẽ thúc đẩy phát triển các công trình lắp đặt điện một chiều tự động phân tích hệ thống điện dựa (DC) lớn hơn thay vì tăng công suất các thành phần điện xoay chiều vào các thông số đầu vào. Sau đó, so (AC); do đó, sẽ làm tăng sản lượng điện mà không bơm các đỉnh công sánh hệ thống điện hạ áp với các công suất mới vào hệ thống điện này. Công cụ thiết kế này có thể giúp xác trình PV dự kiến lắp đặt trong tương lai định kích cỡ tối ưu của bộ nghịch lưu ứng với mỗi công trình lắp đặt Trong phân tích hệ thống điện hạ áp này để xác định PV tối đa, các ràng buộc (màu để xác định những khả năng ràng buộc đỏ) có thể hạn chế việc bổ sung PV, trong khi các giải pháp lưới điện thông minh (màu PV đang xem xét. Tiềm năng tối ưu hóa theo yêu cầu thực tế với chi hệ thống điện dựa trên những khuyến vàng) có thể cho phép bổ sung thêm PV (Ảnh minh họa) TỐI ƯU HÓA MÔĐUN phí tăng cường cao (Ảnh: st) nghị của cơ quan điều độ. Phân tích này bao gồm tính toán dòng công suất để Prosumer cần có khả năng thiết kế công trình lắp đặt của họ với tổng sản lượng điện mặt trời và các tùy chọn biểu giá khác nhau, nên mặt trời cao đã được tính toán bằng xác định điện áp và dòng điện trên toàn mục tiêu tối đa hóa công suất tự dùng. Công cụ USCADOS phân tích có nhiều khả năng để tối ưu hóa hệ thống giúp tối đa hóa lợi nhuận. cách sử dụng môđun lợi nhuận khách bộ hệ thống điện hạ áp, dựa trên dòng lợi nhuận bằng cách cân nhắc các môđun năng lượng mặt trời và kích Tương tác giữa các prosumer và các DSO không phải là tối ưu. Ở hàng. Tuy nhiên, do chi phí lắp đặt cao công suất của năng lượng tái tạo. cỡ các bộ nghịch lưu khác nhau cũng như các chi phí tăng cường hệ Thụy Sĩ, DSO phải cung cấp cho prosumer các chi phí hệ thống điện ở Thụy Sĩ, nên hơn 70% khách hàng sẽ thống điện liên quan. Quá trình này tiếp tục diễn ra cho đến khi xác KHẢ NĂNG SINH LỜI CHO có lợi nhuận âm nếu họ quyết định tối liên quan đến từng công trình lắp đặt điện mặt trời mới; prosumer định được lợi nhuận đạt tối đa, với số lượng môđun PV tối ưu và xác KHÁCH HÀNG đa hóa lắp đặt PV bằng cách lợp mái nhà không nhận được thông tin liên quan tới việc tối đa hóa lợi nhuận định chính xác kích cỡ bộ nghịch lưu cho mỗi tòa nhà. Trong nhiều của họ bằng các tấm pin mặt trời. Khi đã biết được các ràng buộc của của công trình lắp đặt mới này. Khái niệm USCADOS nhằm mục đích trường hợp, thiết kế tối ưu kích cỡ bộ nghịch lưu và hệ thống môđun hệ thống điện, bước thứ hai là phân tích PV giúp tránh không phải tăng cường hệ thống điện, làm tăng lợi Môđun tối ưu hóa đã được triển khai cung cấp cho các prosumer thêm thông tin và sự hỗ trợ; cho đến nay, lợi nhuận cho mỗi tòa nhà. Để đánh giá nhuận của công trình lắp đặt. để đánh giá tác động của thiết kế lắp đặt USCADOS vẫn nhận được phản hồi tích cực từ các prosumer. lợi nhuận, cần phải ước tính chính xác được cải thiện tới lợi nhuận của khách TỐI ƯU HÓA HỆ THỐNG PHÂN TÍCH KẾT QUẢ hàng. Các kết quả với cùng một đô thị chi phí PV, sản lượng điện hàng năm có thể được đưa vào hệ thống điện hạ áp Tối ưu hóa hệ thống là bước thứ ba của USCADOS. Các nhà lập kế Công cụ USCADOS đã được áp dụng như một dịch vụ đối với nhiều cho thấy thêm 20% khách hàng sẽ thu và năng lượng tự dùng hàng năm. Bởi vì hoạch năng lượng mặt trời ở Thụy Sĩ thiết kế các công trình lắp đặt đô thị khác nhau, ở đó đều đã thực hiện tất cả các nghiên cứu thiết kế được lợi nhuận dương nhờ có các tính lợi nhuận chủ yếu dựa vào mức tự dùng, phân tích. Lợi nhuận cho mỗi khách hàng có tiềm năng năng lượng toán tối ưu hóa. năng lượng mặt trời với công suất đầu ra của các môđun PV giống 2 KHCN Điện, số 3.2018 3
  4. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO BẢNG 1 phí tích trữ điện năng tương đối cao, Chất lượng điện luôn nên cần phải xác định rõ kích cỡ tối là một vấn đề đối với Hệ thống năng Kích thước bộ Hệ thống năng lượng mặt trời tiêu nghịch lưu được lượng mặt trời ưu của acqui. Số liệu trong năm 2017 các hộ tiêu thụ công chuẩn tối ưu hóa được tối ưu hóa đã cho thấy các dự án năng lượng mặt nghiệp và khi các trời có lắp đặt acqui tích trữ đã giúp Môđun PV 135kW 135kW 30kW tăng lợi nhuận của khách hàng. Do đó, nguồn năng lượng Bộ nghịch lưu 135kVA 60kVA 20kVA một gói acqui sẽ được đưa vào trong phân tán tăng nhanh môđun tối ưu hóa hệ thống bằng công thì vấn đề chất lượng Giá PV 175.000 CHF 160.000 CHF 61,200 CHF cụ USCADOS, theo đó kích cỡ dung điện có thể trở nên Điện tự dùng 17,3% 20,2% 43,4% lượng acqui tối ưu sẽ được tính toán phổ biến hơn. Mức độ tự quản 27,5% 27,4% 21,5% cho từng tòa nhà. • Các phụ tải linh hoạt khác. Các ứng Chi phí tăng cường 42.000 CHF 0 CHF 0 CHF dụng điện bổ sung, chẳng hạn như xe Khả năng sinh lời 0,46% 3,53% 4,90% chạy điện, cũng có thể giúp tăng lợi Tiềm năng tối ưu hóa lợi nhuận khách hàng đối với cả đô thị bằng cách sử dụng công nhuận của các hệ thống điện mặt trời. suất tối ưu của PV và của bộ nghịch lưu (Ảnh: st) Nạp điện cho xe chạy điện cũng là một HIỂU RÕ MẶT TRÁI CỦA phụ tải bổ sung, nhưng nó có thể hoạt động như một acqui điện và làm tăng mức độ tự dùng của khách hàng. Từ ba ứng dụng tiềm năng này có Lợi nhuận (%) IRR
  5. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO sự cố quan sát được trên sàn của một nhà máy. Bản đồ màu có độ chi tiết cao giúp người vận hành nhà máy xác nhận một cách chắc chắn mối tương quan chặt chẽ CHỌN ĐÚNG ĐỊA ĐIỂM cho các dự án điện mặt trời giữa các phát xạ cụ thể đó và các sự cố thiết bị. Sau khi đã xác định được nguồn sự cố, kỹ sư bảo trì điện đã lựa chọn và lắp đặt một bộ lọc cụ thể để bảo vệ thiết bị nhạy cảm. Kể từ đó thiết bị này hoạt động rất tin cậy, không gặp bất cứ vấn đề gì. Các nhà phát triển năng lượng mặt trời đang tìm kiếm những công cụ giúp đơn Giảm thiểu phát xạ cao tần phải kết hợp với xây dựng các tiêu chuẩn công giản hóa quá trình tìm kiếm phức tạp và nghiệp hướng dẫn cho người vận hành lâu dài các vị trí lý tưởng cho trang trại lưới điện (về tính tương thích) và nhà chế năng lượng mặt trời mà họ sẽ xây dựng. tạo thiết bị (tính miễn nhiễm). Bộ phân tích công suất PQube 3 được lắp đặt trong một nhà máy gia công nhạy cảm, đã tạo ra bản đồ màu về mức phát xạ truyền dẫn. Bản Tiêu chuẩn IEC 61000-2-2 Ed. 2 AMD1 Các cánh đồng xanh nhìn từ trên cao (Ảnh: st) đồ màu cho biết quãng thời gian phát xạ đáng kể và tần số tương ứng cung cấp một số hướng dẫn về các giới của chúng (Ảnh: st) hạn trong phạm vi 2-30kHz. Tiêu chuẩn Một cuộc chạy đua đi tìm đất đai thời hiện đại đang Nói chung, các nhà phát triển đang tìm kiếm IEC 61000-4-19 cung cấp hướng dẫn về các những vùng đất quay về hướng nam, tương diễn ra ở Mỹ, cuộc chạy đua này liên quan đến việc các lúc không xảy ra trong nhà máy hoặc trong những khu vực đối bằng phẳng và không có rừng; gần cơ sở nhà phát triển năng lượng mặt trời quy mô công ty điện mức miễn nhiễm đối với thiết bị được kết sản xuất nhạy cảm, như các nhà máy chế tạo linh kiện bán hạ tầng điện hiện có; và không nằm trong các lực săn tìm những địa điểm lý tưởng để bố trí các trang nối với hệ thống điện. Nhưng thật không dẫn hoặc trung tâm dữ liệu? sinh cảnh nhạy cảm, những khu vực có tần suất trại năng lượng mặt trời rộng hàng kilomet vuông của họ. may là cho đến nay vẫn chưa có hướng dẫn Nghệ thuật xử lý sự cố tại hiện trường thường là đóng thực sự nào về mức phát xạ và mức độ Theo Hiệp hội Công nghiệp Năng lượng Mặt trời,lũ lụt 100 năm, các vùng đất bảo tồn hoặc các cửa một cách có hệ thống để thu hẹp những nguyên nhân nghiêm trọng của chúng trong nhà máy năng lượng mặt trời sẽ chiếm hơn 3% tổng sản lượng khu vực hạn chế phát triển khác. có nhiều khả năng xảy ra nhất (hoặc nguyên nhân gốc rễ). (tức là các các vị trí phía sau công tơ) điện được sản xuất tại Mỹ vào năm 2020 và hơn 5% vào Mặc dù có vẻ như không khó tìm, nhưng lại Để xác nhận giả thuyết, bạn cần đo được và có thể phát hiện có tới hàng trăm nhà phát triển đang săn lùng năm 2022. Để đạt được mục tiêu đó cần có rất nhiều đất: Tháng 6 năm 2017, bang California đã chính xác tất cả các nhiễu, chứ không chỉ là những nhiễu các vùng đất với những đặc tính này, nhiều khi Các dàn pin năng lượng mặt trời quy mô công ty điện lực sản xuất ra 27% điện năng từ các nguồn thường gặp nhất. sẽ chiếm diện tích đất rất lớn, khoảng 5 mẫu Anh/MWtrong cùng một khu vực, khiến cho việc tìm năng lượng tái tạo, trên đường đạt tới Các nhiễu thường gặp nhất là các thay đổi điện áp (thay kiếm địa điểm trang trại điện mặt trời giống (khoảng 2 ha/MW), và sẽ khó khăn để xác định được vị mức quy định 50% năng lượng tái tạo đổi nhanh hoặc sụt điện áp, trồi điện áp, gián đoạn điện áp), trí phù hợp. như cơn sốt vàng. vào năm 2030. Công ty Điện lực Maui sóng hài mức cao, mất cân bằng hệ thống, xung tần số cao Lượng thông tin có thể thu thập được về Một vài năm trước, việc tìm kiếm địa điểm trang trại (nước Mỹ) hiện nay nhận hơn 37% điện và dòng điện khởi động. một địa điểm tiềm năng và khả năng xử lý năng lượng mặt trời phù hợp có thể mất nhiều tháng, sau năng từ năng lượng tái tạo, với mục tiêu Cho đến tận gần đây, mức phát xạ truyền dẫn cao tần nhanh chóng các thông tin đó chính là chìa đó họ phải kiểm tra với chính quyền địa phương, bang và 100% năng lượng tái tạo trên toàn bang khóa dẫn tới thành công. May mắn thay, sự liên bang về tính khả thi hợp pháp của các địa điểm này. trong khoảng 2-150kHz có thể còn bị bỏ qua trong các vào năm 2050. Trên thực tế, hơn 35 bang phong phú của các dữ liệu có sẵn ở dạng GIS Các nhà phát triển hiện nay đang chuyển sang sử cuộc điều tra về chất lượng điện, do thiếu các công cụ và khác có tiêu chuẩn danh mục đầu tư năng - thành phần quan trọng nhất khi tìm kiếm địa dữ liệu đo lường tại thực địa. Những tiến bộ trong công lượng tái tạo để sử dụng nhiều hơn các dụng công nghệ - cụ thể là Hệ thống Định vị Toàn cầu điểm - và công nghệ tiên tiến ngày nay cho nghệ đã dẫn đến sự ra đời của các thế hệ thiết bị siêu chính nguồn năng lượng sạch. (GPS) - để tăng tốc độ săn tìm vùng đất hoàn hảo cho dự phép các chuyên gia GIS thu thập thông tin xác mới giúp theo dõi liên tục chất lượng điện AC và DC, án của họ. Công nghệ GIS là sự kết hợp chặt chẽ giữa các Khi mức thâm nhập của DER tăng lên, về những địa điểm tiềm năng trong thời gian phát hiện và ghi lại tất cả các loại nhiễu theo thời gian với cơ sở dữ liệu và bản đồ. Nó cho phép các chuyên gia GIS đặc biệt là ở các lưới điện trên đảo và lưới ngắn kỷ lục. chi phí hợp lý. truy vấn, phân tích và trực quan hóa các thông tin theo vô điện cực nhỏ, thì chất lượng điện năng và Trước đây, dữ liệu chỉ được lưu trữ ở một vài vàn cách không thể tin nổi, và công nghệ này đang tiến Hình ảnh trên cho thấy biểu đồ đo lường được tạo ra các phương pháp mà chúng ta sử dụng nơi, chủ yếu là kho dữ liệu của bang hoặc liên triển rất nhanh chóng. tự động bằng cách sử dụng máy phân tích công suất siêu để phát hiện và phân tích nó sẽ cần phải bang, đôi khi thông tin lại cũ, không được cập chính xác. Đây là bản đồ màu phát xạ truyền dẫn tần số cao được ưu tiên cho những người sử dụng ĐỊA ĐIỂM LÝ TƯỞNG CHO DỰ ÁN NĂNG nhật. May mắn thay, hiện nay các dữ liệu có dựa theo thời gian trong cả ngày. Có thể xác định rõ ràng năng lượng. LƯỢNG MẶT TRỜI sẵn ở dạng GIS như bản đồ Google, hình ảnh các phát xạ gián đoạn ở 130kHz. Trong ví dụ khắc phục sự Biên dịch: Thanh Hải Thế nào là một vùng đất lý tưởng cho một trang từ máy bay không người lái, các sinh cảnh được cố này, các khoảng thời gian phát xạ xảy ra trùng với những Theo “Renewableenergyworld”, số 6/2018 trại năng lượng mặt trời quy mô công ty điện lực? bảo vệ hoặc LiDAR giờ đây dễ tìm được hơn 6 KHCN Điện, số 3.2018 7
  6. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO nhiều, và các nguồn và loại dữ liệu từng lớp dữ liệu riêng biệt hoặc tất cả cùng một lúc. nhau, mỗi mảnh đất lại có đặc điểm riêng của nó và mới lại đang xuất hiện ở khắp nơi. Dữ Người dùng có thể truy vấn các khu vực phù hợp, theo mỗi khu vực có dữ liệu địa phương có sẵn khác nhau. liệu hữu ích có sẵn từ các tổ chức phi những tham số khác nhau - ví dụ như các địa điểm Chuyên gia GIS có thể xác định phương pháp tiếp cận lợi nhuận, các đơn vị hành chính, các rộng trên 50 mẫu Anh (2 ha) chỉ thuộc một chủ đất - phù hợp dựa trên dữ liệu có sẵn và cộng tác chặt chẽ cơ quan cấp bang, các khảo sát hiện hoặc khoanh vùng các khu vực có nhiều hứa hẹn. Một với nhà phát triển. trường, các máy bay không người lái khi bản đồ GIS đã hoàn tất, nhà phát triển có tất cả các Các nhà phát triển trang trại năng lượng mặt trời và nhiều nguồn khác nữa. Các lớp dữ thông tin cần thiết để chọn địa điểm tốt nhất. thông thái ngày nay dựa vào công nghệ GIS để tìm liệu này đôi khi được cập nhật hàng Mặc dù mang tính kỹ thuật cao, quá trình sử dụng kiếm địa điểm phù hợp nhất nhanh hơn so với đối thủ ngày và được cấp dưới dạng các dịch công nghệ GIS để xác định các địa điểm phát triển cạnh tranh, đúng với câu châm ngôn ngàn xưa về tầm vụ “trực tuyến” ở đó có thể nhìn thấy năng lượng mặt trời thường mang tính nghệ thuật quan trọng của vị trí trong lĩnh vực bất động sản. những thay đổi theo thời gian thực. nhiều hơn khoa học. Mỗi dự án có những đặc điểm Biên dịch: Hồ Văn Minh Ảnh chụp màn hình lập bản đồ GIS cho thấy công trình phát triển tiềm năng (Ảnh: st) riêng bởi vì mỗi nhà phát triển lại có sở thích khác Các cơ quan và tổ chức xuất bản Theo “Renewableenergyworld”, số 6/2018 dữ liệu GIS về các vùng đất được bảo tồn hoặc các sinh cảnh nhạy cảm, điện hiện có. (Cũng có thể xác định thông tin này từ chụp ảnh trên không, và thậm chí cả các thị trấn nhỏ nhất cũng xuất bản các bản đồ thuế và nhưng sẽ mất rất nhiều thời gian.) CÔNG CỤ TRÁNH CÔNG TRÌNH TIỆN ÍCH NGẦM thông tin quy hoạch vùng. Sau khi xác định được các đường dây truyền tải và trạm biến áp hiện có, có thể loại bỏ các địa điểm cách xa cơ sở hạ tầng điện đó, và tập trung chú cả trong những điều kiện khắc chế độ cáp nông, quá tải, đung đưa Các sinh cảnh nhạy cảm là một ví nghiệt nhất. quá mức và cáp trên không; ý vào những khu vực không yêu cầu đường dây dài nối với nguồn điện. dụ tuyệt vời về lớp dữ liệu địa phương Có sẵn nhiều kiểu máy vScan • Các tín hiệu định vị hoạt động quan trọng. Mặc dù thu thập dữ liệu Bước tiếp theo là xác định những trạm biến áp nào có thể tiếp nhận công suất đó từ công trình điện được đề xuất. Chuyên gia GIS có thể làm khác nhau để phù hợp với tất cả tập trung 32 hoặc 131kHz: Ít gây có thể là tẻ nhạt đối với các chuyên ứng dụng như bộ phát tần số kép, nhầm lẫn hơn so với định vị tín gia GIS, nhưng công việc này ngày việc với chuyên gia nghiên cứu hệ thống điện và sử dụng thông tin có sẵn để phân cấp các trạm biến áp lân cận. Việc này không phải là để thay thế ghi dữ liệu, bộ phát hiện cửa cống hiệu kép; một trở nên dễ dàng hơn - và nó rất kim loại tùy chọn, định vị GPS và cho một nghiên cứu hệ thống điện đầy đủ, nhưng nó giúp loại bỏ các khu • Các tín hiệu thụ động: Điện, quan trọng đối với sự thành công của Bluetooth. vực kém hấp dẫn hơn. radio cũng như một tùy chọn miễn nỗ lực tìm kiếm địa điểm. Công cụ quản lý phần mềm Sau khi xem xét cơ sở hạ tầng điện gần đó, có thể kiểm tra kỹ hơn các phí là bảo vệ cực âm (CP) 100Hz; CÁCH THỰC HIỆN MyvScan giúp dễ dàng chuyển dữ • Đo độ sâu: Cấu hình on/off; khu vực còn lại để xem xét và loại bỏ tiếp dựa trên những hạn chế khác, Giả sử một nhà phát triển đang liệu và cho phép đặt chế độ báo • Đo dòng điện: Giúp chủ động chẳng hạn như các sinh cảnh nhạy cảm; vùng sườn dốc; vùng lũ; vùng đất tìm cách xây dựng một cơ sở sản xuất động, báo cáo và cấu hình chi tiết. xác định đường dây mục tiêu; ngập nước và vùng nước; những ngôi nhà gần đó, nhiều cây cối; các hạn 25MW tại hạt Kennebec, bang Maine chế bảo tồn; và hướng. Một chương trình kiểm tra hiệu • Thao tác hai nút đơn giản: Bật/ (Mỹ). Sau khi đã tìm ra mọi nguồn dữ Công nhân thao tác tại hiện trường với chuẩn được tích hợp giúp giảm chi tắt và thông tin (chẳng hạn như độ Một số yếu tố này là những ràng buộc hiển nhiên, nhưng những yếu tố liệu khả dụng, chuyên gia GIS có thể thiết bị vScan (Ảnh: st) phí chủ sở hữu ở mức thấp nhất sâu và dòng điện); khác có thể khó thấy hơn. Những vùng đất sỏi đá hoặc đất nông nghiệp làm việc với nhà phát triển để thu hẹp đồng thời vẫn đảm bảo duy trì các đang canh tác vẫn có thể phát triển năng lượng mặt trời, nhưng không Công cụ tránh các công trình • Loa di động cho phép người phạm vi quan tâm về mức dễ quản lý tiêu chuẩn an toàn. phải là lý tưởng. tiện ích ngầm vScan được thiết kế sử dụng đặt loa vào tai để rảnh tay hơn. Cách nhanh nhất để bắt đầu là để có thể phát hiện các công trình Các tính năng tiêu chuẩn của thao tác với máy thu; Ở giai đoạn này, chuyên gia GIS và nhà phát triển cần xem xét tất cả các loại bỏ tất cả khu vực không phù hợp tiện ích ngầm một cách đơn giản VScan: thông tin có sẵn và trao đổi về tất cả các khả năng. Nhà phát triển có nên • Vỏ bọc chịu thời tiết cấp bảo đối với dự án phát triển. và hiệu quả chi phí. Các tính năng • Màn hình ma trận điểm ảnh vệ IP54; xem xét các khu đất rừng không? Dự án có cần phải tránh đất nông nghiệp Yếu tố quan trọng nhất phải ở gần chính và bộ điều khiển vận hành lớn, độ phân giải cao, có độ tương đang canh tác không? Nhà phát triển sẵn lòng làm việc với bao nhiêu chủ • Ghi dữ liệu tự động với dung cơ sở hạ tầng điện có thể tiếp nhận đều phù hợp với các tiêu chuẩn phản cao; đất? Mỗi nhà phát triển một khác và phản hồi này sẽ cần nhiều thời gian lượng 2GB; nguồn điện 25MW mà không cần nữa để tìm được địa điểm hoàn hảo. công nghiệp nên không cần phải • Đèn nền tự động: Để sử dụng • Ghi lại các khu vực và điểm phải nâng cấp đáng kể, do đó, nên đào tạo sử dụng nhiều. khi trời tối; CHỌN ĐỊA ĐIỂM quan tâm giúp lọc dữ liệu có liên bắt đầu từ đây. Mặc dù một số công Màn hình lớn với ma trận điểm • Bộ chỉ thị hướng đường dây quan để báo cáo; ty điện lực cung cấp thông tin kết nối Sau khi biên soạn tất cả các thông tin và thảo luận về các nhu cầu và giúp vScan có thể hiển thị tín hiệu theo la bàn: Đảm bảo chỉnh thẳng • Công cụ quản lý phần mềm có sẵn cho công chúng, nhưng cũng mong muốn của nhà phát triển, đã đến lúc kết hợp mọi thứ lại với nhau. rõ ràng. hàng chính xác hơn cho công trình MyvScan để cấu hình bộ định vị và có thể mua một số thông tin về cơ sở Trước đây, các kết quả sẽ được vẽ trên bản đồ, nhưng bây giờ các bản đồ Vỏ đúc ABS và bộ giảm xóc bảo tiện ích; tải xuống dữ liệu để lập báo cáo, v.v. hạ tầng điện ở dạng GIS từ các nhà không còn phù hợp nữa. Với nhiều lớp thông tin hữu ích như vậy, cách tốt vệ bằng cao su, đảm bảo để vScan • Báo động bằng ánh sáng, âm nhất để trình bày dữ liệu hiện nay là thông qua một bản đồ web tương tác, Biên dịch: Nguyễn Thị Dung cung cấp. Điều này có phần hạn chế hoạt động tin cậy liên tục ngay thanh và rung động: Có thể đặt ở Theo “Utilityproducts”, số 5/2018 nhưng sẽ giúp xác định cơ sở hạ tầng cho phép nhà phát triển xem và tương tác với thông tin. Có thể xem xét 8 KHCN Điện, số 3.2018 9
  7. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO trình bảo trì phòng ngừa thật hiệu quả giúp Giảm thiểu thời gian chết trong ngăn ngừa các sự cố thảm khốc. THEO DÕI ĐỘ RUNG CÓ THỂ XÁC ĐỊNH CÁC VẤN ĐỀ TIỀM ẨN VẬN HÀNH Tuabin gió thường được lắp đặt ở những nơi xa xôi và việc đến đó khi xảy ra sự cố là rất tốn kém, nên điều quan trọng là TRANG TRẠI GIÓ phải lường trước để có thể khắc phục được các vấn đề tiềm ẩn trước khi chúng thực sự xảy ra. Một phần thiết yếu của bất kỳ chương trình bảo trì phòng ngừa nào cho tuabin gió là ứng dụng công nghệ theo dõi Người vận hành tuabin gió độ rung, liên tục theo dõi các bộ phận quay chịu áp lực rất lớn để giảm của máy phát điện tuabin gió và cảnh báo về mài mòn ổ trục và các bộ phận. Hộp bánh răng nhìn từ bên trên. Có thể thấy rõ gia thiểu chi phí bảo trì và tối đa Với tất cả các tuabin đang vận hành này và gian dừng máy là vấn đề ưu tiên của tất cả Gia tốc kế là thiết bị đo độ rung và tốc kế cùng với dây cáp của nó (Ảnh: st) hóa độ khả dụng của tuabin những người vận hành tuabin gió trên toàn thậm chí còn nhiều tuabin nữa sẽ được hòa các bên liên quan tới trang trại gió. Trong để tăng lợi nhuận. Chiến lược lưới điện trong thời gian tới, thì việc vận hành một thế giới lý tưởng, các bộ phận chẳng thế giới đang sử dụng hàng nghìn thiết bị đoán hiệu quả, có thể giúp tiết kiệm đáng theo dõi độ rung có thể giúp và bảo trì (O&M) là một lĩnh vực đang tăng bao giờ hỏng, tuabin luôn luôn quay và này trong vận hành và bảo dưỡng. Nhưng kể về thời gian, nguồn lực và tiền bạc. các kỹ sư thiết lập một chế độ trưởng mạnh trong ngành công nghiệp gió. việc bán điện không bao giờ bị gián đoạn. rõ ràng là, như sự cố ở Ba Lan và Scotland GIẢI PHÁP THEO DÕI ĐỘ RUNG ÍT Ngoài ra, một loạt các vấn đề kỹ thuật, chẳng Tuy nhiên, giảm số lượng các sự cố máy cho thấy, vẫn còn phải cải tiến hơn nữa bảo trì phòng ngừa mạnh và trong việc theo dõi độ rung. TỐN KÉM HƠN hạn như ngắn mạch và sự cố do ma sát quá và ngừng vận hành không phải là việc dễ tăng độ tin cậy. mức, sét đánh, bão và các vấn đề khác khiến dàng. Các yêu cầu đối với thiết bị chính như Độ nhạy của gia tốc kế có thể dao động Với thực tế là rất khó xin được kinh phí người vận hành nhà máy ngày càng phải hộp bánh răng hoặc hệ thống thủy lực là trong khoảng từ 100mV/g đến 250mV/g cho một hệ thống trực tuyến đầy đủ cho quan tâm nhiều hơn tới việc bảo trì. rất nghiêm ngặt và do đó đây cũng chính đến 500mV/g và việc lựa chọn sẽ phụ các ứng dụng theo dõi này, một số người là những bộ phận dễ gặp phải các vấn đề thuộc vào yêu cầu cụ thể tại từng khu vực. vận hành trang trại gió đã sử dụng các Đương nhiên, tối ưu hóa công nghệ để nghiêm trọng và đôi khi thảm khốc nhất Các thiết bị tần số thấp này được sử dụng cảm biến cố định được gắn như mô tả phía đạt hiệu suất cao nhất và giảm thiểu thời trong tuabin gió. để theo dõi các phần tốc độ thấp của máy trên, có hộp nối tại chỗ và cáp nhiều ruột Cuối năm 2016, trên toàn cầu có khoảng phát điện, ví dụ, trục đầu ra. Một số dự án kết nối với hộp chuyển mạch trên mặt đất. Nhiều sự cố ở các vùng khác nhau trên 340.000 tuabin gió đang hoạt động (trong thế giới đã hướng sự chú ý đến hậu quả của cũng yêu cầu có một hộp nối tại chỗ, bên Sau đó, họ sử dụng nhân viên nội bộ hoặc khi 5 năm trước đó con số này là 225.000). các vấn đề chưa được xác định. Ví dụ, nhiều trong chứa cáp gia tốc kế, đặt ở bên trên thuê ngoài công ty phân tích độ rung để Các tuabin này có tổng công suất là hơn tuabin gió ở Scotland (Vương quốc Anh) và tuabin gió. Mặc dù cấu hình có thể khác thường xuyên lấy số liệu. Phương pháp này 430GW. Với tốc độ tăng trưởng hàng năm là Ba Lan đã phát nổ do sự cố bánh răng khi gió nhau, nhưng nhìn chung cáp nhiều ruột ít tốn kém nhưng hiệu quả lại hạn chế vì tác 25% và việc tăng cường đầu tư dự kiến trên quá lớn, gây tổn thất rất lớn do năng suất bị được kết nối với các gia tốc kế và dữ liệu dụng của dữ liệu không hơn gì dữ liệu đọc toàn thế giới trong tương lai gần, thì công mất và tăng chi phí sửa chữa, chưa kể đến được đưa xuống tới mặt đất, ở đó cáp được lần cuối, tuy nhiên đây vẫn là phương pháp suất cộng dồn có thể lên tới 175.000GW vào tiền phạt mà chủ sở hữu có thể buộc phải trả. nối với một hệ thống theo dõi trực tuyến. hữu ích được áp dụng trong bảo trì phòng năm 2030. Để tránh bất kỳ sự gián đoạn nào trong Điều này cho phép người vận hành theo ngừa. Ngoài ra, cần lưu ý rằng nếu có ngân Các trang trại gió cũng ngày một lớn vận hành tuabin gió, đặc biệt là các sự cố dõi tình trạng tuabin theo thời gian thực sách lớn hơn trong tương lai, thì có thể hơn. Trang trại gió lớn nhất ở Bắc Mỹ là thảm khốc, cần phải theo dõi liên tục các bộ bằng cách sử dụng máy tính hoặc thiết bị mở rộng phương pháp này thành một hệ Trung tâm Năng lượng Gió Alta ở bang phận quay của máy phát điện tuabin gió để cầm tay có truy cập internet. thống trực tuyến bằng cách thay thế hộp California, lớn thứ ba trên thế giới, vẫn còn cảnh báo về mài mòn ổ trục và các bộ phận, Sử dụng dữ liệu do các gia tốc kế cung chuyển đổi bằng một trạm theo dõi có khả nhỏ hơn so với dự án điện gió Chokecherry- phát hiện các vấn đề tiềm ẩn trước khi chúng cấp, hệ thống theo dõi tình trạng sau đó có năng cung cấp phân tích độ rung chuyên Sierra Madre 3GW được đề xuất ở Mỹ hay là xảy ra. Thật vậy, điều quan trọng là cả người thể cung cấp một cái nhìn tổng quan chính sâu bằng cách sử dụng phép biến đổi Fourier công trình mở rộng đề xuất của trang trại vận hành cũng như những người cung cấp xác về tính năng, có thể xác định các lỗi và nhanh (FFT - Fast Fourier Transform) có thể gió Cam Túc (Gansu) 6GW của Trung Quốc dịch vụ bảo trì tiềm năng đều phải nhận tiên đoán được các sự cố trước khi chúng truy cập web từ xa. lên công suất đáng kinh ngạc là 20GW vào thức được các vấn đề có thể xảy ra khi các bộ xảy ra. Các dữ liệu này cho phép người vận Biên dịch: Minh Đức năm 2020. Gia tốc kế lắp vào hộp bánh răng (Ảnh: st) phận bị hao mòn và cách thực hiện chương hành phát triển một chiến lược bảo trì tiên Theo “Renewableenergyworld”, số 2/2018 10 KHCN Điện, số 3.2018 11
  8. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO Các nhà chế tạo thiết bị tuabin gió tiến hành hàng kết quả sẽ khác nhau tùy thuộc vào kỹ năng và sự kiên loạt các thử nghiệm về chất lượng và tính năng để đảm Các vết nứt, ăn mòn, mỏi nhẫn của các thanh tra, đặc biệt khi môi trường làm bảo các vật liệu và thiết kế của họ có thể chịu được các kim loại và các khuyết tật việc nguy hiểm, không thoải mái hoặc khó tiếp cận. điều kiện mà chúng sẽ phải đối mặt sau khi lắp đặt. bề mặt và dưới bề mặt THỬ NGHIỆM DÒNG ĐIỆN XOÁY Các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) tiến hành các thử khác có thể dẫn đến sự nghiệm này trong những môi trường được kiểm soát, Thử nghiệm dòng điện xoáy (ECT) là một kỹ thuật cố tuabin gió tại thực địa. không phá hủy có khả năng phát hiện các khuyết tật những không gian lớn, nơi các bộ phận và khớp nối riêng rẽ có thể được thử nghiệm không phá hủy và tháo Các phương pháp thử bề mặt và dưới bề mặt như là các vết nứt, ăn mòn và dỡ một cách bài bản trong một khoảng thời gian dài. nghiệm không phá hủy hư hại do nhiệt gây ra trong vật liệu dẫn điện. Đó là một tình huống khác hẳn đối với các kỹ thuật (NDT) khác nhau có thể Nói một cách đơn giản, ECT liên quan đến việc đặt viên ngoài hiện trường. Lực quay rất lớn, phụ tải biến đầu dò hoặc cuộn dây lên một bề mặt kim loại. Đầu giúp hiểu rõ hơn là nhìn dò tạo ra một trường điện từ biến thiên làm cho các đổi, tác động, sét đánh và các nguy cơ khác có thể gây bằng mắt thường. electron di chuyển trong vật liệu. Bất kỳ vết nứt hoặc ra các vết nứt, ăn mòn và những bất thường quá nhỏ không thể thấy bằng mắt thường, thế nhưng vẫn có thể Tính di động và tốc độ của thay đổi nào trong cấu trúc luyện kim sẽ làm biến dạng làm ảnh hưởng tới tính toàn vẹn của bánh răng, ổ trục, các công cụ NDT rất quan dòng chảy như các xoáy nước trong dòng sông; những trọng đối với các kỹ thuật viên biến dạng này được một thiết bị đo ghi lại và phân tích cánh tuabin và các bộ phận kết cấu. khi tiến hành thử nghiệm và được hiển thị để kỹ thuật viên xem xét. Các kết quả Thử nghiệm không phá hủy (NDT) gồm nhiều trong môi trường nguy hiểm, chính xác và bản ghi kỹ thuật số cho phép các kỹ thuật phương pháp kiểm tra mà các kỹ thuật viên sử dụng để không thoải mái hoặc khó viên chia sẻ, lưu trữ và xem xét dữ liệu thử nghiệm. làm nổi bật những sai sót và khuyết tật này. Nếu bạn tiếp cận (Ảnh: st) ký hợp đồng dịch vụ NDT như là một phần của chương Trong các điều kiện tương đương và với một kỹ CÁC KỸ THUẬT THỬ NGHIỆM trình vận hành và bảo trì (O&M), hoặc công ty của bạn tự thuật viên có tay nghề cao, thử nghiệm dòng xoáy một mình đảm nhiệm O&M, thì điều quan trọng là phải hiểu cuộn dây và PT sẽ mang kết quả đạt/không đạt tương được những ưu điểm và nhược điểm của các công nghệ đương. NDT khác nhau được sử dụng trên các bánh răng, ổ trục, Tuy nhiên, một thiết bị dòng điện xoáy cầm tay có cánh tuabin và các kết cấu cột tuabin. THỬ NGHIỆM THẨM THẤU Thử nghiệm thẩm thấu chất lỏng (PT) là một phương KHÔNG PHÁ HỦY ÁP DỤNG màn hình C-scan có thể thể hiện một “bức tranh kỹ thuật số lớn” giúp các thanh tra tìm thấy nhiều lỗi hơn trong thời gian ngắn hơn. Các thiết bị đo tiên tiến hơn CHO TUABIN GIÓ có thể tiến hành thử nghiệm tần số kép, thử nghiệm pháp đơn giản, được thử nghiệm thường xuyên để xác độ dẫn điện kỹ thuật số và đo chiều dày lớp phủ không định các khuyết tật phá vỡ bề mặt và những đứt gãy dẫn điện. trong kim loại và các vật liệu không xốp khác. Khi PT, cần bôi chất lỏng màu lên bề mặt để chất lỏng hút vào trong các lỗ hổng cực nhỏ do hiện tượng mao dẫn. Các khuyết tật sẽ hiện rõ và có thể nhìn thấy dưới ánh sáng tử ngoại hoặc nhờ màu sắc tương phản của thuốc nhuộm được sử dụng. Thử nghiệm hạt từ tính (MT) sử dụng từ trường để xác định vị Các vết nứt, ăn mòn, mỏi kim loại và các khuyết tật bề mặt trí các đứt gãy trên bề mặt và gần bề mặt của vật liệu sắt từ. Các và dưới bề mặt được phân hạt sắt từ rất mịn được quét lên kim loại và bị hút vào các chỗ đứt tích và thể hiện dưới dạng các gãy trên bề mặt, sẽ giúp kỹ thuật viên xác định các khuyết tật ở đó. đỉnh, các vùng màu và dữ liệu PT và MT được áp dụng phổ biến vì chúng có giá cả phải chăng để kỹ thuật viên NDT xem (và chúng có giá cả phải chăng bởi vì chúng được áp dụng phổ xét (Ảnh: st) biến). Nhưng mỗi phương pháp đều có những hạn chế của nó. Thử nghiệm PT chỉ có thể phát hiện các vết nứt bề mặt và yêu cầu kỹ thuật viên xử lý và thải bỏ đúng cách các hóa chất, còn MT Kỹ thuật viên tuabin gió Jacob Madsen kiểm tra bầu tuabin tại trang chỉ có hiệu quả đối với các vật liệu sắt từ. Cả hai công nghệ này - trại gió Los Vientos ở Lyford, bang Texas (Ảnh: st) gồm cả khâu chuẩn bị bề mặt và dọn dẹp – rất mất thời gian và các 12 KHCN Điện, số 3.2018 13
  9. SỬA CHỮA BẢO DƯỠNG Ví dụ về các cách điện đường dây trên sườn các các cánh tuabin. Hơn nữa, sự cố có thể không bị ô nhiễm trong khu vực của đột ngột và thảm khốc mà không có cảnh báo KZREC (Ảnh: st) trước hay là dấu hiệu mỏi rõ ràng. Một báo cáo từ năm 2014 chỉ ra rằng có khoảng 3.800 trường hợp hỏng cánh tuabin mỗi năm, chiếm gần 41% yêu cầu bảo hiểm. Công ty điện lực Iran Thử nghiệm siêu âm (UT) ở dạng dãy xung điều pha là một phương pháp thử nghiệm NDT đối với vật liệu composite. Một thiết bị đo UT ở dạng dãy xung điều pha phát ra các xung điện cao áp, được bộ chuyển đổi chuyển thành năng giải quyết vấn đề lượng siêu âm tần số cao. Bộ chuyển đổi phát ra Ô NHIỄM CÁCH ĐIỆN các sóng âm thanh xung vào vật liệu theo các khoảng thời gian và các góc đặt chính xác. Khi Thử nghiệm dòng điện xoáy (Ảnh: st) các sóng siêu âm gặp một khuyết tật hoặc chỗ đứt gãy, một phần năng lượng này phản xạ trở Ngày nay, thị trường đang chuyển hướng sang các lại từ bề mặt khuyết tật giống như tiếng vang. thiết bị cầm tay có phần mềm mạnh, giao diện màn Một cấu hình đầu dò chuyên dụng, một thiết hình cảm ứng và các đầu dò nhiều cuộn dây. Sự kết Kể từ năm 2012 và sau cuộc chiến ở Iran, khí hậu đã bị đo UT ở dạng dãy xung điều pha có tính năng thay đổi trong vùng sa mạc của Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ hợp này khiến ECT trở nên khả thi cho bất kỳ ai muốn cao, và phần mềm tiên tiến có thể cung cấp kết Công ty Namdaran thử nghiệm nhanh hơn, chính xác hơn. Kỳ, và những vịnh hẹp ở Iran giờ đây trở nên khô cạn và quả chính xác, chi tiết về độ sâu và kích thước Transmission giải quyết không có nước, nên đã làm tăng đáng kể ô nhiễm bề Lấy ví dụ, kiểm tra mối hàn đơn giản trên cột tuabin các khuyết tật trong vật liệu composite một cách các vấn đề trong hoạt mặt của các cách điện đường dây trên không và cách gió. Kiểm tra PT trung bình trên một đoạn mối hàn dài nhanh chóng mà không cần có kỹ năng đặc biệt động của cách điện điện xuyên trong trạm biến áp ở những vùng đầy cát bụi 30cm mất khoảng 30 phút, chưa kể thời gian dọn dẹp. hay là sử dụng robot. đường dây trên không này. Ngoài ra, những điều kiện này gây ô nhiễm muối Thử nghiệm tương tự bằng đầu dò dòng điện xoáy một cuộn dây sẽ mất ít thời gian hơn nhưng vẫn yêu Do cần có một chất truyền (thường là nước và cách điện xuyên trong nghiêm trọng các cách điện đường dây truyền tải trên hoặc gel) ở giữa đầu dò và bề mặt cần kiểm tra trạm biến áp. không ở khu vực ven biển. cầu kỹ thuật viên dùng đầu dò quét (scan) nhiều lần để đảm bảo chất lượng đọc cao, nên thử nghiệm mối hàn để hoàn thành công việc. Với đầu dò nhiều CÁC KIỂU CÁCH ĐIỆN UT ở dạng dãy xung điều pha được áp dụng cuộn dây, kỹ thuật viên có thể quét thân, chân mối Hầu hết các cách điện trên không được lắp đặt ở đây phổ biến hơn khi thử nghiệm chất lượng và tính hàn và vùng bị nhiệt tác động trong một lần quét. Quá đều được làm bằng đĩa sứ và thủy tinh, do các nhà sản năng tại OEM. Tuy nhiên, do việc sử dụng vật liệu trình quét có thể mất chưa tới ba phút, và xác suất xuất lớn cung cấp và họ chỉ định phải rửa định kỳ cách composite ngày càng tăng và hiệu quả của UT Công ty Namdaran Transmission System phát hiện cũng sẽ được cải thiện. điện. Để rửa cách điện, cần phải có đường dẫn tới các cột ở dạng dãy xung điều pha trên các vật liệu này, Co. (Iran) chịu trách nhiệm thiết kế và thay VẬT LIỆU COMPOSITE VÀ THỬ NGHIỆM điện, sử dụng máy đặc chủng và nước cất, và nhân viên nên các nhà cung cấp O&M và các kỹ thuật viên thế các cách điện truyền thống 400kV, 230kV được đào tạo. SIÊU ÂM Ở DẠNG DÃY XUNG ĐIỀU PHA NDT cần phải làm quen với kỹ thuật này. Các ứng và 132kV lắp đặt trên hệ thống truyền tải dụng bảo trì và sửa chữa của UT trong ngành Thiết bị hiện có để rửa cách điện đã cũ và không được Kiểm tra NDT các cánh tuabin polyme gia cố bằng trên không ở miền Nam Iran. Phần này của năng lượng tái tạo có xu hướng tăng trưởng. sử dụng từ nhiều năm nay, và khu vực này còn thiếu nước sợi carbon (CFRP) cỡ lớn và các đầu roto thường được hệ thống điện cung cấp điện năng cho một uống. Do đó, các công ty điện lực bảo trì đường dây truyền tiến hành trong quá trình sản xuất. Nhưng các cánh Mặc dù vật liệu và các thành phần luôn được khu vực địa lý rộng lớn, gồm có cả thủ đô tải không có đủ thiết bị và nước cất để thường xuyên rửa và đầu roto phải đối mặt với các thử nghiệm lớn nhất phát triển, nhưng các vết nứt mỏi và ăn mòn sẽ Tehran. Vào mùa hè, hầu hết nhu cầu điện là cách điện, kết quả là chất bẩn bám quá mức khiến các sau khi đã xuất xưởng, nơi mà các bộ phận này dễ bị vẫn tiếp tục đe dọa độ tin cậy và thời gian hoạt các thiết bị điều hòa không khí lắp đặt tại các cách điện hiện đang trong tình trạng nguy kịch. sét đánh, bị hư hại do va đập và mỏi. động của các tuabin gió. Kiểm tra chất lượng cao cơ sở công nghiệp, các tòa nhà thương mại CFRP và các vật liệu composite khác có xu hướng và thử nghiệm NDT có thể đóng vai trò quan và nhà ở. SỰ CỐ HỆ THỐNG TRUYỀN TẢI phức tạp hơn so với các vật liệu kim loại. Các vết nứt trọng trong chương trình O&M để bảo vệ tránh Điều kiện khí hậu ở các địa phương gần Tháng 4 năm 2017, mặc dù nhiệt độ chưa quá cao, có thể xuất hiện trên bề mặt hoặc bên dưới bề mặt và xảy ra ngừng hoạt động ngoài kế hoạch. Giải Vịnh Ba Tư và Biển Oman gây thách thức lớn. nhưng ô nhiễm cách điện làm cho hệ thống truyền tải ở các lớp khác nhau theo những hướng khó lường. Có pháp đúng có thể tạo ra sự khác biệt lớn về chất Nhiệt độ mùa hè (và đôi khi cả mùa xuân) điện 400kV, 230kV và 132kV bị sụp đổ. Rất may là Công thể xảy ra các khuyết tật phân lớp và lan rộng nhanh lượng, tốc độ và chi phí kiểm tra. lên tới hơn 50°C, đồng thời độ ẩm từ 90% và ty Quản lý Lưới điện Iran (IGMC) đã nhanh chóng hành chóng, đặc biệt là trong các bộ phận bằng vật liệu Biên dịch: Gia Hiếu 95%. Độ ẩm cao nhất này gây ô nhiễm muối động và thực hiện những biện pháp đặc biệt giúp tránh nhiều lớp chịu tải trọng qua chiều dày, ví dụ như ở Theo “Renewableenergyworld”, số 6/2018 đáng kể từ vùng nước mặn gần đó. được mất điện hoàn toàn. 14 KHCN Điện, số 3.2018 15
  10. SỬA CHỮA BẢO DƯỠNG Sự sụp đổ lớn của hệ thống truyền phẩm đã được thử nghiệm điển hình ở phòng thí nghiệm đáng TRONG TƯƠNG LAI GẦN tải này đã buộc Bộ trưởng Năng lượng tin cậy và được Tổ chức Hợp tác Công nhận Phòng thí nghiệm Mặc dù sự cố lớn trên hệ thống truyền Iran, với sự ủng hộ của các đại biểu và Quốc tế (ILAC) chứng nhận. tải mà NTS gặp phải làm gián đoạn việc tổ chức có trách nhiệm thành lập tại tỉnh Quy định kỹ thuật thiết kế đối với các đĩa cách điện hiện nay là cung cấp điện vốn không phải là chuyện Khuzestan, phải hành động để giải quyết khoảng cách đường rò chưa tới 31,5mm/kV, nhưng khoảng cách bất thường, nhưng nói chung cũng là tận gốc các sự cố cục bộ liên quan đến đường rò được quy định cho cách điện thay thế được đề xuất do thiếu một chính sách bảo trì theo các cách điện bị ô nhiễm. là hơn 40mm/kV. Chiều dài của chuỗi cách điện thay thế cũng thời gian hoặc theo tình trạng. Đây cũng Trong một cuộc họp khẩn cấp, đã giống như chuỗi cách điện bằng sứ và thủy tinh. chính là trường hợp của NTS, nơi mà hoàn thống nhất thực hiện ngay lập tức những Đồng thời, Viện Nghiên cứu Iran đã tiến hành thử nghiệm mù cảnh chính trị và điều kiện môi trường khuyến nghị sau: muối (1000 giờ) và thử nghiệm tia cực tím trên mẫu cách điện. Để cực đoan dẫn đến thiếu bảo trì và cách • Thay thế tất cả các đĩa cách điện đảm bảo độ tin cậy cao hơn về chất lượng sản phẩm, NTS đã kiểm điện đường dây trên không và cách điện bằng sứ và thủy tinh trên đường dây trên tra hồ sơ của tất cả nguyên liệu và hợp chất nhập khẩu. xuyên của máy móc thiết bị bị ô nhiễm không 440kV, 230kV và 132kV bằng cách nghiêm trọng. KẾT QUẢ TRƯỚC MẮT điện sử dụng vật liệu composite chất Mặc dù đã giảm thiểu được gián đoạn Theo khuyến cáo của cuộc họp khẩn cấp này, Công ty Điện lực cung cấp điện, nhưng họ cũng đã đưa ra lượng cao. tỉnh Khuzestan (KZREC) đã bắt đầu rửa các cách điện của đường một loạt khuyến nghị và một kế hoạch • Lệnh toàn bộ 16 công ty điện lực ở dây trên không bị ô nhiễm và phủ lớp bọc RTV trên các cách điện Iran đưa thiết bị và nhân viên rửa sứ tới chiến lược dài hạn để sử dụng lợi thế xuyên của các thiết bị trạm biến áp. Các chỉ số ban đầu cho thấy Cách điện xuyên thiết bị 132kV trong trạm biến áp lưới điện 230/132kV được phủ lớp công nghệ mới nhất giúp cải thiện an tỉnh Khuzestan để thực hiện ngay lập tức tính năng hệ thống đã được cải thiện liên quan đến sự cố chạm silicone cao su lưu hóa ở nhiệt độ phòng (RTV) (Ảnh: st) ninh cung cấp điện trong tương lai gần. các biện pháp khắc phục bằng hình thức chập hệ thống. Kế hoạch thay thế các cách điện bằng cách điện rửa cách điện và cách điện xuyên hiện có silicone được mua tại địa phương đã được lập và sẽ được hoàn SỐ LIỆU THỐNG KÊ HỆ THỐNG TRUYỀN TẢI đang bị ô nhiễm. thành vào cuối năm 2018, sau thời kỳ nhiệt độ quá cao. VÀ PHÂN PHỐI ĐIỆN CỦA IRAN • Bọc các cách điện xuyên trong tất cả KZREC cũng đã bắt đầu rửa cách điện xuyên bị ô nhiễm trên các trạm biến áp bằng lớp phủ silicone Điện áp hệ thống Công suất máy biến áp lắp thiết bị trạm biến áp trước khi bọc lớp phủ RTV. Công việc này sẽ Chiều dài mạch, km cao su có tính năng cao, lưu hóa ở nhiệt truyền tải, kV đặt, MVA tiếp tục được tiến hành song song với việc thay thế các cách điện độ phòng (RTV) . đường dây trên không hiện có bằng cách điện silicone mới, sẽ diễn 400 20.200 60.000 • Lắp đặt các trạm biến áp mới loại ra sau thời kỳ cao điểm mùa hè nhiệt độ cao. 230 30.800 76.500 trong nhà cách điện bằng khí (GIS). 132 23.000 29.800 CÁC CÂU HỎI VỀ ỨNG DỤNG • Trao cho đơn vị tư vấn kỹ thuật của 63 47.500 67.000 Ô nhiễm nghiêm trọng cách điện và cách điện xuyên ở miền Công ty Hệ thống Truyền tải Namdaran Nam Iran khiến ta phải đặt câu hỏi về việc áp dụng một số phần Thống kê hệ thống (NTS) trách nhiệm ước tính số chuỗi cách 752.000 (467.293) 110.458 điện cần thiết đối với từng cấp điện áp lưới phân phối để đấu thầu hợp đồng trước khi thay thế. Kết quả cho thấy cần phải thay thế trong các tiêu chuẩn Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế (IEC) về môi 50.000 chuỗi cách điện trong giai đoạn 1 trường ô nhiễm cao, mà người thiết kế hệ thống có thể áp dụng và 90.000 trong giai đoạn 2. vào lắp đặt các hệ thống truyền tải giúp giảm thiểu nguy cơ mất điện. Sau đây là một số câu hỏi cần được đặt ra: CÁCH ĐIỆN COMPOSITE Ở Iran, đã có sẵn năm công ty sản xuất • Lựa chọn các cách điện composite hay là silicone có phải là giải cách điện bằng vật liệu composite để sử pháp cho những khu vực bị ô nhiễm cao không? dụng trong những khu vực bị ô nhiễm • Có cần thay đổi nguyên liệu chế tạo cách điện bằng vật liệu nặng. Tuy nhiên, để tuân thủ chính sách composite dùng cho khu vực ô nhiễm cao không? mua sắm của NTS, các nhà thầu cung • Rửa cách điện có phải là giải pháp hay không và tần suất được cấp cách điện composite phải được khuyến cáo là bao nhiêu? Kỹ thuật viên sơn lớp phủ RTV lên cách điện chọn từ hai công ty. Vì có nhiều hợp chất xuyên trong trạm biến áp (Ảnh: st) chế tạo cách điện silicone, nên cần phải • Cách điện composite có cần phải rửa định kỳ hay không? Nếu thận trọng trong việc lựa chọn cách điện có, liệu có công cụ chuyên dụng nào để di chuyển dọc theo dây Biên dịch: Chu Hải Yến thay thế từ một công ty có những sản Nhóm thợ rửa cách điện đường dây trên không trước khi sơn lớp phủ RTV (Ảnh: st) dẫn và tự động rửa cách điện? Theo “T&D World”, số 5/2018 16 KHCN Điện, số 3.2018 17
  11. SỬA CHỮA BẢO DƯỠNG Năm 2007, Công ty Điện lực Portland General Electric (PGE của Mỹ) bắt đầu lên kế hoạch thay thế một trạm biến áp đã 80 tuổi và gần 1,5 dặm (2,4km) cáp phân phối ngầm Kỹ thuật phức tạp trong dưới biển 15kV bị lão hóa để đảm bảo trung tâm thành phố THIẾT KẾ TRẠM BIẾN ÁP Portland (bang Oregon, Mỹ) và quận South Waterfront District có đủ điện tin cậy để hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển trong khu vực. Cáp XLPE 115kV mới sẽ đưa điện từ trạm biến áp Harrison của PGE, ở phía đông của sông Willamette và đi qua cầu Tili- kum Crossing mới tới trạm biến áp Marquam mới, gần trung tâm thành phố ở bờ tây của con sông này. Tuy nhiên, để đưa Công ty điện lực Portland General Electric đảm bảo cấp điện từ cây cầu này đến trạm biến áp, các kỹ sư dự án của Công ty Black & Veatch (Mỹ) đã phải dẫn 1050ft (320m) cáp đủ điện tin cậy để hỗ trợ sự tăng trưởng và phát triển XLPE bên dưới 12 làn đường cao tốc đông đúc Interstate 5 trong khu vực. Nằm giữa các đường cao tốc và các tòa nhà xung quanh, vị trí của trạm (I-5), đồng thời cũng phải tránh các chướng ngại vật ngầm và biến áp Marquam mới ở trung tâm thành phố Portland đã đặt ra rất đi qua được các loại đất khác nhau. nhiều thách thức về kỹ thuật, xây dựng và hậu cần. Lưu ý ở phía trên Trạm biến áp Marquam cũng đặt ra cho PGE và Black & bên phải của ảnh chụp là tường chắn mới (Ảnh: st) Veatch nhiều thách thức có một không hai. Vị trí được chỉ định là một khu đất nhỏ vùng đô thị, kẹp giữa các đường cao tốc I-405 và I-5 và có nhiều đại lộ, đường địa phương và Do các hạn chế về vận chuyển và lắp đặt, nên PGE cho tàu hỏa, xe buýt, người đi xe đạp và đi bộ. Các XÂY DỰNG TRẠM BIẾN ÁP nhiều tòa nhà dân cư bao quanh. quyết định nối các dây cáp qua sông Willamette tới kỹ sư của đường Porter phải nâng độ cao của con Do vị trí của trạm biến áp ở trung tâm thành các cáp kéo từ trạm biến áp Harrison và tới trạm biến đường này lên 12ft (3,7m) và đỡ ở cả hai bên đường phố Portland, vốn đã có vài công trình trước đó nên CHỌN CÁP áp Marquam trong các vòm bê tông đúc sẵn, mỗi bằng các bức tường giữ đất (MSE) được ổn định có nhiều chướng ngại vật không chỉ dưới lòng đất Với các nghiên cứu khả thi có sẵn của Black & Veatch, đầu cầu Tilikum Crossing có một vòm. bằng cơ khí. Sau đó lắp đặt các đường ống dùng mà còn có cả một bức tường chắn đã được giằng PGE đã chọn cáp cách điện XLPE 115kV lõi đồng phân Để xây dựng đoạn đường dây truyền tải 115kV cho các đường dây 115kV trong một lớp giữa các chống để ổn định ở phía nam. Tất cả các công trình đoạn 2500-kcmil (1267mm2) và vỏ bọc polyethylene mật chạy từ vòm ở phía tây của cây cầu này đến đường dây đai MSE và được đặt trong cát. Khả năng xây này đều rất gần với chỗ các đường dây truyền tải độ cao (HDPE) chạy từ phía tây trạm biến áp Harrison tới cao tốc I-5, các kỹ sư dự án đã làm việc chặt chẽ 115kV sẽ đi vào trạm biến áp. dựng được cải thiện nhờ có thiết kế các vòm đặt ở trạm Marquam. với các chính quyền địa phương để kéo các đường cùng độ cao trước khi cải tạo đường Porter, sau đó Ngoài ra, vị trí này còn có kích thước nhỏ Hệ thống cáp này được thiết kế để dẫn dòng điện tối dây dưới đường Porter, một tuyến đường mới nhộn (88mx64m) nếu xét về mục đích sử dụng và không lấp đất trở lại quanh các vòm hoàn chỉnh như kiểu thiểu là 1260A liên tục trong suốt vòng đời thiết kế là 40 nhịp có đường dẫn lên cầu Tilikum Crossing dành gian xây dựng cần thiết để biến nó thành một trạm nâng cao đường. năm. Đường dây mới này sẽ có một cáp trên mỗi pha, mỗi biến áp hiện đại. Bởi vì công trình này cuối cùng sẽ dây cáp này có một hệ thống cảm biến nhiệt độ phân tán có sáu máy biến áp 50MVA, và PGE muốn có một độc lập (DTS) để theo dõi nhiệt độ, một dây dẫn đồng theo sơ đồ một máy cắt rưỡi để đạt được độ tin cậy hệ dõi sự liên tục nối đất để dòng chạm chập trở về và hệ thống thống và tính linh hoạt vận hành tốt hơn, nên PGE truyền thông bằng sợi quang chuyên dụng. Như vậy, thiết đã chọn thiết kế trạm biến áp cách điện bằng chất kế này sẽ cần có sáu đường ống bằng polyvinyl clorua (PVC) khí (GIS). Thiết bị này cho phép đặt các pha có điện hoặc HDPE – một đường ống cho mỗi cáp, và một đường chỉ cách nhau vài inch, so với các trạm biến áp cách ống dùng cho dây dẫn liên tục và dùng cho đường dây sợi điện bằng không khí thường phải có khoảng cách quang. Lần lượt, mỗi đường ống sẽ được đặt trong bê tông Các đường ống PVC dùng cho các cáp truyền tải được đúc luôn pha là 10ft (3m). hoặc cát đầm chặt để tạo ra môi trường có nhiệt độ chấp nhận được cho các cáp. vào sàn bê tông của cầu Tilikum Ngoài ra, hệ thống GIS 115kV thường sử dụng các Crossing (Ảnh: st) đầu nối sứ xuyên trên không để kết nối các đường VƯỢT QUA SÔNG Ở THÀNH PHỐ PORTLAND dây vào trạm với thiết bị trạm biến áp; tuy nhiên, trạm PGE đã xác định phương pháp phù hợp nhất để vượt GIS của Marquam lại yêu cầu các đầu nối ngầm dưới sông Willamette là đi cáp qua các đường ống PVC đặt trong đất để giảm thiểu không gian và duy trì đủ khoảng sàn bê tông của cầu Tilikum Crossing trong tương lai, nên cách an toàn điện. Không gian giới hạn này khiến cho chúng sẽ không phải chịu tác động của thời tiết và không việc áp dụng các đầu nối GIS là một lựa chọn lý tưởng, làm vướng tầm nhìn. nhưng vị trí này yêu cầu có thiết bị bổ sung: 18 KHCN Điện, số 3.2018 19
  12. SỬA CHỮA BẢO DƯỠNG • Một vòm lớn có kích thước 30m x GIS lớn và ván khuôn vì chỗ đào vòm 9,1m x 4,6m - ở phía nam để tập trung các chỉ cách bức tường cũ 10ft (3m). Ván cáp truyền tải XLPE vào và ra khỏi trạm và khuôn đã được chống vẫn nằm bên làm nền cho các thiết bị GIS. trong vòm cho đến sau khi đổ mái Một trong những thách thức lớn nhất xong. Sau đó giằng chống được gỡ qua là phải xây dựng vòm cáp vào trạm, cách cửa hầm. Và trong khi đang tiến hành 10ft tới bức tường chắn cũ kém vững nỗ lực lớn này ở phía nam của lô đất, chắc, cao 25ft (7,6m). Bức tường này được thì chỉ cách đó 100ft (30m) ở phía bắc chống bởi hàng chục giằng chống không của trạm biến áp cũng đang tiến hành thể tháo bỏ được đang ngăn cash với một khoan nhồi. con đường hiện có và những ngôi nhà LIÊN KẾT VỚI LƯỚI ĐIỆN gần đó. Tuy nhiên, các giằng chống đỡ PORTLAND lại chiếm không gian đất đắt tiền để cần Để lắp đặt 40 đường dây phân phối thiết cho các thiết bị trạm biến áp. PGE mà PGE đã quy hoạch cho lưới điện xác định giải pháp duy nhất là xây dựng trung tâm thành phố Portland cần phải Các vòm nối cáp làm bằng bê tông đúc sẵn được lắp đặt ở hai bờ sông Willa- một bức tường thứ hai, chắc chắn hơn Cần phải chống đỡ thêm bên trong vòm mới vì bị tường chắn ở phía trên ép tải khoan bốn lỗ có đường kính 4ft (1,2m) mette. Vòm này nằm ở phía tây của cầu Tilikum Crossing (Ảnh: st) cách tường hiện tại 3ft (0,9m) và do giới trọng cực lớn lên (Ảnh: st) và dài 235ft (72m), kéo dài từ phía bắc hạn về không gian, nên lựa chọn duy nhất của lô đất trạm biến áp Marquam. là xây bức tường gồm các cọc thép chữ H Nhà thầu khoan nhồi, Gonzales Boring chôn xuống đất cách đều nhau, lồng vào & Tunneling (nước Mỹ), đã phải khoan chỉ giữa các cọc này là các tấm bê tông hình cách của đường cống thoát nước bằng chữ nhật. bê tông nguyên khối 2ft (0,6m) trong Các kỹ sư của Black & Veatch đã chọn khi vẫn giữ một khoảng cách tối thiểu các cọc thép chịu lực mã hiệu HP 18 x 204 tới nền đường cao tốc I-405. Đã có lúc cho công việc này. Đây là những cọc lớn Gonzales đã phải thay mũi khoan bình nhất hiện nay được chế tạo. Mỗi cọc thép dài 50ft (15,2m) này được chèn bê tông trong ống đường kính là 4ft (1,2m) chôn sâu 25ft (7,6m) dưới mặt đất, cọc nhô lên 25ft (7,6m) so với mặt bằng trạm biến áp để chống bức tường mới. Các cọc được đặt cách nhau chỉ 7ft (2,1m) dọc theo toàn bộ Ảnh chụp trạm biến áp Marquam đã hoàn thành cho thấy TBA 115kV được cách chiều dài bức tường. Cọc thép chịu lực được lắp đặt cạnh các giằng chống hiện có để đảm bảo cấu điện bằng chất khí, bốn ngăn, một máy cắt rưỡi ở hậu cảnh (bên trái) bên cạnh vỏ trúc của tường chắn cũ vẫn nguyên vẹn (Ảnh: st) Khó khăn lại chồng chất thêm khi bức điều khiển rơle (phải), nằm ở phía trước của tường chắn. Ở tiền cảnh (từ phải sang tường cũ phải được chống liên tục trong trái) là ba máy biến áp 50MVA, một tủ đóng cắt 39 lộ được kết nối hệ thống và ba quá trình xây dựng tường chắn mới. Điều dàn tụ điện phân dòng vỏ kim loại 13kV. Trên góc trái phía xa, bên cạnh vỏ điều • Một vỏ bọc tủ đóng cắt 39 lộ được kết nối hệ thống và dự khiển rơle, có bốn vòm thu thập các mạch phân phối và định tuyến qua các lỗ cáp này đòi hỏi phải có một kế hoạch phối phòng cho một vỏ bọc tủ đóng cắt 27 lộ hướng kính trong tương lai ngầm dẫn vào trung tâm thành phố Portland (Ảnh: st) hợp xây dựng toàn diện bao gồm việc dùng cho các mạch lộ xuất tuyến 13kV; lắp đặt các cột trụ giữa các giằng chống • Một vỏ bọc điều khiển rơle 60ft (18m) dùng cho các thiết bị rơle hiện có, kết nối bức tường cũ với các cọc chiều dài bức tường. Các bộ theo dõi này đủ nhạy để phát hiện mới, sau đó di chuyển từng giằng chống những thay đổi trong tường do thay đổi nhiệt độ trong ngày gây bảo vệ đường dây và máy biến áp; sao cho bức tường cũ được chống liên ra và sẽ tự động cảnh báo cho nhóm dự án nếu phát hiện bất kỳ • Ba dàn tụ điện phân dòng vỏ bọc kim loại 13kV, có dự phòng chuyển động nào vượt quá dung sai rất nghiêm ngặt. tục. Ngoài ra, do lo ngại về tính nguyên Đội thi công hoàn thành lỗ khoan đường kính trong tương lai thêm ba dàn nữa; vẹn của bức tường cũ trong quá trình Mặc dù bức tường cũ tỏ ra ổn định trong quá trình xây dựng, 4ft (1,2m) bên dưới đường cao tốc I-405 sẽ được • Bốn vòm ở phía bắc để đưa các đường dây phân phối ra ngoài xây dựng, nên các kỹ sư đã lắp đặt các bộ nhưng bức tường mới đã chuyển tải trọng rất lớn xuống đất bên dùng để kết nối trạm biến áp Marquam với hệ trạm; theo dõi độ nghiêng dọc theo toàn bộ dưới. Vì thế phải có lực gia cố lớn để chống đỡ hố đào hầm vòm thống điện phân phối của PGE (Ảnh: st) 20 KHCN Điện, số 3.2018 21
  13. AN TOÀN ĐIỆN thường trên máy khoan bằng mũi khoan đá để phá các mảnh vỡ bê tông, nhưng THIẾT BỊ ĐO ĐIỆN TRỞ ĐIỆN CỰC BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG NỐI ĐẤT VÀ ĐIỆN TRỞ SUẤT CỦA ĐẤT BẰNG NỐI ĐẤT CÁ NHÂN nói chung các hoạt động khoan đã được thực hiện một cách hoàn hảo. Thợ khoan đã thực hiện yêu cầu khoan đúng mục tiêu diện tích 12inch vuông (77cm2). Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó Khi thực hiện nối đất cá nhân, điều quan cần phải thỏa mãn rất nhiều thách thức Thiết bị đo điện trở đất trọng là không chỉ giới hạn ở việc lắp đặt nối DET2/3 (Ảnh: st) đất cá nhân mà bạn phải tích hợp toàn bộ về kỹ thuật. Trước tiên nhóm đã phải đào xuống để tạo ra một móng có kích thước quá trình thành các quy trình nhằm tạo ra các điều kiện làm việc an toàn. Khi đó người 12,1m x 15,2m x 7,9m cho máy khoan công nhân có thể đến làm việc trực tiếp trên trên lô đất trạm Marquam. Việc này đòi đường dây và thiết bị đã được cắt điện. hỏi phải chống đỡ rất nhiều, nhưng phía tiếp nhận trên đường Caruthers thậm chí XÁC ĐỊNH CÁC BÊN LIÊN QUAN còn khó khăn hơn vì nằm gần với đường Để xây dựng và thực hiện các quy trình Cấu hình nối đất chuỗi cân bằng Tập đoàn đa quốc gia Megger chào bán thiết bị thử nối đất cá nhân, điều quan trọng là phải làm Nối đất tại chỗ ống nước áp lực đường kính 3ft (0,9m), nghiệm điện trở đất tính năng cao để đo điện trở điện việc với các bên liên quan tại công ty điện lực A đến B đường cao tốc I-405 và một tòa nhà của cực nối đất và điện trở suất của đất. Thiết bị DET2/3 mang B đến C của bạn. Các bên liên quan gồm: trường học mới. Để theo dõi tác động lại các kết quả chính xác trong những môi trường khắc B đến N - Nhân viên thực hiện nối đất; đến trường học trong quá trình lắp đặt nghiệt nhất. hệ thống chống đỡ, PGE đã lắp đặt các - Kỹ sư hệ thống cung cấp thông tin về Thiết bị thử nghiệm điện trở đất mới này rất dễ sử Cấu hình nối đất chuỗi cân bằng (Ảnh: st) dòng điện chạm chập và các thiết bị bảo vệ bộ theo dõi rung động tại trường học dụng, giúp phát hiện lỗi tuyệt vời, có màn hình màu lớn hệ thống; • Điều kiện và khí hậu nơi nhân viên công ty làm việc. (vẫn nguyên vẹn sau công trình này). Để hiển thị thông tin thử nghiệm chi tiết ở định dạng số cũng như đồ thị. - Các nhà vận hành hệ thống và các điều • Rà soát lại tất cả các tiêu chuẩn xây dựng. trở thành người hàng xóm tốt và giảm DET2/3 đáp ứng Tiêu chuẩn IEEE 81 và phù hợp để thử độ viên chịu trách nhiệm theo dõi liên tục • Thiết bị và đồng hồ đo. thiểu sự gián đoạn trong các hoạt động nghiệm nối đất và chống sét. Thiết bị này giúp đo điện trở tình trạng của lưới điện. • Hồ sơ đào tạo. của trường, công việc chính trên đường đất trên một dải liên tục duy nhất từ 0,001Ω đến 20kΩ với Bạn cũng cần xem xét những thay đổi • Các thủ tục khóa máy/ghi nhãn đã khóa. Caruthers đều được thực hiện ngoài sai số 1mΩ. Tần số thử nghiệm của thiết bị nằm trong dải trong các tiêu chuẩn xây dựng, vì sẽ có cơ giờ học và trong các ngày nghỉ học, và • Các quy trình và chính sách vận hành hệ thống. từ 10Hz đến 200Hz với bước tần số 0,5Hz. Tính năng lựa sở hạ tầng mới được mua về để tăng cường PGE đã duy trì liên lạc chặt chẽ với nhà bảo vệ người lao động. Ví dụ, công ty điện • Các quy định kỹ thuật. chọn tần số tự động cho phép người dùng đảm bảo thử trường trong suốt quá trình thi công. nghiệm được thực hiện ở tần số với mức ồn thấp nhất. lực sẽ mua các hộp cáp có đầu cốt nối đất LẬP KẾ HOẠCH CHÌA KHÓA ĐỂ VƯỢT QUA Cũng có thể điều chỉnh thủ công tần số thử nghiệm, dòng được gắn vào các thanh cốt thép trong bê 1. Tổ chức cuộc họp. Công việc cần thực hiện đầu tiên điện thử nghiệm và việc lọc để tối ưu hóa các kết quả tông để tạo ra một vùng đẳng thế khi làm là tổ chức cuộc họp tại hiện trường với những người sẽ là KHÓ KHĂN trong những điều kiện khắc nghiệt. việc trên cáp ngầm. Ngoài ra, tự động hóa thành viên ủy ban. Những người này sẽ có thẩm quyền rà LLinh hoạt và sáng tạo là chìa khóa phân phối cũng thay đổi cách công nhân cắt DET2/3 có bộ nhớ trong lớn cho phép tính toán điện soát và ký tên vào các quy trình này và sẽ có thể mua các để thành công trong dự án này. Thông mạch thiết bị. Do vậy, bộ phận đào tạo của trở suất ngay lập tức và có thể lưu trữ được nhiều hơn các đồng hồ đo kiểm tra, các thiết bị và vật liệu khác cần thiết tin liên tục không chỉ được yêu cầu giữa giá trị kết quả thử nghiệm trong cả ngày. Các kết quả này bạn phải cập nhật tài liệu và chương trình cho công việc. Các thành viên chủ chốt khác là các kỹ sư hệ PGE, Black & Veatch, các nhà cung cấp có thể được tải xuống USB hoặc lưu trực tiếp vào máy tính giảng dạy hiện có và bạn cần lên lịch đào tạo thống cũng như một người vận hành hệ thống. và các nhà thầu hỗ trợ, mà nó cũng rất PC có phần mềm PowerDB™. cho tất cả công nhân. 2. Rà soát lại các quy trình hiện có. Chú ý xem có bất kỳ quan trọng trong việc giúp PGE đạt Thiết bị này hỗ trợ các phép đo điện trở đất hai, ba và CÁC YẾU TỐ CẦN XEM XÉT mâu thuẫn nào không. Hãy kiểm tra xem liệu có bộ các quy được sự phù hợp liên tục giữa thiết kế bốn cực, cũng như các phép đo ART (kỹ thuật gắn cọc) ba trình nào đã được cập nhật gần đây hay không và liệu đã Khi xây dựng các quy trình, cụ thể là về nối điện và thiết kế ngầm và đảm bảo tất và bốn cực và phép đo không cần cọc nối đất. Hỗ trợ thử đất bảo vệ cá nhân, cần xem xét một số yếu tố: có lần rà soát các quy trình khác để phản ánh những thông cả các thiết bị được thiết kế và chế tạo nghiệm liên tục hai chiều và thử nghiệm liên kết đẳng thế tin mới nhất hay không. • Các quy trình hiện tại của công ty: theo đúng kế hoạch. mà không cần phải nối lại dây dẫn thử nghiệm. Chúng được giữ ở đâu? Ai cập nhật và sửa 3. Xem xét cấu hình hệ thống. Công ty điện lực sử dụng Biên dịch: Bùi Thị Thu Hường Biên dịch: Gia Hiếu đổi chúng? Liệu có nhiều quy trình có thể hệ thống đấu hình sao hay tam giác? Có những hệ thống Theo “T&D World”, số 5/2018 Theo “Utilityproducts”, số 5/2018 mâu thuẫn với nhau không? đấu hình sao không có nối đất, những hệ thống đấu hình 22 KHCN Điện, số 3.2018 23
  14. AN TOÀN ĐIỆN sao nối đất tại nhiều điểm, một số hệ thống đấu tam giác và ngầm không được bọc bảo vệ và chôn trực tiếp (gây rất nhiều khó khăn khi thực hiện nối đất nối đất. Bằng cách đó, họ có thể đảm bảo các nối đất có thể chịu được việc vô tình đóng điện trở lại các đường dây mà không bị hỏng, đủ lâu để bảo vệ hệ Nối đất và liên kết đẳng thế là những khái niệm ít được biết đến nhất, hay bị hiểu sai nhất và dễ gây NỐI ĐẤT VÀ LIÊN KẾT ĐẲNG THẾ bảo vệ cá nhân). thống tác động. lầm lẫn nhất trong các hệ thống điện 4. Tính đến các điều kiện và khí hậu. Khi làm việc Đào tạo, đào tạo và đào tạo nhiều hơn là điều cần và điện tử hiện đại, dẫn đến thiết kế và trong một khu vực sỏi đá, bạn sẽ phải cân nhắc thiết mỗi khi công ty điện lực của bạn quyết định lắp lắp đặt kém - đặc biệt khi nó liên quan những vấn đề khác so với khi làm việc ngoài sa mạc đặt các thiết bị và thành phần mới ví dụ như tự động đến Quy chuẩn Điện Canada (CEC) và hoặc trên bờ biển hoặc ngoài hải đảo. Ví dụ, thiết bị hóa phân phối. Quy chuẩn Điện Quốc gia (NEC, tức là Dây nguồn có thể hoạt động tốt ở khu vực có độ ẩm cao nhưng Ngoài ra, khi nói đến giấy chứng nhận và giấy phép, Quy chuẩn Mỹ). lại có thể không hoạt động ở khu vực có độ ẩm thấp nên chuyển từ giấy phép viết tay sang văn bản điện tử. Hiểu sai các quy tắc dẫn đến ứng Dây chưa được nối đất Dây được nối đất hoặc không có độ ẩm. Ví dụ một số nơi có mức điện Điều này trở nên đặc biệt quan trọng trong các hoạt dụng sai và do đó lắp đặt không đúng trở cao khiến cho bảo vệ hệ thống không tác động. động tương trợ lẫn nhau. Bạn phải xem xét lại các chính cách các hệ thống quan trọng, cuối 5. Kiểm tra thiết bị và đồng hồ đo. Liệu công ty điện sách của công ty khi phản ứng với bão và xác định xem cùng sẽ gây ra các vấn đề về chất lực có tất cả đồng hồ đo cần thiết để thử nghiệm cắt ưu tiên thực hiện quy trình nào, khi bạn đưa đội nhân lượng điện, rủi ro điện giật và các hư điện giúp kiểm tra mức điện trở trên các cọc nối đất viên của mình đi hỗ trợ cũng như khi bạn đưa các đội hại thảm khốc. tạm thời đã được đóng xuống đất? Làm thế nào để xác khác đến cơ sở của mình để hỗ trợ mình. Các bộ phận bằng kim loại được định cáp trong một thiết bị khóa phía trước lắp trên bệ Ngoài ra, bạn phải xem xét phương pháp nào hiệu nối đất để giúp ngăn ngừa tích tụ các hoặc thiết bị ngầm dưới đất? Có thể xác định được cáp quả hơn, cách ly hay là lắp đặt nối đất. điện tích tĩnh điện điện thế cao, có Dây nối đất Dây liên kết đẳng thế Dây chưa được nối đất Dây dẫn mạch nhánh trong các rãnh hoặc hộp có nhiều mạch hay không? Tóm lại, việc lắp đặt nối đất không phải là giải pháp thể gây phóng điện (phóng điện hồ Điện cực nối đất quang) làm hỏng thiết bị điện tử. Đất ĐƯA QUY TRÌNH VÀO HOẠT ĐỘNG đầy đủ. Thực vậy, các nối đất này là thành phần cuối cùng trong toàn bộ kế hoạch bảo vệ người lao động Điều quan trọng cần lưu ý là các và cả khi chịu một số loại nhiễu điện như sét đánh, quá điện áp Sau khi đã nghiên cứu, hãy làm việc với các kỹ sư khi làm việc trên các đường dây và thiết bị đã cắt điện. quy chuẩn điện chỉ đưa ra các “yêu quá độ, xung điện và cả dao động điện áp. Nối đất đúng cũng hệ thống để lập các bảng chạm chập khi làm việc, Biên dịch: Trần Việt Tiến cầu tối thiểu đối với an toàn cá nhân” bảo vệ các hệ thống điện tử khỏi “nhiễu điện từ” (EMI), “nhiễu sau đó gắn kèm chúng vào tài liệu để người lao động Theo “T&D World”, số 5/2018 còn với thế giới công nghiệp cần phải tần số radio” (RFI) và “phóng điện tĩnh điện” (ESD). có thể tham khảo dòng điện chạm chập tới thiết bị có quy chuẩn cao hơn để đảm bảo Điều quan trọng là làm rõ nhiều quan niệm sai lầm về liên kết thiết kế, lắp đặt, bảo trì và vận hành đẳng thế và nối đất, và phân tích các tiêu chuẩn CEC Phần 10 và thiết bị được phù hợp. BỘ ĐIỆN CỰC THAY THẾ TRONG VỎ BỌC DÙNG CHO Sử dụng các thuật ngữ và định NEC Điều 250. Việc này sẽ giúp làm sáng tỏ các quy tắc của NEC và CEC dễ gây hiểu lầm hoặc có vẻ như mâu thuẫn với nhau và CÁC MÁY CẮT POWER/VAC nghĩa không đúng, không được các quy chuẩn điện và tiêu chuẩn công đưa ra những mẹo lắp đặt phù hợp, những điều cần thận trọng và cảnh báo các nguy hiểm liên quan đến cách lắp đặt không đúng. nghiệp cho phép gây nhầm lẫn và Các yêu cầu kỹ thuật của Quy chuẩn Điện Canada rất giống ngắt chân không trong vỏ bọc/đúc năng chống rung va đập tuyệt hiểu sai. Thiếu hiểu biết về sự khác với các yêu cầu kỹ thuật của Quy chuẩn Điện Quốc gia Mỹ, và một Khối lắp ráp liền và đã vượt qua được các thử vời và tăng độ bền cơ học. Ngoài biệt giữa các thuật ngữ quan trọng số lắp đặt có thể chấp nhận được theo quy chuẩn này nhưng lại điện cực bộ nghiệm áp dụng theo tiêu chuẩn ra, khối lắp ráp này có khả năng như “liên kết, được liên kết, việc liên ngắt chân ANSI/IEEE C37. chống chịu tốt hơn các chất ô có thể không hoàn toàn tuân thủ quy chuẩn kia. Nhưng người ta kết, đất, được nối đất, việc nối đất và vẫn đang nỗ lực để hài hòa giữa hai quy chuẩn này. không Khối lắp ráp điện cực trong vỏ nhiễm môi trường như bụi, độ ẩm được nối đất hiệu quả” và ứng dụng (Ảnh: st) bọc mới này sẽ nâng cấp các máy và hơi ẩm. Trong ngành xây dựng, bước đầu tiên khi xây dựng một tòa theo dự kiến của chúng nhiều khi bị cắt tương thích kiểu cũ lên công nhà là chuẩn bị mặt bằng xây dựng tòa nhà. Trừ khi tòa nhà Khối lắp ráp điện cực trong hiểu sai hoặc tệ nhất là chúng được sử nghệ hiện đại có điện cực trong được đặt vững chắc trên mặt đất, không thì tòa nhà có thể liên vỏ bọc thay thế của bộ ngắt dụng không đúng cách. vỏ bọc/đúc liền. Những ưu điểm tục gặp phải những vấn đề về cấu trúc và điện. Nối đất có điện Công ty Vacuum Interrupters chân không dùng cho các máy Một vấn đề nghiêm trọng khác là thế tham chiếu bằng “0” và là nền tảng của hệ thống điện. Điện chính của công nghệ bộ ngắt chân sự khác biệt giữa “điện trở đất”, “trở Inc. (Mỹ) đã nghiên cứu chế tạo cắt tương thích giúp duy trì các cực nối đất phải được lắp đặt đúng cách trong đất và tất cả các không đúc liền (so với điện cực hở kháng đất”, “điện trở với đất” và “điện bộ thay thế khối lắp ráp điện cực tiêu chuẩn hoặc hệ thống lắp ráp) cơ cấu ML-17, ML-18 và ML-18H đường dẫn nối đất đều phải được dẫn tới nó. Hệ thống nối đất bộ ngắt chân không nguyên thủy nguyên thủy đáng tin cậy do trở suất của đất” rất nhiều khi bị hiểu phải được kết nối hiệu quả với điện cực nối đất. là độ bền điện môi cao và được sai và sử dụng không đúng cách. sử dụng trong các máy cắt Power/ bảo vệ tốt hơn khỏi ảnh hưởng của không có bất kỳ bộ phận ngoại Quy tắc đầu tiên là làm cho nó an toàn; quy tắc thứ hai là làm Vac® tương thích. Khối lắp ráp lai nào. Khi thực hiện đúng nối đất và liên cho nó hoạt động. môi trường. Thiết kế này nhỏ gọn điện cực bộ ngắt chân không thay Biên dịch: Bùi Thị Thu Hường kết đẳng thế, nó có thể giúp đảm bảo và chắc chắn, giúp tăng độ tin cậy Biên dịch: Duy Tùng thế của công ty này kết hợp bộ cho cơ sở khi hoạt động bình thường Theo “Electricity Today”, số 3/2018 của bộ ngắt chân không với khả Theo “Utilityproducts”, số 5/2018 24 KHCN Điện, số 3.2018 25
  15. ĐÀO TẠO Khi khối lượng, sự đa dạng, và tốc độ dữ liệu tiếp tục tăng nhanh thì màn hình 2-D không chuyển tải hết dữ liệu cho phép phân tích mà người vận hành nhà máy điện gặp phải. Bằng cách sử dụng các công nghệ thực tế tăng cường (AR) và thực tế ảo (VR) mới nhất, kết hợp với phép phân tích tiên tiến, đã tạo ra các giải pháp được hiển thị toàn cảnh có thể mang lại những thông tin cần thiết để cải thiện các thao tác, và sử dụng dữ liệu từ các buổi làm việc thực tế ảo để nâng cao năng suất người lao động. ỨNG DỤNG THỰC TẾ ẢO TRONG ĐÀO TẠO Thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường vật. Bằng cách sử dụng các dữ liệu tài sản và hiểu thêm môi trường này, ví dụ như thước (AR) đang hòa vào xu thế chủ đạo trong dữ liệu địa lý, và các dữ liệu khảo sát bằng đo ảo thể hiện trên Hình 1. trò chơi điện tử, bất động sản, thiết kế, LIDAR (phát hiện và đo khoảng cách bằng Thực tế ảo giúp chẩn đoán các vấn đề và nhiều lĩnh vực khác. Các thiết bị như ánh sáng), có thể xây dựng các mô hình ảo trong những tình huống nguy hiểm. Bằng Hình 2. Giúp đỡ tại hiện trường. Thực tế tăng cường (AR) có thể giúp người công nhân tại hiện trường. tai nghe, smartphone đã có sẵn còn các của cây cối gần đường dây điện. Sự việc Các công cụ và vật liệu có thể được làm nổi bật trên một bản đồ nhiều lớp, các tài liệu cần thiết để thực cách kết hợp các dữ liệu theo thời gian thực phần mềm hỗ trợ thì đầy rãy. VR và AR đã càng trở nên lý thú hơn khi các dữ liệu lịch hiện nhiệm vụ có thể được đưa vào nhờ kỹ thuật số. Thực tế tăng cường giúp người công nhân làm quen với một môi trường toàn cảnh và các bộ với các hiện trường ngay cả khi họ chưa từng đến đó bao giờ (Ảnh: st) có những ứng dụng thực tế trong các hoạt sử được bổ sung vào mô hình, cho phép điều khiển vận hành, có thể quan sát hiện động công nghiệp, từ các mô phỏng đào người dùng lùi về phía sau và tiến về phía trường như thật mà không gặp phải bất cứ thực hiện bất kỳ công việc nào đều xuất với một môi trường, với mục tiêu tối đa tạo tới các hoạt động bảo trì. Bằng cách trước theo thời gian để theo dõi sự sinh nguy hiểm nào. hiện trong tầm nhìn của kỹ thuật viên; mọi hóa giá trị mục tiêu. Giá trị mục tiêu có thể kết hợp VR và AR với phép phân tích, các trưởng của cây cối. bản vẽ của bất kỳ tài sản nào đều hiện ra khi liên quan tới các mục tiêu kinh doanh ví dụ doanh nghiệp – trong đó có các nhà sản Bổ sung các mô hình phân tích học máy TỐI ƯU HÓA BẢO TRÌ NHỜ người công nhân nhìn vào tài sản. như những quá trình nhanh hơn, chi phí xuất điện – có thể tối ưu hóa các thao tác có khả năng tiên đoán sự sinh trưởng của CÔNG CỤ GIA TĂNG THỰC HIỆN Bổ sung phép phân tích tối ưu hóa học thấp hơn, tỉ lệ phế phẩm thấp hơn, hoặc ít và hoạt động bảo trì để nâng cao năng cây cối trong tương lai khiến cho mô hình Các kỹ thuât viên hiện trường có thể máy vào tập hợp đó cũng giúp nâng cao tai nạn hơn. Theo thời gian, tác nhân phần suất và giảm chi phí. ảo này trở thành một công cụ vận hành rất đến các trạm biến áp và những địa điểm năng suất, bằng cách hướng dẫn nhân mềm học được cần thực hiện những hành Một ví dụ rất hay là việc sử dụng VR và mạnh. Có thể bổ sung các công cụ ảo vào khác mà không hay biết gì về vùng đó, và động nào để thay đổi môi trường và tối đa viên thực hiện các nhiệm vụ theo cách phép phân tích trong quản lý thảm thực trong môi trường để giúp người vận hành họ cũng có thể phải biết những công cụ và hóa giá trị mục tiêu. tối ưu, như đã được xác định bằng lập mô tài liệu phù hợp để thực hiện công tác bảo hình tối ưu hóa học máy. Học máy củng Tác nhân phần mềm không được lập trì, thử nghiệm, và sửa chữa. Đôi khi họ cần cố có thể tối ưu hóa thứ tự công việc, trình để thực hiện những hành động cụ phải tham khảo các bản vẽ hiện trường và ghi chép lại cách thực hiện tốt nhất từng thể để phản ứng với những tình huống có thể cần hỏi các đồng nghiệp khác xem nhiệm vụ, và giúp lên kế hoạch và lập cụ thể hoặc đầu vào cụ thể. Nó được lập các tài sản đó ở đâu, để có thể theo dõi tính tuyến đường đi cho các đội công nhân để trình với một dải các hành động có thể Hình 1. Công cụ ảo. Công ty điện lực nhiều khi năng của thiết bị và hoàn thành nhiệm vụ. đạt năng suất tối đa và giảm chi phí. Con thực hiện và thể hiện kết quả của các hành phải giải quyết các vấn đề Họ phải cầm rất nhiều dụng cụ để thao tác người nhiều khi có những thiên kiến làm động đó. Mỗi hành động mà tác nhân do cây cối gần đường dây công việc. Gia tăng hiện thực là công cụ cho không đạt được mức năng suất tối ưu. phần mềm thực hiện đều tạo ra các dữ điện gây ra. Các mô hình tuyệt vời để giải quyết một số thách thức Sử dụng phương pháp học máy để tìm ra liệu về thay đổi môi trường do hành động phân tích học máy có thể này, nhờ đó có thể nâng cao năng suất trong con đường tối ưu, sau đó sử dụng thực tế đó tạo ra. Mỗi hành động cũng tạo ra một tiên đoán sự tăng trưởng những tình huống bảo trì trong thực tế. ảo (VR) để đào tạo con người vượt qua mức thưởng nào đó liên quan tới giá trị của cây cối. Đặt thước đo những thiên kiến của họ, từ đó đạt được Với công cụ gia tăng hiện thực, công mục tiêu. ảo vào trong mô hình có nhân dịch vụ tại hiện trường có một bản đồ năng suất cao hơn. Theo thời gian, tác nhân phát hiện thể giúp thể hiện một cách chủ động khi nào cần phải nhiều lớp về hiện trường (Hình 2). Các dụng Trong học máy củng cố, người lập trình những hành động nào tạo ra nhiều tiền bảo trì. (Ảnh: st) cụ và vật liệu đều được đánh dấu hoặc tô tạo ra một tác nhân phần mềm sử dụng thưởng dài hạn nhất bằng cách sử dụng đậm. Các tài liệu kỹ thuật số cần thiết để một tập hợp các hành động để tương tác hai phương pháp tiếp cận: Thăm dò và 26 KHCN Điện, số 3.2018 27
  16. ĐÀO TẠO khai thác. Bằng cách sử dụng phương pháp thăm sử dụng đúng công cụ chưa? Họ có làm những nhiệm triển dựa trên phương pháp mà bày kiến sử dụng để dò (thử và sai), tác nhân thử một hành động và sau đó quan sát kết quả. Khi áp dụng phương pháp khai vụ không cần thiết không? Có thể tính điểm kết quả hoạt động hoặc điểm an toàn, và có thể so sánh người tìm ra con đường tối ưu để tìm thức ăn – dựa trên thăm dò hết lần này đến lần khác. G³ - KHÍ XANH DÙNG CHO thác, tác nhân sử dụng một hành động đã mang lại kết quả trong quá khứ, sau đó quan sát nó đem dùng theo những chuẩn khác nhau, có tính đến kinh Như đã nêu trên, có thể sử dụng mô phỏng thực LƯỚI ĐIỆN nghiệm, vai trò, và thậm chí địa lý. tế ảo để hiểu được các kết quả của việc đi theo những lại kết quả ra sao trong tình huống mới. Thông qua Một rắc rối có thể xảy ra là không phải ai cũng thực con đường khác nhau thông qua một chuỗi các bước. những hành động này, tác nhân phần mềm cải thiện hiện tối ưu trong một môi trường thực tế ảo. Cần xem Tuy nhiên, nếu mục đích của mô hình phân tích tuyến kết quả hoạt động và tối đa hóa giá trị mục tiêu. xét những khác biệt giữa các phiên bản thực tế ảo đã đường là tìm phương cách tối ưu để thực hiện nhiệm Để áp dụng thăm dò và khai thác, học máy củng có trước đây hoặc thậm chí cả việc một số người có vụ thì cũng cần phải khuyến khích thăm dò. cố cần có những phương cách để quan sát và tác thể bị buồn nôn khi nhìn vào mô phỏng thực tế ảo. động tới môi trường làm việc. Đây không phải là Game hóa có thể là một cách để khuyến khích Các phân tích tính năng này có thể giúp phát triển một công việc đơn giản vì nó còn liên quan với công người dùng tìm ra phương cách lý tưởng để hoàn một mô hình học máy tiên đoán được số điểm mà việc bảo trì, đặc biệt là đối với các tài sản và những thành phép mô phỏng. Game hóa, như tên gọi của một cá nhân đạt được trong phép mô phỏng này. vị trí không đòi hỏi bảo trì thường xuyên. Mặc dù có Bằng cách kết hợp các dữ liệu tính năng mô phỏng nó, là cách để biến một tập hợp các nhiệm vụ thành thể phát triển các mô hình này bằng cách theo dõi với các dữ liệu nhân khẩu học và các dữ liệu khác của một trò chơi. Ví dụ, có thể gán điểm cho một phương qua GPS, ghi chép cẩn thận, và các cảm biến khác nhân viên, có thể thiết kế được một mô hình hiện đại cách đã cho để thực hiện một nhiệm vụ hoặc để thực nhau, nhưng sẽ còn một thách thức nữa là tạo ra đủ có thể tiên đoán ai sẽ thực hiện tốt trên bất kỳ tập hợp hiện một số bước theo một trật tự nào đó. Số điểm dữ liệu – phải thăm dò đủ - để cải tiến mô hình. Thực các nhiệm vụ nào. Cũng có thể sử dụng mô hình này thưởng có thể giảm xuống khi có nhiều người dùng tế ảo là một giải pháp có một không hai. Công nghệ khí xanh g³ của GE (Ảnh: st) như một công cụ sàng lọc để biết được những người thực hiện các bước theo cùng một cách (khai thác HIỂN THỊ TOÀN CẢNH: TẠO RA CÁC DỮ LIỆU mới thuê mướn nào có nhiều khả năng sẽ thành công các khám phá của người khác). Có thể cho điểm cao trong một vai trò đã cho. hơn vì đã cố gắng làm cái gì đó mới, khuyến khích g³ - khí xanh dùng cho lưới điện - là lựa chọn thân ĐỂ THÚC ĐẨY PHÉP PHÂN TÍCH việc khám phá. Khi mà mô hình đã chín muồi và việc thiện với môi trường để thay thế SF6, do Tập đoàn GE Mô phỏng thực tế ảo từ lâu đã được sử dụng trong Thực tế ảo và thực tế tăng cường có thể sử dụng (Mỹ) cùng với Công ty 3M (Mỹ) phát triển. g³ là hỗn hợp đào tạo, cho phép nhân viên thực hiện những nhiệm để đào tạo nhân viên thực hiện một tập hợp đã cho khám phá không còn tạo ra những lợi ích nữa, ví dụ khí cách điện thay thế đã được thử thách và sẵn sàng vụ phức tạp và đôi khi nguy hiểm trong một môi các nhiệm vụ theo cách tối ưu, nhưng để phát triển như làm nhanh hơn hoặc giảm chi phí, hệ thống để sử dụng cho thiết bị truyền tải điện cao áp, có tính trường an toàn, có kiểm soát. Nó cho phép làm thử mô hình học máy này, người thiết kế máy cần hiểu tất điểm có thể chuyển sang thưởng vì phù hợp với mô năng kỹ thuật tương tự như SF6 lại giảm đáng kể tác công việc trên mẫu và quan sát, do vậy có thể xác định cả các cách khác nhau mà một nhiệm vụ có thể thực hình tối ưu. động môi trường - tác động của g³ thấp hơn 98% đến và sửa các lỗi tiềm ẩn. hiện. Một cách để có được dữ liệu này là thông qua Cách tiếp cận hai chiều, lặp lại nhiều lần việc kết 99% so với SF6. Thực tế ảo cũng tạo ra cơ hội có một không hai các mô phỏng đào tạo thực tế ảo. hợp thực tế ảo với các phân tích là một công cụ tối Khí g³ là sự kết hợp hiệu quả giữa tiềm năng ấm để “phân tích hành động”. Nó có thể giúp người dùng Các mô hình học máy cần các dữ liệu ví dụ như để ưu hóa thao tác thật hiệu quả. Thực tế ảo có thể giúp lên toàn cầu (GWP) thấp với tính năng điện môi cao hiểu được những hạn chế về nhận thức con người. Ví thực hiện một nhiệm vụ phải mất bao lâu, vị trí ban người quản lý hiểu các thao tác hiện nay và đào tạo và nhiệt độ vận hành mở rộng phù hợp với các nhu dụ, tạo ra một môi trường và phân tích những gì người đầu của các thiết bị và dụng cụ, và mọi cản trở đối với nhân viên trong các quy trình hiện nay. Sau đó thực tế cầu điển hình của các đơn vị vận hành hệ thống lao động có thể nhận thấy và những gì mà họ bỏ qua. việc thực hiện ví dụ như các quy trình an toàn, các quy ảo có thể giúp tạo ra các dữ liệu cuối cùng để cải tiến truyền tải (TSO). Sau đó có thể thay đổi môi trường và thực hiện nhiều tắc lấy tổng, và nhân viên sẵn có. Có thể theo thời gian các thao tác và quy trình. Người vận hành có thể đào Khí hexaflorua lưu huỳnh (SF6) được sử dụng trong phép thử. Điều này giảm thời gian cần thiết để thiết sẽ thu thập được các dữ liệu này từ các hoạt động bảo tạo nhân viên theo các phương pháp mới, tạo ra một truyền tải điện áp cao vì nó là một môi chất điện môi khí kế các báo động và quy trình an toàn, và sau đó đào trì trong thực tế, nhưng các mô phỏng thực tế ảo cho vòng tròn các cải tiến trong vận hành.Thực tế ảo tạo tuyệt vời. Thật không may, nó cũng là khí nhà kính có tạo người lao động hiểu rõ và tuân thủ chúng. Theo phép thu thập được nhiều dữ liệu hơn nhiều trong ra bối cảnh để sử dụng dữ liệu lớn giúp đưa ra những tiềm năng gây ấm lên toàn cầu lớn nhất (gấp 23.500 lần một nghĩa nào đó, thực tế ảo có thể sử dụng để phát thời gian ngắn hơn, và các tham số môi trường có thể quyết định nhanh chóng, tự tin. Kết hợp với phép so với CO2). Vì vậy, trong những thập kỷ qua, toàn ngành triển “trí nhớ cơ bắp” (giống như người tập đi xe đạp) quản lý được rất nhanh chóng. Trong thực tế, không phân tích học máy tiên tiến, các môi trường toàn cảnh điện đã không ngừng nỗ lực để tìm ra giải pháp thay thế để thực hành an toàn. thể bố trí lại nhiều lần các tài sản, thay đổi các dấu trở thành một công cụ mạnh để tối ưu hóa các thao khả thi. Trong một môi trường thực tế ảo được trang bị hiệu, hoặc tổ chức lại các dụng cụ của một chiếc xe tải. Còn trong thực tế áo, hầu như mọi sự đều có thể tác. Những tổ chức có nhiều tài sản ví dụ như các công g³ đã được thử nghiệm điển hình đầy đủ và có sẵn phù hợp, có thể tạo ra một luồng dữ liệu để tiến hành làm được. ty điện lực, các mạng giao thông, và các cơ sở chế tạo cho các thiết bị đóng cắt cách điện khí (GIS) lên đến phân tích trên đó. Trong một môi trường đào tạo, có sẽ sử dụng thực tế ảo và thực tế tăng cường để hiểu 145kV, các đường dây cách điện khí (GIL) lên đến 420kV thể phân tích và kiểm tra luồng hoạt động của người Các dữ liệu do phép mô phỏng tạo ra được cấp và hành động dựa trên những dữ liệu của họ để nâng và các máy biến dòng trong tủ đóng cắt cách điện không dùng để đảm bảo tất cả các bước trong một quy trình vào một mô hình phân tích tuyến, mô hình này sẽ tìm cao hiệu quả hoạt động và các tài sản của họ. khi (AIS) lên đến 245kV. đã được hoàn thành đúng cách. Công cụ này có thể ra con đường tối ưu qua một tập hợp các nhiệm vụ. giúp phân tích tính hiệu quả. Người dùng phải thực Biên dịch: Nguyễn Bình Biên dịch: Chu Hải Yến Ví dụ về một mô hình phân tích tuyến quen thuộc đó hiện bao nhiêu bước để hoàn thành nhiệm vụ? Họ đã là “thuật toán đàn kiến”. Quá trình này đã được phát Theo “Power”, số 5/2018 Theo “Utilityproducts”, số 5/2018 28 KHCN Điện, số 3.2018 29
  17. SÁNG KIẾN KỸ THUẬT LTS: Ban biên tập ấn phẩm Khoa học Công nghệ Điện xin giới thiệu sáng kiến “Xây dựng và tổ chức chấm điểm A. SỰ RA ĐỜI CỦA GIẢI PHÁP đánh giá kết quả thực hiện công việc của CBNV” do nhóm tác giả Nguyễn Thanh Tuấn, Đỗ Nguyên Hưng của Công ty viên thu ngân, ghi chữ; v.v.) và một số CBNV Trong thời gian vừa qua, việc đánh giá Công ty Điện lực Ninh Thuận (PCNT) và Nguyễn Văn Hợp, Đào Hoàng Dũng, Nguyễn Đình Bình của Tổng công ty Điện thuộc các đơn vị có cùng tiêu chí mục tiêu (như kết quả công việc của mỗi CBNV để làm lực miền Nam (EVN SPC) giúp bảo đảm đánh giá chính xác thành tích công tác của CBNV, từ đó trả lương tương xứng tỷ lệ tổn thất điện năng của Phòng KH/KT và cơ sở tính chi trả tiền lương sản phẩm cho với kết quả thực hiện công việc của từng người và bảo đảm tính công bằng hơn trong việc trả lương. Phòng Kinh doanh, v.v.), hoặc CBNV có tiêu chí người lao động hàng tháng là một trong tương tự nhau (như tỷ lệ thanh xử lý vật tư thiết bị của Phòng Vật tư và tỷ lệ thanh xử lý tài sản Xây dựng và tổ chức chấm điểm đánh giá những nội dung mà các công ty điện lực nói chung và PCNT nói riêng chưa hiệu của Phòng TC/KT, v.v.). Các tiêu chí này điểm quả, chưa động viên khuyến khích, nhất giảm giống nhau, cụ thể như sau: là đối với đối tượng lao động gián tiếp, vì Nếu thực hiện vượt mức kế hoạch giao: công việc của các đối tượng này chưa định lượng được. PCNT đã nghiên cứu xây dựng nội dung kết quả thực hiện công việc của cán bộ nhân viên Chấm 10 điểm (trong đó, thưởng 2 điểm do vượt kế hoạch). Nếu thực hiện bằng mức kế hoạch giao: đánh giá kết quả thực hiện công việc của Bài và ảnh: Nhóm tác giả Công ty Điện lực Ninh Thuận Chấm 8 điểm (không có điểm thưởng). CBNV để áp dụng trong PCNT bằng phương Nếu thực hiện < mức kế hoạch giao: Giảm chí mục tiêu và tiêu chí giải pháp, còn khác tầm quan trọng thấp hoặc ngược lại), cụ thể sẽ được thưởng thêm 2 điểm cho mỗi tiêu pháp phân tích định lượng. 6 điểm. chức danh thì tiêu chí mục tiêu có thể có như sau: chí nếu có cải tiến công việc tốt hơn hoặc B. NỘI DUNG GIẢI PHÁP - Đối với các tiêu chí giải pháp: Điểm giảm khác nhau nhưng tiêu chí giải pháp sẽ khác Giữa các chức danh: thưởng thêm từ 1 đến 2 điểm cho các công như nhau cho các tiêu chí giống nhau. I. Cách xây dựng nội dung đánh giá nhau hoàn toàn. - Nếu các CBNV khác nhau chức danh: việc, mục tiêu hoàn thành vượt mức kế kết quả thực hiện công việc hoạch (quy định cụ thể tại Bảng phân loại 2.2. Điểm chấm các tiêu chí trong cùng b.1) Đối với tiêu chí mục tiêu: Thời điểm Có các tiêu chí đánh giá giống nhau về nội mức độ hoàn thành công việc tháng). một bảng chấm điểm của một CBNV: 1. Bảng đánh giá phân loại mức độ đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu dung: hoàn thành công việc của CBNV như sau: Tùy theo tầm quan trọng (trọng số Ki) + Nếu tầm quan trọng như nhau thì có b. Tiêu chí thuộc nhiệm vụ chuyên môn: của từng tiêu chí của mỗi CBNV mà người Bảng đánh giá phân loại mức độ hoàn + Cuối tháng 12: Đánh giá các tiêu chí: cùng giá trị trọng số (Ki). Điểm chấm tối đa cho mỗi tiêu chí là 10 tham gia chấm điểm (lãnh đạo Công ty, thành công việc gồm hai phần: Kế hoạch lợi nhuận sản xuất kinh doanh điểm, cụ thể như sau: + Nếu khác nhau về tầm quan trọng thì Trưởng các đơn vị, v.v.) sẽ quyết định điểm - Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ điện; Năng suất lao động bình quân; Tỷ lệ chức danh nào có tiêu chí giữ vai trò quan - Đối với các tiêu chí mục tiêu Tổng công giảm phù hợp cho mỗi tiêu chí để bảo đảm của CBNV. tổn thất điện năng; Giá bán điện bình quân; trọng hơn thì giá trị trọng số (Ki) lớn hơn. ty giao (kể cả các tiêu chí mục tiêu do Công cho việc hoàn thành mục tiêu kế hoạch Thanh xử lý tài sản cố định, vật tư thiết bị; - Đánh giá hành vi của CBNV trong công việc. - Nếu các CBNV cùng chức danh (ví dụ ty giao cho các đơn vị): Nếu hoàn thành vừa của đơn vị và của Công ty. Trong cùng một Định mức tồn kho; Sửa chữa lớn; Đầu tư xây 2. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ dựng; Thanh xử lý nợ: tiền điện, phải thu, Giám đốc Điện lực): Có cùng tiêu chí và đúng chỉ tiêu kế hoạch giao, không có sai bảng chấm điểm, chỉ giảm điểm một lần a) Nhiệm vụ chung: cùng trọng số. sót thì được chấm tối đa 8 điểm; ngoài ra sẽ (nếu có) cho cùng một nội dung công việc. khó đòi, v.v.; Tiết kiệm điện; Giá trị quyết Trong cùng một bảng phân loại của được thưởng thêm 2 điểm nếu hoàn thành Đồng thời, đối với các công việc có cải tiến - Đối với cán bộ quản lý: Tiêu chí đánh toán SCL. CBNV: vượt mức các công việc, mục tiêu kế hoạch. (đã được lãnh đạo Công ty duyệt) thì được giá gồm: + Cuối tháng 3, 6, 9 và 12: Đánh giá các - Đối với các tiêu chí giải pháp (xét điểm thưởng, cụ thể như sau: + Tiêu chí quản trị (điều hành bộ máy tiêu chí: Tỷ lệ thu tiền điện; Suất sự cố có - Nếu các tiêu chí có tầm quan trọng như nhau thì có giá trị trọng số Ki bằng hàng tháng): Nếu hoàn thành đạt kế hoạch - Nếu CBNV có cải tiến thì được cộng sản xuất kinh doanh của đơn vị và Công ty); thời điểm đánh giá. nhau. Đối với các tiêu chí thuộc nhiệm vụ tháng, không có sai sót thì được chấm tối điểm thưởng vào tiêu chí thuộc nhiệm vụ + Tiêu chí công việc cụ thể của cá nhân + Cuối tháng 6 và tháng 12: Đánh giá chung: Các chức danh lãnh đạo phòng, đa 8 điểm; ngoài ra sẽ được thưởng thêm 2 chung/chuyên môn và đồng thời sẽ được được đơn vị và Công ty giao để hoàn thành tiêu chí độ tin cậy. Văn phòng có trọng số Ki giống nhau và điểm cho mỗi tiêu chí nếu có cải tiến công cộng 2 điểm vào tiêu chí hành vi, nếu cải kế hoạch chung. b.2) Đối với tiêu chí giải pháp: Thời điểm tiến công việc đó không thuộc tiêu chí lãnh đạo Ban QLDA, PXCĐ, Điện lực có việc tốt hơn. - Đối với nhân viên: Tiêu chí đánh giá để đánh giá kết quả thực hiện được thực nhiệm vụ chung/chuyên môn thì chỉ cộng hiện hàng tháng. trọng số Ki giống nhau. 2. Điểm chấm các tiêu chí: gồm: điểm thưởng vào tiêu chí hành vi. 3. Nguyên tắc xác định trọng số (tầm - Các tiêu chí còn lại, nếu tiêu chí này 2.1. Điểm chấm cho CBNV: + Tiêu chí thực thi công việc, nhiệm vụ - Riêng cán bộ quản lý, nếu đơn vị mình quan trọng hơn tiêu chí kia thì có giá trị a) Các tiêu chí thuộc nhiệm vụ chung: chung như Nội quy lao động; công tác 5S, quan trọng) cho từng tiêu chí: có cải tiến công việc thì được xem xét cộng trọng số Ki lớn hơn. Điểm giảm như nhau cho các tiêu chí ISO; công tác kiểm tra; công tác xây dựng Để xác định giá trị trọng số các tiêu điểm thưởng như sau: quy chế/quy định, v.v. chí cho một chức danh Công ty sử dụng II. Cách chấm điểm đánh giá mức độ giống nhau. + Nếu cải tiến công việc đó thuộc hoàn thành công việc tháng của CBNV b) Các tiêu chí thuộc nhiệm vụ chuyên b) Nhiệm vụ chuyên môn: Gồm hai tiêu phương pháp sắp xếp thứ tự (là phương nhiệm vụ chung/chuyên môn của đơn vị chí là mục tiêu (chỉ tiêu) và giải pháp. Các pháp sắp xếp thứ tự các tiêu chí theo mức 1. Thang điểm chấm cho mỗi tiêu chí môn: mình thì được cộng điểm thưởng vào tiêu CBNV có cùng chức danh (ví dụ: Giám đốc/ độ tầm quan trọng cho chức danh đó và a. Tiêu chí thuộc nhiệm vụ chung - Đối với các tiêu chí mục tiêu: Áp dụng chí đó (không cộng điểm thưởng vào tiêu Phó Giám đốc Điện lực; nhân viên thu cho điểm (giá trị) từng trọng số từ tiêu chí Nếu hoàn thành công việc, không có sai chung cho CBNV có cùng tiêu chí đánh giá chí hành vi nếu bản thân không có cải tiến ngân/nhân viên ghi chữ, v.v.) có cùng tiêu có tầm quan trọng cao nhất đến tiêu chí có sót thì được chấm tối đa là 8 điểm; ngoài ra (như Giám đốc, Phó Giám đốc Điện lực; nhân công việc). 30 KHCN Điện, số 3.2018 31
  18. SÁNG KIẾN KỸ THUẬT + Nếu cải tiến công việc đó không thuộc nhiệm Tiền (Hcbi + Hpccvi + Hđctti) x TLminđv x Ncđi phạm sử dụng điện: Được nâng lên một mức lương sản hàng tháng phải ghi rõ giảm điểm ở tiêu chí nào, nội +TLpci vụ chung/chuyên môn của đơn vị mình thì không = Số ngày công quy định trong tháng phẩm sau khi có kết quả chấm điểm Gtb. dung nào của Bảng phân loại mức độ hoàn thành công lương được cộng điểm thưởng. (H + H + H ) x TLminttv x Ntti x Kđc x Hhqi x Htđi x Hqli - Riêng đối với trường hợp CBNV đã được chấm việc tháng và chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Công ty + cbi pccvi đctti III. Cách tính điểm để xét mức độ hoàn thành Số ngày công quy định trong tháng điểm đánh giá mức 1 (do hoàn thành tỷ lệ thu tiền điện về nội dung chấm điểm của mình. công việc tháng: Trong đó: và các đối tượng có định mức khối lượng công việc như: 5. Thông tin để lãnh đạo Công ty chấm điểm: 1. Cách xác định trọng số bình quân của một tiêu Tiền lương: Tiền lương của người thứ i trong tháng Ghi điện, lắp điện kế, v.v.) thì kết quả sáng kiến (hoặc Để thuận tiện cho lãnh đạo Công ty nhận xét, đánh chí: (đồng/tháng). phát hiện vi phạm sử dụng điện) nêu trên sẽ được bảo giá kết quả thực hiện công việc của các Trưởng đơn vị trực lưu vào tháng kế tiếp. thuộc hàng tháng; chậm nhất ngày 6 hàng tháng, Phòng Dựa vào trọng số bình quân các tiêu chí của cá Hcbi: Hệ số lương cấp bậc của người thứ i. nhân tại tháng xét lương để xác định mức lượng sản 3. Nguyên tắc chấm điểm, đánh giá phân loại và TC&NS có trách nhiệm hoàn tất các thủ tục cần thiết như: Hpccvi: Hệ số phụ cấp chức vụ của người thứ i (nếu có). phẩm khi cá nhân đó có một tiêu chí có điểm đánh xét mức hoàn thành công việc tháng: - Bảng tổng hợp tình hình thực hiện kế hoạch công Hđctti: Hệ số điều chỉnh tăng thêm của người thứ i. giá yếu hoặc kém. - Khi tổ chức chấm điểm, mỗi nội dung bị giảm điểm tác tháng, các sai sót của các đơn vị trực thuộc và cải tiến TLminđv: Mức lương tối thiểu do Công ty cân đối từ quỹ chỉ giảm một lần cho một sai phạm và phải giảm điểm Ví dụ: Xét chức danh Trưởng phòng Tài chính - công việc hàng tháng đã được lãnh đạo Công ty duyệt. tiền lương của Công ty (chọn bằng mức lương cơ sở hiện phần nhiệm vụ chuyên môn trước, nếu nội dung sai Kế toán: hành của nhà nước). - Bảng nhận xét, đánh giá kết quả điều hành công phạm không có trong phần nhiệm vụ chuyên môn thì việc của các Trưởng đơn vị trực thuộc. - Tổng số tiêu chí tại tháng 12: n12 = 14 Ncđi: Ngày công chế độ trong tháng của người thứ i. sẽ giảm điểm trong phần nhiệm vụ chung của bảng - ∑ Ki = 112 TLminttv: Mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy chấm điểm. Riêng trường hợp đơn vị để Tổng công ty, 6. Trình tự chấm điểm cho CBNV hàng tháng như sau: → Như vậy, trọng số bình quân/tiêu chí = 8,0: Căn định (Công ty sẽ chọn mức lương vùng IV để chi trả cho lãnh đạo Công ty nhắc nhở bằng văn bản thì Trưởng Phòng TC&NS là đơn vị đầu mối tiếp nhận thông tin cứ vào giá trị này so sánh với trọng số của tiêu chí có tất cả người lao động trong toàn Công ty). đơn vị đó bị giảm điểm tương ứng tại tiêu chí số 1, nội của các đơn vị báo cáo về (kết quả thực hiện các chỉ tiêu điểm đánh giá yếu hoặc kém để xác định mức lương dung “nhắc nhở bằng văn bản”. kinh tế-kỹ thuật, các sai sót của các đơn vị, cải tiến công Ntti: Ngày công thực tế làm việc trong tháng của người thứ i. sản phẩm của tháng 12. việc của CBNV, v.v.), điểm giảm của các đơn vị nếu có sai Kđc: Hệ số điều chỉnh theo từng thời kỳ. - Thời gian đánh giá kết quả thực hiện công việc sót; sau đó Phòng TC&NS nhập điểm chấm trên chương 2. Cách đánh giá kết quả thực hiện công việc: được tính trong tháng (từ ngày 1 đến hết ngày cuối Htđi: Hệ số trình độ của người thứ i. trình “Hệ thống đánh giá mức độ hoàn thành công việc”. 2.1. Điểm đánh giá của từng tiêu chí (Gi) để phân loại tháng). Riêng đối với tiêu chí mục tiêu, thời gian đánh Hqli: Hệ số quản lý của người thứ i. Trình tự các bước thực hiện như sau: hoàn thành từng tiêu chí: giá kết quả thực hiện công việc được tính vào tháng TLpci: Tiền lương phụ cấp của người thứ i (theo quy cuối quý hoặc tháng cuối năm. - Bước 1: Trưởng đơn vị tự chấm điểm và xếp mức - Xuất sắc : 9,5 ≤ Gi ≤ 10 điểm. định của nhà nước), bao gồm: Phụ cấp trách nhiệm; phụ - Kết quả điểm chấm Gtb là cơ sở để xem xét mức hoàn thành công việc tháng cho mình. Thời gian: Chậm - Khá : 8,0 < Gi < 9,5 điểm. cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụ cấp độc hại, nguy lương sản phẩm của từng CBNV. nhất đến ngày 4 của tháng sau. - Trung bình : 5,0 ≤ Gi ≤ 8,0 điểm. hiểm và tiền lương làm đêm (ca 3). - Đối với các đơn vị không hoàn thành mục tiêu kế - Bước 2: Căn cứ các thông tin do các Phòng được - Yếu : 3,0 ≤ Gi < 5 điểm. Hhqi: Hệ số đánh giá hiệu quả công việc của người thứ phân công cung cấp và kết quả lãnh đạo Công ty đánh hoạch trong tháng, hoặc bị lãnh đạo Công ty có văn - Kém : Gi < 3 điểm. i và được xác định như sau: bản nhắc nhở, phê bình, kết quả phân loại mức độ giá, Phòng TC&NS nhập điểm chấm vào chương trình 2.2. Cách tính điểm để xét lương sản phẩm (căn cứ - Nếu Gtb ≥ 9,5 điểm : Mức 1 → hệ số hiệu quả Hhq = 150%. hoàn thành công việc như sau: “Hệ thống đánh giá mức độ hoàn thành công việc”. Thời vào điểm trung bình của các tiêu chí Gtb): - Nếu 8,0 < Gtb < 9,5 điểm: Mức 2 → hệ số hiệu quả + Nếu có lý do chính đáng: Chấm điểm và phân loại gian: Chậm nhất đến ngày 6 của tháng sau. a) Công thức tính điểm đánh giá như sau: Hhq = 125%. mức độ hoàn thành công việc tối đa ở mức 3. - Bước 3: Phòng TC&NS tổng hợp kết quả chấm điểm - Nếu 5,0 ≤ Gtb ≤ 8,0 điểm: Mức 3 → hệ số hiệu quả + Nếu không có lý do chính đáng: Thì chấm điểm và của các Trưởng đơn vị trực thuộc, trình lãnh đạo Công ty Gtb = Hhq = 100%. phân loại mức độ hoàn thành công việc theo quy định duyệt; sau đó thông báo đến các đơn vị biết. Thời gian: - Nếu Gtb < 5,0 điểm : Mức 4 → hệ số hiệu quả Hhq = 80%. hiện hành. Chậm nhất đến ngày 7 của tháng sau. Trong đó: i : Tiêu chí thứ i. - Nếu có 1 tiêu chí chủ yếu (Gi) đánh giá kém và trọng số 4. Thông tin để các đơn vị tổ chức chấm điểm: KHẢ NĂNG ÁP DỤNG VÀ HIỆU QUẢ Ki : Trọng số của tiêu chí thứ i. của tiêu chí đó ≥ trọng số bình quân cho 1 tiêu chí tại tháng - Để có cơ sở chấm điểm đánh giá mức hoàn thành MANG LẠI CỦA GIẢI PHÁP MỚI Gi: Điểm chấm phân loại mức độ hoàn thành tiêu đang xét trả lương: Mức 5 → hệ số hiệu quả Hhq = 60%. công việc của CBNV, các đơn vị trực thuộc báo cáo kết Giải pháp này đã được Công ty Điện lực Ninh Thuận chí thứ i. * GHI CHÚ: quả thực hiện các chỉ tiêu kinh tế-kỹ thuật, cải tiến công xét chứng nhận sáng kiến vào ngày 17/7/2015. Tổng - Nếu có 1 tiêu chí có điểm đánh giá Yếu (Gi = 3 ÷ < 5 điểm) và việc của CBNV, các sai sót, các tồn tại của các đơn vị, công ty Điện lực miền Nam xét chứng nhận sáng kiến nt: Tổng số tiêu chí của tháng t được xét lương; t = trọng số ≥ trọng số bình quân cho 1 tiêu chí tại tháng đang xét trả v.v.cụ thể như sau: Chậm nhất ngày 4 hàng tháng, các ngày 21/8/2015. 1, 2, …,12. lương: Hạ một mức lương sản phẩm. đơn vị được giao nhiệm vụ gửi file lên mạng để các đơn Giải pháp trên đã được áp dụng trong Công ty Điện Gtb: Điểm trung bình của các tiêu chí (để xét lương - Nếu có 1 tiêu chí có điểm đánh giá Kém (Gi < 3 điểm) và trọng số vị trực thuộc biết tình hình thực hiện công việc, cũng lực Ninh Thuận và Tổng công ty Điện lực miền Nam, giải sản phẩm). < trọng số bình quân cho 1 tiêu chí tại tháng đang xét trả lương: Hạ như các tồn tại, sai sót của đơn vị mình trong tháng và pháp đạt hiệu quả cao trong việc đánh giá hiệu quả b) Kết quả chấm điểm Gtb để xét lương sản phẩm một mức lương sản phẩm. làm cơ sở chấm điểm cho CBNV. công việc của CBNV, qua đó bảo đảm đánh giá chính được quy định như sau: c) Các trường hợp khác: - Lưu ý: Đối với các tồn tại, các sai sót của các đơn vị xác thành tích công tác của CBNV, từ đó trả lương tương Lương sản phẩm được xác định theo công thức: - Các trường hợp CBNV có sáng kiến hoặc phát hiện vi mà đơn vị chức năng kiểm tra phát hiện, khi tổng hợp xứng với kết quả thực hiện công việc của từng người 32 KHCN Điện, số 3.2018 33
  19. Địa chỉ: Tầng 15, tháp A, tòa nhà EVN, 11 Cửa Bắc, Ba Đình, Hà Nội Điện thoại: 04.66946700 / 04.66946733 - Fax: 04.37725192 Email: evneic@evn.com.vn / tapchidienluc@gmail.com
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2