intTypePromotion=1
ADSENSE

Tạp chí Tài nguyên và môi trường – Số 23 (277)

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:56

8
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

"Tạp chí Tài nguyên và môi trường – Số 23 (277)" với các bài viết ứng dụng GIS và phương pháp phân tích đa chỉ tiêu lựa chọn thứ tự ưu tiên bố trí các khu công nghiệp trong phương án quy hoạch sử dụng đất huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh; hiện trạng bảo tồn các loài khỉ thuộc giống Macaca tại khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hấu, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Tạp chí Tài nguyên và môi trường – Số 23 (277)

  1. Sè 23 (277) Kú 1 - Th¸ng 12 n¨m 2017 Môc lôc VÊn ®Ò - Sù kiÖn 2 Chu Thaønh: Ñeå thöïc hieän toát hôn coâng taùc daân vaän cuûa Ñaûng 3 Quùy Taâm: COP 23 giöõ vöõng cam keát caùc muïc tieâu Thoûa thuaän Paris veà bieán ñoåi khí haäu Häc tËp vµ lµm theo tÊm gƯ¬ng ®¹o ®øc Hå ChÝ Minh Leâ Theá Chung: Tö töôûng Baùc Hoà veà xaây döïng quaân ñoäi §iÓn h×nh tiªn tiÕn ngµnh tµi nguyªn vµ m«i trƯêng 5 6 Höông Traø: Thöïc hieän Nghò quyeát soá 02-NQ/TW vaø Luaät Khoaùng saûn naêm 2010 Tµi nguyªn vµ M«i trƯêng Nghiªn cøu - Trao ®æi T¹p chÝ treân ñòa baøn Tænh Thaùi Nguyeân 8 ThS. NCS. Ñoã Xuaân Ñöùc, ThS.Vuõ Thò NöÏ: Giaûi phaùp phoøng traùnh tai bieán thieân nhieân trong coäng ñoàng di daân taùi ñònh cö thuûy ñieän Taây Baéc TS. Chu Th¸i Thµnh Tæng Biªn tËp 10 ThS. Ñoã Vaên Döông, ThS. Vöông Thò Hoøe: Pheùp loïc Kalman trong xöû lyù soá lieäu tích hôïp heä thoáng ñònh vò ñònh höôùng (INS/GPS) 14 TS. Nguyeãn Xuaân Baéc, ThS. Phaïm Thò Thu Höông: Phöông phaùp phaàn töû höõu haïn vaø öùng ThS. KiÒu ®¨ng tuyÕt Phã Tæng Biªn tËp duïng moâ hình hoùa döï baùo chuyeån dòch vaø bieán daïng ThS. trÇn ThÞ CÈm Thóy 18 Phaïm Thu Höông, Phaïm Thò Thanh Thuûy, Nguyeãn Thò Leä Haèng: ÖÙng duïng GIS vaø phöông phaùp phaân tích ña chæ tieâu löïa choïn thöù töï öu tieân boá trí caùc khu coâng nghieäp trong phöông aùn quy hoaïch söû duïng ñaát taïi huyeän Queá Voõ, tænh Baéc Ninh Tßa so¹n 22 Vuõ Danh Tuyeân, Phaïm Thò Thu Höông, Quaùch Thò Chuùc, Nguyeãn Tieán Thaønh: ÖÙng duïng coâng ngheä TÇng 5, L« E2, K§T CÇu GiÊy vieãn thaùm vaø GIS chieát taùch ñöôøng bôø soâng phuïc vuï giaùm saùt saït lôû khu vöïc Dư¬ng §×nh NghÖ, CÇu GiÊy, Hµ Néi hôïp löu caùc soâng Thao - Ñaø - Loâ §iÖn tho¹i: 024.37733419 24 Ñoã Khaéc Cöông, PSG.TS. Ñoàng Thanh Haûi, TS. Nguyeãn Thò Hoàng Haïnh, Thaøo A Tung: Hieän traïng vaø baûo Fax: 024.37738517 toàn caùc loaøi khæ thuoäc gioáng Macaca taïi khu baûo toàn thieân nhieân Naø Haáu, huyeän Vaên Yeân, tænh Yeân Baùi 27 ThS. Leâ Quang, TS. Leâ Vaên Hieán: Nghieân cöùu naâng cao ñoä chính xaùc thaønh laäp baûn ñoà V¨n phßng Thöêng tró t¹i TP. Hå ChÝ Minh Phßng A604, tÇng 6, Tßa nhµ liªn c¬ Bé ñòa hình söû duïng coâng ngheä aûnh chuïp baèng UAV TN&MT, sè 200 Lý ChÝnh Th¾ng, 30 Vuõ Quang Huy, Hoà Nguyeãn Nhaät Haø, Ñaëng Nguyeãn Nhaõ Khanh, Nguyeãn Thò Kim Phöôïng, Nguyeãn Quoác Thaéng, phưêng 9, quËn 3, TP. Hå ChÝ Minh Leâ Vaên Taùn, Nguyeãn Thò Phöông Dieäu: AÛnh höôûng cuûa Cd trong nöôùc ñeán söï sinh tröôûng vaø tích luõy chuùng trong caù Ñieâu hoàng - Oreochromis sp §iÖn tho¹i: 028.62905668 Thùc tiÔn - Kinh nghiÖm Fax: 0283.8990978 33 ThS. Ñaëng Traàn Hieáu: Quoác hoäi bieåu quyeát thoâng qua Luaät Quy hoaïch Ph¸t hµnh - Qu¶ng c¸o 35 Nguyeãn Ñöùc Hieàn: Taêng cöôøng vai troø giaùm saùt cuûa Quoác hoäi trong vieäc thöïc hieän §iÖn tho¹i: 024.37738517 chính saùch, phaùp luaät veà khoaùng saûn 39 TS. Traàn Vaên Duy: Quyeàn tieáp caän thoâng tin trong quaûn lyù nhaø nöôùc veà moâi tröôøng bieån, haûi ñaûo Email tapchitnmt@yahoo.com 43 Leâ Minh Ñaïo: Phaùt trieån keát caáu haï taàng giao thoâng vuøng Ñoàng baèng soâng Cöûu banbientaptnmt@yahoo.com Long thích öùng bieán ñoåi khí haäu ISSN 1859 - 1477 46 Phaïm Ngoïc Baùch: Xaây döïng noâng thoân môùi gaén vôùi baûo veä moâi tröôøng 49 Kieàu Ñaêng: Coâng taùc ñaêng kyù ñaát ñai ôû Vónh Phuùc: Nhöõng baát caäp caãn thaùo gôõ tin tøc NhÞp cÇu b¹n ®äc GiÊy phÐp xuÊt b¶n Sè 1791/GP-BTTTT Bé Th«ng tin vµ TruyÒn th«ng cÊp ngµy 01/10/2012. nh×n ra thÕ giíi ThS. Ngoâ Thu Quyeân: Luaät phaùp vaø cheá taøi trong baûo veä moâi tröôøng ôû Nhaät Baûn v¨n ho¸- v¨n nghÖä 53 Gi¸ b¸n: 15.000 ®ång 55 TS. Phaïm Hieäp: Tuyeân truyeàn Nghò quyeát soá 120/NQ-CP cuûa Chính phuû
  2. Vaán ñeà - Söï kieän Ñeå thöïc hieän toát hôn coâng taùc daân vaän cuûa Ñaûng m CHU THAØNH T rong naêm 2017, nhaát laø sau löïc vaø hieäu quaû quaûn lyù nhaø nöôùc giöõ vöõng kyû cöông, kyû luaät. Tieáp thôøi gian trieån khai thöïc hieän cuûa chính quyeàn. Thöïc hieän toát tuïc ñaåy maïnh vaø naâng cao chaát Keát luaän soá 114-KL/TW cuûa nguyeân taéc taäp trung daân chuû, môû löôïng caùc phong traøo thi ñua yeâu Ban Bí thö Trung öông Ñaûng veà roäng phaùt huy daân chuû trong toå nöôùc, phong traøo “Daân vaän kheùo” naâng cao hieäu quaû coâng taùc daân chöùc vaø hoaït ñoäng, giöõ vöõng vai troø gaén vôùi vieäc hoïc taäp vaø laøm theo vaän, coâng taùc daân vaän cuûa Boä laõnh ñaïo cuûa Ñaûng. Cô quan vaø ñoäi tö töôûng, ñaïo ñöùc, phong caùch Hoà TN&MT coù nhieàu ñoåi môùi, chuyeån nguõ caùn boä, coâng chöùc, vieân chöùc Chí Minh. Taêng cöôøng coâng taùc caûi bieán roõ neùt. Nhaän thöùc, traùch nhieäm töøng böôùc naâng cao nhaän thöùc veà caùch haønh chính, tieáp tuïc xaây cuûa caùc toå chöùc trong heä thoáng vai troø, chöùc naêng, nhieäm vuï cuûa döïng, söûa ñoåi, boå sung vaø toå chöùc chính trò, nhaát laø cô quan chính mình ñoái vôùi coâng taùc daân vaän. thöïc hieän keá hoaïch veà taêng cöôøng quyeàn veà coâng taùc daân vaän ñöôïc Tuy nhieân, coâng taùc daân vaän coâng taùc daân vaän cuûa chính quyeàn naâng leân; vai troø coâng taùc vaän cuûa Boä TN&MT vaãn coøn coù nhöõng vaø caùc toå chöùc chính trò - xaõ hoäi. ñoäng quaàn chuùng trong thöïc hieän haïn cheá, khoù khaên. Tröôùc heát, ñoù Thöïc hieän nghieâm tuùc vieäc coâng caùc nhieäm vuï chính trò troïng taâm laø coâng taùc vaän ñoäng, höôùng daãn khai, minh baïch thuû tuïc haønh cuûa Boä ñöôïc khaúng ñònh, ñaït nhieàu nhaân daân thöïc hieän caùc chuû chính theo quy ñònh, taïo moâi keát quaû. Taäp trung caûi caùch haønh tröông, ñöôøng loái cuûa Ñaûng, chính tröôøng thuaän lôïi cho caùc toå chöùc, chính, saép xeáp, kieän toaøn toå chöùc saùch, phaùp luaät cuûa Nhaø nöôùc caù nhaân trong tieáp caän vaø thöïc boä maùy. Söï phoái hôïp giöõa chính chöa thöôøng xuyeân. Vieäc cuï theå hieän thuû tuïc haønh chính. Tieáp tuïc quyeàn vôùi caùc cô quan daân vaän, hoùa caùc chuû tröông veà coâng taùc cuûng coá, kieän toaøn cô caáu toå chöùc, caùc ñoaøn theå chính trò - xaõ hoäi ñöôïc daân vaän trong caùc cô quan coøn caùn boä cuûa heä thoáng daân vaän caùc taêng cöôøng. haïn cheá. Moät boä phaän caùn boä, caáp, ñaùp öùng yeâu caàu nhieäm vuï Nguyeân nhaân chính cuûa nhöõng coâng chöùc, vieân chöùc trong cô coâng taùc daân vaän chính quyeàn thaønh coâng laø, Keát luaän soá 114- quan haøng ngaøy laøm coâng taùc daân trong tình hình môùi. Taêng cöôøng KL/TW ñöôïc ban haønh phuø hôïp vôùi vaän thoâng qua vieäc thöïc thi nhieäm chæ ñaïo, kieåm tra vaø giaùm saùt vieäc yeâu caàu thöïc tieãn, ñaùp öùng ñöôïc vuï vaø coâng vuï nhöng chöa hieåu thöïc hieän coâng taùc daân vaän. Chính yeâu caàu ñoåi môùi coâng taùc daân vaän heát yù nghóa vaø taàm quan troïng cuûa quyeàn phaûi thöôøng xuyeân phoái cuûa Ñaûng. Ñoù laø, ñoåi môùi naâng cao coâng taùc daân vaän. hôïp, kieåm tra, giaùm saùt chaët cheõ chaát löôïng, hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa Sang naêm 2018, ñeå thöïc hieän quaù trình trieån khai thöïc hieän vaø boä maùy chính quyeàn nhaø nöôùc caùc toát hôn coâng taùc daân vaän cuûa theå cheá hoùa caùc quan ñieåm, chuû caáp theo höôùng daân chuû, coâng Ñaûng, caàn tieáp tuïc phaùt huy coù tröông cuûa Ñaûng veà coâng taùc daân khai, minh baïch, vì quyeàn lôïi cuûa hieäu quaû quy cheá daân chuû ôû cô sôû vaän. Ñoàng thôøi, quan taâm nghieân nhaân daân. Heä thoáng chính saùch, treân caùc loaïi hình vaø quyeàn laøm cöùu lyù luaän, toång keát thöïc tieãn, giaûi phaùp luaät cuûa nhaø nöôùc ngaøy caøng chuû cuûa nhaân daân. Taïo ñieàu kieän ñaùp kòp thôøi nhöõng vaán ñeà thöïc hoaøn thieän hôn, ñaùp öùng yeâu caàu ñeå nhaân daân tham gia giaùm saùt tieãn ñaët ra, nhaát laø veà xaây döïng vaø phaùt trieån cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi. Ban vieäc xaây döïng vaø thöïc hieän caùc cuûng coá nieàm tin cuûa nhaân daân ñoái caùn söï ñaûng boä Boä TN&MT vaø heä chuû tröông, chính saùch, caùc vôùi Ñaûng, moái quan heä giöõa Ñaûng thoáng chính quyeàn töø Boä ñeán cô sôû chöông trình, döï aùn phaùt trieån KT- vôùi nhaân daân; töø ñoù, tham möu vôùi chuû ñoäng trong vieäc trieån khai thöïc XH vaø hoaït ñoäng cuûa caùc cô quan caáp uûy ban haønh caùc chuû tröông, hieän Keát luaän soá 114-KL/TW; khoâng Ñaûng, Nhaø nöôùc. Phaùt huy daân chính saùch phuø hôïp, naâng cao ngöøng chaêm lo xaây döïng, cuûng coá, chuû ñi ñoâi vôùi taêng cöôøng phaùp hieäu quaû coâng taùc daân vaän trong hoaøn thieän boä maùy, naâng cao naêng cheá, ñeà cao traùch nhieäm coâng daân, tình hình môùi.n 2 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  3. Vaán ñeà - Söï kieän COP 23 giöõ vöõng cam keát caùc muïc tieâu Thoûa thuaän Paris veà bieán ñoåi khí haäu m QUÙY TAÂM S au 2 tuaàn laøm vieäc tích cöïc, ñoä Traùi Ñaát khoâng taêng quaù 20C Doha caàn phaûi coù hieäu löïc ngay Hoäi nghò caùc Beân tham gia vaøo cuoái theá kæ naøy. Ñeà xuaát cuõng nhaèm xaây döïng loøng tin vaø taïo ñaø Coâng öôùc khung cuûa Lieân khaúng ñònh, tröôùc maét laø caàn ñaûm ñeå thöïc hieän caùc haønh ñoäng öùng Hôïp Quoác laàn thöù 23 (COP 23) ñaõ baûo caùc muïc tieâu ñeán naêm 2020. phoù vôùi BÑKH theo Coâng öôùc vaø beá maïc taïi TP.Bonn (CHLB Ñöùc). Ñeán nay, ñaõ coù 170/197 quoác Thoûa thuaän Paris trong giai ñoaïn Ñaïi dieän gaàn 200 quoác gia ñaõ gia tham gia Coâng öôùc khung pheâ keå töø sau naêm 2020. Thöù hai, caùc nhaát trí giöõ vöõng cam keát haønh chuaån Thoûa thuaän Paris. Vieäc soaïn phöông thöùc vaø höôùng daãn laø ñieàu ñoäng ñeå ñaït ñöôïc caùc muïc tieâu thaûo boä quy taéc chi tieát thöïc thi Thoûa toái quan troïng cho caùc Beân thöïc cuûa Thoûa thuaän Paris veà BÑKH thuaän Paris cuõng ñaõ ñaït ñöôïc nhieàu hieän ñaày ñuû Hieäp ñònh Paris vaø caàn vaø khôûi ñoäng tieán trình raø soaùt tieán trieån taïi COP 23. Döï kieán, vaøo ñöôïc giaûi quyeát moät caùch caân baèng, caùc keá hoaïch quoác gia veà giaûm cuoái naêm 2018, boä quy taéc naøy seõ toaøn dieän, mang tính keát noái vaø hoã phaùt thaûi KNK. ra maét, qua ñoù trôû thaønh coâng cuï trôï laãn nhau ñoái vôùi taát caû caùc truï Noäi dung ñaøm phaùn taïi COP thoâng baùo cuõng nhö theo doõi löôïng coät chính cuûa Thoûa thuaän Paris. 23 tieáp tuïc taäp trung vaøo xaây döïng khí phaùt thaûi gaây hieäu öùng nhaø kính Thöù ba, caàn nhanh choùng coù hoã trôï caùc quy ñònh chi tieát ñeå thöïc hieän cuûa moãi quoác gia. taøi chính, chuyeån giao coâng ngheä giaûm nheï, thích öùng, taêng cöôøng vaø taêng cöôøng naêng löïc cho caùc Caùc nöôùc seõ khôûi ñoäng tieán trình nöôùc ñang phaùt trieån ñeå thöïc thi naêng löïc, hoã trôï taøi chính, chuyeån “Ñoái thoaïi Talanoa” töø thaùng 1/2018 caùc haønh ñoäng öùng phoù vôùi BÑKH giao coâng ngheä, Ñoùng goùp do nhaèm xem xeùt laïi caùc keá hoaïch nhaèm ñaûm baûo raèng chuyeån ñoåi quoác gia töï quyeát ñònh (NDC), giaûm thieåu khí thaûi gaây hieäu öùng thaønh coâng NDC thaønh haønh ñoäng Khung minh baïch, Ñaùnh giaù noã löïc nhaø kính. Ñaây laø cuoäc ñoái thoaïi thöïc teá. toaøn caàu, Hoäi nghò ñoái thoaïi thuùc toaøn dieän, coù söï tham gia cuûa taát ñaåy 2018. caû caùc beân ñeå chia seû kinh nghieäm Taïi COP 23, Vieät Nam tieáp tuïc giaûm phaùt thaûi, taäp trung vaøo caùc ñöa ra cam keát söû duïng hieäu quaû Thoáng nhaát quan ñieåm lôïi ích coäng ñoàng vaø khuyeán khích naêng löôïng saün coù, phaùt trieån naêng haønh ñoäng caùc beân naâng cao möùc cam keát löôïng saïch nhaèm giaûm löôïng khí OÂng Frank Bainimarama, Thuû thaûi ñoàng thôøi taêng dieän tích troàng töôùng quoác ñaûo Fiji, Chuû tòch COP trong NDC, tìm kieám giaûi phaùp vôùi röøng ñeå haáp thu khí CO2. Trieån 23 ñaõ neâu roõ nhieäm vuï cuûa caùc nhaø nhöõng nguoàn hoã trôï thích hôïp. khai thöïc hieän keá hoaïch haønh ñoäng Laõnh ñaïo laø phaûi trôï giuùp nhöõng Vieät Nam noã löïc thöïc hieän vôùi troïng taâm cuï theå veà thöïc hieän ngöôøi chòu taùc ñoäng cuûa BÑKH, Thoûa thuaän Paris NDC vaø Thoûa thuaän Paris coù söï ñoàng thôøi, taêng cöôøng haønh ñoäng Taïi phieân caáp cao COP 23, tham gia cuûa taát caû caùc beân lieân ñeå ñaït ñöôïc nhöõng cam keát quoác Tröôûng ñoaøn Vieät Nam, Thöù tröôûng quan. Vieät Nam ñaõ khôûi ñoäng tieán gia veà giaûm phaùt thaûi khí nhaø kính Boä TN&MT Voõ Tuaán Nhaân chia seû, trình raø soaùt NDC, döï kieán hoaøn vaø trieån khai Thoûa thuaän Paris theo laø moät quoác gia deã bò toån thöông bôûi thaønh vaøo naêm 2019. Nhöõng noã löïc ñuùng loä trình. Ñeà xuaát cuûa Chuû tòch BÑKH, Vieät Nam ñaõ vaø ñang noã löïc khoâng ngöøng cuûa Chính phuû Vieät COP 23 ñaõ ñöôïc haàu heát caùc quoác ñeå xaây döïng khaû naêng thích öùng vaø Nam cuøng vôùi söï ñoùng goùp cuûa gia tham döï thoâng qua. Hoäi nghò ñaõ öùng phoù, ñaëc bieät laø ñoái vôùi nhöõng khu vöïc tö nhaân vaø hoã trôï quoác teá thoáng nhaát quan ñieåm thuùc ñaåy caùc khu vöïc nhaïy caûm vôùi BÑKH. Thöù seõ ñaët ra loä trình roõ raøng veà öùng haønh ñoäng öùng phoù BÑKH treân tröôûng cuõng nhaán maïnh 3 quan phoù BÑKH trong thôøi gian tôùi, qua toaøn caàu, troïng taâm laø naâng cao ñieåm cuûa phía Vieät Nam. Thöù nhaát, ñoù goùp phaàn vaøo noã löïc öùng phoù tham voïng giaûm phaùt thaûi trong caùc caùc haønh ñoäng öùng phoù trong giai chung cuûa toaøn caàu. Ñoàng thôøi, noã löïc quoác gia thöïc hieän Baùo caùo ñoaïn töø nay ñeán naêm 2020 coù yù Vieät Nam cuõng mong muoán thuùc ñoùng goùp do quoác gia töï quyeát ñònh nghóa quan troïng nhaèm thu heïp ñaåy hôïp taùc hôn nöõa vôùi coäng ñoàng (NDCs), nhaèm ñaùp öùng muïc tieâu khoaûng troáng veà phaùt thaûi KNK. Ñeå quoác teá vì söï thònh vöôïng cuûa con cuûa Thoûa thuaän Paris laø giöõ nhieät ñaït ñöôïc muïc ñích ñoù, Söûa ñoåi ngöôøi vaø haønh tinh.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 3
  4. Vaán ñeà - Söï kieän Caét giaûm thôøi gian thöïc hieän thuû tuïc haønh chính trong lónh vöïc ñaát ñai m QUANG ANH T heo Quyeát ñònh soá 5167/QÑ-BTNMT vöøa ñöôïc Boä TN&MT ban haønh, thuû tuïc ñaêng kyù, caáp GCN cho ngöôøi nhaän chuyeån nhöôïng QSDÑ vaø quyeàn sôû höõu nhaø ôû, coâng trình xaây döïng cuûa toå chöùc ñaàu tö xaây döïng laø khoâng quaù 15 ngaøy, giaûm 15 ngaøy so vôùi tröôùc ñaây. Boä tröôûng Boä TN&MT vöøa khieáu naïi, toá caùo veà ñaát ñai; xöû lyù dung ñaõ ñaêng kyù laø khoâng quaù 10 ban haønh Quyeát ñònh soá hôïp ñoàng theá chaáp, goùp voán baèng ngaøy giaûm 5 ngaøy. 5167/QÑ-BTNMT veà vieäc coâng QSDÑ; keâ bieân baùn ñaáu giaù Thuû tuïc xoùa ñaêng kyù goùp voán boá TTHC môùi ban haønh söûa ñoåi, QSDÑ, taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát ñeå baèng QSDÑ, quyeàn sôû höõu taøi boå sung trong lónh vöïc ñaát ñai thi haønh aùn; chia, taùch, hôïp nhaát, saûn gaén lieàn vôùi ñaát laø khoâng quaù thuoäc phaïm vi QLNN cuûa Boä saùp nhaäp toå chöùc, chuyeån ñoåi 3 ngaøy, giaûm 2 ngaøy. TN&MT. Theo Quyeát ñònh naøy, coâng ty; thoûa thuaän hôïp nhaát Chuyeån QSDÑ, quyeàn sôû höõu lónh vöïc ñaát ñai coù 48 thuû tuïc ñoái hoaëc phaân chia QSDÑ, quyeàn sôû taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát cuûa vôï hoaëc vôùi ñòa phöông ñaõ thaønh laäp Vaên höõu taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát cuûa choàng thaønh cuûa chung vôï vaø choàng phoøng ÑKÑÑ; 70 thuû tuïc ñoái vôùi hoä gia ñình, cuûa vôï vaø choàng, laø khoâng quaù 5 ngaøy giaûm 5 ngaøy. nôi chöa thaønh laäp Vaên phoøng nhoùm ngöôøi SDÑ laø khoâng quaù Caáp ñoåi GCN, Giaáy chöùng ÑKÑÑ. Trong ñoù, so vôùi Boä 10 ngaøy, giaûm 5 ngaøy. nhaän quyeàn sôû höõu nhaø ôû, Giaáy TTHC cuõ thì thôøi gian thöïc hieän Thuû tuïc taùch thöûa, hôïp thöûa chöùng nhaän quyeàn sôû höõu coâng moät soá TTHC veà ñaát ñai môùi ñaõ ñaát; thuû tuïc ÑKÑÑ ñoái vôùi tröôøng trình xaây döïng laø khoâng quaù 7 ñöôïc caét giaûm töø 1/3 ñeán 1/2 thôøi hôïp ñöôïc Nhaø nöôùc giao ñaát ñeå ngaøy giaûm 3 ngaøy. gian. Cuï theå nhö sau: quaûn lyù laø khoâng quaù 15 ngaøy Caáp laïi GCN, Giaáy chöùng Thuû tuïc ñaêng kyù, caáp GCN giaûm 5 ngaøy. nhaän quyeàn sôû höõu nhaø ôû, Giaáy cho ngöôøi nhaän chuyeån nhöôïng Thuû tuïc gia haïn SDÑ laø chöùng nhaän quyeàn sôû höõu coâng QSDÑ vaø quyeàn sôû höõu nhaø ôû, khoâng quaù 7 ngaøy, giaûm 8 ngaøy. trình xaây döïng bò maát laø khoâng coâng trình xaây döïng cuûa toå chöùc Thuû tuïc xaùc nhaän tieáp tuïc quaù 10 ngaøy giaûm 20 ngaøy. Beân ñaàu tö xaây döïng laø khoâng quaù 15 SDÑ noâng nghieäp cuûa hoä gia ñình, caïnh ñoù, ñeå roõ traùch nhieäm cuûa ngaøy giaûm 15 ngaøy (quy ñònh caù nhaân khi heát haïn SDÑ laø khoâng caùc cô quan nhaø nöôùc, quy ñònh tröôùc ñaây laø khoâng quaù 30 ngaøy). quaù 5 ngaøy giaûm 5 ngaøy. Thuû tuïc roõ thôøi haïn Vaên phoøng ÑKÑÑ göûi Thuû tuïc ñaêng kyù, caáp GCN ñaêng kyù bieán ñoäng do ñoåi teân thoâng tin ñòa chính ñeán cô quan khi thay ñoåi taøi saûn gaén lieàn vôùi ngöôøi SDÑ, chuû sôû höõu taøi saûn thueá laø khoâng quaù 15 ngaøy keå töø ñaát laø khoâng quaù 15 ngaøy giaûm 5 gaén lieàn vôùi ñaát hoaëc thay ñoåi veà ngaøy nhaän ñuû hoà sô hôïp leä; thôøi ngaøy so vôùi quy ñònh tröôùc ñaây. hình daïng, kích thöôùc, dieän tích, soá haïn cô quan thueá thoâng baùo Thuû tuïc ñaêng kyù bieán ñoäng hieäu, ñòa chæ thöûa ñaát hoaëc thay ñoåi nghóa vuï taøi chính cho ngöôøi SDÑ ñaát ñai, taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát haïn cheá QSDÑ hoaëc thay ñoåi veà khoâng quaù 5 ngaøy keå töø ngaøy trong caùc tröôøng hôïp truùng ñaáu nghóa vuï taøi chính hoaëc thay ñoåi veà nhaän ñöôïc thoâng tin ñòa chính do giaù QSDÑ; giaûi quyeát tranh chaáp, taøi saûn gaén lieàn vôùi ñaát so vôùi noäi Vaên phoøng ÑKÑÑ chuyeån ñeán.n 4 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  5. Hoïc taäp vaø laøm theo taám göông ñaïo ñöùc Hoà Chí Minh Tö töôûng Baùc Hoà veà xaây döïng quaân ñoäi m Ñaïi taù LEÂ THEÁ CHUNG 70 naêm qua, Quaân ñoäi maùy nhaø nöôùc. Ñaûng tröïc tieáp chính saùch cuûa Ñaûng môùi töï giaùc Nhaân daân Vieät Nam ñaõ laõnh ñaïo Nhaø nöôùc ñoàng thôøi tröïc phaán ñaáu theo ñöôøng loái caùch mang nhieàu teân goïi: tieáp laõnh ñaïo quaân ñoäi. Baùc nhaán maïng maø Ñaûng ñaõ vaïch ra, coù Vieät Nam tuyeân truyeàn giaûi phoùng maïnh: “Phaûi coù toå chöùc vöõng nieàm tin thaéng lôïi, döïa vaøo caên cöù quaân (12/ 1944), Vieät Nam giaûi chaéc vaø nghieâm maät, neáu khoâng khoa hoïc, coù lyù luaän ñeå thuyeát phoùng quaân (4-1945); Veä quoác coù toå chöùc thì khoâng phaûi laø moät phuïc quaàn chuùng, coù khaû naêng Ñoaøn (9/1945), Quaân ñoäi Quoác gia ñoäi quaân caùch maïng, khoâng theå toång keát thöïc tieãn, phaùt huy söùc Vieät Nam (5/1946) vaø Quaân ñoäi ñaùnh thaéng ñöôïc keû thuø”, keát cuïc saùng taïo cuûa quaàn chuùng ñeå goùp Nhaân daân Vieät Nam (2-1951). seõ rôi vaøo tình traïng voâ chính phuû phaàn cuï theå hoùa, boå sung ñöôøng Quaân ñoäi ta laø quaân ñoäi cuûa nhaân vaø tan raõ. Baùc chuû tröông xaây loái chuû tröông cuûa Ñaûng. Baùc nhaán daân, töø nhaân daân maø ra, vì nhaân döïng löïc löôïng vuõ trang ba thöù maïnh: Quaân ñoäi caùch maïng phaûi daân maø chieán ñaáu. quaân, xaùc ñònh ñuùng ñaén moái nghieân cöùu caùch ñaùnh giaëc ñeå coù Quaân ñoäi ta ñöôïc xaây döïng quan heä giöõa boä ñoäi chuû löïc, boä moät loái ñaùnh taøi gioûi thì traêm traän theo tö töôûng Baùc Hoà. Baùc daïy: ñoäi ñòa phöông vaø daân quaân töï veä. traêm thaéng. Neáu “thieáu nghieân cöùu “Quaân söï phuïc tuøng chính trò”, Ngöôøi neâu roõ coù toå chöùc maïnh tìm hieåu tình hình khaû naêng ta vaø “quaân söï maø khoâng coù chính trò môùi coù con ngöôøi maïnh. Con ñòch moät caùch tæ mæ ñeå ñònh ra muïc nhö caây khoâng coù goác, voâ duïng, ngöôøi maïnh laøm cho toå chöùc ñích vaø caùch ñaùnh hôïp lyù thì seõ laïi coù haïi”. Söï laõnh ñaïo cuûa Ñaûng maïnh, Ñaûng boä trong quaân ñoäi “maéc nhieàu khuyeát ñieåm”. Ngöôøi Coäng saûn laø nhaân toá quyeát ñònh laøm noøng coát vaø haït nhaân laõnh caên daën caùn boä phaûi chòu khoù hoïc baûn chaát caùch maïng, söï tröôûng ñaïo, vöøa coù heä thoáng laõnh ñaïo, taäp, khoâng ngöøng naâng cao trí tueä, thaønh vaø chieán thaéng cuûa quaân vöøa coù heä thoáng chæ huy, xaùc ñònh vaên hoùa ñeå coù phöông höôùng ñoäi nhaân daân. Coù söï laõnh ñaïo cuûa roõ laïnh ñaïo laø taäp theå, chæ huy laø ñuùng cho vieäc trau doài ñaïo ñöùc Ñaûng, quaân ñoäi ta luoân luoân laáy traùch nhieäm caù nhaân. Quaân ñoäi caùch maïng. Ngöôøi coi troïng quaù vieäc xaây döïng veà chính trò laøm cô phaûi coù kyû luaät saét “quaân leänh nhö trình xaây döïng quaân ñoäi nhaân daân sôû ñeå naâng cao söùc maïnh chieán sôn”, xaây döïng quaân ñoäi phaûi ñi laø quaù trình reøn luyeän laâu daøi chieán ñaáu toång hôïp, thöôøng xuyeân taêng ñoâi vôùi thöïc hieän daân chuû, pheâ ñaáu vôùi keû thuø, trong ñaáu tranh cöôøng hieäu löïc coâng taùc Ñaûng - bình, töï pheâ bình töø döôùi leân, chính trò, trong vaän ñoäng quaàn coâng taùc chính trò. Baùc nhaán choáng quan lieâu, quaân phieät, ñoäc chuùng, trong xaây döïng naâng cao maïnh: “phaûi taêng cöôøng söï laõnh ñoaùn, choáng töï do voâ kyû luaät. söùc chieán ñaáu. ñaïo cuûa Ñaûng trong quaân ñoäi. Ñoái vôùi caùn boä trong quaân ñoäi, Traûi qua 70 naêm xaây döïng vaø Phaûi taêng cöôøng giaùo duïc chính Baùc Hoà yeâu caàu phaûi coù “trí, duõng, chieán ñaáu, quaân ñoäi ta ñaõ boài trò ñeå naâng cao giaùc ngoä xaõ hoäi nhaân, tín, lieâm, trung”. Ngöôøi ñaët döôõng moät ñoäi nguõ caùn boä quaân söï chuû nghóa cho toaøn daân”. Khi ñaõ “trí” leân haøng ñaàu. Theo Baùc, caùn tuyeät ñoái trung thaønh vôùi söï nghieäp coù Nhaø nöôùc, trôû thaønh moät boä boä quaân söï tröôùc heát phaûi laø ngöôøi caùch maïng, gioûi thao löôïc, ñaùnh phaän cuûa Nhaø nöôùc, quaân ñoäi ta coù trí tueä, khoâng ngöøng trau doài thaéng moïi keû thuø. Hieän nay, toaøn tuaân thuû hieán phaùp vaø phaùp luaät. kieán thöùc, naâng cao trí tueä, môùi Ñaûng, toaøn daân vaø toaøn quaân ta Thöïc tieãn lòch söû cho thaáy, cô cheá hoaøn thaønh nhieäm vuï chính trò tieáp tuïc hoïc taäp, tìm hieåu vaø nghieân quaûn lyù cuûa Nhaø nöôùc vôùi quoác ñöôïc giao. Ngöôøi caùn boä phaûi coù cöùu saâu saéc hôn nöõa tö töôûng cuûa phoøng khoâng laøm suy yeáu söï laõnh giaùc ngoä chính trò hôn quaàn chuùng, Baùc veà xaây döïng löïc löôïng vuõ ñaïo tuyeät ñoái tröïc tieáp, veà moïi maët vì vaäy phaûi coù trình ñoä hieåu bieát veà trang nhaân daân, xaây döïng quaân cuûa Ñaûng vôùi quaân ñoäi; vì quaân chuû nghóa Maùc-Leâ-nin, khoa hoïc ñoäi nhaân daân, goùp phaàn taêng ñoäi laø moät toå chöùc quaân söï, khaùc xaõ hoäi vaø nhaân vaên, khoa hoïc kyõ cöôøng neàn quoác phoøng toaøn daân, vôùi caùc toå chöùc khaùc trong boä thuaät quaân söï; naém vöõng ñöôøng loái baûo veä vöõng chaéc Toå quoác.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 5
  6. Ñieån hình tieân tieán Ngaønh Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng Thöïc hieän Nghò quyeát soá 02-NQ/TW vaø Luaät Khoaùng saûn naêm 2010 treân ñòa baøn Tænh Thaùi Nguyeân m HÖÔNG TRAØ T aøi nguyeân khoaùng saûn (TNKS) treân ñòa baøn tænh Thaùi Nguyeân khaù phong phuù vaø ña daïng veà nhoùm, loaïi khoaùng saûn. Toång hôïp caùc keát quaû ñieàu tra TNKS treân ñòa baøn tænh ñaõ nghi nhaän treân 180 moû, ñieåm khoaùng saûn thuoäc 24 loaïi khoaùng saûn. Thöïc hieän Luaät Khoaùng saûn naêm 2010 trong caùc naêm qua (töø 2012 – 2016), caùc ñôn vò KTKS treân ñòa baøn tænh ñaõ ñoùng goùp vaøo NSNN vôùi toång soá tieàn laø treân 2.232.534 tyû ñoàng. Keát quaû thöïc hieän Nghò Vôùi muïc tieâu nhaèm naâng cao treân 0,2 trieäu taán/naêm; quaëng chì quyeát 02-NQ/TW ngaøy 25/4/2011 hieäu quaû, hieäu löïc vaø taêng cöôøng keõm cho caùc nhaø maùy saûn xuaát vaø Luaät Khoaùng saûn naêm 2010 coâng taùc QLNN veà khoaùng saûn, keõm kim loaïi vôùi toång coâng suaát Thaùi Nguyeân ñaõ xaây döïng Ñeà treân cô sôû caùc quy ñònh cuûa Luaät treân 0,02 trieäu taán/naêm; than cho aùn “Taêng cöôøng coâng taùc quaûn lyù Khoaùng saûn naêm 2010 vaø caùc caùc nhaø maùy nhieät ñieän vôùi coâng nhaø nöôùc veà TNKS treân ñòa baøn vaên baûn höôùng daãn thöïc hieän, suaát treân 100MW; quaëng titan cho tænh giai ñoaïn 2011-2015 vaø giai Tænh uûy, UBND tænh ñaõ ban haønh caùc nhaø maùy luyeän xæ titan vaø saûn ñoaïn 2016-2020”. Noäi dung Ñeà nhieàu vaên baûn chæ ñaïo, ñoân ñoác, xuaát pigment vôùi toång coâng suaát aùn ñöôïc ban haønh nhaèm quaûn lyù höôùng daãn vieäc thöïc hieän coâng khoaûng 0,1 trieäu taán/naêm; caùc ñoàng boä; huy ñoäng caùc caáp, caùc taùc caáp pheùp HÑKS ñöôïc chaët khoaùng saûn laøm vaät lieäu xaây döïng ngaønh, caùc cô quan ñoaøn theå, caùc cheõ, ñuùng quy trình, quy ñònh cuûa thoâng thöôøng phuïc vuï cho xaây toå chöùc chính trò - xaõ hoäi treân ñòa phaùp luaät veà khoaùng saûn, gaén döïng cô sôû haï taàng vaø caùc coâng baøn tænh tham gia vaøo coâng taùc khai thaùc vôùi cheá bieán, öu tieân caáp trình daân duïng. QLNN veà khoaùng saûn, ñöa HÑKS moû cho caùc doanh nghieäp coù Nhöõng toàn taïi, haïn cheá cuûa caùc ñôn vò ñöôïc caáp pheùp naêng löïc, kinh nghieäm, coù cô sôû Coâng taùc tuyeân truyeàn, phoå treân ñòa baøn tænh ñi vaøo neàn neáp, cheá bieán saâu nhaèm taêng hieäu quaû bieán, giaùo duïc, naâng cao nhaän ñuùng quy ñònh cuûa phaùp luaät. Kòp khai thaùc, baûo ñaûm vieäc khai thaùc thöùc phaùp luaät cho caùc ñôn vò thôøi phaùt hieän, xöû lyù, ngaên chaën vaø söû duïng nguoàn taøi nguyeân HÑKS vaø nhaân daân ñaõ ñöôïc caùc caùc hoaït ñoäng khai thaùc, taøng tröõ, khoaùng saûn hôïp lyù, tieát kieäm, caáp, caùc ngaønh töø tænh ñeán huyeän, vaän chuyeån, tieâu thuï khoaùng saûn ñoàng thôøi BVMT. xaõ quan taâm thöïc hieän, song keát traùi pheùp. Sôùm thöïc hieän chuû Caùc hoaït ñoäng KTKS ñaõ cô quaû ñaït ñöôïc chöa cao. Vieäc ñoân tröông kinh teá hoùa Ngaønh TN&MT baûn ñaùp öùng ñöôïc nguoàn nguyeân ñoác, höôùng daãn caùc ñôn vò hoaït trong lónh vöïc khoaùng saûn, naâng lieäu cho caùc cô sôû cheá bieán vaø söû ñoäng KTKS thöïc hieän caùc quy cao tính hieäu quaû KT-XH cuûa duïng khoaùng saûn phuïc vuï cho ñònh cuûa phaùp luaät cuûa caùc ngaønh caùc hoaït ñoäng khai thaùc, cheá phaùt trieån kinh teá treân ñòa baøn, lieân quan coù luùc coøn chöa kòp thôøi. bieán, söû duïng khoaùng saûn treân nhö quaëng saét cho caùc nhaø maùy Löïc löôïng caùn boä chuyeân ngaønh ñòa baøn tænh. luyeän gang, theùp vôùi coâng suaát quaûn lyù TNKS coøn haïn cheá (ñaëc 6 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  7. bieät ôû caáp huyeän, xaõ) ñeàu khoâng khoù khaên cho coâng taùc phaùt hieän taêng thu ngaân saùch trong lónh vöïc coù caùn boä chuyeân ngaønh khoaùng vaø xöû lyù. Coâng taùc thanh tra, kieåm TNKS cuûa tænh. saûn neân raát khoù khaên trong coâng tra, kieåm soaùt caùc HÑKS tuy ñaõ Öu tieân caáp giaáy pheùp KTKS taùc quaûn lyù taïi ñòa phöông. ñöôïc taêng cöôøng nhöng chöa cho caùc toå chöùc, caù nhaân coù Söï phoái hôïp cuûa caùc ngaønh, thöôøng xuyeân, lieân tuïc. phöông aùn söû duïng coâng ngheä caùc caáp trong coâng taùc quaûn lyù Giaûi phaùp vaø baøi hoïc tieân tieán trong khai thaùc vaø cheá caùc HÑKS coù luùc coøn chöa ñöôïc kinh nghieäm bieán khoaùng saûn. Xaây döïng chính chaët cheõ, chöa hieäu quaû, chöa kòp Tieáp tuïc ñaåy maïnh coâng taùc saùch mieãn giaûm thueá, tieàn söû thôøi phaùt hieän caùc sai phaïm trong tuyeân truyeàn, phoá bieán phaùp luaät duïng ñaát, öu ñaõi voán tín duïng… ñeå HÑKS ñeå chaán chænh, xöû lyù kòp veà taøi nguyeân khoaùng saûn ñeán khuyeán khích caùc toå chöùc, caù thôøi. Hoaït ñoäng quaûn lyù veà moïi ñoái töôïng treân ñòa baøn, ñaëc nhaân ñoåi môùi coâng ngheä trong khoaùng saûn cuûa caáp xaõ taïi moät soá bieät laø caùc ñòa phöông coù nhieàu khai thaùc cheá bieán khoaùng saûn. ñòa phöông coøn chöa thaät söï hieäu khoaùng saûn vôùi nhieàu hình thöùc Xaây döïng caùc cheá taøi baét buoäc quaû, chöa thöïc hieän ñaày ñuû chöùc linh hoaït vaø phöông phaùp phuø caùc toå chöùc, caù nhaân phaûi xaây naêng, quyeàn haïn trong coâng taùc hôïp hôn. Naâng cao nhaän thöùc veà döïng vaø thöïc hieän loä trình ñoåi môùi quaûn lyù TNKS vaø BVMT theo quy traùch nhieäm, nghóa vuï vaø quyeàn coâng ngheä trong khai thaùc, cheá ñònh cuûa phaùp luaät. Tình traïng haïn cuûa caùc ngaønh, caùc toå chöùc bieán khoaùng saûn ñeå taêng giaù trò KTKS vaãn coøn xaûy ra leùn luùt ôû ñoaøn theå, chính trò, xaõ hoäi vaø nhaân kinh teá cuûa khoaùng saûn giaûm moät soá nôi gaây thaát thoaùt taøi daân trong coâng taùc quaûn lyù TNKS thieåu taùc ñoäng xaáu ñeán moâi nguyeân, aûnh höôûng ñeán moâi treân ñòa baøn. Ñoàng thôøi coù caùc giaûi tröôøng. Thöôøng xuyeân raø soaùt, tröôøng caûnh quan, an ninh traät töï. phaùp quaûn lyù veà khoaùng saûn töø ñieàu chính kòp thôøi, hôïp lyù caùc loaïi Chính saùch phaùp luaät veà goác, töø cô sôû. thueá, phí lieân quan ñeán hoaït ñoäng khoaùng saûn noùi rieâng vaø phaùp khai thaùc, cheá bieán khoaùng saûn Tieáp tuïc raø soaùt, caäp nhaät caùc luaät khaùc coù lieân quan ñeán HÑKS theo quy ñònh. vaên baûn quy ñònh, höôùng daãn thi nhö ñaát ñai, moâi tröôøng, ñaàu tö, haønh Luaät Khoaùng saûn naêm Taêng cöôøng coâng taùc thanh, kinh doanh, xaây döïng, thueá… vaãn 2010. Xaây döïng cô cheá chính kieåm tra giaùm saùt vieäc chaáp haønh coøn nhieàu baát caäp, chöa ñoàng boä, saùch öu tieân, öu ñaõi vaø baét buoäc caùc quy ñònh phaùp luaät veà khoaùng chaäm coù höôùng daãn cuï theå, gaây caùc toå chöùc caù nhaân ñoåi môùi coâng saûn cuûa caùc ñôn vò ñöôïc caáp khoù khaên trong coâng taùc quaûn lyù ngheä, aùp duïng coâng ngheä tieân pheùp HÑKS, vieäc thöïc hieän caùc vaø toå chöùc thöïc hieän taïi ñòa tieán trong khai thaùc, cheá bieán, söû nghóa vuï taøi chính vaø caùc nghóa vuï phöông. Caùc bieän phaùp xöû lyù, duïng khoaùng saûn ñeå tieát kieäm taøi khaùc coù lieân quan nhaèm ñoân ñoác cheá taøi chöa ñuû maïnh ñeå baét nguyeân, taêng giaù trò cuûa khoaùng höôùng daãn ñoái vôùi caùc ñôn vò thöïc buoäc toå chöùc, caù nhaân HÑKS saûn, giaûm thieåu toái ña nhöõng taùc hieän chaáp haønh ñaày ñuû caùc quy phaûi thöïc hieän nghieâm chænh caùc ñoäng tieâu cöïc tôùi moâi tröôøng. Xaây ñònh, xöû lyù nghieâm khaéc coá tình vi quy ñònh cuûa phaùp luaät, thöïc döïng caùc quy ñònh cuï theå, chaët phaïm taùi vi phaïm. Yeâu caàu caùc hieän caùc bieän phaùp BVMT, baûo cheõ hôn veà ñieàu kieän ñoái vôùi toå ñôn vò KTKS ñaàu tö caûi taïo coâng veä taøi nguyeân. chöùc tham gia thaêm doø, khai thaùc, ngheä, thieát bò hoaëc thay theá caùc Taøi nguyeân khoaùng saûn cuûa cheá bieán khoaùng saûn. Chæ cho cô sôû cheá bieán khoaùng saûn ñaõ laïc tænh Thaùi Nguyeân ña daïng, phong pheùp doanh nghieäp coù voán ñaàu tö haäu, heä soá thu hoài khoaùng saûn phuù veà loaïi hình khoaùng saûn. Tuy lôùn, naêng löïc quaûn lyù coâng ngheä thaáp, gaây ONMT. nhieân, phaàn lôùn caùc moû thöôøng coù hieän ñaïi tham gia thaêm doø, khai Maët traän toå quoác vaø caùc ñoaøn quy moâ tröõ löôïng nhoû, phaân boá thaùc, cheá bieán caùc loaïi khoaùng theå, hieäp hoäi taïi ñòa phöông taêng khoâng taäp trung daãn ñeán khoù saûn quan troïng, coù yù nghóa chieán cöôøng coâng taùc giaùm saùt vieäc khaên cho caùc ñôn vò ñöôïc caáp löôïc. Töøng böôùc boå sung löïc thöïc hieän caùc noäi dung BVMT pheùp khai thaùc trong vieäc ñaàu tö, löôïng caùn boä laøm coâng taùc QLNN trong caùc hoaït ñoäng khai thaùc, ñoåi môùi coâng ngheä khai thaùc, cheá veà taøi nguyeân khoaùng saûn baûo cheá bieán khoaùng saûn cuûa caùc ñôn bieán hieän ñaïi, tieân tieán. Hoaït ñoäng ñaûm veà soá löôïng, chaát löôïng, ñaùp vò theo caùc noäi dung baùo caùo KTKS traùi pheùp thöôøng xaûy ra ôû öùng ñöôïc yeâu caàu nhieäm vuï ñaët ÑTM, baûn cam keát BVMT ñaõ caùc khu vöïc vuøng saâu, vuøng xa ra. Chuû ñoäng caùc giaûi phaùp nhaèm ñöôïc pheâ duyeät.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 7
  8. Nghieân cöùu - Trao ñoåi Giaûi phaùp phoøng traùnh tai bieán thieân nhieân trong coäng ñoàng di daân taùi ñònh cö thuûy ñieän Taây Baéc m ThS. NCS. ÑOÃ XUAÂN ÑÖÙC Khoa Moâi tröôøng - Tröôøng Ñaïi hoïc Khoa hoïc Töï nhieân ThS.VUÕ THÒ NÖÏ Tröôøng Ñaïi hoïc Taây Baéc T hôøi gian gaàn ñaây, treân ñòa queùt taïo neân doøng xoùi moøn saït lôû, gia suùc bò ngoät ngaït; deã gaây hoaû baøn caùc tænh Taây Baéc vaø trong khi ñoù röøng vaø thaûm thöïc hoaïn, chaùy röøng ñe doïa nghieäm Sôn La lieân tieáp xaûy ra moät vaät taïi khu vöïc thöôïng nguoàn suy troïng ñeán heä thoáng röøng phoøng hoä soá tai bieán thieân nhieân (TBTN) coù giaûm nghieâm troïng do nhieàu thuûy ñieän Sôn La. quy moâ, cöôøng ñoä maïnh, dieãn nguyeân nhaân, röøng troàng môùi Thôøi tieát khoâ haïn, ít möa daãn bieán phöùc taïp, khoù döï baùo: Tröôït chöa kòp phuû xanh ñaát troáng, ñoài ñeán caùc “moù nöôùc” töï nhieân daãn lôû ñaát ñaù, luõ queùt, luõ oáng; khoâ choïc thì tình traïng ñoát röøng laøm nöôùc ôû caùc khe nuùi veà baûn caïn kieät haïn; möa lôùn, reùt ñaäm, reùt, baêng nöông raãy chöa ñöôïc kieåm soaùt, daàn, ngöôøi daân TÑC ôû ñaây phaûi söû giaù keùo daøi… aûnh höôûng lôùn ñeán laøm taêng möùc ñoä thieät haïi do luõ duïng tieát kieäm nöôùc sinh hoaït, cuoäc soáng cuûa coäng ñoàng daân cö oáng, luõ queùt gaây ra, keøm theo ñoù nöôùc töôùi vöôøn hoaøn toaøn khoâng noùi chung vaø ngöôøi daân taùi ñònh laø hieän töôïng saït lôû ñaát ñaù cuïc boä coù, ñôøi soáng cö daân gaëp nhieàu khoù cö (TÑC) noùi rieâng. TBTN ñöôïc vaøo muøa möa. Vieäc phoøng traùnh, khaên, ñieàu kieän cö truù chaät choäi, xaùc ñònh laø nguyeân nhaân cô baûn choáng, cheá ngöï ñoái vôùi hieåm hoïa nhaø cöûa gaàn nhau, chaát thaûi chaên laøm giaûm tính beàn vöõng taïi caùc naøy khoâng phaûi deã daøng. Trong nuoâi chöa ñöôïc xöû lyù, caùc beänh khu, ñieåm taùi ñònh cö. Do vaäy, caùc khi ñòa baøn xaûy ra luõ oáng, luõ queùt truyeàn nhieãm trong coäng ñoàng taùi coäng ñoàng di daân taïi caùc coâng laïi rôi vaøo nhöõng khu vöïc thuoäc ñònh cö taêng cao. Thaùng 4 haèng trình thuûy ñieän taïi Taây Baéc caàn vuøng saâu, vuøng xa giao thoâng naêm do chòu aûnh höôûng töø gioù Laøo naâng cao naêng löïc ñeå chuû ñoäng ñi laïi khoù khaên, nhaän thöùc phoøng traùnh vaø giaûm nheï taùc coäng ñoàng daân toäc veà nguy cô, (gioù Phôn Taây Nam), neàn nhieät ñoäng tieâu cöïc cuûa thieân tai. phoøng traùnh thaûm hoïa thieân taøi taêng cao, gioù khoâ noùng aûnh höôûng naøy coøn thaáp. khoâng nhoû ñeán phaùt trieån cuûa caây Luõ oáng, luõ queùt tröôït lôû ñaát ñaù löông thöïc (luùa nöông, ngoâ, caây Keát quaû khaûo saùt taïi caùc ñieåm Haïn haùn, thieáu nöôùc saén), caây löông thöïc chính cuûa TÑC di veùn taïi choã vuøng ven hoà Nghieân cöùu taïi 2 ñieåm TÑC di ngöôøi daân TÑC. Nhieät ñoä taêng cao, thuûy ñieän Sôn La treân ñòa baøn xaõ veùn ven hoà goàm baûn Naø Noong vaø hieàu loaïi beänh do vi ruùt, beänh ñoám Chieàng Lao (Möôøng La), phaûn Baûn Nhaïp (xaõ Chieàng Lao, Möôøng traéng phaùt sinh vaø laây lan, buøng aùnh möùc ñoä aûnh höôûng nghieâm La, Sôn La) cho thaáy, khí haäu vaø phaùt nhanh treân nhöõng loàng caù troïng cuûa luõ oáng, luõ queùt tröôït lôû thôøi tieát ôû ñaây naéng noùng, oi böùc, cuûa ngöôøi daân nuoâi döôùi loøng hoà ñaát ñaù cuïc boä vaøo muøa möa, thôøi ñaëc bieät töø thaùng 3 ñeán thaùng 6 thuûy ñieän gaây thieät haïi naëng cho ñieåm thaùng 6, thaùng 7 haèng naêm. haèng naêm, nhieät ñoä trung bình nhieàu hoä nuoâi caù, toâm, chaên nuoâi Caùc ñieåm TÑC di veùn, nhaø ôû ñöôïc naêm töø 20 - 260C. Nhieät ñoä ñænh thuûy caàm. quy hoaïch treân nhöõng söôøn nuùi, ñieåm vaøo muøa khoâ ôû khu vöïc naøy söôøn ñoài coù ñoä doác lôùn, phía treân coù theå leân tôùi 430C, (Möôøng La, Reùt ñaäm, reùt haïi vaø söông giaù ñænh ñoài nuùi röøng bò khai thaùc, chæ Sôn La), trôøi naéng, oi böùc, gioù Caùc hieän töôïng thôøi tieát cöïc coøn laïi caây buïi. Khi möa taäp trung noùng keøm theo laøm cho caây coû ñoan: Reùt ñaäm, reùt haïi keøm theo cöôøng ñoä lôùn daãn ñeán luõ oáng, luõ heùo khoâ, ao nhoû caïn kieät, ngöôøi vaø söông giaù xuaát hieän vôùi cöôøng ñoä 8 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  9. cao vaøo muøa ñoâng nhöõng naêm con TÑC bò maát traéng. Ñôït reùt khu ñaát troáng ñoài nuùi troïc do hoang gaàn ñaây taïi khu vöïc Taây Baéc vaø ñaäm, reùt haïi naêm 2016 keøm theo hoùa, giaûm nheï tai bieán tröôït lôû ñaát tænh Sôn La gaây ra taùc ñoäng nhieàu söông muoái keùo daøi 10 ngaøy taïi ña, luõ oáng, luõ queùt. maët laøm saùo troän ñôøi soáng ngöôøi caùc ñieåm TÑC xen gheùp noâng Taêng thôøi gian vay voán ñoái vôùi daân noùi chung vaø coäng ñoàng cö thoân baûn Huûa Taùc, xaõ Coø Noøi, coäng ñoàng di daân TÑC keøm theo daân TÑC noùi rieâng. Reùt ñaäm xuaát baûn Mai Quyønh, xaõ Möôøng Bon caùc möùc laõi suaát öu tieân, chính hieän khi nhieät ñoä trung bình trong (huyeän Mai Sôn), gaây thieät haïi saùch tín duïng linh hoaït, cho vay ngaøy döôùi 150C. Reùt haïi xuaát hieän hôn 20 ha mía môùi troàng cuûa thoâng qua nhieàu keânh: Döï aùn hoã khi nhieät ñoä trung bình trong ngaøy ngöôøi daân, mía coù bieåu hieän thaân trôï haäu TÑC, chöông trình phaùt döôùi 130C. Trong nhöõng naêm gaàn vaø laù mía ñeàu bò ñen xaùm nhö saép trieån sinh keá..., giuùp coäng ñoàng löïa ñaây, caùc hieän töôïng thôøi tieát cöïc cheát khoâ, caùc trieäu chöùng naøy choïn ñaàu tö caây troàng vaät nuoâi coù ñoan nhö reùt ñaäm, reùt haïi coù bieåu keùo daøi moät tuaàn, caây mía non seõ söùc choáng chòu cao tröôùc thay ñoåi hieän vaø dieãn bieán phöùc taïp taïi caùc khoâ heùo, maát traéng, thieät haïi leân ñieàu kieän khí haäu, thôøi tieát phuø hôïp tænh trong khu vöïc Taây Baéc. ñeán haøng chuïc trieäu ñoàng/hoä. vôùi ñieàu kieän töøng noâng hoä. Noâng Reùt ñaäm, reùt haïi taïi khu vöïc Giaûi phaùp naâng cao naêng löïc daân coù nguoàn löïc ñeå ñaàu tö heä Taây Baéc, trong ñoù coù Sôn La, phoøng traùnh tai bieán thieân nhieân thoáng chuoàng traïi vaø caùc ñieàu kieän nhieät ñoä coù theå xuoáng thaáp hôn Taän duïng heä thoáng truyeàn phoøng traùnh reùt cho gia suùc, gia nhieàu (2 ÷ 00C) gaây ra tuyeát, hình, truyeàn thanh ñòa phöông vaø caàm vaøo muøa ñoâng, khi coù reùt baêng giaù, söông muoái khoâng chæ huy ñoäng caùn boä thoâng tin kòp thôøi ñaäm, reùt haïi. aûnh höôûng raát lôùn ñeán saûn xuaát cho coäng ñoàng khi coù thieân tai. Heä quaû ñeå laïi sau caùc ñôït noâng nghieäp vaø vaät nuoâi maø coøn Taäp huaán, phaùt taøi lieäu tuyeân TBTN taïi caùc tænh Taây Baéc ngaøy tôùi söùc khoûe cuûa con ngöôøi; ñaëc truyeàn phoøng traùnh thieân tai vaø caøng lôùn, gaây thieät haïi veà ngöôøi vaø bieät laø treû em, ngöôøi giaø vuøng chia seû kinh nghieäm öùng xöû thieân taøi saûn, caàn coù thôøi gian daøi ñeå ñoàng baøo daân toäc thieåu soá khi tai. Loàng gheùp, giaùo duïc phoøng khaéc phuïc thieät haïi. TBTN moät maët ñieàu kieän giöõ aám cô theå chöa traùnh, giaûm nheï thieân tai taïi caùc laøm giaûm tính beàn vöõng taïi caùc ñöôïc baûo ñaûm do ñôøi soáng gaëp buoåi hoïp thoân baûn, sinh hoaït coäng ñoàng. Tuyeân truyeàn hoã trôï coäng khu/ñieåm TÑC, maët khaùc taïo ra nhieàu thieáu thoán, khoù khaên. Keát quaû khaûo saùt möùc ñoä aûnh höôûng ñoàng di daân TÑC phaùt huy kinh nhieàu heä luïy ñeán moâi tröôøng, cuûa reùt ñaäm vaø reùt haïi taïi caùc 8 nghieäm thích öùng vôùi thieân tai ñaõ ÑDSH vaø caùc heä sinh thaùi töï ñieåm TÑC treân ñòa baøn tænh Sôn coù keát hôïp vôùi caùc giaûi phaùp nhieân, xaõ hoäi. Tröôùc nhöõng taùc La chæ ra thieät haïi kinh teá khoâng KHCN trong caûnh baùo thieân tai, ñoäng ngaøy caøng roõ reät cuûa tai bieán nhoû ñoái vôùi ñôøi soáng coäng ñoàng phoøng choáng luõ queùt, tröôït lôû ñaát thieân nhieân, caùc tænh trong khu vöïc cö daân TÑC: 2 ñieåm TÑC (baûn ñaù, reùt ñaäm, reùt haïi, söông muoái, caàn chuû ñoäng ban haønh Keá hoaïch Nhaïp vaø baûn Naø Noong, huyeän baêng giaù, khoâ haïn. haønh ñoäng thöïc hieän Chöông trình Möôøng La, (tænh Sôn La) laø hai muïc tieâu Quoác gia öùng phoù vôùi Phaùt huy vai troø caùc toå chöùc ñieåm TÑC chòu thieät haïi naëng ñoaøn theå ngay taïi caùc thoân, baûn TBTN. Muïc tieâu höôùng tôùi cuûa keá nhaát trong ñôït reùt ñaäm, reùt haïi cuøng chung tay baûo veä taøi nguyeân hoaïch: Naâng cao naêng löïc nhaän keùo daøi taïi khu vöïc Taây Baéc naêm röøng, ñaëc bieät khu röøng phoøng hoä thöùc; naêng löïc laäp keá hoaïch thích 2016. Rieâng taïi baûn Nhaïp, ñaõ coù ñaàu nguoàn, röøng gaàn baûn laøng, öùng vôùi TBTN cho caùc caáp chính 16 con traâu, boø bò cheát reùt, xuaát troàng röøng treân ñænh ñoài vaø treân quyeàn, ban, ngaønh, toå chöùc xaõ hoäi hieän tuyeát rôi khieán cuoäc soáng dieän tích ñaát troáng, ñoài troïc. vaø coäng ñoàng daân toäc thieåu soá treân cuûa ngöôøi daân bò xaùo troän, toång Khuyeán khích coäng ñoàng di daân ñòa baøn caùc tænh, huyeän, xaõ; taêng thieät haïi öôùc tính leân tôùi 200 trieäu TÑC aùp duïng phöông thöùc quaûn lyù cöôøng khaû naêng choáng chòu cuûa ñoàng. Taïi caùc ñieåm TÑC taäp röøng döïa vaøo coäng ñoàng, troàng cô sôû haï taàng, nhoùm coäng ñoàng, trung noâng thoân: Baûn Hoa 2, xaõ röøng môùi treân ñaát doác khoâng coøn ñaëc bieät coäng ñoàng caùc daân toäc Taân Laäp Baûn Möôøng Boù, xaõ Loùng khaû naêng canh taùc, ngöôøi daân coù thieåu soá, ngaønh, lónh vöïc deã bò toån Saäp (H. Moäc Chaâu), nhieät ñoä coù theâm kinh phí khi tham gia baûo veä thöông do TBTN; taêng cöôøng phoái nôi cuõng xuoáng ñeán 00C, gaây ra röøng. Ñoàng thôøi, naâng cao hieäu keát hôïp giöõa sôû, ban, ngaønh vaø hieän töôïng baêng tuyeát daøy ñaëc quaû ñoä che phuû cuûa röøng ñoái vôùi phoøng, ban cuûa ñòa phöông mang treân caùc trieàn nuùi cao khieán hôn ñaát saûn xuaát, hoã trôï coäng ñoàng boå tính lieân vuøng trong laäp quy hoaïch, chuïc ha cheø vaø rau maàu cuûa baø sung caùc loaïi caây baûn ñòa cho caùc keá hoaïch coù tính ñeán TBTN.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 9
  10. Nghieân cöùu - Trao ñoåi Pheùp loïc Kalman trong xöû lyù soá lieäu tích hôïp heä thoáng ñònh vò ñònh höôùng (INS/GPS) m ThS. ÑOÃ VAÊN DÖÔNG, ThS. VÖÔNG THÒ HOØE Khoa Traéc ñòa-Baûn ñoà Tröôøng Ñaïi hoïc Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng Haø Noäi Toùm taét xaùc haøm phaân phoái xaùc suaát cuûa caùc ñaïi löôïng Pheùp loïc Kalman laø moät trong nhöõng coâng cuï caàn xaùc ñònh. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà naøy, caùc moâ höõu duïng trong coâng taùc xöû lyù tín hieäu soá noùi hình toaùn hoïc heä thoáng vôùi luaät phaân phoái xaùc suaát chung vaø laø moät phaàn quan troïng trong coâng taùc vaø moâ hình trò ño vôùi luaät phaân phoái xöû lyù soá lieäu tích hôïp INS/GPS. xaùc suaát ñöôïc xaây döïng nhö coâng thöùc Muïc ñích cuûa baøi baùo laø caùi nhìn toång quan veà (1) vaø (2) pheùp loïc Kalman ñaõ ñöôïc söû duïng trong xöû lyù tín (1) hieäu soá vaø xöû lyù soá lieäu tích hôïp INS/GPS, thuaät toaùn (2) ñöôïc söû duïng trong caùc phöông phaùp loïc Kalman. Ñoàng thôøi, taùc giaû xaây döïng moâ ñul phaàn meàm, tieán Trong ñoù: laø veùc tô traïng thaùi ôû thôøi haønh thöû nghieäm vaø ñaùnh giaù ñoä chính xaùc keát quaû ñieåm k; ñöa ra veà vò trí vaø vaän toác cuûa heä thoáng INS/GPS. laø nhieãu heä thoáng; 1. Môû ñaàu laø trò ño hoã trôï; Pheùp loïc Kalman ñöôïc coâng boá naêm 1960, laø thuaät toaùn söû duïng chuoãi caùc giaù trò ño löôøng bò aûnh laø nhieãu trò ño; höôûng bôûi nhieãu hoaëc sai soá tín hieäu thu. Ñeå taêng vaø ñoä chính xaùc cho giaù trò ño löôøng, pheùp loïc Kalman laø caùc haøm cuûa veùctô traïng thaùi vaø veùc tô trò ño. thöïc hieän phöông phaùp truy hoài ñoái vôùi chuoãi caùc giaù trò ñaàu vaøo bò nhieãu, nhaèm toái öu hoùa giaù trò öôùc ñoaùn Neáu xaùc ñònh ñöôïc haøm phaân phoái xaùc suaát traïng thaùi cuûa heä thoáng. (PDF) thì coù theå xaùc ñònh ñöôïc trò xaùc suaát nhaát cuûa veùc tô traïng thaùi vaø ma traän hieäp phöông Boä loïc Kalman ñöôïc öùng duïng roäng raõi trong kyõ sai töng öùng Pk. Ñeå ñaït muïc ñích naøy, theo lyù thuyeát thuaät, phoå bieán trong caùc öùng duïng ñònh höôùng, ñònh öôùc löôïng Bayes, hai böôùc öôùc löôïng ñöôïc thöïc vò vaø ñieàu khieån caùc phöông tieän di chuyeån. Ngoaøi hieän: ra, boä loïc Kalman coøn ñöôïc öùng duïng ñeå phaân tích döõ lieäu trong caùc lónh vöïc xöû lyù tín hieäu vaø kinh teá. Böôùc 1: Tieân ñoaùn trong ñoù söû duïng moâ hình heä thoáng ñeå xaùc ñònh PDF tieân ñoaùn cuûa veùc tô traïng Noäi dung cuûa baøi baùo goàm: Toång quan veà pheùp thaùi taïi thôøi ñieåm k vôùi caùc trò ño ôû thôøi ñieåm öôùc löôïng; lyù thuyeát cô baûn cuûa pheùp loïc Kalman; pheùp theo coâng thöùc: loïc Kalman tuyeán tính hoùa; pheùp loïc Kalman môû roäng; xaây döïng moâ ñul phaàn meàm; tieán haønh thöïc nghieäm (3) vaø ñaùnh giaù ñoä chính xaùc keát quaû thöïc nghieäm Böôùc 2: Caäp nhaät: taïi thôøi ñieåm k, neáu coù caùc trò 2. Noäi dung nghieân cöùu ño caäp nhaät, PDF tieân ñoaùn ñöôïc caäp nhaät theo coâng thöùc sau: 2.1. Toång quan veà pheùp öôùc löôïng Öôùc löôïng laø moät daïng xöû lyù soá lieäu nhaèm tìm (4) giaù caùc giaù trò coù ñoä tin caäy cao nhaát cuûa caùc ñaïi löôïng caàn xaùc ñònh. Baûn chaát cuûa vieäc öôùc löôïng laø 10 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  11. Veà maët lyù thuyeát, pheùp öôùc löôïng Bayes laø chaët * Caäp nhaät: cheõ vaø toång quaùt. Tuy nhieân, nhö phaùt bieåu trong (13) Jekeli (2001, pp. 199), caùc haøm maät ñoä saùc xuaát cuûa cuûa caùc moâ hình treân, veà toång quaùt laø chöa theå xaùc (14) ñinh. Maët khaùc, vieäc xaùc ñònh giaù trò cuûa nhieãu heä (15) thoáng vaø nhieãu trò ño laø vieäc khoâng ñôn giaûn neáu Trong ñoù: vaø veùc tô traïng thaùi vaø ma traän khoâng coù nhöõng thoâng tin veà luaät phaân phoái xaùc suaát hieäp phöông sai caäp nhaät. cuûa nhieãu. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà naøy, moät soá caùc phöông phaùp khaû thi hôn ñöôïc ñeà xuaât vaø aùp duïng KF ñöôïc bieát ñeán nhö moät coâng cuï öôùc löôïng nhö pheùp loïc Kalman (KF) (Kalman, 1960), pheùp loïc toái öu trong vieäc xöû lyù soá lieäu vì tính ñôn giaûn maø taäp ñieåm (PF) (Gordon, et al., 1993) hay UKF (Julier hieäu quaû cuûa noù. Tuy vaäy KF thuaàn tuùy chæ coù theå and Uhlmann, 1997). Rauch et al. (1965) ñaõ ñeà xuaát aùp duïng ñoái vôùi caùc haøm tuyeán tính. Trong tröôøng pheùp öôùc löôïng trôn ñeå aùp duïng vaøo caùc öùng duïng hôïp haøm phi tuyeán, caàn coù nhöõng caûi tieán ñeå phuø xöû lyù sau. hôïp nhö ñöôïc trình baøy ôû caùc muïc 2.3 vaø muïc 2.4 döôùi ñaây. 2.2. Pheùp loïc Kalman 2.3. KF tuyeán tính hoùa (LKF) KF ñöôïc xem nhö laø moät daïng ñaëc bieät cuûa lyù Caùc haøm laø phi tuyeán ñöôïc tuyeán tính hoùa baèng thuyeát öôùc löôïng Bayes. Trong töôøng hôïp haøm heä caùch khai trieån chuoãi Taylor. Coâng thöùc (1) vaø (2) coù thoáng vaø haøm trò ño coù daïng tuyeán tính, coâng thöùc theå vieát thaønh: (1) vaø (2) trôû thaønh: (16) (5) (17) (6) Khai trieån chuoãi Taylor (coâng thöùc (16) vaø (17)): Trong ñoù: laø ma traän tính chuyeån traïng thaùi töø thôøi ñieåm k -1 ñeán k; laø ma traän heä soá bieåu dieãn moái quan heä giöõa trò ño hoã trôï vaø veùc tô traïng thaùi. (18) Trong KF, nhieãu ñöôïc giaû thieát raèng tuaân theo luaät phaân boá chuaån vôùi kyø voïng “0” vaø ma traän hieäp (19) phöông sai vaø . Vôùi: (7) (20) (8) (21) Vôùi giaûi thieát naøy, caùc PDFs tieân ñoaùn vaø caäp nhaät seõ tuaân theo luaät phaân boá chuaån vôùi kyø voïng (22) vaø hieäp phöông sai P nhö trong coâng thöùc (9) K laø nhöõng thaønh phaàn phi tuyeán. Neáu giaù trò gaàn vaø coâng thöùc (10). ñuùng tính ñöôïc gaàn vôùi giaù trò thöïc thì thaønh phaàn K ñuû nhoû ñeå boû qua. (9) Kyù hieäu: vaø boû qua caùc thaønh (10) phaàn phi tuyeán trong coâng thöùc khai trieån Taylor, Phaân tích döïa treân nguyeân lyù toái thieåu hoùa coâng thöùc (19) trôû thaønh: phöông sai, caùc böôùc tính toaùn cuûa KF ñöôïc trình (23) baøy döôùi ñaây: Trong ñoù : laø sai soá traïng thaùi; laø ma * Tieân ñoaùn: traän tuyeán tính, goïi laø ma traän Jacobean. (11) Töông töï nhö vaäy, moâ hình heä thoáng ñöôïc tuyeán tính hoùa theo caùc coâng thöùc sau: (12) Vôùi vaø laø veùc tô traïng thaùi vaø ma traän hieäp phöông sai tieân ñoaùn (24) Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 11
  12. (25) Trong ñoù: laø vaän toác ôû thôøi ñieåm t (26) laø gia soá thôøi gian laø trò ño ñaàu vaøo Vôùi: , Trong thöïc teá, do tham soá ñaàu vaøo coù toàn taïi sai soá ngaãu nhieân neân vaän toác cuõng chöùa sai soá ngaãu nhieân Sau khi nhaän ñöôïc coâng thöùc (23) vaø (26), caùc (32) böôùc tính toaùn tieáp theo cuûa LKF töông töï nhö KF. Töø nhöõng phaân tích treân, coù theå thaáy nhöõng haïn Vôùi laø nhieãu vaän toác. cheá cuûa LKF nhö sau: Töông töï nhö vaäy, phöông trình vaän toác ñöôïc - Vieäc xaùc ñònh vaø tính toaùn vôùi caùc ma traän thieát laäp nhö sau: Jacobian F, vaø H laø phöùc taïp vaø laøm taêng khoái löôïng (33) tính toaùn. Trong ñoù: is laø nhieãu vò trí. - Neáu trò gaàn ñuùng khaùc xa giaù trò thöïc, khi ñoù Veùc tô traïng thaùi coù daïng : caùc thaønh phaàn phi tuyeán seõ lôùn vaø gaây ra hieän töôïng phaân kyø (sai soá lôùn khoâng theå kieåm soaùt) trong (34) pheùp öôùc löôïng. Phöông trình tuyeán tính cuûa moâ hình heä thoáng - Ñöôïc cho laø nhoû nhöng vieäc boû qua caùc thaønh coù daïng nhö sau: phaàn phi tuyeán vaãn laøm giaûm ñoä chính xaùc trong pheùp öôùc löôïng. (35) 2.4. Pheùp loïc Kalman môû roäng (EKF) Phöông trình trình trò ño caäp nhaät coù daïng nhö sau Ñeå khaéc phuïc caùc haïn cheá cuûa LKF vaø KF, EKF ñaõ ñöôïc ñeà xuaát vaø öùng duïng roäng raõi vaøo nhieàu öùng (36) duïng. Trong EKF, ôû böôùc tieân ñoaùn, haøm phi tuyeán Trong ñoù: laø nhieãu trò ño ñöôïc söû duïng moät caùch tröïc tieáp nhöng ma traän hieäp Giaù trò ñaàu vaøo vaø khôûi tính cho caùc tham soá nhö sau: phöông sai töông öùng ñöôïc xaùc ñònh döïa treân ma - Gia toác ñaàu vaøo : u =1 m/ sec2 . traän Jacobian. - Böôùc nhaûy thôøi gian T = 0,1 (27) - Nhieãu trò ño (nhieãu vò trí): (28) - Nhieãu heä thoáng (Nhieãu gia toác): Trong böôùc caäp nhaät, öôùc löôïng cuûa trò ño cuõng * Keát quaû tính toaùn ñöôïc xaùc ñònh tröïc tieáp thoâng qua haøm phi tuyeán. Vò trí vaø vaän toác cuûa phöông tieän vôùi caùc sai soá (29) töông öùng ñöôïc tính toaùn. Moät keát quaû tham chieáu (30) Hình 1. Vò trí cuûa phöông tieän di chuyeån Caùc böôùc tính toaùn tieáp theo vaãn ñöôïc bao goàm caû ma traän Jacobean töông töï nhö caùc coâng thöùc töø (13) ñeán (15) trong KF. 3. Thöïc nghieäm Ñeå tính toaùn thöïc nghieäm, moâ hình moät phöông tieän chuyeån ñoäng treân moät ñöôøng thaúng ñöôïc xem xeùt. Veùc tô traïng thaùi bao goàm vò trí vaø vaän toác cuûa phöông tieän, tham soá ñaàu vaøo laø gia toác vaø veùc tô trò ño caäp nhaät laø vò trí cuûa phöông tieän. Maõ chöông trình ñöôïc vieát treân ngoân ngöõ laäp trình Matlab (Phuï luïc I). Vôùi baøi toaùn ñaët ra, chuùng ta coù theå bieåu dieãn vaän toác laø moät haøm theo thôøi gian cuûa gia toác nhö sau: (31) 12 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  13. Hình 2. Sai soá vò trí cuûa phöông tieän vaø vò trí öôùc löôïng bôûi pheùp loïc Kalman ñöôïc theå hieän ôû Hình 1 vaø Hình 2. Vaän toác vaø sai soá vaän toác vôùi pheùp loïc Kalman vaø khoâng qua pheùp loïc Kalman ñöôïc theå hieän ôû Hình 3 vaø Hình 4. Sai soá trung phöông veà vò trí vaø vaän toác ñoái vôùi caùc tröôøng hôïp khaùc nhau ñöôïc theå hieän ôû Baûng 1. Baûng 1. Sai soá trung phöông veà vò trí vaø vaän toác ñoái vôùi caùc tröôøng hôïp khaùc nhau Keát quaû tính toaùn cho thaáy raèng, vôùi nhieãu gia toác, sai soá vaän toác vaø vò trí taêng nhanh theo thôøi gian. Duø khoâng taêng theo thôøi gian, sai soá vò trí cuûa trò ño caäp nhaät laïi giao ñoäng quanh giaù trò tham chieáu. Vôùi Hình 3. Vaän toác cuûa phöông tieän pheùp loïc Kalman, sai soá vò trí vaø sai soá vaän toác giaûm ñaùng keå. Nhö vaäy vôùi pheùp loïc Kalman, caû sai soá heä thoáng vaø nhieãu coù theå ñöôïc khaéc phuïc, haïn cheá. 5. Keát luaän Baøi baùo ñaõ trình baøy cô sôû lyù thuyeát cuûa pheùp loïc Kalman cuøng caùc phaàn môû roäng cuûa noù bao goàm Kal- man tuyeán tính hoùa vaø Kalman môû roäng. Moät moâ ñun chöông trình vieát treân ngoân ngöõ Matlab duøng ñeå minh hoïa lyù thuyeát vaø tính toaùn thöïc nghieäm ñaõ ñöôïc laäp. Keát quaû tính toaùn thöïc nghieäm cho thaáy raèng pheùp loïc Kalman laø moät phöông phaùp öôùc löôïng ñôn giaûn veà maët lyù thuyeát vaø nhöng hieäu quaû trong vieäc öôùc löôïng giaûi phaùp toái öu. Pheùp loïc Kalman coù theå ñoàng thôøi khaéc phuïc sai soá heä thoáng vaø giuùp giaûm thieåu sai soá do nhieãu. Töø lyù thuyeát vaø thöïc nghieäm treân coù theå thaáy Hình 4. Sai soá vaän toác cuûa phöông tieän raèng pheùp loïc Kalman coù theå ñöôïc aùp duïng vaøo xöû lyù soá lieäu tích hôïp INS/GPS. TAØI LIEÄU THAM KHAÛO [1]. Brown, R.G. and P.l.C. “Wang Introduction to Random Signal Analysis and Kalman Filtering”, Second edition, John Wiley and Sons, New York, 1992 [2]. Gelb,A. (ed.), “Applied Optimal Estimation”. MIT Press, Cambridge, Mass., 1974 [3]. Rogers, Robert M, “Applied Mathematics in In- tegrated Navigation Systems”, American Institute of Aeronautics and Astronautics; Third edition 2007 [4]. Maybeck, P.S. (1994), “Stochastic Models”, Es- timation and Control Volume 1, NavtechGPS. [5]. Maybeck, P.S. (1994), “Stochastic Models”, Es- timation and Control Volume 2, NavtechGPS. [6]. Minkler, G. and J. Minkler (1993), “Theory and Ap- plication of Kalman Filtering”, Palm Bay, FL, Magellan Book Company. (khoâng coù sai soá) ñöôïc taïo ra ñeå phaân tích ñoä chính [7]. Grewal, M.S. and A.P. Andrews (2008), xaùc cuûa pheùp loïc Kalman. Vò trí cuûa phöông tieän bao “Kalman Filtering Theory and Practice Using MATLAB®” goàm vò trí thöïc teá (vôùi nhieãu), vò trí cuûa trò ño caäp nhaät , 3rd Edition, Hoboken, NJ, John Wiley & Sons, Inc.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 13
  14. Nghieân cöùu - Trao ñoåi Phöông phaùp phaàn töû höõu haïn vaø öùng duïng moâ hình hoùa döï baùo chuyeån dòch vaø bieán daïng m TS. NGUYEÃN XUAÂN BAÉC, ThS. PHAÏM THÒ THU HÖÔNG Khoa Traéc ñòa-Baûn ñoà Tröôøng Ñaïi hoïc Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng Haø Noäi TOÙM TAÉT Panphilov, D.A. Potemkin, M.A. Karaseva, P.A. Baøi vieát trình baøy cô sôû lyù thuyeát phöông phaùp Demenkova, Phaïm Anh Tuaán, Nguyeãn Xuaân Baéc phaàn töû höõu haïn vaø öùng duïng moâ hình hoùa döï baùo vaø caùc taùc giaû khaùc [3,4]. Duø coâng ngheä thi coâng coù chuyeån dòch vaø bieán daïng beà maët do taùc ñoäng cuûa hieän ñaïi ñeán ñaâu thì aûnh höôûng cuûa vieäc thi coâng vieäc thi coâng coâng trình ngaàm. Töø ñoù, ñöa ra haøm coâng trình ngaàm ñeán quaù trình chuyeån dòch baûn thaân döï baùo goùc chuyeån dòch vaø tính bieân ñoä vuøng khoái ñaát, cuõng nhö bieán daïng beà maët seõ xaûy ra maïnh chuyeån dòch. Tö lieäu söû duïng trong baøi vieát ñöôïc laáy meõ. Do vaäy, vieäc döï baùo quy luaät chuyeån dòch ñaát töø thuyeát minh thieát keá kyõ thuaät döï aùn tuyeán ñöôøng ñaù vaø bieán daïng beà maët nhaèm caûnh baùo vaø giaûm saét ñoâ thò thaønh phoá Haø Noäi, ñoaïn Nhoån - Ga Haø Noäi thieåu caùc taùc ñoäng tieâu cöïc ñeán caùc coâng trình nhaø vaø caùc taøi lieäu ñòa chaát, ñòa chaát coâng trình Quaän Baéc ôû vaø moâi tröôøng phaân boá phía treân coâng trình ngaàm Töø Lieân, Quaän Ba Ñình, Quaän Caàu Giaáy. laø heát söùc caáp thieát. I. ÑAËT VAÁN ÑEÀ II. CÔ SÔÛ LYÙ THUYEÁT Vieäc khai thaùc khoâng gian ngaàm daãn ñeán thay 1. Phöông phaùp phaàn töû höõu haïn ñoåi traïng thaùi öùng suaát cuûa caùc khoái ñaát, taïo chuyeån Trong nhöõng ñieàu kieän nhaát ñònh baøi toaùn ñoäng dòch vaø bieán daïng cuûa caùc khoái ñaát cuõng nhö treân löïc coâng trình coù theå ñôn giaûn hoùa thaønh tìm nghieäm beà maët. Gaây aûnh höôûng xaáu ñeán ñòa chaát moâi baøi toaùn phaúng. Ñeå tìm hieåu moâ thöùc tính toaùn chung tröôøng, nhaø ôû vaø caùc coâng trình coâng coäng phaân boá cuûa phaàn töû höõu haïn, ôû ñaây giôùi thieäu phöông phaùp phía treân beà maët, nôi coù coâng trình ngaàm chaïy qua. tìm nghieäm phaàn töû höõu haïn cuûa baøi toaùn phaúng. Nhieàu coâng trình ñöa ra cô sôû lyù thuyeát toaùn hoïc, Ñöôøng loái cô baûn cuûa vieäc duøng phöông phaùp vaän duïng caùc giôùi haïn bieân töø ñoù ñeà xuaát haøm thöïc phaàn töû höõu haïn ñeå tìm nghieäm baøi toaùn phaúng laø: nghieäm tính toaùn ñoä luùn, ñoä nghieâng vaø ñoä cong Ñaàu tieân tieán haønh chia mieàn phaân tích thaønh caùc treân beà maët ñaát. Phöông phaùp nghieân cöùu quaù trình phaàn töû ñôn, ñoái vôùi moãi phaàn töû ñôn, xaây döïng haøm bieán daïng cuûa khoái ñaát ñöôïc nhieàu nhaø khoa hoïc soá trò chuyeån dòch laáy chuyeån dòch ñieåm nuùt cuûa nghieân cöùu nhö: S. G. Aversin, I. M. Bakhurin, V.M. phaàn töû ñôn laøm tham soá, sao cho chuyeån dòch taïi Varlaskin, V.N. Zimisev, D. A. Kazakov, R.A. Mullier, ñieåm baát kyø trong phaàn töû ñôn ñeàu coù theå noäi suy töø M.A. Iophis [1,3]. chuyeån dòch cuûa ñieåm nuùt. Döïa vaøo phöông trình Vôùi söï phaùt trieån maïnh meõ cuûa coâng ngheä thoâng hình hoïc vaø phöông trình vaät lyù coù theå tìm ñöôïc bieán tin, ngaøy nay vieäc aùp duïng tin hoïc vaøo döï baùo daïng vaø öùng suaát taïi ñieåm baát kyø trong phaàn töû ñôn chuyeån dòch vaø bieán daïng ñaït ñöôïc nhieàu thaønh töïu, töø haøm noäi suy chuyeån dòch. Theá naêng bieán daïng caàn phaûi keå ñeán phöông phaùp phaàn töû höõu haïn, cuûa toaøn boä vaät theå ñaøn hoài coù theå ñöôïc bieåu thò bôûi phöông phaùp hieäu giôùi haïn, phöông phaùp giôùi haïn haøm soá cuûa chuyeån dòch cuûa caùc ñieåm nuùt, coâng bieân vaø caùc phöông phaùp khaùc. Ñöôïc öùng duïng roãng cuûa ngoaïi löïc (bao goàm löïc theå tích vaø löïc maët) cuõng raõi trong döï baùo chuyeån dòch vaø bieán daïng beà maët coù theå bieåu thò bôûi tích cuûa löïc theá cuûa ngoaïi löïc taïi do xaây döïng ñöôøng haàm taàu ñieän ngaàm ñoù laø ñieåm nuùt vaø chuyeån dòch cuûa ñieåm nuùt. Nhö vaäy, theá phöông phaùp phaàn töû höõu haïn. coù theå keå ñeán caùc naêng bieán daïng cuûa toaøn boä vaät theå ñaøn hoài coù theå taùc giaû A. G. Protosen, V.M. Ulisik, V.V. Rechis, D.V. ñöôïc bieåu thò bôûi haøm soá cuûa chuyeån dòch cuûa ñieåm 14 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  15. nuùt vaø löïc theá taïi ñieåm nuùt. Theo nguyeân lyù theá naêng Sau khi tính ñöôïc giaù trò trung bình thoâng soá cô nhoû nhaát ta ñöôïc phöông trình caân baèng ñieåm nuùt. lyù cuûa caùc lôùp ñaát trong moät hoá khoan ta tieáp tuïc tính Vôùi raøng buoäc cuûa ñieàu kieän bieân cuûa chuyeån dòch, giaù trò trung bình cuûa caùc thoâng soá cô lyù cuûa caùc lôùp tìm ñöôïc chuyeån dòch cuûa ñieåm nuùt, tieáp theo tìm ñaát trong 12 hoá khoan theo coâng thöùc [6]. ñöôïc chuyeån dòch, bieán daïng vaø öùng suaát cuûa ñieåm Sau khi tính toaùn ta ñöôïc baûng chæ tieâu cô lyù caùc baát kyø trong caùc phaàn töû ñôn. lôùp ñaát cuûa töøng hoá khoan vaø giaù trò trung bình cuûa 2 Phaàn meàm plaxis 2D, plaxis 3D tunel döï caùc thoâng soá cô lyù cuûa caùc lôùp ñaát trong 12 hoá khoan baùo chuyeån dòch döôùi ñaây: Plaxis 2D, 3D laø phaàn meàm ñòa kyõ thuaät döïa Baûng 1. Thoâng soá cô lyù trung bình cuûa caùc lôùp ñaát treân phöông phaùp phaàn töû höõu haïn, chuyeân duøng cho phaân tích bieán daïng vaø oån ñònh neàn ñaát theo moâ hình. Plaxis laø phaàn meàm raát maïnh ñeå giaûi quyeát caùc vaán ñeà veà cô hoïc ñaát neàn moùng nhaát laø veà oån ñònh maùi doác vaø töôøng chaén ñaát. Phaàn meàm naøy coù theå tính ñeán söï coá keát cuûa ñaát neân coù theå noùi raèng noù coù theå moâ hình hoùa neàn ñaát. Plaxis laø moät chöông 1. Chaïy moâ hình tröôøng hôïp khoâng coù trình phaàn töû höõu haïn duøng ñeå phaân tích bieán daïng voû haàm vaø oån ñònh trong ngaønh ñòa kyõ thuaät. Noù ñöôïc trang Töø 5 thoâng soá ñaàu vaøo ta tieán haønh nhaäp vaøo bò vôùi caùc tính naêng ñeå xöû lyù vôùi caùc khía caïnh khaùc chöông trình Plaxis 8.2 ñeå thöïc hieän moâ hình hoùa. nhau cuûa caùc caáu truùc ñòa chaát vaø caùc quaù trình xaây Moâ hình cho ñöôøng haàm goàm 4 lôùp, lôùp ñaàu daøy 8m, döïng. Plaxis ñöôïc trang bò ñaày ñuû caùc tính naêng ñeå lôùp 2 daøy 10m, lôùp 3 daøy 12m, lôùp 4 daøy 10m coù coù theå giaûi quyeát ñöôïc nhöõng baøi toaùn voán raát phöùc chieàu daøi 100m ñöôïc chia laøm 3 ñoaïn vôùi muïc ñích taïp vaø ña daïng cuûa ñòa kyõ thuaät. theo doõi ñaùnh giaù söï aûnh höôûng cuûa beà maët do taùc III. XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH VÔÙI TRÖÔØNG HÔÏP ñoäng cuûa vieäc thi coâng ñöôøng haàm gaây ra. Ñeå phaân NGHIEÂN CÖÙU bieät ñöôïc roõ raøng giöõa caùc lôùp ta neân toâ moãi lôùp moät maøu khaùc nhau. Caùc thoâng soá cô baûn caàn thieát cho vieäc chaïy moâ Ta thöïc hieän vôùi ñoä saâu cuûa ñöôøng haàm h = hình ñoù laø: dung troïng töï nhieân ; dung troïng khoâ; (18m, 20m, 25m, 30m), öùng vôùi caùc ñoä saâu ñoù ta moñun toång hôïp bieán daïng E; löïc keát dính C vaø thay ñoåi baùn kính ñöôøng haàm theo caùc giaù trò R = goùc noäi ma saùt . Caùc thoâng soá naøy ñöôïc taùc giaû (2.75m, 3m, 3.5m, 4m) vaø 7 giaù trò goùc noäi ma saùt baøi baùo tính toaùn döïa treân Tö lieäu söû duïng trong baøi töø giaù trò trung bình thay ñoåi theo coâng thöùc: vieát ñöôïc laáy töø thuyeát minh thieát keá kyõ thuaät döï aùn tuyeán ñöôøng saét ñoâ thò thaønh phoá Haø Noäi, ñoaïn Nhoån – Ga Haø Noäi vaø caùc taøi lieäu ñòa chaát, ñòa chaát coâng trình Quaän Baéc Töø Lieân, Quaän Ba Ñình, Quaän Caàu Giaáy. Tính giaù trò trung bình cuûa caùc thoâng soá cô lyù cuûa Keát quaû thu nhaän ñöôïc töø moâ hình: ñoù laø caùc 4 lôùp ñaát ñaù trong moät hoá khoan theo coâng thöùc [9]: giaù trò dòch chuyeån ñöùng (ñoä luùn), giaù trò dòch chuyeån ngang, giaù trò bieán daïng ñöùng, giaù trò bieán daïng ngang. 2. Chaïy moâ hình tröôøng hôïp haàm coù voû haàm. Haàm ñôn ÔÛ tröôøng hôïp haàm coù voû haàm, taùc giaû ñaõ thöïc hieän 56 moâ hình ôû ñoä saâu h = 25m, 30m vaø baùn kính ñöôøng haàm thay ñoåi R = (2.75m, 3m, 3.5m, 4m) vaø 7 giaù trò goùc noäi ma saùt töø giaù trò trung bình thay ñoåi nhö ñaõ neâu ôû tröôøng hôïp haàm khoâng coù voû haàm. Vôùi: dung troïng töï nhieân; : dung troïng khoâ Ta cuõng thöïc hieän tính toaùn ñeå tìm ñoä nghieâng, bieân ñoä giôùi haïn dòch chuyeån, goùc chuyeån dòch theo E : modul toång hôïp bieán daïng; C : löïc dính; : moâ hình, theo coâng thöùc, ñoä leäch goùc chuyeån dòch. goùc noäi ma saùt Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 15
  16. Hình 1. Moâ hình hình hoïc cuûa Hình 2. Caùch taïo maét löôùi vaø 3. Moâ hình Plaxis 3D caùc lôùp ñaát cuøng vôùi ñöôøng haàm söï phaân chia maét löôùi quanh tunnel döï baùo chuyeån dòch vaø trong noù ñöôøng haàm bieán daïng Tính toaùn soá lieäu ñaàu vaøo gioáng nhö ñaõ trình baøy ôû phaàn plaxis 2d ôû treân. Ta vaøo leänh Geometry line ñeå veõ moâ hình cho ñöôøng haàm goàm 4 lôùp, lôùp 1 coù chieåu daøy 8m, lôùp 2 coù chieàu daøy Hình 3. Moâ hình hoùa ñöôøng haàm Hình 4. Moâ hình hoùa ñöôøng haàm 10m, lôùp 3 coù chieàu daøy 12m, lôùp ôû coù cuøng baùn kính phaân boá ôû cuøng ñoä saâu vôùi baùn kính 4 coù chieàu daøy 10m vaø coù chieàu ôû ñoä saâu khaùc nhau khaùc nhau daøi 50m. Veõ ñöôøng haàm treân moâ hình ñoù, ôû ñaây ta choïn baùn kính r = 3m, kieåu ñöôøng haàm laø bored tunnel vaø laø nöûa hình troøn, ñaët ñöôøng haàm ôû ñoä saâu 30m. 4. Phöông phaùp xöû lyù soá Hình 5. Keát quaû phaân boá chuyeån Hình 6. Keát quaû phaân vaø bieán lieäu moâ hình dòch ñöùng thu nhaän ñöôïc ôû caùc daïng ngang thu nhaän ñöôïc ôû caùc moâ hình moâ hình Sau khi thöïc hieän moâ hình chuùng ta thu ñöôïc keát quaû veà chuyeån dòch vaø bieán daïng trong khoái ñaát cuõng nhö treân beà maët. Taïi moät ñieåm m baát kyø treân beà maët ta coù theå thu nhaän keát quaû chuyeån dòch ñöùng tröïc tieáp töø moâ hình ñoä nghieâng beà maët cuûa ñöôøng noái giöõa hai ñieåm Hình 7. Quy moâ moâ hình sau khi chöông trình tính toaùn xong m vaø m-1 ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc [5,6]: ôû ñoù – ñoä luùn taïi thôøi ñieåm m; - ñoä luùn taïi thôøi ñieåm m- 1; – khoaûng caùch ngang giöõa hai ñieåm m vaø m-1. Hình 9. Moâ hình 3D chuyeån dòch Ñoä cong taïi caùc ñieåm thuoäc Hình 8. Taïo löôùi 3D ñöùng sau khi ñaøo ñöôøng haàm ñöôøng ñoä luùn tính theo coâng thöùc sau [5,6]: ôû ñoù – ñoä nghieâng cuûa ñoaïn m; – ñoä nghieâng cuûa ñoaïn m-1; chieàu daøi trung bình ñoaïn vaø . Söï Haàm ñoâi 30m), öùng vôùi caùc ñoä saâu ñoù phaân boá bieán daïng ngang trong Töông töï nhö tröôøng hôïp ta thay ñoåi baùn kính ñöôøng haàm khoái ñaát cuõng nhö trong beà maët haàm ñôn, ñaët 2 ñöôøng haàm theo caùc giaù trò R = (2.75m, 3m, nhaän ñöôïc töø keát quaû moâ hình coù khoaûng caùch giöõa 2 taâm 3.5m, 4m) vaø 7 giaù trò goùc noäi Söû duïng keát quaû tính chuyeån haàm laø 16m, ñoä saâu h = (25m, ma saùt . dòch vaø bieán daïng, cuøng vôùi caùc 16 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  17. giaù trò giôùi haïn bieán daïng vaø giôùi haïn ñoä nghieâng Tröôøng hôïp haàm ñôn coù voû haàm , chuùng ta seõ thu ñöôïc giaù trò goùc giôùi haïn chuyeån dòch öùng vôùi töøng moâ hình coù caùc döõ lieäu ñaàu vaøo khaùc nhau. Töø ñoù ta coù theå döï baùo goùc chuyeån dòch theo Xaùc ñònh haøm goùc chuyeån dòch phuï thuoäc ñoä haøm sau: saâu ñaët ñöôøng haàm, thoâng soá hình hoïc ñöôøng haàm (baùn kính ñöôøng haàm) vaø caùc tính chaát cô lyù cuûa ñaát. vôùi heä soá töông quan R2 = 1 Theo ñoù coâng thöùc toång quaùt cuûa haøm döï baùo goùc Tröôøng hôïp haàm ñoâi coù voû haàm chuyeån dòch coù daïng Taùc giaû ñaõ thöïc hieän khoái löôïng lôùn moâ hình öùng vôùi caùc ñoä saâu, baùn kính ñöôøng haàm vaø söï thay ñoåi Töø ñoù ta coù theå döï baùo goùc chuyeån dòch theo tính chaát cô lyù cuûa ñaát. Töø keát quaû moâ hình, döïa treân haøm sau: giaù trò giôùi haïn cuûa ñoä nghieâng, hoïc vieân ñaõ thu nhaän ñöôïc giaù trò giôùi haïn bieân ñoä dich chuyeån L. Töø ñoù deã daøng thu ñöôïc goùc giôùi haïn chuyeån dòch: vôùi heä soá töông quan R2 = 1 Haøm thöïc nghieäm cuûa taùc giaû ñöa ra öùng vôùi ñoä saâu H = 10m trôû xuoáng (18m, 20m, 25m, 30m) hoaøn toaøn ñaùng tin caäy, ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu cuûa baøi Vôùi H – laø ñoä saâu ñaët ñöôøng haàm (töông öùng vôùi toaùn kyõ thuaät, töø keát quaû thaáy raèng ñoä leäch giaù trò ñoä saâu taâm ñöôøng haàm) goùc chuyeån dòch tính theo haøm thöïc nghieäm so vôùi L – bieân ñoä dòch chuyeån beà maët keát quaû thu ñöôïc töø moâ hình laø . Döïa treân keát – goùc chuyeån dòch. quaû quan traéc bieán daïng, ta vaän duïng caùc haøm trong R – baùn kính ñöôøng haàm phaàn baøi taäp cho pheùp chuùng ta xaùc ñònh ñöôïc caùc thoâng soá cuûa ñöôøng cong ñoä luùn beà maët vaø caùc tính KEÁT LUAÄN chaát cô lyù cuûa ñaát (heä soá poison vaø modun bieán Taùc giaû ñaõ xaùc ñònh haøm goùc chuyeån dòch phuï daïng) trong khoái ñaát. thuoäc vaøo goùc ma saùt trong , baùn kính ñöôøng haàm TAØI LIEÄU THAM KHAÛO R vaø ñoä saâu ñaët ñöôøng haàm H coù daïng nhö sau: 1. Aversin S.G.,1971, Phaân boá öùng suaát xung quanh ñöôøng haàm. Nxb «ILIM», 132trang; Sau quaù trình tính toaùn keát quaû ñeà taøi ñaõ ñöa ra 2. Buøi Vaên Chuùng, Giôùi thieäu chöông trình plaxis 8.2; ñöôïc caùc heä soá a,b,c,k trong haøm soá goùc chuyeån dòch 3. B.I. Kireeva, Luaän aùn tieán só “Ñaùnh giaù chuyeån trong caùc tröôøng hôïp caùc ñoä saâu khaùc nhau nhö sau: dòch vaø bieán daïng trong xaây döïng ñöôøng haàm taàu ñieän Tröôøng hôïp haàm ñôn khoâng coù voû haàm ngaàm baùn kính lôùn vôùi ñieàu kieän ñòa chaát phöùc taïp coù söû duïng heä thoáng cô giôùi hieän ñaïi, Tröôøng Ñaïi hoïc Toång hôïp quoác gia Taøi nguyeân vaø Khoaùng saûn “Moû”’’,198tr 4. D.V. Panphilov, 2005, Luaän aùn tieán só “Döï baùo bieán daïng beà maët do taùc ñoäng cuûa xaây döïng ñöôøng haàm Töø ñoù ta coù theå döï baùo goùc chuyeån dòch theo taàu ñieän ngaàm treân cô sôû moâ hình hoùa khoâng gian”, Matxcova; haøm sau: 5. Gusev V.N., Volokhov E.M., 2003, Chuyeån dòch vaø bieán daïng ñaát ñaù/ Tröôøng Ñaïi hoïc Moû ñòa chaát vôùi heä soá töông quan R2 = 0.9739 Xanhpetecbua, 83 trang; 6. Nguyeãn Xuaân Baéc, ThS. Leâ Anh Cöôøng, 2014, Xaây döïng cô sôû lyù thuyeát ñaùnh giaù aûnh höôûng vieäc thi coâng ñöôøng haàm taàu ñieän ngaàm ñeán coâng trình Tröôøng hôïp haàm ñoâi khoâng coù voû haàm treân beà maët ôû TP. Hoà Chí Minh vaø ñeà xuaát giaûi phaùp khaéc phuïc; Töø ñoù ta coù theå döï baùo goùc chuyeån dòch theo 7. Huang Sheng Xiang, Yin Hui, Jiang Zheng; haøm sau: Bieân dòch: Phan Vaên Hieán, Phaïm Quoác Khaùnh; 2012, Xöû lyù soá lieäu quan traéc bieán daïng. Nxb Khoa hoïc vaø Kyõ thuaät; vôùi heä soá töông quan R2 = 1 8. Vuõ Khaéc Baûy, 2012, Baøi giaûng Phaàn töû höõu haïn.n Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 17
  18. Nghieân cöùu - Trao ñoåi ÖÙng duïng GIS vaø phöông phaùp phaân tích ña chæ tieâu löïa choïn thöù töï öu tieân boá trí caùc khu coâng nghieäp trong phöông aùn quy hoaïch söû duïng ñaát taïi huyeän Queá Voõ, tænh Baéc Ninh m PHAÏM THU HÖÔNG, PHAÏM THÒ THANH THUÛY, NGUYEÃN THÒ LEÄ HAÈNG Tröôøng Ñaïi hoïc Taøi nguyeân vaø Moâi tröôøng Haø Noäi Toùm taét: Löïa choïn vò trí ñaát khoâng thích hôïp cho boá trí soá töông öùng. Coù nhieàu kyõ thuaät khoâng gian boá trí caùc coâng trình khu coâng nghieäp goàm: Vieät ñöôïc söû duïng ñeå tính toaùn troïng xaây döïng cuûa phöông aùn quy Thoáng, Nhaân Hoøa, Phuù Löông. soá cuûa caùc chæ tieâu nhöng hai kyõ hoaïch söû duïng ñaát laø moät vaán ñeà 1. Ñaët vaán ñeà thuaät ñöôïc söû duïng nhieàu ñoù laø: phöùc taïp, yeâu caàu ngöôøi ñaùnh phaân tích thöù baäc (AHP), kyõ thuaät Quy hoaïch söû duïng ñaát giaù phaûi am hieåu nhieàu lónh vöïc, phaân tích thöù baäc keát hôïp vôùi lyù (QHSDÑ) laø moät coâng cuï chæ baùo, vaø phaûi coù phöông phaùp ñaùnh thuyeát môø (FAHP). Kyõ thuaät quaûn lyù quan troïng ñeå ñaûm baûo giaù ñuùng ñaén. Phöông phaùp naøy FAHP coù öu ñieåm laø tính toaùn cho phaùt trieån beàn vöõng. QHSDÑ ñoøi hoûi phaûi ñaùnh giaù theo nhieàu ñöôïc söï khoâng roõ raøng trong ra lieân quan ñeán vò trí khoâng gian vaø tieâu chí khaùc nhau. Nghieân cöùu quyeát ñònh cuõng nhö trong yù kieán phaân boå dieän tích cho töøng ñoái öùng duïng phöông phaùp phaân cuûa caùc chuyeân gia. Vì vaäy, töôïng ñöôïc quy hoaïch. Moãi vò trí tích ña chæ tieâu ñeå tính troïng soá nghieân cöùu löïa choïn keát hôïp coâng ñöôïc löïa choïn phaûi thoûa maõn cho chæ tieâu veà KT-XH vaø moâi ngheä GIS vaø phöông phaùp phaân nhieàu chæ tieâu ñaët ra cuøng moät luùc tröôøng. Phöông phaùp GIS ñöôïc tích ña chæ tieâu (kyõ thuaät FAHP) nhö: nhaèm ñaûm baûo phaùt trieån söû duïng ñeå phaân tích khoâng trong löïa choïn vò trí quy hoaïch ñaát kinh teá cuûa vuøng, ñaûm baûo an ninh gian, choàng xeáp lôùp vaø hieån thò khu coâng nghieäp taïi huyeän Queá xaõ hoäi vaø baûo veä moâi tröôøng, töùc keát quaû löïa choïn vò trí öu tieân boá Voõ, tænh Baéc Ninh. Theo baùo caùo laø phaûi phaân tích ña chæ tieâu ñeå löïa trí vò trí caùc coâng trình xaây döïng. veà keá hoaïch, QHSDÑ cuûa UBND choïn ra ñöôïc vò trí toái öu nhaát. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, tænh huyeän Queá Voõ giai ñoaïn 2010 – Chính vì vaäy, baøi toaùn QHSDÑ Baéc Ninh noùi chung vaø huyeän 2020 cho thaáy nhu caàu söû duïng ñöôïc coi laø baøi toaùn toång hôïp cuûa ñaát ñeå boá trí caùc khu coâng nghieäp Queá Voõ noùi rieâng ñaõ vaø ñang thu hai pheùp phaân tích, goàm: phaân taïi ñòa phöông naøy raát cao. huùt ñöôïc nhieàu nhaø ñaàu tö xaây tích khoâng gian vaø phaân tích ña chæ döïng caùc khu coâng nghieäp, cuïm tieâu. Trong phaân tích khoâng gian, 2. Cô sôû taøi lieäu vaø phöông coâng nghieäp treân ñòa baøn. Vì vaäy, coâng ngheä GIS ñöôïc bieát ñeán laø phaùp nghieân cöùu nghieân cöùu löïa choïn huyeän Queá coâng cuï maïnh nhaát bôûi coâng ngheä 2.1. Cô sôû taøi lieäu Voõ laøm ñòa baøn thöû nghieäm. Keát naøy cung caáp caùc chöùc naêng phaân Nguoàn döõ lieäu khoâng gian: quaû cho thaáy haàu heát caùc vò trí tích töø cô baûn ñeán naâng cao nhö goàm baûn ñoà hieän traïng söû duïng treân ñòa baøn huyeän ñeàu thích truy vaán, choàng xeáp lôùp döõ lieäu, ñaát huyeän Queá Voõ naêm 2010 tyû leä hôïp cho boá trí khu coâng nghieäp, phaân tích maïng,... Phöông phaùp 1:10.000; Baûn ñoà quy hoaïch söû caùc xaõ ñöôïc öu tieân soá 1 ñeå boá phaân tích ña chæ tieâu ñöôïc söû duïng duïng ñaát huyeän Queá Voõ ñeán naêm trí caùc khu coâng nghieäp laø ñeå ñaùnh giaù möùc ñoä quan troïng 2020 tyû leä 1:10.000 vaø baûn ñoà ñòa Phöông Lieãu, caùc xaõ coù dieän tích cuûa caùc chæ tieâu thoâng qua troïng hình tyû leä 1:10.000. 18 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
  19. Nguoàn döõ lieäu thuoäc tính: Bao Baûng 1. Caùc lôùp döõ lieäu ñaàu vaøo goàm caùc baûng soá lieäu ñi keøm vôùi soá lieäu khoâng gian ôû treân vaø caùc soá lieäu thuoäc tính nhö soá lieäu veà vò trí ñòa lyù; soá lieäu thoáng keâ veà ñieàu kieän töï nhieân, KT-XH; soá lieäu veà ñòa chaát, ñòa hình, phaân loaïi ñaát vaø caùc loaïi hình söû duïng ñaát cuûa huyeän. Caùc phaàn meàm ñöôïc duøng: moät vuøng treân nhöõng khoaûng Phöông phaùp phaân tích ña goàm phaàn meàm Excel ñeå xöû lyù caùch ñaõ ñònh tröôùc. chæ tieâu soá lieäu, veõ bieåu ñoà; ArcGIS ñeå Choàng xeáp caùc lôùp thoâng tin Phöông phaùp phaân tích ña phaân tích, bieân taäp, caäp nhaät (Overlay): choàng xeáp laø quaù trình chæ tieâu (MCA - Multi Criteria döõ lieäu, choàng xeáp vaø trang trí tích hôïp caùc lôùp thoâng tin khaùc Analysis) laø moät pheùp phaân tích toå baûn ñoà. nhau. Quaù trình choàng xeáp söû hôïp caùc chæ tieâu khaùc nhau ñeå 2.2. Phöông phaùp nghieân cöùu duïng moät soá baûn ñoà ñeå sinh cho ra moät keát quaû cuoái cuøng. ra thoâng tin môùi vaø caùc ñoái 3. Keát quaû nghieân cöùu vaø Phöông phaùp phaân tích khoâng töôïng môùi. Caùc lôùp ñöa vaøo thaûo luaän gian baèng GIS choàng xeáp phaûi coù söï thoáng nhaát Moät soá pheùp phaân tích khoâng 3.1. Ñaëc ñieåm vuøng nghieân cöùu vôùi nhau veà heä quy chieáu vaø veà tyû gian ñöôïc söû duïng trong nghieân Huyeän Queá Voõ naèm ôû phía leä, coù ñöôïc ñieàu kieän naøy ta môùi cöùu laø: ñoâng tænh Baéc Ninh, thuoäc vuøng tieán haønh choàng xeáp ñöôïc. Caùc Buffering: ñaây laø nhoùm thao ñoàng baèng chaâu thoå Soâng Hoàng, pheùp toaùn choàng xeáp bao goàm: taùc khoâng gian taïo vuøng ñeäm trung taâm huyeän lî caùch thaønh phoá pheùp hôïp (Union), pheùp giao nhaèm khoanh caùc vuøng caùch ñeàu Baéc Ninh 10km veà phía baéc, caùch (Intersect) vaø pheùp ñoàng nhaát moät ñieåm, moät con ñöôøng hoaëc thuû ñoâ Haø Noäi 40km veà phía taây (Identity). nam. Huyeän Queá Voõ coù QL18 töø Baûng 2. Caùc chæ tieâu ñaùnh giaù vò trí quy hoaïch ñaát khu coâng nghieäp Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017 19
  20. Baûng 3. Troïng soá cuûa caùc chæ tieâu trong löïa choïn vò trí boá trí khu coâng Chuaån bò döõ lieäu ñaàu vaøo nghieäp taïi huyeän Queá Voõ – tænh Baéc Ninh Döõ lieäu ñaàu vaøo phuïc vuï cho vieäc löïa choïn vò trí boá trí khu coâng nghieäp taïi huyeän Queá Voõ – tænh Baéc Ninh bao goàm caùc lôùp döõ lieäu sau (baûng 1): Tính troïng soá cho caùc chæ tieâu Döïa treân nhöõng caên cöù phaùp lyù, cô sôû khoa hoïc veà vieäc ñaùnh giaù vaø löïa choïn ñòa ñieåm xaây döïng khu ñaát ôû, ñaát khu coâng Noäi Baøi ñeán Quaûng Ninh chaïy qua laø 102m, chieám dieän tích nhoû so nghieäp vaø toång hôïp caùc taøi lieäu, ñòa phaän huyeän daøi 22km, laø caàu vôùi toång dieän tích ñaát töï nhieân). Ñoä nghieân cöùu ñaëc ñieåm khu vöïc noái phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi giöõa cheânh cao so vôùi maët nöôùc bieån Queá Voõ cuõng nhö tham khaûo yù huyeän vôùi caùc tænh cuûa vuøng kinh trung bình töø 3 - 5m. Ñaëc ñieåm ñòa kieán chuyeân gia, nghieân cöùu ñöa teá troïng ñieåm Baéc Boä nhö: Haø Noäi, chaát huyeän Queá Voõ töông ñoái ra caùc chæ tieâu ñaùnh giaù tính hôïp Haûi Phoøng, Quaûng Ninh, Haûi ñoàng nhaát, mang nhöõng neùt ñaëc lyù veà vò trí khoâng gian cuûa phöông Döông, Höng Yeân vaø Vónh Phuùc. tröng cuûa caáu truùc ñòa chaát suït aùn quy hoaïch ñaát khu coâng Do naèm trong vuøng ñoàng baèng truõng soâng Hoàng. Queá Voõ naèm nghieäp (baûng 2). soâng Hoàng neân ñòa hình Queá Voõ trong vuøng khí haäu nhieät ñôùi gioù Möùc ñoä quan troïng cuûa töông ñoái baèng phaúng. Haàu heát muøa: noùng aåm, möa nhieàu, chòu caùc chæ tieâu theå hieän thoâng quan dieän tích ñaát trong huyeän ñeàu coù aûnh höôûng tröïc tieáp cuûa gioù muøa. troïng soá cuûa töøng chæ tieâu, troïng ñoä doác < 30 (tröø moät soá ñoài nuùi thaáp 3.2. Ñaùnh giaù söï phaân boá soá caøng lôùn thì möùc ñoä aûnh nhö: nuùi ôû xaõ Phuø Löông, Phuø caùc khu coâng nghieäp trong höôûng cuûa chæ tieâu ñoù ñeán keát Laõng coù ñoä cao töø 20 - 80m, Ngoïc phöông aùn quy hoaïch söû duïng quaû caøng cao. Troïng soá cuûa caùc Xaù coù nhieàu ñoài nuùi, nuùi cao nhaát ñaát huyeän Queá Voõ ñeán naêm 2020 chæ tieâu ñöôïc tính toaùn döïa vaøo Baûng 4. Phaân khoaûng caùc chæ tieâu ñaùnh giaù quy hoaïch ñaát khu coâng nghieäp 20 Tµi nguyªn vµ M«i trưêng Kú 1 - Th¸ng 12/2017
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2