intTypePromotion=1
ADSENSE

Thái độ về chăm sóc sau phá thai của phụ nữ đến bệnh viện phá thai và các yếu tố liên quan

Chia sẻ: ViLili ViLili | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

6
lượt xem
0
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày mô tả thái độ về chăm sóc sau phá thai (CSSPT) của phụ nữ phá thai và xác định một số yếu tố liên quan. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 422 phụ nữ đến phá thai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2018, thái độ tích cực được đánh giá khi phụ nữ trả lời đúng trên 70% bộ câu hỏi về thái độ CSSPT.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thái độ về chăm sóc sau phá thai của phụ nữ đến bệnh viện phá thai và các yếu tố liên quan

  1. NGHIÊN CỨU KHOA HỌC THÁI ĐỘ VỀ CHĂM SÓC SAU PHÁ THAI CỦA PHỤ NỮ ĐẾN BỆNH VIỆN PHÁ THAI VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ATTITUDE TOWARD POST-ABORTION CARE OF WOMEN HAVING ABORTION IN HOSPITAL AND ITS ASSOCIATED FACTORS NGUYỄN THỊ VIỆT HÀ1, NGUYỄN THỊ THÚY NGA2, NGUYỄN THỊ HOA HUYỀN1, NGUYỄN THỊ THÚY HẠNH2 TÓM TẮT: ABSTRACT Mục tiêu: Mô tả thái độ về chăm sóc sau phá Objectives: To describe attitude toward post- thai (CSSPT) của phụ nữ phá thai và xác định abortion care of women having abortion and to một số yếu tố liên quan. identify the associated factors. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang Methods: A cross-sectional descriptive được thực hiện trên 422 phụ nữ đến phá thai tại study was conducted in Hanoi Obstetrics and Bệnh viện Phụ sản Hà Nội năm 2018, thái độ tích Gynecology Hospital in 2018. Attitude was cực được đánh giá khi phụ nữ trả lời đúng trên evaluated as positive if a women gained more 70% bộ câu hỏi về thái độ CSSPT. than 70% score of questionnaire regarding post- Kết quả: Phụ nữ có thái độ tích cực về CSSPT abortion care attitude. chiếm tỷ lệ 43,1%. Những phụ nữ có trình độ học Results: 43.1% of the study participants had vấn sau đại học (β = 0,235, p < 0,001) và phá thai positive attitude regarding post-abortion care. sớm trước 8 tuần (β = -0,115, p < 0,05) có thái độ tích cực hơn; trong khi đó, phụ nữ sống tại ngoại Women had postgraduated level (β = 0.235, p thành có thái độ tích cực thấp hơn phụ nữ sống < 0.001) early abortion before the fetus aged 8 tại nội thành (β = 0,107, OR = 0,80, p < 0,05). weeks (β = -0.115, p < 0.05) were more likely to be positive in their attitude towards post-abortion Kết luận: Tỷ lệ phụ nữ có thái độ tích cực về care; however, women living in urban area were CSSPT của phụ nữ còn thấp. Có mối liên quan less likely to be postive in their attitude compared giữa trình độ học vấn, nơi ở và phụ nữ có thời to those living in urban (β = 0.107, OR = 0.80 p điểm phá thai với thái độ về CSSPT. Do đó, cần < 0.05). Conclusion: The percentage of women có tư vấn thích hợp nhằm nâng cao thái độ tích had positive attitude about post-abortion care in cực với nội dung cụ thể cho từng nhóm phụ nữ phù hợp với trình độ học vấn và nơi ở của họ. Vietnam remained low. There were associations Đặc biệt, với nhóm đến phá thai muộn cần được between educational level, living area and quan tâm tư vấn kỹ càng hơn. early abortion to possitive attitude. Therefore, appropriate coulselling after abortion should Từ khóa: Chăm sóc sau phá thai, thái độ, be emphasized to improve positive attitude for Việt Nam. women in different groups which are suitable with women’s level of education and living area. 1 Trường Cao đẳng Y tế Hà Nội. Especially, the group had late abortion should ĐT: 0985853852 Email: nguyenvietha2511@gmail.com be more attended and provided with detailed 2 Trường Đại học Y Hà Nội counselling. Ngày nhận bài phản biện: 15/6/2020 Ngày trả bài phản biện: 25/6/2020 Keywords: Post-abortion care, attitude, Ngày chấp thuận đăng bài: 15/8/2020 Vietnam. 58
  2. NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 1. ĐẶT VẤN ĐỀ phá thai được lựa chọn tham gia nghiên cứu. Những phụ nữ không có đủ các số liệu về các Trên thế giới, hàng năm có hơn 500.000 phụ biến số liên quan tới thái độ, kiến thức và các nữ tử vong do các biến chứng liên quan tới sản yếu tố liên quan sẽ bị loại khỏi nghiên cứu. Sử khoa, 99% trong số họ sống ở những nước đang dụng phần mềm tính cỡ mẫu G-power, tỷ lệ thái phát triển [14]. Trong đó, tỷ lệ tử vong do phá thai độ chưa tích cực trong nghiên cứu trước là 23% không an toàn chiếm tới 9-17% [4]. Biến chứng [3], α = 0,05, power = 0,80, cỡ mẫu cần là 151. liên quan tới phá thai bao gồm chảy máu, nhiễm Thực tế có 422 đối tượng đủ tiêu chuẩn được sử trùng và các vấn đề sức khỏe lâu dài thường dụng phân tích số liệu. gặp như đau mạn tính, viêm nhiễm sinh dục, tắc nghẽn ống dẫn trứng và vô sinh thứ phát [10]. 2.2. Công cụ nghiên cứu Cải thiện thái độ về CSSPT có liên quan tích Các thông tin chung của đối tượng nghiên cứu bao gồm tuổi, dân tộc, tôn giáo, nghề nghiệp, cực tới phòng ngừa và giảm các biến chứng liên trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, nơi ở. Các quan tới phá thai. Theo kết quả của một nghiên thông tin về tiền sử sản khoa bao gồm số con cứu về phá thai trên 14 nước đang phát triển báo hiện tại, số lần sẩy thai, số lần phá thai, tuổi thai cáo, khoảng 40% tỷ lệ phụ nữ sau phá thai có khi phá lần này, lý do phá thai lần này. Kiến thức biến chứng cần được cung cấp kiến thức CSSPT về CSSPT được đánh giá bằng bộ câu hỏi về kiến [13]. Tỷ lệ phụ nữ gặp phải các biến chứng sau thức về chăm sóc sau phá thai gồm 18 câu với phá thai cũng cao hơn ở những đối tượng phụ nữ tổng điểm là 27. Phụ nữ có điểm > 16,2 điểm kiến sống tại nông thôn, điều kiện kinh tế nghèo nàn, thức đạt và ≤ 16,2 điểm là kiến thức chưa đạt [1]. khó tiếp cận với những cơ sở y tế [6]. Thái độ về CSSPT được đánh giá bằng bộ Việt Nam là một trong các nước có tỷ lệ phá câu hỏi gồm 13 câu hỏi theo thang điểm Likert ba thai cao ở khu vực Đông Nam Á và trên thế giới mức độ: không đồng ý, đồng ý 1 phần, hoàn toàn [2]. Tư vấn sau phá thai tại Việt Nam chưa được đồng ý. Bộ câu hỏi được thiết kế sẵn được các cung cấp đầy đủ trên hầu hết các cơ sở y tế. Quá chuyên gia về Sản phụ khoa và Y tế cộng đồng trình theo dõi bệnh nhân tại nhà, kiến thức về góp ý và thử nghiệm trước khi áp dụng. Trong 13 nhận biết các biến chứng và tư vấn kế hoạch hóa câu hỏi có 5 câu thể hiện quan điểm tiêu cực là gia đình còn nhiều hạn chế dẫn tới sự hạn chế về câu 3, 8, 10, 12, 13 và 8 câu còn lại thể hiện quan thái độ và kiến thức về CSSPT [9]. Giáo dục phụ điểm tích cực được đặt xen kẽ nhau. Tổng điểm nữ có thái độ tích cực về CSSPT sẽ hỗ trợ quá phần đánh giá thái độ là 39 điểm. Điểm càng trình CSSPT hiệu quả hơn, giúp họ phát hiện sớm cao thì càng có thái độ tích cực. Thái độ tích cực các tai biến và giảm tỷ lệ có thai ngoài ý muốn. Vì được đánh giá khi phụ nữ trả lời đúng trên 70% (> 27,3) [3]. vậy, mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá thái độ về CSSPT và xác định một số yếu tố liên quan 2.3. Phân tích số liệu ở phụ nữ đến phá thai ngoại khoa tại Bệnh viện Số liệu được nhập và xử lý bằng phần mềm Phụ sản Hà Nội năm 2018. SPSS 22.0 (Chicago, IL, US). Các thông tin chung, tiền sử sản khoa, thái độ và kiến thức 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU được mô tả dưới dạng trị số trung bình ± SD đối 2.1. Thiết kế và đối tượng nghiên cứu với các biến liên tục, tần số và tỷ lệ đối với các biến phân loại. ANOVA được sử dụng để đánh Số liệu sử dụng trong nghiên cứu này là số giá mối liên quan giữa thái độ và các đặc điểm liệu thứ cấp được thu thập từ “Nghiên cứu về chung, tiền sử sản khoa và kiến thức. Phân tích kiến thức, thái độ, tâm lý sau phá thai của phụ nữ hồi quy đa biến được dùng để đánh giá mối liên đến phá thai ngoại khoa tại Bệnh viện Phụ sản hệ giữa thái độ và các yếu tố liên quan. Sự khác Hà Nội” năm 2018. Phụ nữ từ 15 tuổi trở lên đến biệt có ý nghĩa thống kê khi giá trị p < 0,05. 59
  3. NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 2.4. Đạo đức nghiên cứu Điểm thái Độ tin Giá Đặc điểm Tần số (%) Nghiên cứu đã được thông qua Hội đồng độ cậy 95% trị p thẩm định đề cương của trường Đại học Y Hà Kinh 409 (96,9) 27,7 (3,5) 27,4-28,1 Nội và sự đồng ý của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội Khác 13 (3,1) 27,4 (3,2) 25,5-29,4 và khoa Kế hoạch hóa Gia đình - địa điểm thực hiện nghiên cứu. Tôn giáo 0,164 Không 401 (95,0) 27,7 (3,5) 27,4-28,1 3. KẾT QUẢ Thiên chúa giáo 7 (1,7) 28,4 (5,1) 23,7-33,1 Tổng số 422 phụ nữ tham gia nghiên cứu có Phật giáo 14 (3,3) 26,0 (1,9) 27,4-28,0 tuổi trung bình là 29,7(6,6%). Phần lớn đã kết hôn (81,5%), dân tộc Kinh (96,9%) và không Trình độ học vấn < 0,001 có tôn giáo (95,0%). Đối tượng nghiên cứu có trình độ học vấn khá cao (71,3% có trình độ cao a THCS trở xuống 26 (6,2) 28,3 (3,2) 27,0-29,5 đẳng đại học trở lên) và sống tại thành thị chiếm b THPT 95 (22,5) 27,5 (3,3) 26,8-28,2 khoảng 50%. Hơn 50% đối tượng là nhân viên, công nhân, trong đó chỉ 7,6% là học sinh-sinh Đại học/ cao đẳng 243 (57,6) 27,3 (3,5) 26,8-27,7 viên. Đáng lưu ý là tỷ lệ phá thai muộn khá cao, Sau đại học 58 (13,7) 29,5 (3,4) 28,6-30,4 chiếm 1/3 tổng số. Tỷ lệ phụ nữ có thái độ tích cực chiếm 43,1%. Nơi ở hoặc vùng sinh sống 0,039 Sự khác biệt về điểm thái độ có ý nghĩa Quận nội thành 218 (51,7) 27,3 (3,6) 26,8-27,8 Hà Nội thống kê ở trình độ học vấn, nơi ở và tuổi thai khi phá. Cụ thể, những phụ nữ có thái độ tích Quận/huyện ngoại 144 (34,1) 28,3 (3,6) 27,7-28,9 cực hơn thường có trình độ học vấn sau đại học thành (29,5 (3,4); p < 0,001) và sống ở ngoại thành Tỉnh ngoài Hà Nội 60 (14,2) 27,7 (2,7) 26,9-28,4 (28,3 (3,6); p < 0,05). Phụ nữ có tuổi thai khi phá dưới 8 tuần tuổi cũng có thái độ tích cực hơn Nghề nghiệp 0,382 so với những người có tuổi thai khi phá lớn hơn Học sinh/ sinh 32 (7,6) 28,6 (4,0) 27,2-30,1 (28,0 (3,6) và 27,2 (3,1); p < 0,05). viên Bảng 1. Điểm trung bình thái độ của đối tượng Cán bộ viên chức, 221 (52,4) 27,5 (3,2) 27,1-27,9 nghiên cứu theo đặc điểm chung và nhân viên tiền sử sản khoa Công nhân 42 (10,0) 27,4 (3,3) 26,4-28,5 Điểm thái Độ tin Giá Đặc điểm Tần số (%) độ cậy 95% trị p Khác (Nông dân, 127 (30,1) 27,8 (4,0) 27,1-28,5 tự do) Nhóm tuổi 0,549 Con hiện có 0,531 < 25 120 (28,4) 27,5 (3,2) 27,0-28,1 25- 30 89 (21,1) 28,1 (3,7) 27,3-28,6 Chưa có 119 (28,2) 27,5 (3,4) 26,9-28,1 > 30 213 (50,5) 27,6 (3,6) 27,2-28,1 Đã có 303 (71,8) 27,7 (3,6) 27,4-28,2 Tình trạng hôn nhân 0,980 Sẩy thai 0,793 Đã kết hôn 344 (81,5) 27,7 (3,4) 26,9-28,5 Chưa từng sẩy 371 (87,9) 27,7 (3,5) 27,3-28,1 thai Chưa kết hôn 78 (18,5) 27,7 (3,6) 27,3-28,1 Dân tộc 0,804 Đã từng sẩy thai 51 (12,1) 27,8 (3,6) 26,8-28,8 60
  4. NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Bảng 2. Thái độ và các yếu tố liên quan Điểm thái Độ tin Giá Đặc điểm Tần số (%) β B 95%CI của B Giá trị p độ cậy 95% trị p Học vấn Tiền sử phá thai 0,765 a THCS 0,054 0,807 -0,788; 2,401 0,320 Đại học 0,026 0,188 -0,696; 1,072 0,676 Chưa từng phá 307 (72,7) 27,7 (3,6) 27,3-28,1 thai Sau đại học 0,235 2,407 1,213; 3,601 < 0,001 b THPT Ref Đã từng phá thai 115 (27,3) 27,6 (3,5) 26,9-28,3 Tôn giáo Thiên chúa 0,017 0,474 -2,145; 3,093 0,722 Tuổi thai khi phá 0,037 Phật giáo -0,088 -1,841 -3,865; 0,184 0,075 Dưới 8 tuần tuổi 284 (67,3) 28,0 (3,6) 27,5-28,4 Không Ref Nơi ở 9 đến 12 tuần tuổi 138 (32,7) 27,2 (3,1) 26,6-27,7 Ngoại thành 0,107 0,800 0,036; 1,564 0,040 Tỉnh khác 0,019 0,203 -0,909; 1,315 0,720 Lý do phá thai 0,361 Nội thành Ref Tuổi phá thai Thai dị tật 26 (6,2) 27,2 (2,2) 26,3-28,0 9-12 tuần -0,115 -0,874 -1,609; -0,138 0,020 Đủ số con 62 (14,7) 27,1 (3,2) 26,3-27,9 ≤ 8 tuần Ref Kiến thức CSSPT -0,053 -0,050 -0,142; 0,042 0,284 Giới tính thai nhi 132 (31,3) 27,8 (3,8) 27,2-28,5 a THCS: Trung học cơ sở, bTHPT: Trung học phổ thông, β: Hệ số hồi quy đã chuẩn hóa, B: Hệ Khác 202 (47,9) 27,7 (3,5) 27,3-28,4 số hồi quy chưa chuẩn hóa, 95%CI: Khoảng tin cậy 95%. Kiến thức CSSPT 0,291 4. BÀN LUẬN Đủ 169 (40,0) 27,4 (3,8) 26,9-27,9 Kết quả từ nghiên cứu thái độ về CSPTT Thiếu 253 (60,0) 27,8 (3,1) 27,4-28,3 của phụ nữ tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho thấy tỷ lệ phụ nữ phá thai có thái độ tích cực chỉ chiếm 43,1%. Kết quả này tương đồng với nghiên THCS: Trung học cơ sở. bTHPT: Trung học a cứu về thái độ chăm sóc phá thai an toàn trong phổ thông. nghiên cứu tại các nước đang phát triển (40,7% tại Ethiopia [8]). Do thái độ phụ thuộc vào văn hóa Kết quả phân tích hồi quy đa biến cho thấy và các yếu tố nhân khẩu học, điều này giải thích trình độ học vấn sau đại học, sống tại ngoại thành, cho sự khác nhau về thái độ tích cực trong các phụ thuộc kinh tế và phụ nữ có tuổi thai khi phá nghiên cứu. Tỷ lệ phụ nữ có thái độ tiêu cực về dưới 8 tuần tỷ lệ thuận với thái độ tích cực hơn CSSPT trong nghiên cứu này khá cao, chúng tôi về CSSPT (Bảng 2). So với nhóm phụ nữ có trình đề xuất cần có nhiều biện pháp can thiệp và giáo dục cải thiện thái độ của phụ nữ tuổi sinh sản. độ học vấn THPT, nhóm phụ nữ trình độ sau đại học có thái độ tích cực hơn 2,4 điểm (p < 0,001). Nghiên cứu chỉ ra rằng trình độ học vấn liên So với phụ nữ sống tại nội thành, phụ nữ ngoại quan chặt chẽ với thái độ tích cực về CSSPT. Nhóm trình độ sau đại học có thái độ tích cực cao thành có mức điểm thái độ tích cực thấp hơn hơn 2,4 điểm thái độ so với nhóm trình độ trung (OR = 0,8; p < 0,05). Tuổi phá thai tỷ lệ nghịch học cơ sở trở xuống. Nhiều nghiên cứu trước đó so với thái độ, phụ nữ phá thai tại thời điểm sớm cũng đã khẳng định rằng trình độ học vấn càng hơn sẽ có thái độ tích cực hơn (p < 0,05). cao thì thái độ về CSSPT càng tích cực [7], [8]. 61
  5. NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Như vậy với sự phát triển công nghệ thông tin, women of reproductive age group towards truyền thông ngày nay thì phụ nữ có trình độ học abortion care at Debre Markos Referral hospital, vấn cao ngoài kiến thức được tích lũy thì họ tiếp Debre Markos Ethiopia. Journal of Public Health, cận về kiến thức liên quan đến chăm sóc sức 3, 618-624. khỏe sinh sản, về chăm sóc sau phá thai tốt hơn 4. Agnes, G. (2006). Literature on unsafe phụ nữ có trình độ học vấn thấp, từ đó họ có thái abortion in Africa. From https://archives.ceped. độ giải quyết tốt các vấn đề trong cuộc sống hàng org/avortement1990-2005/par_titres_en.html ngày. Bên cạnh đó, phụ nữ phá thai khi tuổi thai dưới 8 tuần có thái độ tích cực hơn so với phụ nữ 5. Akers .S, Ely G., & Letal, S. (2008). Social phá thai muộn. Kết quả này có thể giải thích do work student attitudes toward abortion. University những phụ nữ nhận thức được tầm quan trọng of Kentucky. From http://www.uky.edu/programs/ của phá thai trước 3 tháng đầu thường có trình CREEK/Papers.html (accessed 29/06/2020) độ học vấn và kiến thức về sức khỏe cao hơn 6. Bullough, C. (2002). Maternity care in [11]. Do đó, những phụ nữ có trình độ học vấn developing countries. Journal of the Royal Society thấp cần được nhân viên y tế tư vấn sâu hơn và of Medicine, 95(4), 215-216. cung cấp những nguồn thông tin về chăm sóc sau 7. Debela, T. F., & Mekuria, M. S. (2018). phá thai. Knowledge and attitude of women towards the Theo kết quả từ nghiên cứu, phụ nữ sống legalization of abortion in the selected town of ở ngoại thành có thái độ tích cực thấp hơn về Ethiopia: A cross sectional study. Journal of CSSPT so với phụ nữ sống tại thành thị. Nghiên Reproductive Health, 15(1), 1-9. cứu về thái độ CSSPT của tác giả Akers và cộng 8. Dhar, G. (2017). Knowledge, attitude and sự chỉ ra rằng phụ nữ sống tại thành thị có thái associated factors towards safe abortion among độ tích cực hơn về phá thai an toàn và CSSPT so female students of Kebribayah Town of Somali với các phụ nữ tới từ những vùng xa thành phố Region, Ethiopia. International Journal of Health và vùng núi [5], trong khi nghiên cứu của tác giả Sciences & Research. 7(10), 176-185. Mitchell không thấy sự khác biệt [12]. Sự khác biệt này có thể giải thích do điều kiện tại các vùng 9. Fajans, P., & Ross, G. (1999). Abortion in xa xôi khiến phụ nữ khó tiếp cận với các thông tin Viet Nam: An assessment of policy, programme sức khỏe hơn so với phụ nữ tại thành thị. and research issues. In Geneva: World Health Organization. 5. KẾT LUẬN 10. Grimes, D. A., Benson, J., Singh, S., et al. (2006). Unsafe abortion: the preventable Tỷ lệ thái độ tích cực về CSSPT của phụ nữ pandemic. Lancet, 368(9550), 1908-1919. còn thấp (43,1%). Các yếu tố ảnh hưởng tới thái doi:10.1016/s0140-6736(06)69481-6 độ tích cực về CSSPT bao gồm học vấn, nơi ở 11. Jones, R. K., & Jerman, J. (2017). và tuổi thai khi phá. Cung cấp kiến thức và xây Characteristics and circumstances of U.S. dựng các chương trình đào tạo về CSSPT có thể Women who obtain very early and second- giúp cải thiện thái độ của phụ nữ đối với sức khỏe trimester abortions. PLOS ONE, 12(1), e0169969. và phòng tránh các biến chứng nghiêm trọng sau doi:10.1371/journal.pone.0169969 phá thai. 12. Mitchell, E. M. H., Heumann, S., Araujo, A. et al. (2014). Brazilian adolescents’ knowledge TÀI LIỆU THAM KHẢO and beliefs about abortion methods: a school- 1. Vũ Văn Du. (2016). Kiến thức về phá thai based internet inquiry. BMC Women’s Health, an toàn của phụ nữ phá thai từ 13 đến 22 tuần tại 14(1), 27. doi:10.1186/1472-6874-14-27 bệnh viện phụ sản trung ương. Y học dự phòng, 13. Sedgh, G., Remez, L., Kwok, L., et al. tập XXVI (số 13). (2017). Abortion worldwide: Uneven progress and 2. Bộ Y tế. (2017). Niên giám thống kê y tế unequal access. New York: Guttmacher Institute, 2017. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội. 8-9. 3. Adera, A., Wudu, M., & Yimam, Y. (2015). 14. USAID. (2008). Maternal and child health, Assessment of knowledge, attitude and practice maternal health overview. 62
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2