intTypePromotion=3

Thành phần hóa học của tinh dầu hoa tiên (Asarum glabrum merr.) ở Hà Giang, Việt Nam

Chia sẻ: Lê Thị Na | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:3

0
87
lượt xem
14
download

Thành phần hóa học của tinh dầu hoa tiên (Asarum glabrum merr.) ở Hà Giang, Việt Nam

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chi Hoa tiên (Asarum L.) thuộc họ Mộc hương (Aristolochiaceae) đây là một họ nhỏ chỉ có 3 chi với khoảng 20 loài song lại là họ có nhiều loài quý hiếm và tất cả các loài trong họ đầu được coi là cây thuốc. Chi Hoa tiên gồm khoảng 7 loài trong đó có 3 loài đã được đưa vào sách đỏ Việt Nam. Ở một số địa phương miền núi nước ta đồng bào các dân tộc đã sử dụng thân rễ của các loài hoa tiên làm thuốc chữa bệnh ho, viêm phế quản, hen suyễn, phong hàn, tê thấp...Những thông tin đã có cho biết các loài hoa tiêu thường có tinh dầu với các thành phần chính là metyl eugenol a-pinen, myrcen, borneol, safrol, 1,8-cineol và asafrol... Bài viết trình bày kết quả nghiên cứu về thành phần hóa học của tinh dầu từ loài hoa tiên (Asarum glabrum Merr.) ở Việt Nam.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thành phần hóa học của tinh dầu hoa tiên (Asarum glabrum merr.) ở Hà Giang, Việt Nam

  1. 32(1): 94-96 T¹p chÝ Sinh häc 3-2010 THµNH PHÇN HãA HäC CñA TINH DÇU HOA TI£N (Asarum glabrum Merr.) ë Hµ Giang, VIÖT NAM TRÇN HUY TH¸I, NGUYÔN THÞ HIÒN, §ç THÞ MINH, NGUYÔN ANH TUÊN ViÖn Sinh th¸i vµ Tµi nguyªn sinh vËt Chi Hoa tiªn (Asarum L.) thuéc hä Méc I. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu h−¬ng (Aristolochiaceae), ®©y lµ mét hä nhá, chØ cã 3 chi víi kho¶ng 20 loµi; song l¹i lµ hä cã §èi t−îng nghiªn cøu lµ phÇn trªn mÆt ®Êt nhiÒu loµi quÝ hiÕm vµ tÊt c¶ c¸c loµi trong hä cña c©y hoa tiªn (Asarum glabrum Merr.) thu t¹i ®Òu ®−îc coi lµ c©y thuèc. §Õn nay, chóng ta ®@ Qu¶n B¹ (Hµ Giang) vµo th¸ng 2 n¨m 2010. biÕt ë ViÖt Nam, chi Hoa tiªn (Asarum) gåm MÉu vËt ®−îc l−u gi÷ t¹i ViÖn Sinh th¸i vµ Tµi kho¶ng 7 loµi, trong ®ã cã 3 loµi ®@ ®−îc ®−a nguyªn sinh vËt. Hµm l−îng tinh dÇu ®−îc x¸c vµo S¸ch §á ViÖt Nam (2007). ë mét sè ®Þa ®Þnh b»ng ph−¬ng ph¸p ch−ng cÊt l«i cuèn theo ph−¬ng miÒn nói n−íc ta, ®ång bµo c¸c d©n téc h¬i n−íc cã håi l−u trong thiÕt bÞ Clevenger. ®@ sö dông th©n, rÔ cña c¸c loµi Hoa tiªn §Þnh tÝnh vµ ®Þnh l−îng theo ph−¬ng ph¸p s¾c (Asarum spp.) lµm thuèc ch÷a c¸c bÖnh ho, ký khÝ khèi phæ (GC/MS). Tinh dÇu ®−îc lµm viªm phÕ qu¶n, hen suyÔn, phong hµn, tª thÊp vµ khan b»ng Na2SO4 vµ ®Ó trong tñ l¹nh ë nhiÖt ®é lµm r−îu bæ... Nh÷ng th«ng tin ®@ cã cho biÕt, < 5oC. ThiÕt bÞ GC-MSD: S¾c ký khÝ HP 6390 c¸c loµi Hoa tiªn th−êng cã tinh dÇu víi c¸c ghÐp nèi víi Mass Selective Detector Agilent thµnh phÇn chÝnh lµ metyl eugenol, α-pinen, 5973, Cét HP-CMS cã kÝch th−íc (0,25 µm × 30 myrcen, borneol, safrol, 1,8-cineol vµ asafrol... m × 0,25 mm) vµ HP-1 cã kÝch th−íc (0,25 µm Thµnh phÇn hãa häc cña tinh dÇu loµi TÕ t©n × 30 m × 0,32 mm). Ch−¬ng tr×nh nhiÖt ®é víi (Asarum caudigerum) chøa hîp chÊt chÝnh lµ ®iÒu kiÖn 60oC (2 phót) t¨ng nhiÖt ®é 4o/phót safrol (chiÕm tíi 96%) [4]. C¸c loµi trong chi cho ®Õn 220oC, sau ®ã l¹i t¨ng nhiÖt ®é 20o/phót Hoa tiªn cßn chøa c¸c hîp chÊt kh¸c nh− cho ®Õn 260oC. KhÝ mang He. Tra th− viÖn khèi aristolochia acid, c¸c secquiterpen, sterol.... Mét phæ NIST 98. sè hîp chÊt glycosyl flavonoid tõ loµi Asarum longirhizomatosum ®@ ®−îc x¸c ®Þnh nh− II. kÕt qu¶ vµ th¶o luËn 4,6,4’- trihydroxy - aurone - 4,6-di-o-β-D- 1. NhËn d¹ng vµ ph©n bè glucopirannosid, naringenin - 7-4’-di-0-β-D- glucopirannosid, naringenin. Trong ®ã, cã nhiÒu M« t¶: C©y th¶o sèng nhiÒu n¨m, cao tõ 20- ho¹t chÊt cã t¸c dông kh¸ng khuÈn, kh¸ng 30 cm. Th©n rÔ trßn cã ®èt, mang nhiÒu rÔ phô histamin vµ cã kh¶ n¨ng ch÷a ung th− [8, 10]. dµi. L¸ mäc so le, cã thÓ ph©n nh¸nh, gåm 2-3 l¸; cuèng dµi; phiÕn l¸ máng h×nh tim nhän ®Çu, Loµi Hoa tiªn hay TrÇu tiªn (Asarum glabrum Merr., syn. Asarum maximum Hance) 13-18 cm × 8-12 cm; mÐp nguyªn. Hoa th−êng ®ang bÞ suy gi¶m ngoµi tù nhiªn vµ ph¶i ®−a vµo cã mét c¸i, mäc ë kÏ l¸, cuèng ng¾n mµu tÝm S¸ch §á ViÖt Nam (1996, 2007) vµ NghÞ §Þnh n©u. L¸ b¾c 3, h×nh tam gi¸c nhän. Bao hoa mµu 32/2006 N§-CP cña ChÝnh phñ [1, 6]. Nh÷ng n©u x¸m cã v©n tr¾ng. C©y th−êng ra hoa vµo nghiªn cøu trong n−íc vÒ c¸c loµi trong chi Hoa th¸ng 5-6 vµ cã qu¶ vµo th¸ng 6-8. C©y −a Èm, tiªn vµ ®Æc biÖt lµ loµi hoa tiªn hÇu nh− ch−a cã. −a bãng vµ mäc trªn ®Êt mïn, d−íi t¸n rõng kÝn D−íi ®©y lµ mét sè kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ thµnh th−êng xanh trªn ®é cao 1000-1500 m. phÇn hãa häc cña tinh dÇu tõ loµi hoa tiªn Ph©n bè: ë ViÖt Nam gÆp t¹i Lai Ch©u, Lµo (Asarum glabrum Merr.) ë ViÖt Nam. Cai, Hµ Giang, Tuyªn Quang, Th¸i Nguyªn, Hµ 94
  2. Néi, Qu¶ng Ninh, VÜnh Phóc. Vïng ph©n bè khÝ). Tinh dÇu lµ chÊt láng mµu vµng nh¹t, mïi réng, nh−ng sè l−îng c¸ thÓ kh«ng nhiÒu, chØ th¬m nhÑ vµ cã tû träng nÆng h¬n n−íc. gÆp rÊt Ýt vµ lµ nguån gen t−¬ng ®èi hiÕm. C©y B»ng ph−¬ng ph¸p s¾c ký khÝ khèi phæ ®−îc xÕp ë møc ph©n h¹ng VU A1,c,d trong (GC/MS), chóng t«i ®@ x¸c ®Þnh ®−îc 31 hîp S¸ch §á ViÖt Nam (2007) [1]. chÊt cã trong tinh dÇu Hoa tiªn (Asarum 2. Thµnh phÇn hãa häc cña tinh dÇu glabrum); trong ®ã cã c¸c thµnh phÇn chÝnh lµ: safrol (chiÕm 42,24%), apiole (27,11%) vµ Hµm l−îng tinh dÇu tõ phÇn trªn mÆt ®Êt cña myristicin (6,13%). c©y ®¹t ®¹t 0,36% (theo nguyªn liÖu kh« kh«ng B¶ng 1 Thµnh phÇn hãa häc cña tinh dÇu phÇn trªn mÆt ®Êt cña c©y hoa tiªn (Asarum glabrum Merr.) STT Thµnh phÇn hãa häc Thêi gian l−u Tû lÖ (%) 1 α-pinen 5,59 0,70 2 camphen 5,95 0,16 3 sabinen 6.56 0,12 4 β-pinen 6,65 2,56 5 myrcen 6,99 0,14 6 α-phellandren 7,38 0,10 7 δ-3-caren 7,54 0,10 8 limonen 8,07 0,33 9 1,8 cineol 8,16 0,27 10 cis-ocimen 8,32 0,88 11 trans-ocimen 8,63 0,69 12 linalool 10,27 0,55 13 1,4 terpineol 12,79 0,15 14 borneol 12,43 0,18 15 terpineol 13,25 0,39 16 safrol 16,55 42,24 17 2-caren 18,41 2,10 18 eugenol 18.70 0,35 19 α-copaen 19,25 0,17 20 β elemen 19,76 0,14 21 metyl eugenol 20,18 0,88 22 α-zingiberen 21,11 0,30 23 β-fanesen 21,33 0,18 24 γ-cucurmen 22,46 1,30 25 1,3 benzodioxole, 4 methoxy-6 23,00 1,14 26 myristicin 23,76 6,13 27 elenicin 24,78 1,29 28 euaseron 25,31 2,49 29 spathulenol 26,27 0,16 30 patchouli alcolhol 27,10 0,16 31 apiole 28,48 27,11 95
  3. III. KÕT LUËN 4. TrÇn Minh Hîi, 2004: T¹p chÝ Sinh häc, 26(4): 63-64. 1. Hµm l−îng tinh dÇu tõ phÇn trªn mÆt ®Êt 5. Ph¹m Hoµng Hé, 1999: C©y cá ViÖt Nam: cña loµi Hoa tiªn (Asarum glabrum Merr.) ®¹t 305-306. TËp 1. 0,36% theo nguyªn liÖu kh« kh«ng khÝ. 6. NghÞ ®Þnh 32/2006. N§-CP, 2006: M¹ng 2. B»ng ph−¬ng ph¸p s¾c ký khèi phæ l−íi l©m s¶n ngoµi gç ViÖt Nam. (GC/MS), 31 hîp chÊt cña tinh dÇu Hoa tiªn ®@ ®−îc x¸c ®Þnh víi c¸c thµnh phÇn chÝnh lµ safrol 7. NguyÔn TËp, 2007: CÈm nang c©y thuèc (chiÕm 42,24%), apiole (27,11%) vµ myristicin cÇn b¶o vÖ. M¹ng l−íi L©m s¶n ngoµi gç (6,13%). ViÖt Nam. 8. Http://vi.wikipedia.org, 2009: Chi te tan Tµi liÖu tham kh¶o (Asarum). 9. Richard B. Primack, 1999: C¬ së sinh häc 1. Bé Khoa häc vµ C«ng nghÖ, ViÖn Khoa b¶o tån. Nxb. Khoa häc vµ Kü thuËt, häc vµ C«ng nghÖ ViÖt Nam, 2007: S¸ch Hµ Néi. §á ViÖt Nam: 94-86. PhÇn II - Thùc vËt. Nxb. Khoa häc tù nhiªn vµ C«ng nghÖ. 10. Tsukasa Iwashina, Junichi Kitajima, 2000: Chacone and flavon glucosides from 2. Vâ V¨n Chi, 2002: Tõ ®iÓn thùc vËt th«ng Asarum canadense. Tsukuba botanical dông. TËp 1. Nxb. Khoa häc vµ Kü thuËt, garden, National science museum, Japan. Hµ Néi. 11. Zhang S. X., Tani T., Yamaji, Ma C. M., 3. §¹i häc Quèc gia Hµ Néi, Trung t©m Wang M. C., Zhao Y. Y.: Glycosyl Khoa häc Tù nhiªn vµ C«ng nghÖ Quèc flavonoid from the roots and rhiromes of gia, 1999: Danh lôc c¸c loµi thùc vËt ViÖt Asarum longerhizomatosum. Peking Nam: 125-126. TËp 2. Nxb. N«ng nghiÖp. University, Beijing 100083, China. CHEMICAL COMPOSITION OF THE ESSENTIAL OIL OF ASARUM GLABRUM Merr. IN Ha Giang Province, VIETNAM TRAN HUY THAI, NGUYEN THI HIEN, DO THI MINH, NGUYEN ANH TUAN SUMMARY Asarum glabrum (Aristolochiaceae) distributes in many provinces of Vietnam such as Ha Giang, Lai Chau, Lao Cai, Tuyen Quang, Vinh Phuc and Hanoi. This species is listed as vulnerable in the Red Data Book of Vietnam (1996, 2007) and in the Governmental Decree 32/2006/NĐ/CP. Up to now, there has been no research on Asarum spp. in Vietnam. The essential oil from aerial parts of the plant was obtained by steam distillation and yielded 0.36% by air dry material. This essential oil was analysed by GC/MS and 31 constituents were identified. The major constituents found in the oil were safrol (42.24%), apiole (27.11%) and myristicin (6.13%). Ngµy nhËn bµi: 12-3-2010 96

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản