KHOA NGÂN HÀNG
B MÔN THANH TOÁN QU C TỘ Ố Ế
BÀI TH O LU N CH Đ 9Ả Ậ Ủ Ề
TH C TR NG B O HI M XU T NH P KH UỰ Ạ Ả Ể Ấ Ậ Ẩ
C A VI T NAMỦ Ệ
Gi ng viên h ng d n: TS. Nguy n Th C m Th yả ướ ẫ ễ ị ẩ ủ
NHÓM TH C HI N: NHÓM 12Ự Ệ
1. V ng Th Huy n (Nhóm tr ng)ươ ị ề ưở
2. Ph m Đ c Namạ ứ
3. Vũ Th Lýị
4. Nguy n Ng c S nễ ọ ơ
5. Đào Th Nhânị
6. Lê Ti n H ngế ư
7. Nguy n Th Loanễ ị
8. Vũ Văn Hi uệ
9. Nguy n C Th chễ ơ ạ
10. Lê Văn H uậ
M C L CỤ Ụ
S l c v b o hi m hàng hóa xu t nh p kh uơ ượ ề ả ể ấ ậ ẩ .............................................................................. 3
Th c tr ng b o hi m hàng hóa XNK Vi t Namự ạ ả ể ở ệ ............................................................................. 7
M t s đánh giá và đ nh h ng đ i v i b o hi m trong xu t nh p kh uộ ố ị ướ ố ớ ả ể ấ ậ ẩ ...................................... 17
S l c v b o hi m hàng hóa xu t nh p kh uơ ượ ề ả ể ấ ậ ẩ
1.1. Khái ni mệ
B o hi m là m t s cam k t b th ng c a ng i b o hi m đ i v i ng i đ cả ể ộ ự ế ồ ườ ủ ườ ả ể ố ớ ườ ượ
b o hi m v nh ng thi t h i, m t, m t mát c a đ i t ng b o hi m do m t r i ro đãả ể ề ữ ệ ạ ấ ấ ủ ố ượ ả ể ộ ủ
th a thu n gây ra, v i đi u ki n ng i đ c b o hi m đã thuê b o hi m cho đ i t ngỏ ậ ớ ề ệ ườ ượ ả ể ả ể ố ượ
b o hi m đó và n p m t kho n ti n g i là phí b o hi m. B o hi m xu t nh p kh u làả ể ộ ộ ả ề ọ ả ể ả ể ấ ậ ẩ
b o hi m mà có đ i t ng b o hi m là hàng hóa xu t nh p kh u.ả ể ố ượ ả ể ấ ậ ẩ
Ng i đ c b o hi m là ng i nh n trách nhi m v r i ro, đ c h ng phí b oườ ượ ả ể ườ ậ ệ ề ủ ượ ưở ả
hi m và ph i b i th ng khi có t n th t x y ra. Ng i b o hi m có th là công ty nhàể ả ồ ườ ố ấ ả ườ ả ể ể
n c hay c a t nhân.ướ ủ ư
Ng i đ c b o hi m là ng i có l i ích bào hi m, là ng i b thi t h i khi r i roườ ượ ả ể ườ ợ ể ườ ị ệ ạ ủ
x y ra và đ c ng i b o hi m b i th ng. ng i đ c b o hi m là ng i có tênả ượ ườ ả ể ồ ườ ườ ượ ả ể ườ
trong h p đ ng b o hi m và là ng i ph i nopojphis b o hi m. Trong cách p đ ng b oợ ồ ả ể ườ ả ả ể ợ ồ ả
hi m hàng hóa xu t nh p kh u thì ng i đ c b o hi m có th là ng i xu t kh u,ể ấ ậ ẩ ườ ượ ả ể ể ườ ấ ẩ
ng i nh p kh u.ườ ậ ẩ
1.2. Đ c đi mặ ể
Hàng hóa xu t ra và nh p vào đ u ph i đi qua các c a kh u biên gi i qu c gia. Vìấ ậ ề ả ử ẩ ớ ố
v y, nó ph i tuân th các quy ch c a t ng qu c gia v s l ng, ch ng lo i hàng hóa,ậ ả ủ ế ủ ừ ố ề ố ượ ủ ạ
ph i ch u s ki m tra, giám sát c a h i quan, c a c quan ki m d ch.ả ị ự ể ủ ả ủ ơ ể ị
Xu t nh p kh u hàng hóa gi a các cá nhân, các t ch c th ng m i gi a các n cấ ậ ẩ ữ ổ ứ ươ ạ ữ ướ
đ u ph i th c hi n theo h p đ ng mua bán ngo i th ng. H p đ ng này đ ng th i ph iề ả ự ệ ợ ồ ạ ươ ợ ồ ồ ờ ả
theo đúng thông l qu c t và nh ng quy đ nh c a qu c gia c a ng i bán và ng iệ ố ế ữ ị ủ ố ủ ườ ườ
mua. Trong h p đ ng ph i quy đ nh v quy cách, ph m ch t, s l ng, ký mã hi u,ợ ồ ả ị ề ẩ ấ ố ượ ệ
đóng gói bao bì, giá c , c c v n chuy n, phí b o hi m, đ ng ti n thanh toán, .. theoả ướ ậ ể ả ể ồ ề
th a thu n gi a bên mua và bên bán.ỏ ậ ữ
Hàng hóa đ c v n chuy n theo thông l qu c t ph i mua b o hi m. Vi c muaượ ậ ể ệ ố ế ả ả ể ệ
b o hi m ph i đ c th c hi n thông qua h p đ ng b o hi m có th th c hi n gi a bênả ể ả ượ ự ệ ợ ồ ả ể ể ự ệ ữ
mua ho c bên bán v i c quan b o hi m. N u ng i bán hàng mua b o hi m, có thặ ớ ơ ả ể ế ườ ả ể ể
nh ng l i quy n l i b o hi m b ng cách kí nh n cho ng i mua hàng đ khi hàngượ ạ ề ờ ả ể ằ ậ ườ ể
nh p kh u n u b t n th t gì thì có th đòi c quan b o hi m b i th ng.ậ ẩ ế ị ổ ấ ể ơ ả ể ồ ườ
Hàng hóa xu t nh p kh u đ c v n chuy n b ng các ph ng ti n khác nhau theoấ ậ ẩ ượ ậ ể ằ ươ ệ
h p đ ng. Ng i v n chuy n hàng hóa cũng đ ng th i là ng i giao hàng cho ng iợ ồ ườ ậ ể ồ ờ ườ ườ
mua. Do đó, ng i v n chuy n có trách nhi m r t cao trong vi c b o đ m an toàn choườ ậ ể ệ ấ ệ ả ả
s hàng hóa đ c v n chuy n. Đ có nh ng ch ng c v m i ràng bu c trách nhi m,ố ượ ậ ệ ể ữ ứ ứ ề ố ộ ệ
khi v n chuy n hàng hóa pahri có v n đ n (trong đó th hi n b ng ch ng c a h p đ ngậ ể ậ ơ ể ệ ằ ứ ủ ợ ồ
chuyên ch ), b ng ch ng v quy n s h u hàng hóa và b ng ch ng hoàn thành nhi mở ằ ứ ề ề ở ữ ằ ứ ệ
v chuyên ch và giao hàng theo đúng h p đ ng mua bán.ụ ở ợ ồ
1.3. Vai trò c a b o hi mủ ả ể
a) Bù đ p thi t h i, kh c ph c t n th t.ắ ệ ạ ắ ụ ổ ấ
Bù đ p thi t h i, kh c ph c t n th t là tác d ng ch y u c a b o hi m và cũngắ ệ ạ ắ ụ ổ ấ ụ ủ ế ủ ả ể
xu t phát chính t nhu c u này mà b o hi m đã ra đ i. Nói đ n b o hi m là nói đ n khấ ừ ầ ả ể ờ ế ả ể ế ả
năng b i th ng khi có t n th t x y ra, và vai trò c a các công ty b o hi m là cung c pồ ườ ổ ấ ả ủ ả ể ấ
các lo i d ch v đ c bi t nh m khôi ph c kh năng v t ch t, tài chính nh tr c khiạ ị ụ ặ ệ ằ ụ ả ậ ấ ư ướ
x y ra r i ro, ho c b i th ng cho ng i th h ng trong h p đ ng b o hi m conả ủ ặ ồ ườ ườ ụ ưở ợ ồ ả ể
ng i.ườ
b) Tăng c ng công tác đ phòng và h n ch t n th tườ ề ạ ế ổ ấ
Bên c nh kh năng gi i quy t các h u qu c a r i ro, b o hi m còn góp ph nạ ả ả ế ậ ả ủ ủ ả ể ầ
th c hi n m t n i dung trong các bi n pháp r i ro. Đó là đ phòng và h n ch m c th pự ệ ộ ộ ệ ủ ề ạ ế ứ ấ
nh t nh ng t n th t có th x y. Nh đó, nh ng thi t h i đáng ti c v ng i và tài s nấ ữ ổ ấ ể ả ờ ữ ệ ạ ế ề ườ ả
đ c gi m thi u và nh ng h u qu v kinh t - xã h i cũng đ c ch đ ng phòngượ ả ể ữ ậ ả ề ế ộ ượ ủ ộ
tránh.
c) S d ng hi u qu nh ng kho n ti n nhàn r i, t o đ c ngu n v n l n đ đ uử ụ ệ ả ữ ả ề ỗ ạ ượ ồ ố ớ ể ầ
t vào lĩnh v c khácư ự
Trong cu c s ng cũng nh trong kinh doanh, ng i ta luôn phai tính đ n nh ng r iộ ố ư ườ ế ữ ủ
ro có th g p ph i, và luôn mu n ch đ ng trong tình u ng x u nh t. Vi c t kh cể ặ ả ố ủ ộ ố ấ ấ ệ ự ắ
ph c r i ro đòi h i các cá nhân, t ch c ph i b ra m t kho n ti n l n l p qu dụ ủ ỏ ổ ứ ả ỏ ộ ả ề ớ ậ ỹ ự
phòng. Xét trên toàn xã h i, t ng các qu d phòng s là m t kho n ti n không nh , cóộ ổ ỹ ự ẽ ộ ả ề ỏ
nh năng sinh l i l n n u đem đ u t .ả ợ ớ ế ầ ư
d) Tăng thu ngân sách nhà n c ướ
Hàng năm, thông qua vi c n p thu , b o hi m đã đóng góp m t ph n không nhệ ộ ế ả ể ộ ầ ỏ
vào ngân sách nhà n c. Bên c nh đó, b o hi m đã góp ph n ti t ki m cho ngân sáchướ ạ ả ể ầ ế ệ
thông qua vi c t t khâu phòng ng a và h n ch t n th t, giúp b o v t i đa tài s n côngệ ố ừ ạ ế ổ ấ ả ệ ố ả
c ng, gi m đ n m c th p nh t nh ng thi t h i đáng ti c. Đi u này giúp nhà n c gi mộ ả ế ứ ấ ấ ữ ệ ạ ế ề ướ ả
b t chi tiêu nh ng kho n l n đ bù đ p nh ng t n th t nh ph i xây d ng đ ng xá,ớ ữ ả ớ ể ắ ữ ổ ấ ư ả ự ườ
c u c ng, nhà x ng, cong trình… ngoài ra, m t th tr ng b o hi m phát tri n m nhầ ố ưở ộ ị ườ ả ể ể ạ
m và n đ nh s thu hút các cá nhân và t ch c mua b o hi m c a công ty b o hi mẽ ổ ị ẽ ổ ứ ả ể ủ ả ể
trong n c, góp ph n ti t ki m m t kho n ngo i t l n cho ngân sách nhà n c.ướ ầ ế ệ ộ ả ạ ệ ớ ướ
e) T o tâm lý an tâm trong kinh doanhạ
Khi kinh doanh ngày càng phát tri n, đ i s ng xã h i ngày càng đ c nâng cao thìể ờ ố ộ ượ
ng i ta càng có nhu c u đ c đ m b o an toàn cho t ng lai. Môi tr ng kinh doanhườ ầ ượ ả ả ươ ườ
cũng nh môi tr ng xã h i đang d n xu t hi n nh ng r i ro m i. Nh ng r i ro thiênư ườ ộ ầ ấ ệ ữ ủ ớ ữ ủ
nhiên nh bão lũ, h n hán, cháy r ng t nhiên… đang tr lên h t s c ph c t p. Th gi iư ạ ừ ự ở ế ứ ứ ạ ế ớ
đang bi n tri n h t s c ph c t p, khó đoán nh chi n tranh, kh ng b , xung đ t. trongế ể ế ứ ứ ạ ư ế ủ ố ộ
tình hình nh v y, b o hi m chính là m t gi i pháp h u hi u, góp ph n tích c c t o raư ậ ả ể ộ ả ữ ệ ầ ự ạ
tâm lý an tâm trong kinh doanh trong cu c s ng cho con ng i.ộ ố ườ
1.4. Các lo i b o hi m trong xu t nh p kh uạ ả ể ấ ậ ẩ
Trong kinh doanh xu t nh p kh u, m t trong nh ng cách th c phân chia th ngấ ậ ẩ ộ ữ ứ ườ
g p là phân chia theo ph ng th c v n t i. Là m t kh u song hành và r t quan tr ngặ ươ ứ ậ ả ộ ẩ ấ ọ
trong quá trình xu t nh p kh u nên b o hi m cũng đ c phân chia r t ph bi n theoấ ậ ẩ ả ể ượ ấ ổ ế
ph ng th c v n t i. Ch y u các lo i b o hi m t p trung vào b o hi m hàng hóa v nươ ứ ậ ả ủ ế ạ ả ể ậ ả ể ậ
t i b ng đ ng bi n và v n t i hàng hóa b ng đ ng hàng không.ả ằ ườ ể ậ ả ằ ườ
Theo đó b o hi m hàng hóa xu t nh p kh u v n chuy n b ng đ ng bi n th ngả ể ấ ậ ẩ ậ ể ằ ườ ể ườ
áp d ng đ i v i các hàng hóa thông th ng nh ng không g m các lo i hàng hóa nhụ ố ớ ườ ư ồ ạ ư
than, d u ch r i, hàng đông l nh, th t đông l nh… còn đ i v i các hàng hóa có lô nh ,ầ ở ờ ạ ị ạ ố ớ ỏ
đòi h i giao ngay, an toàn và chính xác, có giá tr cao, có c ly v n chuy n dài th ngỏ ị ự ậ ể ườ
đ c v n chuy n b ng đ ng hàng không s đ c b o hi m đ ng hàng không.ượ ậ ể ằ ườ ẽ ượ ả ể ườ
Ngoài ra đ i v i t ng lo i b o hi m theo các ph ng th c l i chia ra các lo i b oố ớ ừ ạ ả ể ươ ứ ạ ạ ả
hi m khác nhau v i các đ c đi m nh :ể ớ ặ ể ư
B o hi m hàng hóa XNK theo các đi u kho n lo i A, B, Cả ể ề ả ạ
Theo các đi u ki n b o hi m hàng hóa v n chuy n b ng đ ng bi n ICC 1/11982ề ệ ả ể ậ ể ằ ườ ể
(Institute Cargo Clauses - đi u kho n b o hi m do Hi p h i b o hi m London ban hànhề ả ả ể ệ ộ ả ể
và đ c s d ng r ng rãi trên th gi i), BIC ch u trách nhi m b o hi m cho nh ng r iượ ử ụ ộ ế ớ ị ệ ả ể ữ ủ
ro d i đây, tr nh ng tr ng h p lo i tr .ướ ừ ữ ườ ợ ạ ừ
B ng so sánh các r i ro đ c/ không đ c b o hi mả ủ ượ ượ ả ể
R i roủICC (A) ICC (B) ICC (C)
Cháy và nổV V V
Tàu/ ph ng ti n v n chuy n m c c n, đ m, l tươ ệ ậ ể ắ ạ ắ ậ
úp V V V