intTypePromotion=1

Thiết kế bài giảng hóa học 10 tập 2 part 4

Chia sẻ: Ajsdk Askdakdj | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:22

0
48
lượt xem
8
download

Thiết kế bài giảng hóa học 10 tập 2 part 4

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'thiết kế bài giảng hóa học 10 tập 2 part 4', tài liệu phổ thông, hóa học phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thiết kế bài giảng hóa học 10 tập 2 part 4

  1. GV cho HS quan s¸t b×nh ®ùng khÝ HS quan s¸t vµ th¶o luËn : hi®ro clorua ®· ®iÒu chÕ s½n vµ yªu cÇu HS nhËn xÐt vÒ : – Tr¹ng th¸i. – ChÊt khÝ. – Mµu s¾c. – Kh«ng mµu. – Mïi vÞ – Mïi xèc GV cho HS tÝnh tØ khèi cña hi®ro 36,5 HS : d HCl KK = = 1, 26 29 clorua so víi kh«ng khÝ. Rót ra nhËn xÐt. → KhÝ HCl nÆng h¬n kh«ng khÝ 1,26 lÇn. GV l−u ý tÝnh ®éc cña khÝ HCl. HS : KhÝ HCl rÊt ®éc. GV yªu cÇu HS lµm thÝ nghiÖm : Cho HS : Lµm thÝ nghiÖm → kh«ng ®æi mét mÈu gi¸y quú tÝm kh« vµo b×nh mµu quú tÝm. khÝ HCl vµ quan s¸t hiÖn t−îng ? GV lµm thÝ nghiÖm nghiªn cøu tÝnh HS : Quan s¸t, th¶o luËn. tan cña khÝ HCl trong n−íc theo SGK vµ h−íng dÉn HS quan s¸t råi tr¶ lêi vµo phiÕu häc tËp sè 2 sau ®©y : – Nªu hiÖn t−îng xÈy ra ? HS : – Nªu hiÖn t−îng quan s¸t ®−îc. – V× sao n−íc phun vµo b×nh ? – Gi¶i thÝch : Do khÝ HCl tan nhiÒu trong n−íc nªn t¹o sù gi¶m ¸p suÊt – V× sao c¸c tia n−íc phun lªn cã m¹nh trong b×nh lµm cho kh«ng khÝ mµu hång ? ®Èy n−íc tõ chËu vµo qua èng vuèt Chó ý : §Ó thÝ nghiÖm thµnh c«ng, ta nhän → dung dÞch thu ®−îc lµ axit nhóng nót cao su cã èng vuèt nhän nªn quú tÝm ho¸ ®á. vµo cèc n−íc tr−íc khi ®Ëy vµo lä chøa khÝ HCl. N−íc trong èng sÏ
  2. kh¬i mµo cho qu¸ tr×nh hoµ tan HCl lµm cho n−íc tõ chËu nhanh chãng phun vµo lä. GV h−íng dÉn HS rót ra nhËn xÐt vÒ HS nhËn xÐt : KhÝ hi®ro clorua tan kh¶ n¨ng hoµ tan trong n−íc cña khÝ nhiÒu trong n−íc → dung dÞch axit HCl. clohi®ric. GV bæ sung : ë 200C, mét thÓ tÝch n−íc cã thÓ hoµ tan tíi gÇn 500 thÓ tÝch khÝ HCl. II. AXIT CLOHI§RIC Ho¹t ®éng 4 (3 phót) 1. TÝnh chÊt vËt lÝ GV giíi thiÖu vÒ dung dÞch HCl vµ HS nhËn xÐt vÒ dung dÞch HCl : cho HS quan s¸t lä ®ùng dung dÞch – ChÊt láng, kh«ng mµu, mïi xèc. HCl ®Æc, më nót cho HS thÊy “khãi” – Khi më nót lä ®ùng HCl ®Æc th× bèc lªn. Yªu cÇu HS nhËn xÐt vÒ hi®ro clorua bay ra t¹o víi h¬i n−íc tr¹ng th¸i, mµu s¾c, mïi vÞ vµ gi¶i trong kh«ng khÝ Èm nh÷ng h¹t dung thÝch hiÖn t−îng “bèc khãi”. dÞch nhá nh− s−¬ng mï → hiÖn t−îng “bèc khãi”. GV bæ sung : Dung dÞch HCl ®Æc nhÊt ë 200C ®¹t tíi 37% vµ cã khèi l−îng riªng d = 1,19 g/cm3. Dung dÞch HCl ®Æc rÊt dÔ bay h¬i. Ho¹t ®éng 5 (7 phót) 2. TÝnh chÊt ho¸ häc GV yªu cÇu c¸c nhãm HS th¶o luËn C¸c nhãm HS th¶o luËn vµ bæ sung vÒ tÝnh chÊt ho¸ häc chung cña dung cho nhau : dÞch axit.
  3. – Lµm quú tÝm ho¸ ®á. – T¸c dông víi baz¬. – T¸c dông víi oxit baz¬. – T¸c dông víi muèi. – T¸c dông víi kim lo¹i (tr−íc H). GV h−íng dÉn HS lÊy thÝ dô c¸c ph¶n HS : C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng : øng víi dung dÞch HCl. L−u ý ®iÒu HCl + NaOH → NaCl + H2O (1) kiÖn ph¶n øng gi÷a axit vµ muèi, axit 2HCl + CuO → CuCl2 + H2O (2) vµ kim lo¹i. 2HCl + Na2CO3 → 2NaCl + CO2↑ + + H2O (3) 2HCl + Fe → FeCl2 + H2↑ (4) GV h−íng dÉn HS rót ra nhËn xÐt : HS nhËn xÐt : – TÝnh axit cña dung dÞch HCl. – HCl lµ axit m¹nh. – TÝnh axit do ion H+ g©y nªn. – Nguyªn nh©n g©y ra tÝnh axit ? – Trong c¸c ph¶n øng ®· nªu ph¶n – Trong ph¶n øng víi kim lo¹i (4) th× H+ (HCl) lµ chÊt oxi ho¸ vµ kim lo¹i øng nµo lµ oxi ho¸ – khö ? + – So s¸nh tÝnh chÊt kh¸c nhau cña (Fe) lµ chÊt khö, H oxi ho¸ kim lo¹i cã nhiÒu SOXH lªn SOXH thÊp khÝ HCl vµ dung dÞch HCl ? (FeCl2). – KhÝ HCl kh«ng thÓ hiÖn tÝnh chÊt th−êng thÊy cña dung dÞch axit HCl : + Kh«ng lµm ®æi mµu quú tÝm. + Kh«ng t¸c dông víi CaCO3. GV ®Æt vÊn ®Ò : Dùa vµo SOXH cña HS : HCl ®Æc cã tÝnh khö v× clo cã clo trong dung dÞch, h·y dù ®o¸n SOXH thÊp nhÊt lµ –1. HCl cã tÝnh khö kh«ng ? ViÕt −1 o MnO2 + 4H Cl ⎯t⎯ MnCl2 + Cl 2 + → o ph−¬ng tr×nh ph¶n øng.
  4. 2H2O −1 2KMnO4 + 16H Cl → 2MnCl2 + o 5 Cl 2 + 2KCl + 8H2O GV h−íng dÉn HS kÕt luËn vÒ tÝnh KÕt luËn vÒ axit HCl : chÊt ho¸ häc cña dung dÞch HCl : – ThÓ hiÖn tÝnh axit m¹nh. – TÝnh axit – Lµ chÊt oxi ho¸ khi t¸c dông víi – TÝnh oxi ho¸ kim lo¹i tr−íc H. H+ – Cl– – Lµ chÊt khö khi t¸c dông víi chÊt oxi ho¸ m¹nh. – TÝnh khö Ho¹t ®éng 6 (5 phót) 3. §iÒu chÕ GV ph¸t phiÕu häc tËp sè 3 vµ chiÕu HS : Th¶o luËn bµi tËp : néi dung bµi tËp lªn mµn h×nh : NaCl + H2SO4 ⎯< 250 C NaHSO4 + ⎯⎯→ o Cho c¸c chÊt : H2SO4, NaCl, H2O vµ Zn. Nªu c¸c ph−¬ng ph¸p ®iÒu chÕ (khan) (®Æc) + khÝ HCl vµ cho biÕt ph−¬ng ph¸p nµo HCl↑ dïng trong c«ng nghiÖp vµ trong 2NaCl + H SO ⎯≥ 400o C Na SO + ⎯⎯→ 2 4 2 4 phßng thÝ nghiÖm ? (khan) (®Æc) + GV : KhÝ HCl thu ®−îc cho hÊp thô 2HCl↑ vµo n−íc ta cã dung dÞch HCl. Zn + H2SO4 → ZnSO4 + H2↑ 2NaCl + 2H2O ⎯®m.n → H2↑ + Cl2↑ ⎯⎯ pdd + + 2NaOH H2 + Cl2 → 2HCl GV : T¹i sao ph¶i dïng NaCl khan vµ HS : §Ó khÝ HCl bay ra dÔ dµng.
  5. H2SO4 ®Æc trong ph−¬ng ph¸p sunfat ? GV chiÕu h×nh 5.7 (SGK) vÒ s¬ ®å HS : Ph−¬ng ph¸p tæng hîp : thiÕt bÞ s¶n xuÊt axit HCl trong c«ng H2 + Cl2 ⎯t⎯ 2HCl → o nghiÖp, ph©n tÝch, nhËn xÐt, h−íng → HÊp thô HCl theo nguyªn t¾c dÉn HS rót ra nguyªn t¾c khoa häc trong s¶n xuÊt. ng−îc dßng, khÐp kÝn. GV bæ sung : Trong qu¸ tr×nh s¶n HS : Nghe gi¶ng. xuÊt nÕu ®Ó thÊt tho¸t khÝ HCl ra ngoµi kh«ng khÝ cã thÓ g©y hiÖn t−îng m−a axit. Trong c«ng nghiÖp, mét l−îng lín axit HCl dïng ®Ó s¶n xuÊt c¸c muèi clorua vµ tæng hîp c¸c chÊt h÷u c¬. III. muèi clorua vµ nhËn biÕt ion clorua Ho¹t ®éng 7 (5 phót) 1. Mét sè muèi clorua GV chiÕu b¶ng tÝnh tan lªn mµn h×nh HS nhËn xÐt : vµ yªu cÇu HS rót ra nhËn xÐt vÒ kh¶ – HÇu hÕt c¸c muèi clorua ®Òu tan n¨ng hoµ tan trong n−íc cña c¸c trong n−íc. muèi clorua. – Mét sè muèi Ýt tan trong n−íc : AgCl, CuCl, PbCl2. GV yªu cÇu HS nghiªn cøu SGK vµ HS tr×nh bµy : liªn hÖ víi thùc tÕ ®Ó rót ra c¸c øng – KCl lµm ph©n kali. dông. – ZnCl2 cã kh¶ n¨ng diÖt khuÈn. – AlCl3 dïng lµm xóc t¸c trong tæng hîp h÷u c¬. – BaCl2 dïng lµm thuèc trõ s©u.
  6. – NaCl lµm muèi ¨n, nguyªn liÖu ®iÒu chÕ Cl2, NaOH vµ n−íc Gia-ven. Ho¹t ®éng 8 (7 phót) 2. NhËn biÕt ion clorua GV h−íng dÉn HS lµm thÝ nghiÖm : HS lµm thÝ nghiÖm vµ nªu hiÖn t−îng Nhá dung dÞch AgNO3 lÇn l−ît vµo 2 : XuÊt hiÖn kÕt tña tr¾ng AgCl kh«ng èng nghiÖm ®ùng dung dÞch HCl vµ tan trong axit. dung dÞch NaCl. Quan s¸t hiÖn AgNO3 + HCl → AgCl ↓ + HNO3 t−îng, viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. AgNO3 + NaCl → AgCl ↓ + GV l−u ý : KÕt tña tr¾ng AgCl khi NaNO3 tiÕp xóc víi ¸nh s¸ng sÏ bÞ ph©n tÝch thµnh Ag v« ®Þnh h×nh cã mµu x¸m ®en : 2AgCl ⎯a⎯ 2Ag + Cl2 → s GV ph¸t phiÕu häc tËp sè 4 vµ chiÕu HS th¶o luËn c¸ch lµm : néi dung lªn mµn h×nh : ⎧ ⎫ HCl mµu ®á → ⎨ ⎬ (A) ⎧ HCl ⎫ ⎩HNO3 ⎭ ⎪ NaCl ⎪ Tr×nh bµy ph−¬ng ph¸p ph©n biÖt 4 ⎪ ⎪ ⎨ ⎬ Quú tÝm HNO3 ⎪ ⎪ dung dÞch riªng biÖt sau : HCl, NaCl, ⎧ NaCl ⎫ ⎪ NaNO ⎪ Kh«ng ®æi mµu → ⎨ ⎬ (B) ⎩ 3⎭ ⎩ NaNO3 ⎭ HNO3 vµ NaNO3. ↓ tr¾ng → HCl (A) dd AgNO3 Kh«ng cã ↓ → HNO3 ↓ tr¾ng → NaCl (B) dd AgNO3 Kh«ng cã ↓ → NaNO3
  7. GV yªu cÇu HS viÕt v¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. GV h−íng dÉn HS rót ra kÕt luËn vÒ HS kÕt luËn : §Ó nhËn biÕt dung dÞch c¸ch nhËn biÕt ion Cl–. HCl vµ muèi clorua : – Thuèc thö lµ AgNO3. – HiÖn t−îng : Cã kÕt tña tr¾ng (AgCl) kh«ng tan trong axit m¹nh. Ho¹t ®éng 9 (6 phót) Cñng cè bµi – Bµi tËp vÒ nhµ • GV ph¸t phiÕu häc tËp sè 5 vµ chiÕu néi dung lªn mµn h×nh : 1. Cã 5 èng nghiÖm ®ùng dung dÞch HCl, nªu hiÖn t−îng vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng xÈy ra khi cho mçi chÊt sau vµo tõng èng : a) Zn; b) Cu; c) AgNO3; d) CaCO3; e) CaS. 2. Cho c¸c ho¸ chÊt sau : Fe2O3, MgCO3, Zn, Ag, K2Cr2O7, Cu(OH)2, BaSO4, CaCl2, KMnO4, MnO2. H·y chän c¸c chÊt ph¶n øng víi dung dÞch HCl ®Ó chøng tá : a) Dung dÞch HCl cã tÝnh axit m¹nh. b) Dung dÞch HCl cã tÝnh oxi ho¸. b) Dung dÞch HCl cã tÝnh khö. 3. B»ng ph−¬ng ph¸p ho¸ häc tr×nh bµy ph−¬ng ph¸p dïng ®Ó ph©n biÖt c¸c dung dÞch riªng biÖt : HCl, NaOH, NaCl, NaNO3. • Bµi tËp vÒ nhµ : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (SGK) D. H−íng dÉn gi¶i bµi tËp SGK 1. §¸p ¸n C. 3. C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng :
  8. 2KCl + H2SO4 ⎯t⎯ K2SO4 + 2HCl ↑ → o 2KCl + 2H2O ⎯®m.n → 2KOH + H2 ↑ + Cl2 ↑ ⎯⎯ pdd H2 + Cl2 ⎯t⎯ 2HCl → o 5. B¶n chÊt cña ph−¬ng ph¸p sunfat lµ dïng ph¶n øng trao ®æi : NaCl + H2SO4 ⎯t⎯ NaHSO4 + HCl ↑ → o B¶n chÊt cña ph−¬ng ph¸p tæng hîp lµ dïng ph¶n øng oxi ho¸ – khö : H2 + Cl2 ⎯t⎯ 2HCl → o 6. C¸c ph¶n øng : Cl2 + H2O HCl + HClO Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 ↑ + H2O 200. 8,5 7. a) n AgNO3 = = 0,1 mol 100. 170 HCl + AgNO3 → AgCl ↓ + HNO3 0,1 ← 0,1 0,1 → CM(HCl) = = 0, 67 M 0,15 b) HCl + NaHCO3 → NaCl + CO2 ↑ + H2O 2, 24 ← = 0,1 0,1 22, 4 36,5. 0,1 → C% (HCl) = .100 = 7,3% 50
  9. E. T− liÖu tham kh¶o Muèi ¨n lµ mét thµnh phÇn kh«ng thÓ thiÕu ®−îc trong ®êi sèng vµ trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp : dïng ®Ó ¨n, b¶o qu¶n thùc phÈm t−¬i sèng, lµm muèi iot, lµm huyÕt thanh vµ s¶n xuÊt c¸c ho¸ chÊt nh− Cl2, HCl, Na, NaOH, Na2CO3 (x« ®a) còng nh− c¸c muèi kh¸c. Nã cßn cã øng dông trong s¶n xuÊt xµ phßng, c«ng nghÖ nhuém, thuéc da vµ lµm l¨ng kÝnh m¸y quang phæ hång ngo¹i. N−íc biÓn lµ nguyªn liÖu ®Ó ®iÒu chÕ muèi ¨n. Nh÷ng ng−êi d©n biÓn lµm muèi theo c¸ch cho bay h¬i n−íc biÓn ®−îc dung dÞch NaCl ®Ëm ®Æc, sau ®ã ph¬i n¾ng dung dÞch ®Ëm ®Æc trªn s©n xi m¨ng thu ®−îc NaCl. N−íc ta thiªn nhiªn −u ®·i cho mét bê biÓn dµi tõ B¾c ®Õn Nam lµ mét thuËn lîi to lín cho viÖc s¶n xuÊt muèi ¨n xuÊt khÈu. S¬ l−îc vÒ hîp chÊt cã oxi cña clo TiÕt 40 A. Môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc : HS biÕt ®−îc thµnh phÇn cña n−íc Gia-ven, clorua v«i, øng dông vµ o nguyªn t¾c ®iÒu chÕ. HS hiÓu ®−îc tÝnh oxi hãa m¹nh cña n−íc Gia-ven, clorua v«i. o 2. VÒ kÜ n¨ng : Dùa vµo cÊu t¹o ph©n tö ®Ó suy ra tÝnh chÊt. o ViÕt ®−îc ph−¬ng tr×nh hãa häc minh häa tÝnh chÊt hãa häc vµ ph−¬ng o ph¸p ®iÒu chÕ. RÌn luyÖn kÜ n¨ng lËp ph−¬ng tr×nh hãa häc cña ph¶n øng oxi hãa – khö. o Gi¶i ®−îc mét sè bµi tËp hãa häc cã néi dung liªn quan ®Õn tÝnh chÊt, øng o dông vµ ®iÒu chÕ. 3. VÒ gi¸o dôc : Sö dông hiÖu qu¶, an toµn n−íc Gia-ven, clorua v«i trong thùc tÕ. B. ChuÈn bÞ cña GV vμ HS
  10. GV : – M¸y tÝnh, m¸y chiÕu o – Chai ®ùng n−íc Gia-ven vµ clorua v«i. HS : ¤n tËp bµi clo, hi®ro clorua – axit clohi®ric. o C. TiÕn tr×nh d¹y – häc Ho¹t ®éng cña GV Ho¹t ®éng cña HS Ho¹t ®éng 1 (5 phót) Kتm tra bµi cò – Vµo bµi míi GV sö dông phiÕu häc tËp sè 1 ®Ó Hai HS lªn b¶ng tr×nh bµy. kiÓm tra bµi cò : 1. Nªu tÝnh chÊt hãa häc cña axit 1. a) TÝnh axit. clohi®ric vµ viÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n b) TÝnh oxi hãa. øng ? c) TÝnh khö. 2. ViÕt ph−¬ng tr×nh hãa häc x¶y ra 2. Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng khi sôc khÝ clo vµo n−íc vµ tÝnh ο −1 +1 Cl 2 + H 2 O H Cl + H Cl O SOXH cña clo trong c¸c s¶n phÈm. GV yªu cÇu HS kh¸c nhËn xÐt, GV kÕt luËn vµ cho ®iÓm. GV vµo bµi : Bµi häc h«m nay chóng ta t×m hiÓu thªm hîp chÊt chøa oxi cña clo ®ã lµ n−íc Gia-ven vµ clorua v«i lµ nh÷ng hîp chÊt cã nhiÒu øng dông. I. N−íc Gia-ven Ho¹t ®éng 2 (5 phót) 1. §iÒu chÕ GV cho HS quan s¸t lä ®ùng n−íc a) Trong phßng thÝ nghiÖm : Cho khÝ Cl2 Gia-ven vµ giíi thiÖu c¸ch ®iÒu chÕ t¸c dông víi dung dÞch NaOH lo·ng ë n−íc Gia-ven trong phßng thÝ nhiÖt ®é th−êng :
  11. nghiÖm vµ trong c«ng nghiÖp. Yªu Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O cÇu HS viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. N−íc Gia-ven b) Trong c«ng nghiÖp : §iÖn ph©n dung dÞch muèi ¨n (15 – 20%) trong thïng ®iÖn ph©n kh«ng cã mµng ng¨n : 2NaCl + 2H2O ⎯®pdd → 2NaOH + ⎯⎯ H2↑ + Cl2↑ (cat«t) (an«t) Do kh«ng cã mµng ng¨n nªn khÝ Cl2 tho¸t ra ë an«t t¸c dông víi NaOH trong dung dÞch t¹o ra n−íc Gia-ven : Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O GV h−íng dÉn HS ph©n tÝch c¬ chÕ ph¶n øng t¹o n−íc Gia-ven : Cl2 + H2O HCl + HClO 2NaOH NaCl + NaClO + H2O N−íc Gia-ven GV dïng ph−¬ng ph¸p kÓ chuyÖn : V× sao gäi lµ n−íc Gia-ven ? Gia-ven lµ tªn mét thµnh phè ë n−íc Ph¸p mµ ë ®ã lÇn ®Çu tiªn nhµ b¸c häc Bect«te ®iÒu chÕ ®−îc dung dÞch hçn hîp nµy. Ho¹t ®éng 3 (3 phót)
  12. 2. Thµnh phÇn GV yªu cÇu HS ph©n tÝch thµnh HS : N−íc Gia-ven lµ dung dÞch hçn hîp phÇn cña n−íc Gia-ven ? 2 muèi NaCl vµ NaClO. GV : Muèi NaClO lµ muèi t−¬ng HS : øng cña axit nµo ? Gäi tªn. → HClO NaClO HClO → NaClO Axit hipoclor¬ Natri hipoclorit +1 GV : TÝnh SOXH cña clo trong HS : Na Cl O NaClO Ho¹t ®éng 4 (6 phót) 3. TÝnh chÊt GV ph©n tÝch cho HS thÊy HClO lµ HS : ViÕt ph−¬ng tr×nh ph¶n øng : mét axit yÕu (yÕu h¬n H2CO3) do ®ã NaClO + CO2 + H2O → NaHCO3 + trong kh«ng khÝ (cã mÆt khÝ CO2) sÏ HClO cã ph¶n øng : NaClO + CO2 + H2O → NaHCO3 + HClO GV : Gi¶i thÝch t¹i sao n−íc Gia-ven HS : Do NaClO vµ HClO lµ nh÷ng chÊt cã tÝnh oxi hãa m¹nh ? cã tÝnh oxi hãa m¹nh. GV l−u ý : khi cã mÆt ¸nh s¸ng HClO bÞ ph©n tÝch cho oxi nguyªn tö còng lµ mét t¸c nh©n oxi hãa m¹nh : HClO ⎯as → HCl + O ⎯ GV gîi ý cho HS lµm thÝ nghiÖm: HS : Quan s¸t hiÖn t−îng → n−íc Gia- Cho mÈu giÊy mµu vµo n−íc Gia- ven cã tÝnh tÈy mµu. ven. Quan s¸t hiÖn t−îng, rót ra nhËn xÐt. GV : N−íc Gia-ven cã ®Ó l©u ®−îc HS : Kh«ng. V× cã ph¶n øng víi CO2
  13. trong kh«ng khÝ kh«ng ? Gi¶i thÝch. trong kh«ng khÝ. Ho¹t ®éng 5 (3 phót) 4. øng dông GV yªu cÇu HS nghiªn cøu SGK vµ HS : Nªu c¸c øng dông : liªn hÖ víi thùc tÕ ®Ó kÕt luËn vÒ – TÈy tr¾ng v¶i, sîi, giÊy. øng dông cña n−íc Gia-ven ? – TÈy uÕ chuång tr¹i ch¨n nu«i, nhµ vÖ GV giíi thiÖu vÒ c¸ch sö dông thuèc sinh… tÈy cho an toµn vµ hiÖu qu¶. II. Clorua v«i Ho¹t ®éng 6 (5 phót) 1. CÊu t¹o GV cho HS quan s¸t mÉu clorua v«i, HS : ChÊt bét mµu tr¾ng, xèp. rót ra nhËn xÐt. GV viÕt CTPT vµ CTCT cña clorua HS : CTPT : CaOCl2 v«i lªn b¶ng : CTCT : Cl Cl CaOCl2 vµ Ca Ca O Cl O Cl GV yªu cÇu HS x¸c ®Þnh SOXH cña HS : Cã thÓ tr¶ lêi clo vµ nhËn xÐt ®iÓm ®Æc biÖt cña – SOXH lµ 0 (tÝnh trung b×nh theo CTPT) muèi nµy. – SOXH lµ –1 vµ +1 (tÝnh theo CTCT) : -1 Cl Ca +1 O Cl – Nguyªn tö Ca liªn kÕt víi hai lo¹i gèc axit :
  14. gèc clorua Cl Ca O Cl gèc hipoclorit GV giíi thiÖu kh¸i niÖm vÒ muèi HS : CaOCl2 lµ muèi hçn t¹p. hçn t¹p vµ kÕt luËn : clorua v«i CaOCl2 lµ muèi hçn t¹p. Ho¹t ®éng 7 (7 phót) 2. §iÒu chÕ GV m« t¶ qu¸ tr×nh t¹o ra clorua v«i : HS : KhÝ Cl2 + v«i t«i (s÷a v«i) Cho khÝ clo ®i qua v«i t«i hoÆc s÷a v«i ë kho¶ng 300C. Yªu cÇu HS viÕt Cl2 + Ca(OH)2 ⎯⎯⎯ CaOCl2 + H2O → 30 0 C ph−¬ng tr×nh ph¶n øng. s÷a v«i GV gîi ý HS ph©n tÝch c¬ chÕ ph¶n øng t−¬ng tù t¹o n−íc Gia-ven. – §Çu tiªn khÝ Cl2 t¸c dông víi H2O trong s÷a v«i t¹o ra hçn hîp axit HCl vµ HClO. – Sau ®ã hai axit nµy t¸c dông víi baz¬ Ca(OH)2 t¹o muèi hçn t¹p gäi lµ clorua v«i. GV yªu cÇu HS viÕt c¸c ph−¬ng HS : C¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng : tr×nh ph¶n øng Cl2 + H2O HCl + HClO Cl OH + H Cl + 2H2O Ca Ca O Cl OH + H ClO Ca(OH)2 + Cl2 ⎯30 C → CaOCl2 + H2O ⎯⎯ 0
  15. s÷a v«i clorua v«i GV l−u ý HS : NÕu cho khÝ Cl2 vµo HS : Khi cho khÝ Cl2 qua dung dÞch n−íc dung dÞch n−íc v«i lo·ng ë nhiÖt ®é v«i ë nhiÖt ®é th−êng sÏ t¹o ra canxi th−êng sÏ t¹o ra s¶n phÈm g× ? hipoclorit : O Cl Ca hay Ca(ClO)2 O Cl Ph−¬ng tr×nh ph¶n øng : 2Cl2 + 2Ca(OH)2 → CaCl2 + Ca(ClO)2 + dung dÞch 2H2O GV : So s¸nh s¶n phÈm canxi HS : So s¸nh : hipoclorit vµ clorua v«i ? – Gièng nhau : §Òu cã tÝnh oxi hãa m¹nh do cã chøa gãc hipoclorit. – Kh¸c nhau : clorua v«i ë d¹ng r¾n cßn canxi hipoclorit ë d¹ng dung dÞch, GV nhËn xÐt : Clorua v«i lµ hçn hîp CaOCl2 lµ muçi hçn t¹p cßn Ca(ClO)2 CaCl2, Ca(ClO)2, CaOCl2. §Ó ®¬n kh«ng ph¶i lµ muèi hçn t¹p. gi¶n, ta xem clorua v«i lµ muèi hçn t¹p CaOCl2. Ho¹t ®éng 8 (6 phót) 3. TÝnh chÊt vµ øng dông GV h−íng dÉn HS rót ra nhËn xÐt HS : ViÕt c¸c ph−¬ng tr×nh ph¶n øng : t−¬ng tù n−íc Gia-ven, clorua v«i – Clorua v«i cã tÝnh oxi hãa m¹nh : còng cã tÝnh oxi hãa m¹nh vµ lµ muèi cña axit HCl (m¹nh) vµ HClO CaOCl2 + 2HCl → CaCl2 + Cl2↑ + H2O (yÕu) nªn : → Ph¶n øng ®iÒu chÕ khÝ Cl2. – T¸c dông víi chÊt khö. – T¸c dông víi CO2 trong kh«ng khÝ Èm : – T¸c dông víi CO2 trong kh«ng khÝ. 2CaOCl2 + CO2 + H2O → CaCO3↓ +
  16. Yªu cÇu HS viÕt c¸c ph−¬ng tr×nh CaCl2 + 2HClO ph¶n øng. GV yªu cÇu HS nghiªn cøu SGK vµ HS : Tr×nh bµy c¸c øng dông : liªn hÖ víi thùc tÕ ®Ó rót ra c¸c øng – TÈy tr¾ng v¶i, sîi, giÊy. dông cña clorua v«i. – TÈy uÕ. – Xö lÝ c¸c chÊt ®éc ®Ó b¶o vÖ m«i tr−êng. – Tinh chÕ dÇu má. Ho¹t ®éng 9 (5 phót) Cñng cè bµi – Bµi tËp vÒ nhµ 1. GV gîi ý HS tãm t¾t l¹i kiÕn thøc träng t©m vÒ : – Thµnh phÇn cña hai hîp chÊt lµ n−íc Gia-ven vµ clorua v«i. – TÝnh chÊt – §iÒu chÕ 2. Ph¸t phiÕu häc tËp vµ chiÕu néi dung bµi tËp sau lªn mµn h×nh : Hoµn thµnh s¬ ®å ph¶n øng : NaClO NaCl Cl2 NaCl CaOCl2 CaCl2 NaClO Cho biÕt nh÷ng ph¶n øng nµo lµ ph¶n øng oxi hãa – khö. Vai trß cña c¸c chÊt tham gia trong ph¶n øng oxi hãa – khö. 3. Bµi tËp vÒ nhµ : 1, 2, 3, 4, 5 (SGK) D. H−íng dÉn gi¶i bμi tËp SGK 1. §¸p ¸n B. 3. §iÒu chÕ axit HCl tõ NaCl, H2SO4 ®Æc, H2O :
  17. NaCl + H2SO4 ⎯t⎯ NaHSO4 + HCl ↑ → 0 HÊp thô khÝ hi®ro clorua vµo n−íc ®−îc dung dÞch HCl. – Tõ HCl vµ MnO2 ®iÒu chÕ Cl2 : MnO2 + 4HCl ⎯t⎯ MnCl2 + Cl2↑ + 2H2O → 0 – Tõ Cl2 vµ dung dÞch NaOH ®iÒu chÕ n−íc Gia-ven : Cl2 + 2NaOH → NaCl + NaClO + H2O 4. C¸c ph¶n øng oxi hãa – khö lµ a, b, c, d, f. 5. C¸c ph¶n øng : CaO + H2O → Ca(OH)2 (1) NaCl + H2SO4 ⎯t⎯ NaHSO4 + HCl → 0 (2) MnO2 + 4HCl ⎯t⎯ MnCl2 + Cl2 + 2H2O → 0 (3) Cl2 + Ca(OH)2 → CaOCl2 + H2O (4) 254 n CaOCl2 = = 2 mol 127 Tõ (3, 4) → n MnO2 = 2 mol Tõ (2, 3, 4) → n H2 SO4 = 8 mol vµ nNaCl = 8 mol Tõ (1, 4) → nCaO = 2 mol. E. T− liÖu tham kh¶o C¸c hîp chÊt cã oxi bÒn nhÊt cña halogen lµ muèi cña c¸c oxiaxit, trong ®ã cã øng dông réng r·i nhÊt lµ hipoclorit (d−íi d¹ng n−íc Gia-ven, clorua v«i) vµ kaliclorat.
  18. ViÖc ®iÒu chÕ n−íc Gia-ven, clorua v«i vµ clorat ®Òu xuÊt ph¸t tõ c©n b»ng cña clo trong n−íc (n−íc clo) : Cl2 + HOH HCl + HClO (1) Axit hipoclor¬ HClO lµ axit rÊt yÕu (Ka = 5.10–8), yÕu h¬n axit cacbonic (K1 = 4,5.10–7 vµ K2 = 5,6.10–11), kh«ng bÒn, bÞ ph©n hñy theo ba h−íng kh¸c nhau tïy theo ®iÒu kiÖn ph¶n øng : ⎯⎯⎯⎯ HCl + O → as (2) HClO ⎯⎯⎯⎯⎯ Cl 2 O + H 2 O → CaCl2 khan (3) ⎯⎯⎯⎯ HCl + HClO3 → o t (4) ≈ 70o C Khi cho kiÒm vµo n−íc clo, c©n b»ng (1) chuyÓn dÞch sang ph¶i vµ ph¶n øng thùc tÕ x¶y ra ®Õn cïng cho ta n−íc Gia-ven (hçn hîp muèi clorua vµ hipoclorit trong n−íc). HCl + HClO + 2NaOH → NaCl + NaClO + 2H2O (5) Tõ ®ã ta thÊy r»ng ®Ó thu ®−îc n−íc Gia-ven ng−êi ta dïng ph¶n øng : Cl2 + 2NaOH (nguéi) → NaCl + NaClO + H2O (6) Trong c«ng nghiÖp n−íc Gia-ven ®−îc chÕ t¹o b»ng ®iÖn ph©n kh«ng mµng ng¨n dung dÞch NaCl. Trong thµnh phÇn cña clorua v«i còng chøa ion hipoclorit, nªn nã cã tÝnh chÊt t−¬ng tù n−íc Gia-ven. Clorua v«i lµ chÊt bét mµu tr¾ng, mïi xèc, ®−îc ®iÒu chÕ b»ng c¸ch cho khÝ clo ®i qua huyÒn phï ®Æc cña canxi hicloxit ë kho¶ng 300C : Cl Cl2 + Ca(OH)2 ⎯30 C → Ca ⎯⎯ 0 + H2 O (7) Cl O
  19. Hipoclorit cã tÝnh oxi hãa m¹nh, nªn n−íc Gia-ven vµ clorua v«i ®−îc dïng ®Ó tÈy tr¾ng vµ tÈy uÕ. Khi cho khÝ clo t¸c dông víi dung dÞch kiÒm nãng (kho¶ng 700C) ta thu ®−îc clorat, v× hipoclorit ®−îc t¹o ra ë ph¶n øng (1) bÞ ph©n hñy thµnh clorat do ph¶n øng (4). Tõ ®ã ta cã : − 3Cl2 + 6OH– ⎯t⎯ 5Cl– + ClO3 + 3H2O → 0 (8) Trong c«ng nghiÖp kaliclorat KClO3 ®−îc ®iÒu chÕ b»ng ®iÖn ph©n kh«ng mµng ng¨n dung dÞch KCl nãng. Kaliclorat tan Ýt trong n−íc l¹nh, nªn nã ®−îc t¸ch ra b»ng c¸ch lµm l¹nh (kÕt tinh ph©n ®o¹n). Nã lµ muèi cña axitcloric HClO3. Axit nµy chØ tån t¹i trong dung dÞch n−íc kh«ng qu¸ 50%, lµ axit m¹nh vµ chÊt − oxi hãa m¹nh. TÝnh oxi hãa m¹nh cña axitcloric lµ do ion ClO3 trong m«i tr−êng axit. TÝnh chÊt nµy gi¶m m¹nh trong m«i tr−êng trung tÝnh lµ kiÒm. VÝ dô, ion − ClO3 oxi hãa Cl–, Br–, I– trong m«i tr−êng axit, nh−ng kh«ng oxi hãa ®−îc chóng trong m«i tr−êng trung tÝnh vµ kiÒm : − ClO3 + 5Cl– + 6H+ → 3Cl2 + 3H2O (9) − ClO3 + 6I– + 6H+ → Cl– + 3I2 + 3H2O (10) Kaliclorat lµ chÊt tinh thÓ kh«ng mµu, bÞ ph©n hñy khi ®un nãng theo 2 h−íng : ⎯⎯⎯⎯⎯→ KCl + O2 ↑ ⎯ 0 0 t thÊp (–250 C) (11) MnO2 KClO3 ⎯⎯⎯⎯⎯→ KCl + KClO 4 0 t cao (12) Víi c¸c chÊt ch¸y nh− P, S, C, kaliclorat t¹o thµnh hçn hîp dÔ ch¸y vµ næ khi va ch¹m. Do ®ã KClO3, ®−îc dïng ®Ó chÕ t¹o ngßi næ, s¶n xuÊt ph¸o hoa, nh−ng øng dông chñ yÕu cña nã lµ trong s¶n xuÊt diªm. ë ®Çu que diªm chøa kho¶ng 50% KClO3.
  20. Khi ®un nãng cÈn thËn ë nhiÖt ®é kh«ng qu¸ cao vµ kh«ng cã mÆt chÊt xóc t¸c, sù ph©n hñy cña KClO3, x¶y ra chñ yÕu theo ph−¬ng tr×nh (12) t¹o ra muèi kalipeclorat KClO4. Muèi nµy tan rÊt Ýt trong n−íc. Nã lµ muèi cña axit pecloric HClO4. Axitpecloric khan lµ chÊt láng kh«ng mµu, bèc khãi trong kh«ng khÝ, Ýt bÒn, dÔ g©y næ trong qu¸ tr×nh b¶o qu¶n, nh−ng dung dÞch n−íc cña nã rÊt bÒn. Nã lµ axit m¹nh nhÊt trong sè c¸c axit ®· biÕt : chiÒu t¨ng tÝnh axit vµ ®é bÒn ph©n tö HClO HClO2 HClO3 HClO4 chiÒu t¨ng tÝnh oxi hãa Flo – Brom – iot TiÕt 41 A. Môc tiªu 1. VÒ kiÕn thøc : • HS biÕt s¬ l−îc vÒ tÝnh chÊt vËt lÝ, tr¹ng th¸i tù nhiªn, øng dông vµ ®iÒu chÕ F2, Br2, I2 vµ mét vµi hîp chÊt cña chóng. • HS hiÓu ®−îc : – TÝnh chÊt hãa häc c¬ b¶n cña F2, Br2, I2 lµ tÝnh oxi hãa. – Sù gièng nhau vµ kh¸c nhau vÒ tÝnh chÊt hãa häc cña flo, brom, iot so víi clo. – Nguyªn nh©n tÝnh oxi hãa gi¶m dÇn tõ flo ®Õn iot. – TÝnh axit t¨ng theo chiÒu HF < HCl < HBr < HI. • VÒ kÜ n¨ng :

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản