intTypePromotion=3

Thử nghiệm và đánh giá vai trò của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở

Chia sẻ: An Thach Luu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
9
lượt xem
0
download

Thử nghiệm và đánh giá vai trò của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết đề cập đến các vấn đề xã hội nảy sinh, đặc biệt là ở thế hệ trẻ như sự gia tăng các tệ nạn xã hội, sự sói mòn nghiêm trọng các giá trị đạo đức, cuộc sống thiếu ước mơ, lý tưởng của một bộ phận không nhỏ của thanh niên. Những vấn đề ấy khiến cho con người phải nhìn lại các giá trị của cuộc sống, về vai trò của đạo đức trong việc định hướng phát triển nhân cách con người trong hoàn cảnh hiện tại. Đặc biệt là nhu cầu bức thiết cho việc giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ ngày nay.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thử nghiệm và đánh giá vai trò của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học cơ sở

  1. THÛÃ NGHIÏåM VAÂ ÀAÁNH GIAÁ VAI TROÂ CUÃA VIÏåC GIAÁO DUÅC KYÄ NÙNG SÖËNG CHO HOÅC SINH TRUNG HOÅC CÚ SÚÃ . Trêìn Vùn Khaánh* . Phaåm Thõ Huïå* . Nguyïîn Thõ Tuá Quyïn* TOÁM TÙÆT Sûå phaát triïín kinh tïë, khoa hoåc kyä thuêåt nhû vuä baäo àaä àûa nïìn vùn minh nhên loaåi tiïën nhûäng bûúác tiïën nhaãy voåt trong viïåc àaáp ûáng caác nhu cêìu cuãa con ngûúâi. Tuy nhiïn mùåt traái cuãa nhûäng bûúác tiïën êëy laâ haâng loaåt caác vêën àïì xaä höåi naãy sinh, àùåc biïåt laâ úã thïë hïå treã nhû: sûå gia tùng caác tïå naån xaä höåi, sûå xoái moân nghiïm troång caác giaá trõ àaåo àûác, cuöåc söëng thiïëu ûúác mú, lyá tûúãng cuãa möåt böå phêån khöng nhoã thanh thiïëu niïn... Nhûäng vêën àïì êëy khiïën cho con ngûúâi phaãi nhòn laåi caác giaá trõ cuãa cuöåc söëng, vïì vai troâ cuãa àaåo àûác trong viïåc àõnh hûúáng phaát triïín nhên caách con ngûúâi trong hoaân caãnh hiïån taåi. Àiïìu àoá àùåt ra nhu cêìu bûác thiïët cho viïåc giaáo duåc kyä nùng söëng cho thïë hïå treã ngaây nay. 1. Dêîn nhêåp “Tònh traång hoåc sinh àaánh nhau, vö lïî vúái hoåc Múã TP.HCM vïì viïåc giaáo duåc kyä nùng söëng thêìy cö giaáo, boã hoåc, khöng hûáng thuá hoåc têåp (KNS) cho hoåc sinh. Trong khi úã nhiïìu nûúác xuêët hiïån ngaây möåt nhiïìu. Nguyïn nhên thò coá trïn thïë giúái KNS àaä trúã thaânh möåt mön hoåc nhiïìu nhûng chung quy laâ do nhêån thûác, yá thûác trong chûúng trònh hoåc chñnh khoáa, thò úã Viïåt vaâ vïì cú baãn vêîn laâ do caác em thiïëu kyä nùng Nam KNS múái chó àûúåc daåy löìng gheáp trong söëng”1. caác mön hoåc hay bûúác àêìu tiïën haânh daåy thñ Trïn àêy laâ nhêån àõnh cuãa Tiïën sô Phuâng Khùæc àiïím. Giaáo trònh sûã duång cho viïåc daåy KNS vêîn Bònh2 àaä traã lúâi trong möåt buöíi phoãng vêën. Quan coân àang trong quaá trònh biïn soaån. Haâng loaåt àiïím naây cuäng àöìng nhêët vúái nhêån àõnh cuãa rêët cêu hoãi àûúåc àùåt ra xoay quanh vêën àïì giaáo duåc nhiïìu khaách múâi laâ nhûäng nhên viïn xaä höåi, KNS cho hoåc sinh úã nûúác ta nhû: Hiïån nay hoåc giaãng viïn, nghiïn cûáu sinh,... trong buöíi Höåi sinh coá nhu cêìu àûúåc trang bõ KNS úã mûác àöå thaão Cöng taác xaä höåi hoåc àûúâng taåi trûúâng Àaåi naâo? Viïåc giaáo duåc KNS cho hoåc sinh laâ vai troâ * Böå mön Cöng taác xaä höåi, Trûúâng ÀHKHXH&NV-ÀHQG-TP.HCM. 1. Theo baãn tin chuã nhêåt ngaây 13/02/2011 cuãa trûúâng Trung hoåc Cú súã Trûng Vûúng, Haâ Nöåi. 90♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  2. vaâ traách nhiïåm cuãa ai? Mûác àöå quan têm cuãa xaä àûúâng úã Viïåt Nam vêîn coân laâ möåt lônh vûåc rêët höåi àïën giaáo duåc KNS cho hoåc sinh nhû thïë naâo? múái meã. Saách vúã, taâi liïåu nghiïn cûáu vïì lônh Caác phûúng phaáp giaáo duåc KNS cho hoåc sinh vûåc naây úã Viïåt Nam coân rêët haån chïë. Chñnh vò THCS àaåt hiïåu quaã? thïë, chuáng töi nhêån thêëy cêìn phaãi têåp trung Viïåc quan têm nghiïn cûáu trong lônh vûåc naây nghiïn cûáu sêu hún vïì lônh vûåc naây. Chuáng töi àoâi hoãi sûå cöång taác cuãa nhiïìu chuyïn gia thuöåc quyïët àõnh thûåc hiïån àïì taâi: “Thûã nghiïåm vaâ àaánh nhiïìu lônh vûåc khaác nhau, khöng chó cuãa riïng giaá vai troâ cuãa viïåc giaáo duåc kyä nùng söëng cho ngaânh giaáo duåc. Trong àoá phaãi kïí àïën nhiïåm vuå hoåc sinh THCS”. cuãa nhûäng nhên viïn xaä höåi, àùåc biïåt laâ nhûäng Àïí nghiïn cûáu vêën àïì naây chuáng töi sûã duång nhên viïn cöng taác xaä höåi (CTXH) hoåc àûúâng kïët húåp caác phûúng phaáp phên tñch àõnh tñnh vaâ trong viïåc giaáo duåc àaåo àûác, hònh thaânh nhên àõnh lûúång. Dûúái àêy laâ baãng töíng húåp vïì quy caách hoåc sinh, giuáp treã coá kyä nùng giaãi quyïët trònh vaâ phûúng phaáp nghiïn cûáu. mêu thuêîn, thay àöíi haânh vi, giaáo duåc giúái tñnh, Vúái caách choån mêîu phi xaác suêët, cuå thïí laâ chùm soác sûác khoãe, giaáo duåc hûúáng nghiïåp3. Vai mêîu thuêån tiïån, trïn caã 2 giai àoaån cuãa quaá trònh troâ vaâ nhiïåm vuå cuãa nhên viïn CTXH hoåc àûúâng nghiïn cûáu, àïì taâi àaä tiïën haânh nghiïn cûáu trïn laâ rêët cêìn thiïët, àùåc biïåt trong lônh vûåc truyïìn nhoám hoåc sinh lúáp 8 trûúâng THCS Bònh An thöng, giaáo duåc KNS. Tuy nhiïn, CTXH hoåc thuöåc 3 lúáp laâ 8A1, 8A3 vaâ 8A5. Töíng söë hoåc + Àaánh giaá thûåc traång KNS cuã a hoå c sinh THCS, tòm hiïíu mong muöën cuãa caác em trong viïåc trang bõ, giaáo duåc KNS; àöìng thúâi àaánh giaá vai troâ cuãa gia àònh, nhaâ trûúâng vaâ xaä höåi trong viïåc trang bõ, giaáo duåc KNS cho hoå c sinh THCS. + Àaánh giaá vai troâ cuãa kyä nùng söëng àöëi vúái hoåc sinh THCS vaâ hiïåu quaã cuãa phûúng phaáp giaáo duå c chuã àöå n g trong truyïìn thöng giaáo duåc KNS thöng qua viïåc thûã nghiïåm daåy möåt söë KNS cuå thïí phuâ húåp vúái têm lyá lûáa tuöíi. 2. UÃy viïn Ban chó àaåo phong traâo thi àua "Xêy dûång trûúâng hoåc thên thiïån, hoåc sinh tñch cûåc", Phoá Chuã tõch Thûúâng trûåc Höåi Thïí thao hoåc sinh Viïåt Nam. 3. Kyã yïëu höåi thaão cöng taác xaä höåi hoåc àûúâng (2011), trûúâng Àaåi hoåc Múã TP.HCM, tr. 35. K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦91
  3. Baãng 1: Mûác àöå tiïëp nhêån thöng tin vïì KNS cuãa hoåc sinh THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Bònh Dûúng (2012) Thöng tin Mûác àöå tiïëp nhêån thöng tin (%) Trung bònh Xïëp loaåi Chûa bao giúâ Thónh thoaãng Thûúâng xuyïn Kyä nùng söëng 27,6 56,2 16,2 1,89 4 Kyä nùng nhêån thûác baãn thên 33,3 45,7 21,9 1,90 3 Kyä nùng suy nghô coá phaán àoaán 41,9 42,9 15,2 1,73 7 Kyä nùng suy nghô saáng taåo 38,1 46,7 17,1 1,83 6 Kyä nùng quyïët àõnh 31,4 34,3 32,3 2,02 2 Kyä nùng thêëu caãm 64,8 23,8 11,4 1,47 11 Kyä nùng truyïìn thöng 61,0 26,7 12,4 1,51 10 Kyä nùng giao tiïëp 12,4 39,0 48,6 2,36 1 Kyä nùng giaãi quyïët vêën àïì 30,5 50,5 19,0 1,86 5 Kyä nùng ûáng phoá vúái caãm xuác 53,3 28,6 18,1 1,65 9 Kyä nùng àöëi phoá vúái stress 48,6 36,2 15,2 1,67 8 Töíng 40,8 39,1 20,6 (Nguöìn: Kïët quaã khaão saát baãng hoãi taåi trûúâng THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Bònh Dûúng) sinh trong mêîu nghiïn cûáu laâ 108 hoåc sinh. Ngoaâi KNS cuå thïí daânh cho lûáa tuöíi võ thaânh niïn theo viïåc duâng baãng hoãi, chuáng töi coân tiïën haânh caách phên loaåi cuãa WHO. phoãng vêën sêu möåt söë phuå huynh, giaáo viïn, hoåc Qua Baãng 1 coá thïí thêëy viïåc tiïëp nhêån nhûäng sinh àïí coá dûä liïåu nghiïn cûáu. Kïët quaã àiïìu tra thöng tin vïì KNS noái chung vaâ vúái tûâng KNS tûâ baãng hoãi àûúåc xûã lyá nhúâ phêìn mïìm SPSS vaâ cuå thïí cuãa hoåc sinh THCS vêîn coân rêët haån chïë. kïët quaã tûâ cöng cuå phoãng vêën sêu chuáng töi xûã Trong àoá, úã mûác chûa bao giúâ chiïëm tyã lïå cao lyá bùçng caách phên tñch nöåi dung. nhêët 40,8%, vaâ mûác àöå thûúâng xuyïn chiïëm tyã 2. Thûåc traång kyä nùng söëng cuãa hoåc sinh lïå thêëp nhêët 20,6%. Kïët quaã phoãng vêën sêu hoåc THCS sinh cuäng cho thêëy viïåc tiïëp nhêån caác kïnh thöng Kïët quaã nghiïn cûáu thûåc tiïîn cuãa chuáng töi tin cung cêëp, trang bõ KNS cuãa hoåc sinh vêîn chó vúái 2 cöng cuå phoãng vêën sêu vaâ baãng hoãi àaä cho giúái haån úã caác tiïët hoåc KN úã trûúâng. thêëy: àa söë hoåc sinh THCS chûa hiïíu roä baãn Àïí tòm hiïíu roä hún vïì thûåc traång KNS cuãa chêët cuãa KNS (56,8% chûa coá nhêån thûác àêìy àuã hoåc sinh THCS, trûúác thûåc nghiïåm KNS chuáng khaái niïåm KNS). Caác em múái chó nhêån diïån KNS töi coá khaão saát vïì thûåc traång KNS cuãa hoåc sinh möåt caách rêët chung chung nhû “Theo em KNS àöëi vúái 3 KNS àûúåc àûa vaâo thûã nghiïåm. Kïët laâ àöång lûåc giuáp ta vui veã, laåc quan trong cuöåc quaã khaão saát àöëi vúái 35 hoåc sinh lúáp 8A1 vïì söëng”4; “laâ nhûäng caái coá trong thûåc tïë, kinh caách caác em thûúâng thïí hiïån khi àöëi phoá vúái nghiïåm maâ ta cêìn phaãi hoåc àïí àöëi phoá, giaãi quyïët stress vaâ nhûäng caách maâ caác em cho laâ caách àöëi nhûäng khoá khùn maâ ta àang gùåp phaãi”5. phoá tñch cûåc trong kyä nùng àöëi phoá vúái stress Dûúái àêy laâ baãng thöëng kï thïí hiïån mûác àöå àûúåc thïí hiïån qua Baãng 2: tiïëp nhêån thöng tin vïì KNS noái chung vaâ 10 Qua Baãng 2 coá thïí thêëy vêîn coân khaá nhiïìu 4. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 3. 5. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 4. 92♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  4. Baãng 2: Caách àöëi phoá vúái stress cuãa hoåc sinh STT Àöëi phoá vúái stress Hoåc sinh Hoåc sinh thûúâng thïí hiïån cho laâ caách khi àöëi phoá àöëi phoá vúái stress tñch cûåc 1 Khoác 8 8 2 Têm sûå vúái baån thên 17 21 3 Caáu gùæt, la heát ngûúâi khaác 13 5 4 Chúi mön thïí thao mònh thñch 9 10 5 Cöë gùæng giaãi thñch 5 4 6 Uöëng rûúåu 1 1 7 Àoåc möåt cêu chuyïån vui, möåt baâi baáo ngöå nghônh 15 20 8 Huát thuöëc laá 3 0 9 Boã ài khoãi nhaâ 1 1 10 Àoåc saách, nghe nhaåc, xem phim 29 27 11 Nhúâ thêìy cö, ba meå giuáp àúä 3 7 12 Àêåp phaá àöì àaåc 4 3 13 Tûå haânh haå mònh 2 1 14 Tòm kiïëm sûå giuáp àúä cuãa ngûúâi thên 4 6 15 Tòm kiïëm sûå giuáp àúä cuãa caác dõch vuå tham vêën, tû vêën 0 6 16 Cêìu nguyïån, tônh têm 10 7 17 Nhêëm nhaáp möåt ñt thûác ùn vùåt 7 10 18 Caách khaác 2 0 (Nguöìn: Kïët quaã khaão saát baãng hoãi trûúác thûåc nghiïåm taåi trûúâng THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Bònh Dûúng) hoåc sinh chûa coá kyä nùng ûáng phoá tñch cûåc khi biïët. Kïët quaã àûúåc töíng húåp qua Baãng 3: gùåp stress. Àoá laâ lyá do vò sao vêîn coân 13 hoåc Ngoaâi viïåc nhêån diïån vêën àïì trûúác khi giaãi sinh cho rùçng mònh thûúâng caáu gùæt, la heát ngûúâi quyïët coá 36/36 hoåc sinh cho rùçng nïn laâm thò khaác khi gùåp stress. Tûúng tûå vúái caác caách ûáng caác viïåc khaác maâ chuáng töi àûa ra nhû tòm hiïíu phoá tiïu cûåc khaác nhû: uöëng rûúåu (1 hoåc sinh), nguyïn nhên, thûã àïì nghõ nhûäng giaãi phaáp tñch huát thuöëc laá (3 hoåc sinh), boã ài khoãi nhaâ (1 hoåc cûåc nhêët, töët nhêët cho möîi vêën àïì cêìn giaãi quyïët, sinh), àêåp phaá àöì àaåc (4 hoåc sinh), tûå haânh haå xem xeát nhûäng àiïìu àûúåc mêët khi giaãi quyïët vêën mònh (1 hoåc sinh) laâ nhûäng caách maâ caác em àïì, xem xeát sûå taác àöång àïën nhûäng ngûúâi xung thûúâng thïí hiïån khi gùåp stress. Kïët quaã thöëng quanh trûúác khi giaãi quyïët vêën àïì, nhúâ àïën sûå kï taåi baãng 2 cuäng cho thêëy hoåc sinh vêîn coân giuáp àúä cuãa ngûúâi khaác (cha meå, thêìy cö, baån luáng tuáng khi xaác àõnh àêu laâ nhûäng caách ûáng beâ,…) àïìu coá hoåc sinh cho rùçng khöng nïn laâm phoá vúái stress möåt caách tñch cûåc vaâ tiïu cûåc. khi giaãi quyïët vêën àïì tûúng ûáng vúái söë hoåc sinh ÚÃ kyä nùng giaãi quyïët vêën àïì, trûúác thûåc laâ 4, 5, 12, 6, 3 hoåc sinh. Àaáng lûu yá, khöng ñt nghiïåm, 36 hoåc sinh cuãa lúáp 8A3 àaä àûúåc thûåc hoåc sinh vêîn coân lûúäng lûå khöng biïët coá nïn hiïån baãng cêu hoãi vïì nhûäng àiïìu nïn laâm khi laâm caác viïåc trïn khi giaãi quyïët vêën àïì. Nhû giaãi quyïët vêën àïì úã 3 mûác khöng cêìn, cêìn, khöng vêåy, coá thïí thêëy hoåc sinh trong mêîu nghiïn cûáu K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦93
  5. Baãng 3: Quan àiïím cuãa hoåc sinh THCS vïì nhûäng àiïìu nïn laâm khi giaãi quyïët vêën àïì STT Àiïìu nïn laâm khi giaãi quyïët vêën àïì Khöng cêìn Cêìn Khöng biïët 1 Cêìn nhêån diïån vêën àïì trûúác khi giaãi quyïët 0 36 0 2 Tòm hiïíu nguyïn nhên cuãa vêën àïì 4 27 5 3 Thûã àïì nghõ nhûäng giaãi phaáp tñch cûåc nhêët, töët nhêët cho möîi vêën àïì cêìn giaãi quyïët 5 23 8 4 Xem xeát nhûäng àiïìu àûúåc mêët khi giaãi quyïët vêën àïì 12 14 10 5 Xem xeát sûå taác àöång àïën nhûäng ngûúâi xung quanh trûúác khi giaãi quyïët vêën àïì 6 27 3 6 Nhúâ àïën sûå giuáp àúä cuãa ngûúâi khaác (cha meå, thêìy cö, baån beâ,…) 3 30 3 (Nguöìn: Kïët quaã khaão saát bùçng baãng hoãi trûúác thûåc nghiïåm taåi trûúâng THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Bònh Dûúng) vêîn coân mú höì vïì kyä nùng nhêån thûác baãn thên. thöng qua kïët quaã khaão saát trûúác thûåc nghiïåm. Baãng 4 dûúái àêy thïí hiïån nhêån thûác cuãa hoåc Toám laåi, tuy chó àaánh giaá àûúåc úã 3/10 KNS sinh vïì kyä nùng nhêån thûác baãn thên: trûúác thûåc nghiïåm, thïë nhûng kïët quaã nghiïn Trïn àêy laâ baãng töíng húåp kïët quaã traã lúâi cuãa cûáu àaä cho thêëy thûåc traång KNS, sûå thiïëu huåt 37 hoåc sinh lúáp 8A5 vïì kyä nùng nhêån thûác baãn caác KNS cú baãn úã hoåc sinh trong nhoám nghiïn thên trûúác thûåc nghiïåm. Theo àoá, úã caác nöåi dung cûáu. Àiïìu naây laâ àõnh hûúáng quan troång trong nhû: nhêån thûác àûúåc àiïím maånh, àiïím yïëu cuãa viïåc àaánh giaá vai troâ cuãa viïåc giaáo duåc KNS cho mònh; hiïíu roä vïì baãn thên mònh nhû àùåc àiïím hoåc sinh THCS vaâ khùèng àõnh tñnh khaã thi cuãa tñnh caách, thoái quen, nhu cêìu, caác möëi quan hïå viïåc nghiïn cûáu thûåc nghiïåm úã giai àoaån 2 cuãa xaä höåi; nhêån thûác àûúåc nhûäng àiïìu mònh thñch, chuáng töi. khöng thñch, àùåc àiïím nöíi bêåt cuãa baãn thên; 3. Thûåc traång giaáo duåc kyä nùng söëng cho nhûäng àiïìu maâ baãn thên thêëy tin tûúãng vêîn coân hoåc sinh THCS nhiïìu hoåc sinh chûa nhêån ra àêy laâ nhûäng nöåi Gia àònh laâ möi trûúâng xaä höåi hoáa àêìu tiïn dung cöët loäi cuãa kyä nùng nhêån thûác baãn thên vaâ quan troång cuãa möîi àûáa treã. Chñnh vò vêåy (13/37, 5/37, 12/37, 19/37, tûúng ûáng). ÚÃ nöåi KNS cuäng cêìn àûúåc trang bõ tûâ trong gia àònh. dung chûa hoaân toaân àuáng vïì kyä nùng nhêån thûác Thïë nhûng kïët quaã nghiïn cûáu cuãa chuáng töi àaä baãn thên laâ nhûäng àiïìu coá lúåi cho baãn thên, coá cho thêëy mûác àöå quan têm cuãa caác thaânh viïn àïën 15/37 cho rùçng àêy laâ nöåi dung cuãa kyä nùng trong gia àònh, àùåc biïåt laâ cha meå àïën hoåc sinh naây. Nhû vêåy, nhêån thûác baãn thên cuäng laâ kyä coân rêët haån chïë. Àiïìu naây aãnh hûúãng khöng nhoã nùng cêìn àûúåc trang bõ, giaáo duåc cho hoåc sinh àïën viïåc hònh thaânh caác KNS cú baãn cuäng nhû Baãng 4: Nhêån thûác cuãa hoåc sinh THCS vïì kyä nùng nhêån thûác baãn thên STT Nöåi dung Têìn suêët 1 Nhêån thûác àûúåc àiïím maånh, àiïím yïëu cuãa mònh 23 2 Hiïíu roä vïì baãn thên mònh nhû àùåc àiïím tñnh caách, thoái quen, nhu cêìu, caác möëi quan hïå xaä höåi 32 3 Nhêån thûác àûúåc nhûäng àiïìu mònh thñch, khöng thñch, àùåc àiïím nöíi bêåt cuãa baãn thên 24 4 Nhûäng àiïìu coá lúåi cho baãn thên 15 5 Nhûäng àiïìu maâ baãn thên thêëy tin tûúãng 17 (Nguöìn: Kïët quaã khaão saát bùçng baãng hoãi trûúác thûåc nghiïåm taåi trûúâng THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Bònh Dûúng) 94♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  6. khaã nùng àöëi phoá vúái caác vêën àïì, thaách thûác tham gia phaát biïíu yá kiïën nûäa...”8; “em thêëy thïë trong cuöåc söëng haâng ngaây cuãa hoåc sinh. àuã röìi, em thñch chuã àïì vaâ hoaåt àöång trong giúâ Giaáo duåc KNS tûâ nhaâ trûúâng cuäng chó múái hoåc phong phuá hún”; “nhiïìu khi phaãi chuêín bõ giúái haån úã caác tiïët hoåc KNS vúái thúâi lûúång 2 úã nhaâ, möîi ngûúâi laâm riïng, em thñch hoaåt àöång tiïët/tuêìn, nhiïìu hoåc sinh àaánh giaá thúâi lûúång nhû nhoám hún, em thñch coá caái gò noái caái àoá...”9. vêåy laâ chûa àuã (31,4%). phêìn úã mûác bònh thûúâng Kïët quaã àiïìu tra thûåc traång cho thêëy cêìn phaãi (45,7%), möåt söë ñt cho laâ nùång nïì, khöng böí ñch têåp trung nghiïn cûáu àïí àûa ra phûúng phaáp giaáo (1,9%). duåc KNS cho hoåc sinh àaåt hiïåu quaã nhêët. Kïët Viïåc daåy KNS úã trûúâng THCS Bònh An àûúåc quaã khaão saát bùçng baãng hoãi vaâ phoãng vêën sêu àûa vaâo chûúng trònh daåy cho hoåc sinh tûâ 2 nùm cuäng cho thêëy nhûäng chûúng trònh KNS úã caác nay. Ban àêìu caác tiïët hoåc KNS do möåt vaâi giaáo cú quan töí chûác ngoaâi xaä höåi vêîn coân khaá xa laå viïn trong trûúâng phuå traách, vïì sau giaáo viïn vúái hoåc sinh THCS. Bïn caånh nhûäng lyá do khaách chuã nhiïåm lúáp naâo thò daåy taåi lúáp àoá. Theo möåt quan tûâ phña xaä höåi, vêîn coân lyá do tûâ phña baãn giaáo viïn cuãa trûúâng THCS Bònh An, viïåc daåy thên hoåc sinh khi caác em chûa nhêån thûác àêìy àuã “KNS úã trûúâng múái chó coá KN giao tiïëp, KN noái àûúåc têìm quan troång cuãa viïåc trang bõ KNS cho àïí caác em maånh daån, tûå tin. Coân caác KN khaác baãn thên. thò cuäng coá nhûng chûa mang tñnh baâi baãn”. Têët caã hoåc sinh trong mêîu khaão saát cuãa chuáng Cuäng theo giaáo viïn naây thò “möåt tuêìn chó coá 2 töi àïìu coá mong muöën àûúåc trang bõ nhûäng KNS tiïët, trong khi giaáo viïn coân phaãi daåy caác mön cêìn thiïët cho lûáa tuöíi hoåc sinh THCS vaâ bûúác khaác nûäa. Bïn caånh àoá thò giaáo viïn chûa àûúåc àêìu caác em cuäng thïí hiïån mong muöën àûúåc tiïëp àaâo taåo chuyïn mön, chûa coá taâi liïåu chñnh thûác cêån vúái phûúng phaáp giaáo duåc chuã àöång trong nïn möîi lêìn daåy phaãi tòm taâi liïåu trïn maång töën caác buöíi thûã nghiïåm KNS úã giai àoaån 2 cuãa rêët nhiïìu thúâi gian, maâ taâi liïåu àoá thò cuäng coá chuáng töi. luác àuáng, luác sai nûäa chûá. Heâ vûâa röìi, trûúâng 4. Kïët quaã thûã nghiïåm giaáo duåc kyä nùng cuäng àaä töí chûác têåp huêën cho giaáo viïn, nhûng söëng cho hoåc sinh THCS thúâi gian khöng nhiïìu nïn thuá thûåc thò nhiïìu 4.1. Nhûäng vêën àïì chung vïì thûã nghiïåm giaáo viïn cuäng chûa cûáng trong caác buöíi daåy kyä nùng söëng KN”. Phûúng phaáp àûúåc sûã duång trong caác buöíi 1/ Muåc àñch thûã nghiïåm daåy KNS úã trûúâng laâ “àêìu tiïn giúái thiïåu vúái Àaánh giaá vai troâ vaâ hiïåu quaã cuãa phûúng phaáp caác em vïì chuã àïì vaâ sau àoá laâ giúái thiïåu cho caác giaáo duåc chuã àöång trong viïåc giaáo duåc KNS cho em caác nöåi dung seä trònh baây. Trûúác àoá thò cuäng hoåc sinh. Àaánh giaá vai troâ cuãa KNS trong viïåc cho caác em chuêín bõ trûúác nöåi dung úã nhaâ, sau thay àöíi nhêån thûác, thaái àöå, haânh vi cuãa hoåc sinh àoá thò àïí cho caác em àûáng trûúác lúáp noái. Caác THCS. thêìy cö cuäng khöng nhêån xeát maâ àïí cho chñnh 2/ Àöëi tûúång thûã nghiïåm caác em nhêån xeát lêîn nhau.” 6 Do haån chïë vïì thúâi gian vaâ nhên lûåc nïn thûã Nhêån àõnh cuãa hoåc sinh vïì caác buöíi hoåc KNS nghiïåm chó àûúåc tiïën haânh úã 3 lúáp 8 nùçm trong úã trûúâng àûúåc chuáng töi tòm hiïíu qua caác cuöåc nghiïn cûáu giai àoaån 1 cuãa chuáng töi. phoãng vêën sêu nhû “Em thêëy mêëy höm hoåc tuåi 3/ Quy trònh thûã nghiïåm em toaân phaãi viïët vùn khöng aâ, khöng coá àûúåc Thûã nghiïåm KNS àûúåc diïîn ra theo quy trònh tham gia hoåc, thaão luêån nhoám, chúi troâ chúi gò sau: hïët”7; möåt hoåc sinh khaác thò cho biïët”Daå, noá - Bûúác 1: Trûúác thûã nghiïåm hoåc sinh cuãa 3 coân thiïëu söi nöíi, thiïëu caác hoaåt àöång nhoám, em lúáp 8 trûúâng THCS Bònh An seä tham gia traã lúâi thñch vûâa hoåc vûâa chúi nhû cuãa mêëy anh chõ caác cêu hoãi trong baãng hoãi (phiïëu ào trûúác thûã hún..., em cuäng thñch cö giaáo giaãng baâi, boån em nghiïåm). 6. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 1. 7. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 3. 8. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 6. 9. Biïn baãn phoãng vêën sêu söë 7. K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦95
  7. Baãng 5: Àaánh giaá cuãa hoåc sinh vïì phûúng phaáp giaáo duåc chuã àöång trong thûåc nghiïåm STT Tïn KN Àaánh giaá cuãa hoåc sinh vïì phûúng phaáp Sinh àöång, hêëp dêîn Taåm àûúåc Buöìn nguã Àún àiïåu 1 KN àöëi phoá vúái stress 32/35 3/35 0 0 2 KN giaãi quyïët vêën àïì 35/36 1/36 0 0 3 KN nhêån thûác baãn thên 36/37 1/37 0 0 (Nguöìn: Kïët quaã khaão saát baãng hoãi taåi trûúâng THCS Bònh An, thõ xaä Dô An, tónh Dònh Dûúng, 2012) - Bûúác 2: Hoåc sinh cuãa 3 lúáp naây seä tham gia àaánh giaá cuãa hoåc sinh trong nhoám thûã nghiïåm vaâo 3 buöíi daåy KN cuãa chuáng töi. vïì phûúng phaáp sûã duång trong caác buöíi thûåc - Bûúác 3: Sau thûã nghiïåm, hoåc sinh cuãa 3 nghiïåm KNS (xem Baãng 5). lúáp seä traã lúâi caác cêu hoãi trong baãng hoãi (phiïëu Qua Baãng 5 coá 103/108 hoåc sinh cho rùçng ào sau thûã nghiïåm). caác buöíi hoåc laâ sinh àöång vaâ hêëp dêîn. Trong khi Nöåi dung cuãa phiïëu ào trûúác vaâ ào sau cuãa àoá, chó coá 5/108 hoåc sinh cho rùçng chuáng bònh tûâng lúáp seä tûúng ûáng vúái KN maâ lúáp êëy àûúåc thûúâng vaâ khöng coá hoåc sinh naâo nhêån àõnh tiïën haânh thûã nghiïåm. phûúng phaáp trong caác buöíi hoåc KNS buöìn nguã 4/ Phûúng phaáp thûã nghiïåm vaâ àún àiïåu. Kïët quaã àûúåc thïí hiïån roä trong Thûã nghiïåm KNS àûúåc tiïën haânh trïn 2 nhûäng thang àaánh giaá sûå thay àöíi vïì nhêån thûác, phûúng phaáp laâ phûúng phaáp àõnh lûúång vaâ thaái àöå vaâ haânh vi cuãa hoåc sinh trûúác vaâ sau phûúng phaáp thûåc nghiïåm. Vúái phûúng phaáp thûåc nghiïåm úã caã 3 KNS. àõnh lûúång, chuáng töi sûã duång cöng cuå baãng hoãi Cuå thïí, úã KN nhêån thûác baãn thên, phiïëu ào àïí thu thêåp thöng tin trûúác vaâ sau khi tiïën haânh sau thûã nghiïåm cuãa chuáng töi cho thêëy hêìu hïët thûã nghiïåm.Vúái phûúng phaáp thûåc nghiïåm, cùn hoåc sinh tham gia thûã nghiïåm àïìu coá sûå thay àöíi cûá trïn diïîn trònh thûåc nghiïåm, chuáng töi tiïën trong nhêån thûác vïì baãn thên theo chiïìu hûúáng haânh thûåc nghiïåm cêëp diïîn, tûác xaác àõnh taác tñch cûåc. Söë hoåc sinh coá nhêån thûác baãn thên laâ àöång, aãnh hûúãng vaâ vai troâ cuãa KNS àïën hoåc “nhêån thûác àûúåc àiïím maånh, àiïím yïëu cuãa sinh THCS trong möåt thúâi gian ngùæn. Giaáo duåc mònh”, “hiïíu roä vïì baãn thên mònh nhû àùåc àiïím chuã àöång laâ phûúng phaáp chñnh trong quaá trònh tñnh caách, thoái quen, nhu cêìu, caác möëi quan hïå thûã nghiïåm. xaä höåi”, “nhêån thûác àûúåc nhûäng àiïìu mònh thñch, 5/ Giaã thuyïët thûã nghiïåm khöng thñch, àùåc àiïím nöíi bêåt cuãa baãn thên” vaâ Trûúác khi tiïën haânh thûã nghiïåm, chuáng töi “nhûäng àiïìu maâ baãn thên thêëy tin tûúãng” àïìu àaä àûa ra 2 giaã thuyïët sau: tùng lïn roä rïåt sau thûã nghiïåm. Trong khi àoá, söë - Phûúng phaáp giaáo duåc chuã àöång mang laåi hoåc sinh coá nhêån thûác baãn thên chûa thûåc sûå hiïåu quaã tñch cûåc trong viïåc trang bõ KNS cho àuáng nhû “nhûäng àiïìu coá lúåi cho baãn thên” giaãm. hoåc sinh THCS. Nhûäng lúåi ñch cuãa viïåc nhêån thûác baãn thên maâ - KNS coá vai troâ quan troång trong viïåc àiïìu chuáng töi àûa ra úã caã phiïëu ào trûúác vaâ sau thûã chónh, thay àöíi nhêån thûác, thaái àöå, haânh vi cuãa nghiïåm, söë lûúång hoåc sinh nhêån ra nhûäng lúåi ñch hoåc sinh THCS. naây àïìu tùng. Trong àoá, coá 2 lúåi ñch cuãa viïåc nhêån 4.2. Kïët quaã thûã nghiïåm thûác baãn thên àûúåc têët caã hoåc sinh nhêån ra sau Xuêët phaát tûâ nhu cêìu cuãa HS trong giai àoaån thûåc nghiïåm laâ “baãn thên caãm thêëy tûå tin” vaâ “tön 1, 3 KNS àûúåc àûa vaâo thûã nghiïåm laâ KN nhêån troång ngûúâi khaác vúái nhûäng àùåc àiïím riïng”. thûác baãn thên, KN àöëi phoá vúái stress, KN giaãi ÚÃ KN àöëi phoá vúái stress, sau thûã nghiïåm, söë quyïët vêën àïì. hoåc sinh thay àöíi nhêån thûác theo chiïìu hûúáng tñch Kïët quaã nghiïn cûáu cho thêëy hêìu hïët hoåc sinh cûåc khi àöëi phoá vúái stress qua nhûäng haânh vi cuå àïìu hûáng thuá vúái phûúng phaáp giaáo duåc chuã àöång thïí nhû: “têm sûå vúái baån thên”, “chúi mön thïí àûúåc chuáng töi sûã duång. Àêy laâ baãng thöëng kï thao mònh thñch”, “àoåc möåt cêu chuyïån vui, möåt 96♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N
  8. baâi baáo ngöå nghônh”, “àoåc saách, nghe nhaåc, xem duåc KNS trong trûúâng hoåc, tuy nhiïn möåt söë phim”, “tòm kiïëm sûå giuáp àúä cuãa ngûúâi thên”, GV vêîn coân luáng tuáng trong viïåc xaác àõnh “cuãa caác dõch vuå tham vêëm tû vêën”, “cêìu nguyïån, phûúng phaáp cuäng nhû nöåi dung giaáo duåc KNS tônh têm”, “nhêëm nhaáp möåt ñt thûác ùn vùåt” àïìu cho hoåc sinh THCS. Viïåc daåy vaâ hoåc KNS hiïån tùng. Trong khi àoá, vúái caác haânh vi tiïu cûåc cuãa nay úã trûúâng THCS Bònh An vêîn coân mang tñnh hoåc sinh khi àöëi phoá vúái stress nhû: “caáu gùæt, la maây moâ tûå phaát, chûa coá möåt khung chûúng trònh heát ngûúâi khaác”, “huát thuöëc”, “uöëng rûúåu”, “boã cuäng nhû böå giaáo trònh àaä àûúåc chuêín hoáa. ài khoãi nhaâ”, “tûå haânh haå mònh”, “àêåp phaá àöì Kïët quaã cöng trònh nghiïn cûáu àaä xaác àõnh àaåc” àïìu giaãm. Vúái möåt söë haânh vi nhû “boã ài caác KNS àïí trang bõ, giaáo duåc cho hoåc sinh khoãi nhaâ”, “tûå haânh haå mònh” trûúác thûã nghiïåm THCS bao göìm 10 KNS cú baãn theo caách phên vêîn coân möåt söë hoåc sinh cho rùçng àêy laâ caách àöëi loaåi cuãa WHO. Tuy chó àaánh giaá àûúåc úã 3 KNS phoá tñch cûåc khi gùåp stress, thò têët caã söë hoåc sinh nhûng kïët quaã nghiïn cûáu cuäng cho thêëy viïåc naây sau thûã nghiïåm àïìu cho rùçng chuáng khöng trang bõ 10 KNS cú baãn naây laâ àïí giaáo duåc cho phaãi laâ caách àöëi phoá tñch cûåc khi gùåp stress. Tuy caác em coá caách söëng tñch cûåc trong xaä höåi hiïån nhiïn, sau thûã nghiïåm vêîn coân 1 hoåc sinh cho àaåi, laâ xêy dûång hoùåc thay àöíi úã caác em nhûäng rùçng huát thuöëc laá vaâ 1 hoåc sinh cho rùçng àêåp phaá haânh vi theo hûúáng tñch cûåc, phuâ húåp vúái muåc àöì àaåc laâ caách ûáng phoá tñch cûåc vúái stress. tiïu phaát triïín nhên caách ngûúâi hoåc, trïn cú súã Trûúác thûã nghiïåm chó coá 24/36 hoåc sinh coá àoá giuáp hoåc sinh coá kiïën thûác, thaái àöå vaâ haânh vi nhêån thûác àuáng àùæn vïì KN giaãi quyïët vêën àïì, söë àuáng àùæn. Àêy cuäng laâ muåc tiïu maâ viïåc giaáo coân laåi coá nhûäng quan niïåm chûa hoaân toaân àuáng duåc KNS cho hoåc sinh THCS hûúáng àïën. khi giaãi quyïët vêën àïì. Sau thûã nghiïåm, söë HS *** nhêån thûác àuáng vïì KN giaãi quyïët vêën àïì laâ 33/ Kïët quaã nghiïn cûáu cuäng cho thêëy àïí giaáo 36 hoåc sinh. Hêìu hïët hoåc sinh àïìu coá nhûäng thaái duåc KNS cho hoåc sinh àaåt hiïåu quaã thò traách àöå tñch cûåc khi giaãi quyïët vêën àïì. nhiïåm khöng phaãi cuãa riïng nhaâ trûúâng maâ cêìn Nhû vêåy coá thïí kïët luêån: 2 giaã thuyïët thûåc phaãi coá sûå phöëi húåp chùåt cheä giûäa gia àònh, nhaâ nghiïåm maâ chuáng töi àùåt ra ban àêìu laâ coá cú súã, trûúâng vaâ xaä höåi taåo thaânh möåt “tam giaác” giaáo coá thïí khùèng àõnh tñnh àuáng àùæn cuãa chuáng trong duåc KNS cho hoåc sinh. Caác thaânh viïn trong viïåc àaánh giaá hiïåu quaã maâ phûúng phaáp giaáo gia àònh, àùåc biïåt laâ cha meå, cêìn thûúâng xuyïn duåc chuã àöång mang laåi cho hoåc sinh vaâ vai troâ quan têm, chùm soác, yïu thûúng, höî trúå cho treã, cuãa KNS trong viïåc thay àöíi nhêån thûác, thaái àöå laâ chöî dûåa vûäng chùæc àïí hoåc sinh chia seã nhûäng vaâ haânh vi cuãa hoåc sinh THCS. vêën àïì khoá khùn cuãa tuöíi múái lúán. Nhaâ trûúâng Kïët luêån cêìn xêy dûång vaâ hoaân thiïån nhûäng chûúng trònh Kïët quaã nghiïn cûáu thûåc tiïîn àaä chûáng minh hoåc KNS cuå thïí. Vaâ úã ngoaâi xaä höåi thò cêìn nhên hoåc sinh THCS coân thiïëu KNS, hoùåc àaä àûúåc röång vaâ phöí biïën caác CLB àöåi nhoám, caác trung trang bõ nhûng thiïëu vûäng chùæc. Caã giaáo viïn vaâ têm àaâo taåo giaá trõ söëng vaâ KNS phuâ húåp vúái hoåc sinh àïìu nhêån thêëy sûå cêìn thiïët phaãi giaáo moåi àöëi tûúång hoåc sinh. TAÂI LIÏåU THAM KHAÃO Tiïëng Viïåt 1. Buâi Thõ Xuên Mai, Nguyïîn Thõ Thaái Lan, Lim Shaw Hui, Giaáo trònh tham vêën, Nxb. Lao àöång - Xaä höåi. 2. Buâi Vùn Trûåc, Phaåm Thïë Hûng (2011), Phûúng phaáp giaãng daåy kyä nùng söëng, Nxb. Vùn hoáa - Thöng tin. 3. Buâi Vùn Trûåc (2011), Têåp truyïån nguå ngön giaáo duåc kyä nùng söëng, Nxb. Vùn hoáa - Thöng tin. 4. Buâi Vùn Trûåc (2011), Tuyïín têåp baâi giaãng kyä nùng söëng cho thiïëu niïn, Nxb. Vùn hoáa - Thöng tin. 5. Dûúng Thõ Diïåu Hoa (chuã biïn) (2008), Giaáo trònh têm lyá hoåc phaát triïín, Nxb. Àaåi hoåc Sû phaåm. 6. Huyânh Vùn Sún (2009), Nhêåp mön kyä nùng söëng, Nxb. Giaáo duåc. 7. Lï Chñ An, Nhêåp mön cöng taác xaä höåi caá nhên, Nxb. Àaåi hoåc Múã Baán cöng TP.HCM. 8. Lï Chñ An (2006), Taâi liïåu hûúáng dêîn hoåc têåp mön: Nhêåp mön cöng taác xaä höåi, Àaåi hoåc Múã - Baán cöng Thaânh phöë Höì Chñ Minh. 9. Lï Vùn Phuá, Cöng taác xaä höåi, Nxb. Àaåi hoåc Quöëc gia Haâ Nöåi. K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N ♦97
  9. 10. Nguyïîn AÁnh Höìng (2000), Giaáo trònh Têm lyá hoåc lûáa tuöíi. 11. Nguyïîn Ngoåc Lêm (2006), Cöng taác xaä höåi nhoám, Àaåi hoåc Múã Baán cöng thaânh phöë Höì Chñ Minh. 12. Nguyïîn Ngoåc Lêm, Saách boã tuái daânh cho nhên viïn xaä höåi, Nxb. Àaåi hoåc Múã Baán cöng TP.HCM. 13. Nguyïîn Thõ Nhêîn, Huyânh Minh Hiïìn (2011), An sinh nhi àöìng vaâ gia àònh, Nxb. Thanh Niïn. 14. Nguyïîn Thõ Oanh (1998), Cöng taác xaä höåi àaåi cûúng, Nxb. Giaáo duåc. 15. Nguyïîn Thõ Oanh (2006), 10 caách thûác reân kyä nùng söëng cho tuöíi võ thaânh niïn, Nxb. Treã. 16. Nguyïîn Thõ Oanh( 2009), Gia àònh vaâ treã em truúác nhûäng thûã thaách múái, Nxb. Treã. 17. Nguyïîn Thõ Oanh (2009), Tû vêën têm lyá hoåc àûúâng, Nxb. Treã. 18. Nguyïîn Thõ Oanh, Giaáo duåc chuã àöång. 19. Nguyïîn Thõ Oanh (2010), Kyä nùng söëng cho tuöíi võ thaânh niïn, Nxb. Treã. 20. Nguyïîn Thõ Oanh (2011), Taãn maån vïì giaáo duåc thanh niïn, Nxb. Thanh niïn. 21. Nguyïîn Thú Sinh (2006), Tû vêën têm lyá cùn baãn, Nxb. Lao Àöång, Haâ Nöåi. 22. Nguyïîn Vùn Siïm (2007), Têm bïånh hoåc treã em vaâ thanh thiïëu niïn, Nxb. Àaåi hoåc Quöëc gia Haâ Nöåi. 23. Phan Thanh Vên (2010), Giaáo duåc kyä nùng söëng cho hoåc sinh trung hoåc phöí thöng thöng qua hoaåt àöång giaáo duåc ngoaâi giúâ lïn lúáp, Luêån aán Tiïën sô chuyïn ngaânh Lyá luêån vaâ lõch sûã giaáo duåc, Trûúâng Àaåi hoåc Thaái Nguyïn. 24. Trêìn Thõ Kim Xuyïën, Nguyïîn Thõ Höìng Xoan (2007), Nhêåp mön xaä höåi hoåc, Nxb. Àaåi hoåc Quöëc gia TP.HCM. 25. Trûúâng Àaåi hoåc Múã thaânh phöë Höì Chñ Minh - khoa Xaä höåi hoåc vaâ Cöng taác xaä höåi (2011), Kyã yïëu Höåi thaão Cöng taác xaä höåi hoåc àûúâng. 26. Vuä Thõ Nho (2008), Têm lyá hoåc phaát triïín, Nxb. Àaåi hoåc Quöëc gia Haâ Nöåi. Tiïëng Anh 27. Chu Shiu - Kee (2003), Understanding Life Skill, Baáo caáo taåi Höåi thaão “Chêët lûúång giaáo duåc kyä nùng söëng”, Haâ Nöåi 23-25/10/2003. 28. Life Skills Education, UNICEF East Asia and The Pacific Regional Office, Bangkok, 1998/1999. 29. Waterhouse, Lorraine vaâ Mc ghee, Janice, Social Work with Children and Families. SUMMARY Testing and Evaluating the Role of Life - skill Education for Secondary School Students . Tran Van Khanh . Pham Thi Hue . Nguyen Thi Tu Quyen The development of economy and technical science, like a rush has led human civilization to great leaps in rustling up human’s needs. However, the reverse side of the step was a series of social problems arising, especially in the younger generation such as the increase in social evils, the serious erosion of moral values, the life without dreams and ideals of a small part of teenagers… Such issues are causing people to perceive the value of life, the role of ethics in orientating the development of man’s personality in the present circumstances. This was set as an urgent need fot ecducating life skill for the young nowadays. 98♦K H O A H OÏ C X AÕÕ H OÄ I V AØØ N H AÂ N V AÊ N

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản