1
Lêi më ®Çu
Vèn níc ngoµi lµ mét nh©n tè cùc kú quan träng vµ cÇn thiÕt cho qu¸
tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ë bÊt kú mét níc hay mét nÒn kinh tÕ
®ang ph¸t triÓn nµo. §Æc biÖt lµ trong giai ®o¹n hiªn nay khi mµ xu híng më
c÷a héi nhËp quèc tÕ ®· trë thµnh phæ biÕn.
H¬n n÷a níc ta lµ mét níc n«ng nghiÖp l¹c hÈu tr×nh ®é kû thuËt thÊp
kÐm, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp, tÝch luü néi bé thÊp, l¹i chÞu hËu qu¶ nÆng nÒ
cña chiÕn tranh. Do dã vÊn ®Ò vÒ vèn hiÖn nay ®ang lµ vÊn ®Ò nan gi¶i vµ khã
giai quyÕt nhÊt. Tríc t×nh h×nh ®ã ViÖt Nam ®· thùc thi nhiÒu gi¶i ph¸p ®Ó
t¹o nguån vèn ®Æc biÖt lµ c¸c gi¶i ph¸p nh»m thu hót nguån vèn ®Çu tnø¬c
ngoµi. Th¸ng 12 n¨m 1987níc ta ®· ban hµnh luËt ®Çu t níc ngoµi, tõ ®ã
®Õn nay ®· cã trªn 60 quèc gia, vïng l·nh thæ ®· ®Çu t vµo ViÖt nam, trong
®ã cã nh÷ng tËp ®oµn lín nh SONY, DEAWOO, FORD, HONDA …. §Çu t
níc ngoµi ®· gãp phÇn kh«ng nhá vµo sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ níc ta
trong h¬n mêi n¨m qua, nhgi¶i quyÕt vÊn ®Ì vÒ vèn, c«ng nghÖ,n©ng cao
tr×nh ®é qu¶n lý ….
Do nhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña nguån vèn ®Çu t níc ngoµi
còng nh sù ®ãng gãp cña nã vµo sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña níc ta
trong nh÷ng n¨m qua, cho nªn em ®· chän ®Ò tµi “Thc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
nh»m thu hót vèn ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi vµo ViÖt Nam trong giai
®o¹n hiÖn nay”.
Víi tr×nh ®é hiÓu biÕt còng nh thêi gian nghiªn cøu cßn h¹n chÕ cho
nªn bµi viÕt kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sã vµ sai lÇm. Em rÊt mong ®îc sù
gãp ý cña thÇy c« gi¸o ®Ó häc hái thªm vµ bæ sung cho bµi viÕt ®îc hoµn
thiÖn h¬n.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
PhÇn I
lÝ luËn chung
1. C¸c kh¸i niÖm vÒ ®Çu t.
a. §Çu t.
§Çu t lµ mét ho¹t ®éng kinh tÕ, lµ mét bé phËn cña s¶n xuÊt- kinh
doanh cña c¸c doanh nghiÖp. Nã cã ¶nh hëng trùc tiÕp ®Õn viÖc t¨ng tiÒm lùc
cña nÒn kinh tÕ nãi chung cña tõng doanh nghiÖp nãi riªng, lµ ®éng lùc ®Ó
thóc ®Èy x· héi ®i lªn. Do vËy, trø¬c hÕt cÇn t×m hiÓu kh¸i niÖm vÒ ®Çu t.
Kh¸i niÖm:
§Çu t lµ sù bá ra, sù hy sinh nh÷ng nguån lùc ë hiÖn t¹i (tiÒn, søc lao
®éng, cña c¶i vËt chÊt, trÝ tuÖ ...) nh»m ®¹t ®îc nh÷ng kÕt qu¶ cã lîi cho chñ
®Çu t trong t¬ng lai.
VÒ mÆt ®Þa lý, cã h¸i lo¹i ho¹t ®éng ®Çu t:
- Ho¹t ®éng ®Çu t trong níc.
- Ho¹t ®éng ®Çu t níc ngoµi.
b. §Çu t níc ngoµi.
b.1. Kh¸i niÖm.
§Çu tníc ngoµi lµ ph¬ng thøc ®Çu t vèn, tµi s¶n ë níc ngoµi ®Ó
tiÕn hµnh s¶n xuÊt- kinh doanh , dÞch vô víi môc ®Ých kiÕm lîi nhuËn vµ
nh÷ng môc tiªu kinh tÕ x· héi nhÊt ®Þnh.
b.2 B¶n chÊt vµ h×nh thøc ®Çu t níc ngoµi.
XÐt vÒ b¶n chÊt, ®Çu t níc ngoµi lµ nh÷ng h×nh thøc xuÊt khÈu tb¶n,
mét h×nh thøc cao h¬n xuÊt khÈu hµng ho¸. Tuy nhiªn, hai h×nh thøc xuÊt
khÈu nµy l¹i cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau, hç trî vµ bæ sung nhau trong
chiÕn lîc x©m nhËp, chiÕm lÜnh thÞ trêng cña c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi.
Ho¹t ®éng bu«n b¸n hµng ho¸ ë níc së t¹i lµ bíc ®i t×m kiÕm thÞ trêng,
t×m hiÓu luËt lÖ ®Ó cã c¬ së ra quyÕt ®Þnh ®Çu t. Ngîc l¹i, ho¹t ®éng ®Çu t
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
t¹i c¸c níc së t¹i lµ ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c nhµ ®Çu t níc ngoµi xuÊt khÈu m¸y
mãc, vËt t, nguyªn liÖu vµ khai th¸c tµi nguyªn thiªn nhiªn cña níc ®ã.
Ho¹t ®éng ®Çu t níc ngoµi diÔn ra díi hai h×nh thøc:
§Çu t trùc tiÕp ( Foreign- Direct- Investment: FDI ).
§Çu t gi¸n tiÕp (Portgalio - Investment : PI ).
Trong ®ã ®Çu t trùc tiÕp lµ h×nh thøc chñ yÕu cßn ®Çu t gi¸n tiÕp lµ
“bíc ®Öm”, tiÒn ®Ò ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t trùc tiÕp.
§Çu t trùc tiÕp lµ mét h×nh thøc ®Çu t níc ngoµi trong ®ã chñ ®Çu t
®Çu t toµn bé hay mét phÇn ®ñ lín vèn ®Çu t vµo c¸c dù ¸n nh»m dµnh
quyÒn ®iÒu hµnh hoÆc tham gia ®iÒu hµnh c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh
doanh, dÞch vô hoÆc th¬ng m¹i.
b.3 §Æc ®iÓm cña h×nh thøc ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi.
Thø nhÊt, ®©y lµ h×nh thøc ®Çu t mµ c¸c chñ ®Çu t ®îc tù m×nh ra
quyÕt ®Þnh ®Çu t, quyÕt ®Þnh s¶n xuÊt kinh doanh vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ
lç, l·i. H×nh thøc ®Çu tnµy mang tÝnh kh¶ thi vµ cã hiÖu qu¶ cao, kh«ng cã
nh÷ng rµng buéc vÒ chÝnh trÞ, kh«ng ®Ó l¹i g¸nh nÆng nî nÇn cho nÒn kinh tÕ.
Thø hai, chñ ®Çu t nø¬c ngoµi ®iÒu hµnh toµn bé hoÆc mét phÇn c«ng
viÖc cña dù ¸n.
Thø ba, chñ nhµ tiÕp nhËn ®îc c«ng nghÖ kü thuËt tiªn tiÕn, häc hái
kinh nghiÖm qu¶n lý hiÖn ®¹i... cña níc ngoµi.
Thø t, nguån vèn ®Çu t kh«ng chØ bao gåm vèn ®Çu t ban ®Çu mµ cßn
cã thÓ ®îc bæ sung, më réng tõ nguån lîi nhuËn thu ®îc tõ chñ ®Çu t níc
ngoµi.
2. C¸c h×nh thøc ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi.
Theo xu híng thÕ giíi hiÖn nay, ho¹t ®éng ®Çu t níc ngoµi diÔn ra
chñ yÕu díi c¸c h×nh thøc:
- Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh.
- Doanh nghiÖp liªn doanh.
- Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
- Hîp ®ång x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn (BOT), hîp ®ång x©y dùng -
chuyÓn giao - kinh doanh (BTO), hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao (BT).
- Hîp ®ång ký theo c¸c hiÖp ®Þnh cña chÝnh phñ.
- Hîp ®ång ph©n chia lîi nhuËn, s¶n phÈm....
Theo qui ®Þnh cña LuËt ®Çu tníc ngoµi t¹i ViÖt Nam n¨m 1996, ho¹t
®éng ®Çu t trùc tiÕp níc ngoµi vµo ViÖt Nam ®îc diÔn ra díi ba h×nh
thøc:
Métlµ: §Çu t th«ng qua hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh lµ v¨n b¶n ký kÕt
gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn, gäi lµ c¸c bªn hîp doanh, qui ®Þnh ph©n chia
tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t
kinh doanh ë ViÖt Nam mµ kh«ng thµnh lËp ph¸p nh©n.
Hai lµ: Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai bªn hoÆc nhiÒu
bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp
®Þnh ký kÕt gi÷a chÝnh phñ ViÖt Nam víi ChÝnh phñ níc ngoµi, hoÆc lµ
doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t níc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt Nam,
hoÆc do doanh nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi nhµ ®Çu t níc ngoµi trªn c¬ së
hîp ®ång liªn doanh.
Ba lµ: Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi lµ doanh nghiÖp do nhµ ®Çu
t níc ngoµi ®Çu t 100% vèn t¹i ViÖt Nam.
Ngoµi ra, c¸c h×nh thøc vµ m«i trêng thu hót vèn ®Çu t lµ: khu c«ng
nghiÖp, khu chÕ xuÊt, khu c«ng nghÖ cao....
3. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña ho¹t ®éng ®Çu t
níc ngoµi.
a.TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña ho¹t ®éng ®Çu t trùc tiÕp níc
ngoµi.
Trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi, nhiÒu quèc gia ®· ®¹t
®îc nhiÒu thµnh tùu to lín trong viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña
m×nh. Nh÷ng quèc gia nµy ®· cã sù ®Çu t rÊt lín vµo s¶n xuÊt vµ khai th¸c
c¸c d¹ng tµi nhuyªn thiªn nhiªn. Khi tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ ®¹t ®Õn møc
cao, nhu cÇu vÒ vèn ë tr¹ng th¸i b·o hoµ, d thõa, c¬ héi ®Çu t Ýt, chi phÝ cao
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
th× khi ®ã c¸c quèc gia cã nhu cÇu ®Çu t vµo c¸c quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi
nh»m tËm dông nh÷ng lîi thÕ vÒ lao ®éng, tµi nguyªn thiªn nhiªn, thÞ trêng...
cña nh÷ng níc ®ã. MÆt kh¸c, c¸c quèc gia cã nh÷ng lîi thÕ ®ã th× nhu cÇu vÒ
vèn cho ph¸t triÓn kinh tÕ rÊt bøc xóc. V× vËy, hä ®· cã nhiÒu chÝnh s¸ch ®Ó
thu hót nh÷ng nhµ ®Çu t níc ngoµi ®Çu t vµo. Cã nhu cÇu vèn, cã nguèn
cung cÊp tõ ®ã lµm xuÊt hiÖn nh÷ng dßng vèn qua l¹i gi÷a c¸c quèc gia. C¸c
dßng vèn di chuyÓn tu©n theo ®óng qui luËt tõ n¬i nhiÒu ®Õn n¬i Ýt mét c¸ch
kh¸ch quan, do vËy ho¹t ®éng ®Êu t ra níc ngoµi mang tÝnh tÊt yÕu kh¸ch
quan.
Ngµy nay, ho¹t ®éng ®Çu t níc ngoµi diÔn ra mét c¸ch s«i næi vµ réng
kh¾p trªn toµn cÇu. C¸c luång vèn ®Çu t kh«ng chØ di chuyÓn tõ c¸c níc
ph¸t triÓn, n¬i nhiÒu vèn sang c¸c níc ®ang ph¸t triÓn, n¬i Ýt vèn, mµ cßn cã
sù giao lu gi÷a c¸c quèc gia ph¸t triÓn v¬i nhau. HiÖn tîng nµy xuÊt ph¸t tõ
nh÷ng nguyªn nh©n sau:
Thø nhÊt, qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ ®ang diÔn ra nhanh
chãng víi qui m« vµ tèc ®é ngµy cµng lín t¹o nªn mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng
toµn cÇu trong ®ã tÝnh phô thuéc l·n nhau cña c¸c nÒn kinh tÕ mçi quèc gia
ngµy cµng t¨ng. Qu¸ tr×ng nµy diÔn ra nhanh chãng sau thêi kú chiÕn tranh ®·
chi phèi thÕ giíi trong nöa thÕ kû, lµm cho c¸c nÒn kinh tÕ cña tõng quèc gia
®Òu theo xu híng më cöa vµ theo quÜ ®¹o cña kinh tÕ thÞ trêng, b»ng chøng
lµ phÇn lín c¸c quèc gia ®· gia nhËp tæ chøc th¬ng m¹i thÕ giíi (WTO), chÊp
nhËn xu híng tù do ho¸ th¬ng m¹i vµ ®Çu t. Trong ®iÒu kiÖn tr×nh ®é ph¸t
triÓn s¶n xuÊt, kh¶ n¨ng vÒ vèn vµ c«ng nghÖ, nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn,
møc ®é chi phÝ s¶n xuÊt ... ë c¸c níc kh¸c nhau th× nguån vèn ®Çu t níc
ngoµi sÏ tu©n theo nh÷ng qui luËt cña thÞ trêng vèn lµ ch¶y tõ n¬i thiÒu ®Õn
n¬i thiÕu vèn víi môc tiªu lîi nhuËn.
MÆt kh¸c, cuéc c¸ch m¹ng khoa häc- c«ng nghÖ ®· t¹o nªn sù biÕn ®æi
nhanh chãng vµ k× diÖu cña s¶n xuÊt. Thêi gian tõ kh©u nghiªn cøu ®Õn øng
dông vµo s¶n xuÊt rÊt ng¾n, chu kú sèng cña s¶n phÈm ngµy cµng ng¾n l¹i, s¶n
phÈm hµng ho¸ phong phó vµ ®a d¹ng h¬n. §èi víi doanh ngiÖp, nghiªn cøu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.