
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
ĐỖ VĂN DƯ Ơ NG
THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ D¢N CHñ
ë X·, PH¦êNG, THÞ TRÊN TR£N §ÞA BµN
C¸C TØNH T¢Y NGUY£N
Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật
Mã số : 62 38 01 01
TÓM TẮ T LUẬ N ÁN TIẾ N SĨ LUẬ T
HÀ NỘ I - 2014

Công trình đư ợ c hoàn thành tạ i
Họ c việ n Chính trị quố c gia Hồ Chí Minh
Ngư ờ i hư ớ ng dẫ n khoa họ c: PGS, TS Trị nh Đứ c Thả o
Phả n biệ n 1:.........................................................
.........................................................
Phả n biệ n 2:.........................................................
.........................................................
Phả n biệ n 3:.........................................................
.........................................................
Luậ n án sẽ đư ợ c bả o vệ trư ớ c Hộ i đồ ng chấ m luậ n án cấ p Họ c việ n
họ p tạ i Họ c việ n Chính trị quố c gia Hồ Chí Minh
Vào hồ i...... giờ ....... ngày...... tháng...... năm 2014
Có thể tìm hiể u luậ n án tạ i: Thư việ n Quố c gia và
Thư việ n Họ c việ n Chính trị quố c gia Hồ Chí Minh

1
MỞ ĐẦ U
1. Tính cấ p thiế t củ a đề tài
Tây Nguyên là đị a bàn chiế n lư ợ c hế t sứ c quan trọ ng về kinh tế - xã hộ i
(KT-XH), quố c phòng, an ninh và môi trư ờ ng sinh thái củ a cả nư ớ c. Sau nhiề u
năm triể n khai thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n, bên cạ nh
nhữ ng thành công bư ớ c đầ u khá toàn diệ n, cũng đã bộ c lộ không ít khó khăn,
thách thứ c do tác độ ng tiêu cự c củ a cơ chế thị trư ờ ng, củ a hộ i nhậ p kinh tế quố c
tế và nhữ ng hạ n chế , yế u kém trong quá trình lãnh đạ o, quả n lý củ a mộ t số cấ p
uỷ Đả ng, chính quyề n. Mộ t bộ phậ n đả ng viên, cán bộ , công chứ c (CBCC) vẫ n
nhậ n thứ c chư a đầ y đủ , đúng đắ n pháp luậ t về dân chủ , còn xả y ra tình trạ ng cả n
trở việ c thự c hiệ n quyề n dân chủ củ a nhân dân, quyề n dân chủ trự c tiế p củ a nhân
dân còn bị vi phạ m. Mộ t số xã, đặ c biệ t ở vùng sâu vùng xa, vùng DTTS, tổ chứ c
triể n khai thự c hiệ n còn hình thứ c, chư a đồ ng bộ và thư ờ ng xuyên, chư a đáp ứ ng
vớ i yêu cầ u nhiệ m vụ mớ i đặ t ra. Có nơ i CBCC còn xem nhẹ hoặ c né tránh đố i
phó vớ i nhữ ng bứ c xúc củ a nhân dân, còn thiế u trách nhiệ m, triể n khai còn nặ ng
về hình thứ c, làm qua loa, chiế u lệ . Vẫ n còn nhữ ng nộ i dung dân biế t, dân bàn,
dân làm, dân giám sát chư a đư ợ c triể n khai cụ thể như : việ c thự c hiệ n chế độ đề n
bù, giả i phóng mặ t bằ ng; về thu chi ngân sách, việ c quy hoạ ch đấ t đai; phong
trào xây dự ng nông thôn mớ i; về thự c hiệ n các chư ơ ng trình dự án 134, 135,…
từ đó đã dẫ n đế n tình trạ ng mấ t lòng tin củ a nhân dân vào chính quyề n vào sự
lãnh đạ o củ a Đả ng. Mặ t khác, Tây Nguyên có nhữ ng nét đặ c thù về dân cư , dân
tộ c, nên mộ t bộ phậ n nhân dân trình độ dân trí còn rấ t thấ p, chư a làm tố t nghĩa
vụ công dân. Thậ m chí còn lợ i dụ ng dân chủ để phụ c vụ cho lợ i ích nhóm, lợ i
ích cá nhân và gia đình mà xem nhẹ lợ i ích cộ ng đồ ng, đấ t nư ớ c; cấ u kế t vớ i
các thế lự c phả n độ ng FULRO trong và ngoài nư ớ c gây không ít cả n trở trong
quá trình thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ . Bên cạ nh đó, mộ t số quy đị nh củ a
pháp luậ t về dân chủ đố i vớ i vùng miề n núi còn chư a phù hợ p vớ i thự c tiễ n,
tính khả thi không cao khi áp dụ ng đã ít nhiề u ả nh hư ở ng đế n hiệ u quả thự c
hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n. Vì lẽ đó, việ c nghiên cứ u mộ t
cách toàn diệ n vấ n đề thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên
đị a bàn các tỉ nh Tây Nguyên cả phư ơ ng diệ n lý luậ n và thự c tiễ n có ý nghĩa sâu
sắ c và cấ p thiế t hiệ n nay.
Xuấ t phát từ nhữ ng lý do trên, nghiên cứ u sinh đã chọ n đề tài: “Thự c hiệ n
pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a bàn các tỉ nh Tây Nguyên”
làm luậ n án Tiế n sĩ luậ t họ c, chuyên ngành Lý luậ n và lị ch sử Nhà nư ớ c và
pháp luậ t.

2
2. Mụ c đích và nhiệ m vụ củ a luậ n án
2.1. Mụ c đích củ a luậ n án
Mụ c đích củ a luậ n án là trên cơ sở nghiên cứ u lý luậ n và thự c tiễ n thự c
hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a bàn các tỉ nh Tây
Nguyên, từ đó nêu và đề xuấ t nhữ ng quan điể m cơ bả n và hệ thố ng giả i pháp
chủ yế u nhằ m bả o đả m thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n
trên đị a bàn các tỉ nh Tây Nguyên hiệ n nay.
2.2. Nhiệ m vụ củ a luậ n án
Để thự c hiệ n mụ c đích trên, luậ n án có nhiệ m vụ nghiên cứ u sau đây:
- Tổ ng quan tình hình nghiên cứ u trong và ngoài nư ớ c liên quan đế n đề
tài luậ n án, đánh giá nhữ ng giá trị củ a các công trình đó và nhữ ng vấ n đề luậ n
án cầ n tiế p tụ c làm sáng tỏ .
- Phân tích khái niệ m pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n; khái
niệ m, đặ c điể m, hình thứ c thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n;
vai trò và các điề u kiệ n bả o đả m thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng,
thị trấ n. Tham khả o kinh nghiệ m thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ củ a các tỉ nh
Tây Bắ c có thể vậ n dụ ng cho các tỉ nh vùng miề n núi Tây Nguyên.
- Khái quát hóa sự điề u chỉ nh củ a pháp luậ t dân về chủ ở xã, phư ờ ng, thị
trấ n củ a Việ t Nam từ năm 1945 tớ i nay. Đồ ng thờ i đánh giá thự c trạ ng pháp
luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n chỉ ra nhữ ng ư u điể m và hạ n chế củ a nó;
phân tích nhữ ng yế u tố đặ c thù tác độ ng thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ; khả o
sát, đánh giá đúng thự c trạ ng thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị
trấ n trên đị a bàn các tỉ nh Tây Nguyên; rút ra các nguyên nhân củ a nhữ ng ư u
điể m, hạ n chế và bài họ c kinh nghiệ m trong thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ xã,
phư ờ ng, thị trấ n ở các tỉ nh Tây Nguyên.
- Phân tích, luậ n chứ ng các quan điể m và đề xuấ t hệ thố ng các giả i pháp
nhằ m bả o đả m thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a
bàn các tỉ nh Tây Nguyên hiệ n nay.
3. Đố i tư ợ ng và phạ m vi nghiên cứ u củ a luậ n án
3.1. Đố i tư ợ ng nghiên cứ u
Luậ n án đi sâu nghiên cứ u cơ sở lý luậ n và thự c tiễ n vấ n đề thự c hiệ n
pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a bàn các tỉ nh Tây Nguyên
dư ớ i góc độ củ a chuyên ngành Lý luậ n và lị ch sử Nhànư ớ c và pháp luậ t. Trên
cơ sở mụ c đích nghiên cứ u, luậ n án tậ p trung đi vào khai thác đố i tư ợ ng chủ
yế u là các tổ chứ c cơ sở đả ng, chính quyề n, MTTQ và các tổ chứ c đoàn thể ở

3
xã, phư ờ ng, thị trấ n; CBCC và nhân dân trự c tiế p tham gia thự c hiệ n pháp luậ t
vềdân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n.
3.2. Phạ m vi nghiên cứ u
Vớ i mụ c đích nghiên cứ u chuyên sâu về mộ t vấ n đề , luậ n án giớ i hạ n
phạ m vi nghiên cứ u đánh giá thự c trạ ng và luậ n chứ ng vai trò, cách thứ c triể n
khai, tổ chứ c thự c hiệ n pháp luậ t dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a bàn cấ p
xã, thôn, buôn, tổ dân phố tạ i 05 tỉ nh miề n núi Tây Nguyên, bao gồ m: Đắ k Lắ k,
Đắ k Nông, Gia Lai, Kon Tum và Lâm Đồ ng, từ năm 1998 đế n nay. (từsau khi
Bộ Chính trị khóa VIII ban hành Chỉ thị 30-CT/TW ngày 18/02/1998, trọ ng tâm
từ năm 2007 đế n nay, tứ c là khi thự c hiệ n Pháp lệ nh số 34/2007/PL-UBTVQH11
củ a UBTVQH khóa XI về thự c hiệ n dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n).
4. Cơ sở lý luậ n và phư ơ ng pháp nghiên cứ u củ a luậ n án
- Luậ n án đư ợ c thự c hiệ n dự a trên nhữ ng nguyên lý cơ bả n củ a chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tư ở ng Hồ Chí Minh, các quan điể m, đư ờ ng lố i, chính sách củ a
Đả ng và Nhà nư ớ c ta về Nhà nư ớ c và pháp luậ t nói chung, pháp luậ t về dân chủ
và thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n nói riêng; đồ ng thờ i
tham khả o các công trình có liên quan đế n đề tài đãđư ợ c công bố .
- Luậ n án đư ợ c nghiên cứ u trên phư ơ ng pháp luậ n củ a chủ nghĩa Mác -
Lênin; sử dụ ng tổ ng hợ p các phư ơ ng pháp nghiên cứ u củ a các khoa họ c liên
ngành và chuyên ngành, như : phư ơ ng pháp hệ thố ng, phư ơ ng pháp lôgic,
phư ơ ng pháp lị ch sử , phư ơ ng pháp phân tích - tổ ng hợ p, phư ơ ng pháp thố ng kê
- so sánh, phư ơ ng pháp điề u tra xã hộ i họ c. Các phư ơ ng pháp đư ợ c sử dụ ng
nhằ m làm rõ nộ i dung cơ bả n củ a luậ n án, đả m bả o tính khoa họ c và lôgic giữ a
các vấ n đề củ a luậ n án trong các chư ơ ng.
5. Nhữ ng đóng góp mớ i về khoa họ c củ a luậ n án
Luậ n án là công trình chuyên khả o đầ u tiên nghiên cứ u tư ơ ng đố i hệ
thố ng và toàn diệ n thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n trên đị a
bàn các tỉ nh Tây Nguyên, nên có mộ t số đóng góp khoa họ c mớ i sau:
- Xây dự ng khái niệ m pháp luậ t về dân chủ , thự c hiệ n pháp luậ t về dân
chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n có tính nề n tả ng xuyên suố t luậ n án; chỉ ra đư ợ c mộ t
số đặ c điể m, hình thứ c thự c hiệ n pháp luậ t dân về chủ ở xã, phư ờ ng, thị trấ n;
nêu ra đư ợ c vai trò, điề u kiệ n bả o đả m thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã,
phư ờ ng, thị trấ n.
- Luậ n án phân tích chỉ ra yế u tố đặ c thù về điề u kiệ n tự nhiên, kinh tế ,
văn hóa xã hộ i… tác độ ng tớ i quá trình thự c hiệ n pháp luậ t về dân chủ ở xã,

