HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
ĐỖ VĂN DƯ Ơ NG
THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ D¢N CHñ
ë X·, PH¦êNG, THÞ TRÊN TR£N §ÞA BµN
C¸C TØNH T¢Y NGUY£N
Chun ngành: luận và lịch sNhà c và pp luật
s : 62 38 01 01
TÓM T T LUẬ N ÁN TI N SĨ LUẬ T
HÀ N I - 2014
Công trình đư c hoàn thành t i
H c việ n Chính trị qu c gia Hồ Chí Minh
Ngư i hư ng dẫ n khoa họ c: PGS, TS Tr nh Đứ c Thả o
Phả n biệ n 1:.........................................................
.........................................................
Phả n biệ n 2:.........................................................
.........................................................
Phả n biệ n 3:.........................................................
.........................................................
Lu n án sẽ đư c bả o vệ trư c Hộ i đồ ng chấ m luậ n án cấ p Họ c việ n
h p tạ i Họ c việ n Chính trị qu c gia Hồ Chí Minh
Vào h i...... giờ ....... ngày...... tháng...... năm 2014
Có th tìm hi u lu n án tạ i: Thư việ n Quố c gia và
Thư việ n Họ c việ n Chính trị qu c gia Hồ Chí Minh
1
M ĐẦ U
1. Tính c p thiế t c a đề tài
y Nguyên đ a bàn chiế n lư c hế t sứ c quan tr ng v kinh tế - xã h i
(KT-XH), qu c phòng, an ninh môi trư ng sinh thái c a c c. Sau nhi u
năm tri n khai th c hi n pháp lu t về n chủ xã, phư ng, th tr n, bên c nh
nh ng thành công c đ u khá toàn di n, cũng đã b c l không ít khó khăn,
thách th c doc độ ng tiêu c c củ a chế th trư ng, c a hộ i nh p kinh tế qu c
tế và nh ng hạ n chế , yế u kém trong quá trình nh đạ o, quả n c a m t s c p
u Đ ng, chính quy n. Mộ t b ph n đ ng viên, cán b , công ch c (CBCC) v n
nh n th c chư a đầ y đủ , đúng đắ n pháp lu t v n ch , còn x y ra tình tr ng cả n
tr việ c th c hi n quy n n chủ c a nhânn, quy n dân ch tr c tiế p c a nhân
dân còn b vi ph m. M t s xã, đặ c biệ t vùng sâu vùng xa, ng DTTS, t chứ c
tri n khai thự c hi n cònnh th c, chư a đ ng b và thư ng xuyên, c a đáp ng
v i yêu c u nhiệ m v m i đặ t ra. Có i CBCC còn xem nh ho c tránh đố i
phó v i nh ng b cc c a nhân dân,n thiế u trách nhi m, tri n khai còn n ng
v hình th c, làm qua loa, chiế u l . V n còn nh ng n i dung dân biế t, n bàn,
dân làm, dân giám sát chư a đư c tri n khai c thể như : vi c thự c hiệ n chế độ đề n
bù, gi i phóng m t bằ ng; v thu chi ngân sách, vi c quy hoạ ch đấ t đai; phong
trào xây d ng nông thôn m i; v th c hi n các c ơ ng trình d án 134, 135,
t đó đã d n đế n tình tr ng mấ t lòng tin c a nhân dân vào cnh quy n vào s
nh đạ o củ a Đ ng. M t kc, Tây Nguyên có nh ng nét đ c thù v dân cư , dân
t c, nên m t bộ phậ n nhân dân trình đ dân trí n r t th p, chư a làm tố t nga
v công n. Thậ m chí còn l i dụ ng n ch để phụ c vụ cho l i ích nhóm, lợ i
ích cá nhân gia đình xem nh lợ i ích c ng đồ ng, đấ t c; cấ u kế t vớ i
các thế lự c phả n độ ng FULRO trong ngoài c gây không ít cả n tr trong
quá trình th c hiệ n pháp lu t về n chủ . n c nh đó, m t số quy đị nh củ a
pháp lu t về dân chủ đố i vớ i vùng mi n núi còn chư a phù hợ p vớ i thự c ti n,
nh kh thi không cao khi áp dụ ng đã ít nhi u nh ng đế n hi u qu thự c
hi n pháp luậ t về n ch xã, phư ng, thị tr n. l đó, vi c nghiên c u mộ t
cách toàn di n v n đ thự c hi n pháp lu t v n ch xã, p ng, th trấ n trên
đị a bàn các t nhy Nguyên c phư ơ ng di n lý luậ n và th c tiễ n có ý nghĩa u
s c và c p thiế t hi n nay.
Xu t phát t nhữ ng do trên, nghiên c u sinh đã ch n đ tài: Thự c hi n
pháp luậ t v dân ch xã, phư ng, th tr n trên đị an các t nh Tây Nguyên
làm lu n án Tiế n luậ t họ c, chuyên ngành lu n và l ch sử N nư c và
pháp lu t.
2
2. M c đích và nhi m vụ c a lu n án
2.1. M c đích c a luậ n án
M c đích củ a luậ n án trên sở nghiên c u luậ n và th c tiễ n th c
hi n pháp luậ t về dân chủ xã, phư ng, thị tr n trên đị a bàn các t nh Tây
Ngun, t đó nêu đề xuấ t nh ng quan đi m bả n h th ng giả i pháp
ch yế u nh m bả o đả m th c hi n pháp lu t về n chủ xã, phư ng, thị trấ n
trên đ a bàn c t nh y Nguyên hi n nay.
2.2. Nhi m v củ a lu n án
Đ thự c hi n m c đích trên, lu n án có nhiệ m vụ nghiên c u sau đây:
- T ng quan tình nh nghn c u trong và ngoài c liên quan đế n đề
i lu n án, đánh giá nhữ ng g trị củ a các ng trình đó nhữ ng v n đề luậ n
án c n tiế p t c làmng t .
- Phân ch khái ni m pháp luậ t về dân ch xã, phư ng, thị trấ n; khái
ni m, đặ c đi m, hình th c th c hi n pp luậ t về n ch xã, phư ng, thị trấ n;
vai trò c đi u kiệ n b o đả m th c hi n pháp luậ t về n ch xã, phư ng,
th trấ n. Tham kh o kinh nghi m th c hi n pháp luậ t về dân chủ củ a c t nh
y B c th v n dụ ng cho các tỉ nh vùng mi n núi Tây Nguyên.
- Khái quát hóa s đi u chỉ nh củ a pháp lu t n về chủ , phư ng, th
tr n c a Việ t Nam từ năm 1945 tớ i nay. Đồ ng th i đánh giá thự c trạ ng pháp
lu t về n ch , phư ng, thị tr n ch ra nhữ ng ư u điể m và h n chế củ a nó;
phân tích nh ng yế u t đặ c thù tác độ ng th c hi n pháp lu t về dân ch ; kh o
t, đánh giá đúng th c trạ ng thự c hiệ n pháp lu t về dân ch xã, p ng, thị
tr n trên đị a bàn c t nh y Nguyên; rút ra các nguyên nn c a nhữ ng ư u
đi m, h n chế và bài h c kinh nghiệ m trong thự c hiệ n pháp luậ t v dân chủ xã,
phư ng, th tr n c t nh y Nguyên.
- Phân tích, lu n chứ ng c quan điể m đề xuấ t h th ng c gi i pháp
nh m bả o đả m thự c hi n pháp luậ t về n chủ xã, phư ng, th tr n trên đ a
n các t nh y Nguyên hi n nay.
3. Đ i ng và ph m vi nghiên c u củ a lu n án
3.1. Đ i ng nghn c u
Lu n án đi u nghiên c u sở lý luậ n và th c tiễ n vấ n đề thự c hi n
pháp lu t về dân chủ , phư ng, th trấ n trên đị a bàn các t nh Tây Nguyên
i góc độ củ a chuyên ngành Lý lu n và l ch sử Nhà c và pháp lu t. Trên
cơ sở m c đích nghiên c u, luậ n án tậ p trung đi o khai thác đố i tư ng ch
yế u các t chứ c sở đả ng, chính quy n, MTTQ và c t chứ c đoàn th
3
, phư ng, thị trấ n; CBCC nhân dân tr c tiế p tham gia th c hi n pháp luậ t
vn ch xã, phư ng, thị tr n.
3.2. Ph m vi nghiên cứ u
V i m c đích nghiên c u chuyên u v m t vấ n đề , luậ n án gi i hạ n
ph m vi nghiên c u đánh giá th c tr ng và lu n ch ng vai trò, cách th c triể n
khai, t ch c th c hi n pháp lu t dân ch xã, phư ng, th tr n trên đ a bàn c p
xã, thôn, buôn, t n ph t i 05 t nh mi n núi Tây Nguyên, bao g m: Đ k Lắ k,
Đ k Nông, Gia Lai, Kon Tum m Đ ng, t năm 1998 đế n nay. (tsau khi
B Chính tr khóa VIII ban hành Ch th 30-CT/TW ngày 18/02/1998, tr ngm
t m 2007 đế n nay, t c là khi th c hi n Pháp lệ nh s 34/2007/PL-UBTVQH11
c a UBTVQH khóa XI về th c hi n dân ch xã, phư ng, th tr n).
4. sở lu n và phư ơ ng pháp nghiên c u củ a lu n án
- Lu n án đư c th c hi n dự a trên nh ng nguyên lý cơ bả n củ a ch nga
c - nin, tư ng Hồ Chí Minh, c quan đi m, đư ng lố i, cnh sách củ a
Đ ng Nhà c ta v Nhà nư c và pháp lu t nói chung, pp luậ t v n ch
th c hiệ n pháp luậ t về n chủ , phư ng, th tr n nói riêng; đ ng th i
tham kh o các công trình có liên quan đế n đề i đãđư c công b .
- Lu n án đư c nghiên c u trên phư ơ ng pháp lu n củ a chủ nga Mác -
nin; s dụ ng tổ ng hợ p các phư ơ ng pháp nghiên c u củ a c khoa họ c liên
ngành và chuyên ngành, như : phư ơ ng pháp h th ng, phư ơ ng pp lôgic,
phư ơ ng pháp lị ch sử , phư ơ ng pp pnch - t ng hợ p, phư ơ ng pháp th ng kê
- so nh, phư ơ ng pháp đi u tra xã h i họ c. Các phư ơ ng pháp đư c sử dụ ng
nh m làm n i dung cơ bả n c a luậ n án, đả m bả o tính khoa họ c và lôgic gi a
các v n đ c a luậ n án trong c c ơ ng.
5. Nh ng đóng góp m i về khoa họ c c a luậ n án
Lu n án là công tnh chuyên kh o đầ u tiên nghn c u ơ ng đố i hệ
th ng và toàn di n thự c hiệ n pp luậ t về n chủ xã, phư ng, th trấ n trên đ a
n các t nh y Nguyên, n có m t s đóng góp khoa h c m i sau:
- Xây d ng khái niệ m pháp lu t về dân chủ , th c hi n pháp luậ t về n
ch , phư ng, thị trấ n có tính n n tả ng xuyên su t luậ n án; ch ra đư c m t
s đặ c đi m, nh th c th c hiệ n pháp luậ t n về ch , phư ng, th tr n;
u ra đư c vai trò, điề u ki n bả o đả m th c hiệ n pháp lu t về dân ch ,
phư ng, th tr n.
- Lu n án pn tích ch ra yế u t đặ c thù v điề u ki n tự nhiên, kinh tế ,
n a xã h i… c độ ng tớ i quá trình th c hiệ n pháp luậ t về n chủ ,