intTypePromotion=4

Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh ở người dân tộc thiểu số xã Long Sơn, huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019

Chia sẻ: ViAnkanra2711 ViAnkanra2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
27
lượt xem
0
download

Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh ở người dân tộc thiểu số xã Long Sơn, huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết mô tả thực trạng tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh ở người dân tộc thiểu số xã Long Sơn, huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019, xác định yếu tố liên quan đến tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh ở người dân tộc thiểu số xã Long Sơn, huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh ở người dân tộc thiểu số xã Long Sơn, huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019

  1. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | mothers being able to detect some severe signs of diarrhea and ARI was low. Only 6.6% of mothers Thực trạng recognized wrinkledvàskin một số%yếu signs (14.4 tốandliên in urban 2.1% quan đếnrespectively); in rural region, tiếp cận 11 %nhà of mothers recognized signs of dyspnea (25.9 % in urban and 1.5% in mountainous region). Mothers’ tiêu hợpabout knowledge vệprevention sinh ofởdiarrhea người dân and ARI tộc in urban wasthiểu better thansố xã that of Long mothers in ruralSơn, and mountain regions. huyện Đăk Mil, Đăk Nông, năm 2019. Keywords: Diarrhea, acute respiratory infections, knowledge, under 5-year-old child. Tống Ngọc Lâm1, Đặng Thành1, Bùi Thị Tú Quyên2 * Thông Taùc giaûtin : chung: Tăng độ bao phủ nhà tiêu hợp vệ sinh ở hộ gia đình là một trong những giải pháp1. cải thiện Vieän ñaømôi o taïo trường Y hoïc döï sống, góp phoøng vaø Y teáphần xóa coâng coä ng, đói tröôøngiảm nghèo g Ñaïi hoï c Y Haøcho Noäi người dân tộc thiểu số ở Tây Email: thangtcyt@gmail.com Nguyên. Nghiên cứu thực hiện từ tháng 12/2018 đến tháng 8/2019, đối tượng là chủ hộ dân tộc 2. số từ thiểu Cuïcác c phoøtỉnh ng choá ng HIV/AIDS phía Bắc di cư – BoätựYdo teá vào tỉnh Đăk Nông. Email: longmoh@yahoo.com * Phương 3. pháp: Nghiên cứu cắt ngang có phân tích, xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 16.0. CNYTCC4 naêm hoïc 2015-2016, Vieän ñaøo taïo Y hoïc döï phoøng vaø Y teá coâng coäng, tröôøng Ñaïi hoïc Y Haø Noäi * Kết quả,Email: bànvietanhmsg1@gmail.com, dinhminhnb01@gmail.com luận: Tỷ lệ dân tộc thiểu số tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh 38,8%, thấp hơn nghiên 4. Boä Y teá cứu tại Vĩnh Phúc (48,7%), nhưng cao hơn so dân tộc bản địa ở Tây Nguyên. Yếu tố liên quan Email: dducthien@yahoo.com, trantuananh2000@yahoo.com tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh gồm trình độ học vấn, kinh tế gia đình, quyết định của chủ hộ là nữ. * Kết luận, kiến nghị: Tỷ lệ hộ gia đình dân tộc thiểu số tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh dưới 40,0%. Cần tăng cường phổ biến, giáo dục lợi ích sử dụng nhà vệ sinh với sức khỏe. Từ khóa: Nhà tiêu hợp vệ sinh, dân tộc thiểu số, Đăk Nông, yếu tố liên quan. 1. Ñaët vaán ñeà naêm 2014. Töø ñoù coù theå ñöa ra moät soá khuyeán nghò phuø hôïp vaøo coâng taùc truyeàn thoâng phoøng choáng Situation and Tieâu chaûy vaø nhieã m khuaå some n hoâ haáp factors caáp ôû treû em related to access to hygienic caùc beänh nhieãm khuaån cho treû em trong giai ñoaïn laø hai beänh coù tyû leä maéc vaø töû vong cao nhaát ôû nhöõng hieän nay. latrines nöôù among c ñang phaùt trieå n. ÔÛ nöôùc ta,ethnic 80% töû vong minority do tieâu migrants in Long Son chaûy xaûy ra ôû treû em döôùi 2 tuoåi, bình quaân 1 treû döôùi 2. Phöông phaùp nghieân cöùu commune, 5 tuoåi moãi naêm maéc Daktöø 0,8-2,2 Mil ñôït tieâdistrict, u chaûy, öôùc Dak Nong, 2019 tính haøng naêm coù 1100 tröôøng hôïp töû vong [6], [5]. 2.1. Ñòa ñieåm vaø thôøi gian nghieân cöùu Veà NKHH, trung bình moãi naêm moät ñöùa treû maéc 4-9 Tong laà n, tyû Ngoc Lamdo leä töû vong 1 , Dang NKHHThanh 1 chieám 1/3 , Bui Thi TusoQuyen2Nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän vaøo naêm 2014 taïi 3 (30-35%) vôùi töû vong chung [1], [4]. Tyû leä maéc vaø töû vong cuûa tænh: Hoøa Bình, Haø Tónh vaø Kieân Giang, ñaïi dieän cho * Background: hai beänh naøy raát cao Increasing nhöng hoaøthe coverage n toaø ofn hygienic n coù theå haï cheá latrines 3 mieà n Baéc,inTrung, households Nam cuûis onet Nam. a Vieä of the solutions baè to nimprove g caùch chuû theñoäliving ng phoøenvironment, ng traùnh taùc nhaâ n gaây beänh to poverty reduction for ethnic minorities in the contributing vaø xöû lí kòp thôøi khi bò beänh. Ñeå phoøng choáng beänh, 2.2. Ñoái töôïng nghieân cöùu Central ngöôø i daânHighlands. noùi chung vaøThengöôøstudy i chaêmwassoùcconducted treû noùi rieângfrom December 2018 to August 2019 on the ethnic phaû i coù kieáhousehold minority n thöùc ñaày heads ñuû veà phoø ng beä freely nh vaø caùchfrom migrating xöû the northern Caùc baø meï coù con döôù provinces to iDak 5 tuoåNong i. province. lyù khi treû bò maéc beänh ñeå giaûm tyû leä maéc vaø töû vong. * Method: Chính Cross-sectional vì lyù do study ñoù, chuùng toâi thöï c hieäwith analysis n nghieâ n cöùu: and data Tieâprocessing u chuaån löïa using SPSS choïn: Laø caùc16.0 software. baø meï coù con döôùi “Kieán thöùc cuûa caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi veà 5 tuoåi, coù tinh thaàn minh maãn, töï nguyeän, hôïp taùc traû * Results, discussion: The proportion of ethnic minority people accessing to hygienic latrines phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoâ haáp caáp lôøi phoûng vaán. was ôû38.8%, tính treû em which taïi moätwas lower soá vuø ng/mieàthan n Vieäthe study vôù t Nam”, in iVinh Phuc (48.7%) and higher than the indigenous muï c tieâuinmoâ people thetaûCentral kieán thöùHighlands. c cuûa caùc baøFactors meï coù con döôùi to access related Tieâutochuaå tröø: Tinhincluded n loaïi latrines hygienic thaàn khoâneducational g minh maãn 5 tuoåi veà phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoaëc khoâng coù maët taïi hoä gia ñình trong thôøi gian attainment, household economy, decision making by hoâ haáp ôû treû em taïi moät soá vuøng/mieàn Vieät Nam female-headed households. nghieân cöùu hoaëc khoâng töï nguyeän, hôïp taùc trong quaù 214 Taïp chí Y teá Tạp Coâng coä tế Công ng, 3.2017, cộng, Soá 436/2020 Số 52 tháng
  2. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | 2.6. Xöû lyù vaø phaân tích soá lieäu: Soá lieäu ñònh löôïng *trình phoûngand Results vaándiscussion: . The proportion of ethnic minority households sau khi thu accessing thaäp ñöôïc kieå hygienic m tra, laøm saïch, maõlatrines hoaù vaø was2.3.below 40.0%. There is a need to increase Thieát keá nghieân cöùu: Moâ taû caét ngang the nhaäp baèn g phaà dissemination n meà and m Epidata education 3.1, of xöû the lyù thoáng keâ benefits of baèng phaàn meàm Stata 11, thoáng keâ moâ taû vôùi tyû leä using toilets with health. 2.4. Côõ maãu vaø caùch choïn maãu %, thoáng keâ suy luaän vôùi kieåm ñònh 2 . Keywords: Hygienic latrines, ethnic minorities, Dak Nong, related factors. 2.4.1. Côõ maãu 2.7. Ñaïo ñöùc nghieân cöùu: Nghieân cöùu ñöôïc tieán haønh döôùi söï chaáp thuaän cuûa chính quyeàn ñòa TácSöû giả: duïng coâng thöùc tính côõ maãu cho moät tyû leä ñeå phöông, laõnh ñaïo cô quan y teá treân ñòa baøn nghieân xaùc ñònh soá hoä gia ñình coù baø meï coù con döôùi 5 tuoåi: cöùu vaø ñoái töôïng nghieân cöùu. Thoâng tin ñöôïc hoaøn T ng t nh t t át ông toaøn baûo maät vaø keát quaû chæ ñöôïc söû duïng cho muïc p 1 cộng 2 T ng ạ Nh cZY2 tế xcông P ñích nghieân cöùu. 2 1 px 2 3. Keát quaû 1. Đặt vấn đề g c nh ạ n nh n n h n Vôùi Z = 1,96 (öùng vôùi = 0,05), p = 0,37 [3], = 0,14 Th tính ñöôï ộ c ông N = 334.gh Döï phoø p ng khoaû hátngt 20% n ñoáông i töôïnthôn g töø t n h nh chính ách c th n choái traû lôøi, cuoái cuøng côõ maãu laø 409 hoä gia ñình coù con 3.1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ n 20i 5 tuoå 6, it. hộ g nh t ếp c n nh nh ô t ng n c ạch ng n , döôù buù ñuùng khi bò tieâu chaûy t h p nh T S 6 nh ng h ạ t th p g p các 2.4.2. Caùch choïn maãu: nh nh ạ c nh ng g pháp ph h p g ch t ếp c n T S , h ng 2 Choïn maãu nhieàu giai ñoaïn n ố t t c t ếp ng ô t ng ng n ết n n h th c h n ngh n n Giai phí ñoaïnc 1: moã T i mieàgn choïn, n ngaãcu tính nhieân h1 tænh: ng c Th c t ạng ột ố ế tố n n ến Hoøa Bình-mieàn Baéc, Haø Tónh – Mieàn Trung vaø Kieân 2 n mố Nam; h c ng nông thôn t t ếp c n h t h p nh ng n tộc Giang- Mieà t c t ếp ng ô t ng, t ng n h th ố n ng S n, h n , Hình 1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ Giai ñoaïn 2: moãi tænh choïn ngaãu nhieân 3 xaõ bao ông, c nh n tộc th ố TTS . buù ñuùnng khi 20bò tieâu chaûcác c t ñòa(1) y phaân theo dö ô goàm xaõ noâng thoân, thaønh thò (thò traán/phöôøng) vaø khoù khaênh n (mieànhông nuùi/haûi ñaûo):ng toångT9 xaõ; S c ng t th c (n=409) t ạng t ếp c n T S c ng n tộc Nhaä th n xeùốt: tạ Gaàn 80% baø ngmeï S coùn, kieá h n thöùn c ñuùng veà, nhGiai cá nh ñoaïnn 3: hông moãitốtxaõ choïcn ác 46 hoänhgia ng n ñình coù caù ch cho treû aên /buù khi bò tieâ u t nh ông, n 20 2 ác leänhbaø ếmeïtốôû chaûy , tyû con nh ndöôù thi 5 2tuoå g i, choïncác ngaãu nhieâ nh tn hoä ch gia ñình , nh ñaàu mieàn nuùi coù kieán thöùc ñuùng veà caùch cho treû buù/aên khi tieâ u , sau ñoù löï a choï n caù c hoä gia ñình tieá p theo, n u chaûn y ếnchieát mếptyûc leän cao nh nhaá t t vôù h i p83,9%,nh sauc ñoù g n, án, ch t nh ng, theo nh bò tieâ phöông phaùp laø “coång lieàn coång”. ñeá ngn mieàn nnuùtộc i vaø th thaáp nhaá ố ttạlaø ôû noâng ng thoâSn vôù n,i 74,3%. h n h ng phát t n ch c c t 2 ng ng Baûng 1. Lyù , tdonhkhoâng choông, treû aênn buù bình 20 thöôøng khi bò 2.5. n n Phöông phí phaùcp, kyõTthuaät thu g thaän,p soá lieä tu , tieâu chaûy (n=409) gh nh n t TTS 5t th p 2. Phương pháp Thaønghiên Noâncứu Boä coâng cuï: Phieáu phoûng vaán ñöôïc xaây döïng vaø nh g Mieàn nuùi Toång cchænh , ch söûang sauckhith th nghieä coù thöû p hm taïng , cch Thaát, Haø Noä i Thaï t i. Noäi dung thò thoân p 2.1. Đối tượng nnghiên % ncứu % n % n % c ng nh t nh ng ống cộng ng t t c Phöông phaùp thu thaäp soá lieäu: Ñieàu tra vieân ố itkhaùcng Ngöôø ngh khuyeâ n 1 n0,7 c 6 T ch6 hộ C 1,7 t ng 4,3 0 0 phoûngngvaán tröïc tieápngcaùc T baø meïScoù. con döôùi 5 tuoåi. gSôï treû beänh nh naëngn 5 th tộc 3,6 8,1 0,006 17ố 12,1nh11 8,5 tạ ống ng 33 ng S n h h n nh t c h n theâm Sai soá vaø khoáng cheá sai soá: Sai soá do ngöôøi cung S n, h n , t nh ông, ng t caáp ,thoâ t nnh g tin boû soùtông, hoaëc coá tình 5saihộ h haï thöïc teá, ñeå ngn Nhaän xeùt: Veà lyù do khoâng cho treû aên buù bình ng n th g t ph ng n g t n cheá 2 600 saingsoá, ñieà, ut tra vieânn ñöôï tộccthtaäp huaáốn kyõ 2,5, coù kinh ch thöôøng khi bò tieâu chaûy, gaàn 10% ngöôøi ñöôïc phoûng nghieäm trong giao tieáp. Sau 3khi keát thuùc phoûng vaán, vaánt cho,raè c ng treû h bò n naë ngnhg theâ,mt neáu tieáp ng tuïctcho ếngaênph /buù ế T , ng t hộ ngh t n ñieàu tra vieân kieåm tra laïi phieáu ngay ñeå khoâng boû bình thöôøn g, trong ñoù , ngöôø i daân thông T ếp ến, nh t h n c c hộ g m ôû noân g thoân chieá soù5t thoângôtin. t Giaù ngm saùống t vieânônkieåmôtranh phieáu khichkeát tyû leä cao nhaát vôùi 12,1%, gaáp gaàn 4 laàn so vôùi thaønh thuù th c ñeånh kòph thôø ạt,i phaùt t hieätn sai chsoát vaø th boåcsung n ngkòp thôøi. thò.nhCoù 1,7%c chngöôø n i khoângh ng chon treû c aênn/buù bình thöôøng do 2.2.ngöôø i khaù Thời c khuyeâ gian n. Söï và địa khaùnghiên điểm c bieät naøcứu y coù yù nghóa TaïYp tế Tạp chí chíCông Y teá cộng, Coâng coä Sốn52 g, 3.2017, Soá 43 tháng 6/2020 15 2
  3. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | Th mothers g n thbeing c h able n t totháng detect 2/20 some severe signs of diarrhea ến tháng and ARIt nwas low. g á Thông hộ gOnly nh 6.6%t nh of mothers t ạng nh recognized wrinkled skin signs (14.4 % in urban and 2.1% in rural region, respectively); 11 % of /20mothers recognized signs of dyspnea (25.9 % in urban tế, th g n in mountainous and 1.5% c t n nregion). ng/ Mothers’ knowledge about ngprevention S n, h ofndiarrhea and , tARI nh in urban h was ến better thanc that th coft mothers ạng t ếpincrural n T and S mountain regions. ông ộg nh c / hông nh t ạ nh t Keywords: Diarrhea, acute respiratory infections, knowledge, h n c under 5-year-old child. 2.3. Phương pháp nghiên cứu Th ết ế ngh n c c t ng ng c ph n tích 2.6. Công cụ và phương pháp thu thập số liệu 2.4.Taù Mẫuc giaû:Nghiên cứu Số ngh n c th th p ng ộ c h 1. Vieä c t c c n t p n ết h p, n át C p n ñaøng o taïcông o Y hoïcthdöï cphoø tínhng vaø Y teá coâột ngtcoäng, tröôøng Ñaïi hoïc Y Haø Noäi Email: thangtcyt@gmail.com ph n ạ ánh g á nh t th ng 2. p p– Boä Y teá Cuïc phoøng choá2ng HIV/AIDS c ộ Y tế . n α/2 Email: longmoh@yahoo.com 2 2.7. Phương pháp phân tích số liệu 3. CNYTCC4 naêm hoïc 2015-2016, Vieän ñaøo taïo Y hoïc döï phoøng vaø Y teá coâng coäng, tröôøng Ñaïi hoïc Y Haø Noäi Email: vietanhmsg1@gmail.com, dinhminhnb01@gmail.comSố h th th p c h , nh p Trong đó: 4. Boä Y teá ph n p t 0 ph n tích ng ph n p T Email: hộ g dducthien@yahoo.com, nh ng trantuananh2000@yahoo.com n tộc h c S SS 6 0 Các ph n tích thống ôt T g n c nh t h p nh 5 0 c ng ph h p, ác nh ố n n t ng ng 0 5 . ến t ếp c n T S thông nh h S ố t t ố ch p nh n c, nh ph ng, ộ ạnh c ố n n c 0 06 ánh g á t ố ch nh + 1. Ñaë α/2 t vaán ñeà 6 gát ng ng 0 05 naêm Đạo 2.8. 2014.đức Töø ñoù coù theåcứu nghiên ñöa ra moät soá khuyeán nghò phuø hôïp vaøo coâng taùc truyeàn thoâng phoøng choáng C Tieâu chaû tính t án y vaø thm khuaå nhieã côngn hoâthhaácp tcaápn ôû treû266 em caùgh c beänhcnhieãm khuaå c thn cho c h treû n em trong h giai ộ ñoaï ngn laø hait beän5h coù tyû leä ố t ng maé c vaø töû vong c ch ncao nhaá t ôû nhöõ hôngng hieä ạ n nay.c t ng ngh n c Y nh h c c nöôùc ñang phaùt trieån. ÔÛ nöôùc ta, 80% töû vong do tieâu th chaûy xaûgy rangh n cdöôù,i 2 tuoåi,tố ôû treû em bìnhthquaân 1 treû tdöôùni ạ 2.h Phöông c tế công cộng nthcöùuch p th n th phaùp nghieâ 25 tuoå 6 chi moãhộ i naê gm maénh c töø 0,8-2,2 ñôït tieâu chaûy, öôùc ết nh Số 2 /20 /YTCC , ng tính haøng naêm coù 1100 tröôøng hôïp töû vong [6], [5]. 2.1. Ñòa ñieåm vaø thôøi gian nghieân cöùu h NKHH,ng pháp chbìnhn moãi naêCmnmoä c t ñöùanh áchc 4-9 hộ 2 /0 /20 , ố 0 2 / YTCC Veà trung treû maé glaàn, tyûnhleä töû vong t ạ do tế NKHH chieá ng Sm 1/3n c (30-35%) ng c p sop CácNghieâ ố t n cöù ngu th ñöôïc g thöïcngh hieän nvaøco naêhm 2014 n t taï n it 3 vôùi töû vong chung [1], [4]. Tyû leä maéc vaø töû vong cuûa tænh: Hoøa Bình, Haø Tónh vaø Kieân Giang, ñaïi dieän cho ếpbeäthnh naøốy raátht cao t nhöng t ếnn toaø5n coù theå haï5/2 0 ng n Thông t n ố t ng ngh n c c ng hai hoaø n cheá 3 mieàn Baéc, Trung, Nam cuûa Vieät Nam. baèn,g caù chchnchuû2ñoäph ng phoø n ống traùnh taùcộnhaâ g n gaânhy beänh c p ch ph c c ích ngh n c , hông vaø xöû lí kòp thôøi khi bò beänh. Ñeå phoøng choáng beänh, tngöôø n i daâncnoù chi chung n 26, hộ t ếp th 26 2 ph 2.2. c Ñoá chi töôïntg nghieâ ộtn cöùuc ích n hác vaø ngöôøi chaêm soùc treû noùi rieâng 2 phaûci coù ốkieá thn thöù t c2ñaàty ñuû ngveà phoø nh ngách,beänhộ h vaøt ếp caùcth h xöû Caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi. lyù khi treû bò maéc beänh ñeå giaûm tyû leä maéc vaø töû vong. n 2 2 0 t ng nh ách, p ch n Chính vì lyù do ñoù, chuùng toâi thöïc hieän nghieân cöùu: Tieâu chuaån löïa choïn: Laø caùc baø meï coù con döôùi “Kieá2n 6thöùhộc gcuûa caùnh c .baø meï coù con döôùi 5 tuoåi veà 5 tuoåi, coù tinh thaàn minh maãn, töï nguyeän, hôïp taùc traû phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoâ haáp caáp lôøi phoûng vaán. 2.5. ôûCác tính biếntaïsố treû em nghiên i moä t soá vuøncứu g/mieàn Vieät Nam”, vôùi muïh c tieâ u moâ ến c taû kieá n thöù c cuû a n caùốc baø h meï c Tcoù con , gdöôù,i Tieâu chuaån loaïi tröø: Tinh thaàn khoâng minh maãn 5 tuoåi veà phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoaëc khoâng coù maët taïi hoä gia ñình trong thôøi gian nghhaápngh hoâ ôû treûp,emt taï nhi moäột soá h cvuøng/mieà n, nnVieä tộc, tôn t Nam nghieân cöùu hoaëc khoâng töï nguyeän, hôïp taùc trong quaù 14 0 Taïp chí Y teá Tạp Coâng coä tế Công ng, 3.2017, cộng, Soá 436/2020 Số 52 tháng
  4. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | trình phoû ng vaá n. 2.6. Xöû lyù vaø phaân tích soá lieäu: Soá lieäu ñònh löôïng 3. Kết quả nghiên cứu sau khi thu thaäp ñöôïc kieåm tra, laøm saïch, maõ hoaù vaø 3.1.2.3. Thieáttin Thông keá chung nghieân cöù đốiu:tượng Moâ taû caé t ngangcứu nghiên nhaäp baèng phaàn meàm Epidata 3.1, xöû lyù thoáng keâ baèng phaàn meàm Stata 11, thoáng keâ moâ taû vôùi tyû leä Bảng 2.4.3.1. Thông Côõ maã tinchchung u vaø caù chủ choïn maã u hộ gia đình %, thoáng keâ suy luaän vôùi kieåm ñònh 2. 2.4.1. Côõ maãu Nam (n=174; 60,8) Nữ2.7. (n=112; Ñaïo ñöù 39,2) c nghieân cöùChung u: Nghieâ(n=286) n cöùu ñöôïc Nội dung tieán haønh döôùi söï chaáp thuaän cuûa chính quyeàn ñòa Söû duïng coâng thöùc tính côõ maãu chon (%) moät tyû leä ñeå phöông,nlaõ(%) nh ñaïo cô quan y teá treânn ñòa (%)baøn nghieân xaùc ñònh soá hoä gia ñình coù baø meï coù con döôùi 5 tuoåi: cöùu vaø ñoái töôïng nghieân cöùu. Thoâng tin ñöôïc hoaøn Nhóm tuổi (TB=38) toaøn baûo maät vaø keát quaû chæ ñöôïc söû duïng cho muïc t p 1 P 52, ñích nghieâ 6 n5 cöù, u. 55 5 ,2 N 2 Z x 2 0 5 t 1 px 0, 6,6 2 ,2 2 3. Keát quaû T 60 t 2 6, Vôùi Z = 1,96 (öùng vôùi = 0,05), p = 0,37 [3], = 0,14 6, 6,6 tính ñöôïc N = 334. Döï phoøng khoaûng 20% ñoái töôïng töøDân tộc 3.1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ choái traû lôøi, cuoái cuøng côõ maãu laø 409 hoä gia ñình coù con Ti. döôùi 5 tuoå 2 2 , buù ñuùn2g khi bò tieâu chaûy 25,0 0 2 ,5 ng 5 , 5 52, 50, 2.4.2. Caùch choïn maãu: Choïn maãu nhieàu giai ñoaïn 2 , 22 ,6 65 22, hác ông 2, 2, 2, Giai ñoaïn 1: moãi mieàn choïn ngaãu nhieân 1 tænh: Trình Hoøa Bình-mieàn Baéc, Haø Tónh – Mieàn Trung vaø Kieâ n độ Giang- Mieàm ch Nam; 22, 2 2 ,6 2 , ết ñoaïc,n 2: ết Hình 1. 2 Kieán, thöùc cuûa baø meï veà caùch cho6,treû aên/ Giai moãi ết 6 n,23 xaõ bao tænh choïn ngaãu nhieâ buù ñuùng khi bò tieâu chaûy phaân theo ñòa dö goàm xaõ noâ Tng thoâh nc, thaønh thò (thò traán56 /phöôø2,2 ng) vaø khoù ,0 2,5 (n=409) khaên (mieàn nuùi/haûi ñaûo): toång 9 xaõ; T CS 5 2 , 2 2 ,6 2 ,0 Nhaän xeùt: Gaàn 80% baø meï coù kieán thöùc ñuùng veà T Giaing hñoaïcn 3: T tmoãi xaõ n choïn 46 hoä2 gia 6, ñình coù caùch cho treû,0aên/buù khi bò tieâu chaû2y, tyû ,leä baø meï ôû con döôùi 5 tuoåi, choïn ngaãu nhieân hoä gia ñìnhNghề ñaàu nghiệp mieàn nuùi coù kieán thöùc ñuùng veà caùch cho treû buù/aên khi tieâu, sau ñoù löïa choïn caùc hoä gia ñình tieáp theo, theo bò tieâu chaûy chieám tyû leä cao nhaát vôùi 83,9%, sau ñoù ộng/n ng 65 , 05 , 2 0 ,5 phöông phaùp laø “coång lieàn coång”. ñeán mieàn nuùi vaø thaáp nhaát laø ôû noâng thoân vôùi 74,3%. ngh hác 5,2 6,2 6 5,5 Baûng 1. Lyù do khoâng cho treû aên buù bình thöôøng khi bò 2.5. Phöông phaùp, kyõ thuaät thu thaäp soáKinhlieäu tế hộ gia đinh tieâu chaûy (n=409) Boä coânộg ngh cuï: Phieáu phoûng vaán ñöôï 2 c xaâ6,y döïng vaø 5 , Thaønh Noâng Mieàn nuùi 5,0 Toång chænh söûaộsau thò thoân c nkhi nghcoù thöû nghieäm taïi Thaïch Thaá,0t, Haø Noäi. 2 Noäi dung 0, 26 , p n % n % n % n % T ng nh t n 2 5, 5 5, 2 5, Phöông phaùp thu thaäp soá lieäu: Ñieàu tra vieân Ngöôøi khaùc khuyeân 1 0,7 6 4,3 0 0 6 1,7 Người phoûng vaán tröïc tieáp caùc baø meï coù quyết con döôù định i 5 tuoå i. chính trong gia đinh Sôï treû beänh naëng 5 3,6 17 12,1 11 8,5 33 8,1 0,006 2 ,2 theâm 22 ,6 5 5, Sai soá vaø khoáng cheá sai soá: Sai soá do ngöôøi cung caáp thoângCh ngsoùt hoaëc coá tình sai thöïc teá,5 tin boû , ñeå haïn Nhaän xeù5,0 2 treû 0,aên buù bình t: Veà lyù do khoâng cho cheá sai soá, ñieà hácu tra vieâ n ñöôï c taä p huaá n 2, coù kinh kyõ , thöôøng khi 6 5,bò tieâu chaûy, gaàn 10% ngöôø 0 i ,5ñöôïc phoûng nghieäm trong giao tieáp. Sau khi keát thuùc phoûng vaán, vaán cho raèng treû bò naëng theâm neáu tieáp tuïc cho aên/buù ñieàu tra vieân kieåm tra laïi phieáu ngay ñeå khoâng boû bình thöôøng, trong ñoù, ngöôøi daân ôû noâng thoân chieám soùt thoâng tin. Giaùm saùt vieân kieåm tra phieáu khi keát tyû leä cao nhaát vôùi 12,1%, gaáp gaàn 4 laàn so vôùi thaønh thuùc ñeå kòp thôøi phaùt hieän sai soá vaø boå sung kòp thôøi. thò. Coù 1,7% ngöôøi khoâng cho treû aên/buù bình thöôøng do ngöôøi khaùc khuyeân. Söï khaùc bieät naøy coù yù nghóa TaïYp tế Tạp chí chíCông Y teá cộng, Coâng coä Sốn52 g, 3.2017, Soá 43 tháng 6/2020 15
  5. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | ghmothers n c being th cable h ton detect2some 6 ốsevere t signs ng of diarrhea ạ t t andngARI h cwasc low.t Onlyn6.6%ghof ngh mothers p ch recognized wrinkled skin signs (14.4 % in urban and 2.1% in rural region, respectively); 11 % of ch mothers hộ TTS ộ t signs recognized t ngof dyspnea nh n % (25.9 g in urbanế and n 1.5% ng/ in mountainous ch ế ,5 region). nhMothers’ tế g nh ch ếknowledge 60, aboutnprevention ch ế of diarrhea ,2 T andngARI in urban c was c thbetter nh than p t that t ngof mothers nh t in rural n 5, and, hộ mountain regions. ng ng ch ế 50, , ng T 2 , , ngh 5 g c ết nh chính t ng 22, , Diarrhea, Keywords: ông , acute, respiratory n tộc hácinfections, , knowledge, hộ g under 5-year-old nh ng ch child. ng 0, , ng T nh ộ h c n, g ch 2 , , ết c 5, , c n ạ nh hác ố h cc n ết t ếng ph thông 6, t h c 2,5 , c n Taùc giaû: 3.2. Thực trạng tiếp cận nhà tiêu 1. Vieän ñaøo taïo Y hoïc döï phoøng vaø Y teá coâng coäng, tröôøng Ñaïi hoïc Y Haø Noäi Bảng 3.2.Email: Thựcthangtcyt@gmail.com trạng tiếp cận Nhà tiêu và nhà tiêu hợp vệ sinh theo thôn 2. Cuïc phoøng choáng HIV/AIDS – Boä Y teá Email: longmoh@yahoo.com Tiếp cận nhà tiêu Tiếp cận NT HVS Tên 3. thôn n CNYTCC4 naêm hoïc 2015-2016, Vieän ñaøo taïo Y hoïc döï phoøng vaø Y teá coâng coäng, tröôøng Ñaïi hoïc Y Haø Noäi n Email: vietanhmsg1@gmail.com, dinhminhnb01@gmail.com % n % T 4. SBoänY teá 5 65,2 5 5 , Email: dducthien@yahoo.com, trantuananh2000@yahoo.com S n 5 20, , ông S n 5 , 0 56,6 T nS n 0 , 2 , T ng 2 6 2 , , 1. Ñaët vaán ñeà naêm 2014. Töø ñoù coù theå ñöa ra moät soá khuyeán nghò ố h át ch th , t hộ g nh t ếpphuø c nhôïnhp vaø t o coâng, taùc truyeà t n thoâng phoø t ếpngc choá n nTg Tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoâ haáp caáp ôû treû em caùc beänh nhieãm khuaån cho treû em trong giai ñoaïn S beän, h coù tyû leä maéc vaø töû vong cao nhaát ôû nhöõng hieän nay. laø hai nöôùc ñang phaùt trieån. ÔÛ nöôùc ta, 80% töû vong do tieâu chaûy xaûy ra ôû treû em döôùi 2 tuoåi, bình quaân 1 treû döôùi 2. Phöông phaùp nghieân cöùu 5 tuoåi moãi naêm maéc töø 0,8-2,2 ñôït tieâu chaûy, öôùc tính haøng naêm coù 1100 tröôøng hôïp töû vong [6], [5]. 2.1. Ñòa ñieåm vaø thôøi gian nghieân cöùu Veà NKHH, trung bình moãi naêm moät ñöùa treû maéc 4-9 laàn, tyû leä töû vong do NKHH chieám 1/3 (30-35%) so Nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän vaøo naêm 2014 taïi 3 vôùi töû vong chung [1], [4]. Tyû leä maéc vaø töû vong cuûa tænh: Hoøa Bình, Haø Tónh vaø Kieân Giang, ñaïi dieän cho hai beänh naøy raát cao nhöng hoaøn toaøn coù theå haïn cheá 3 mieàn Baéc, Trung, Nam cuûa Vieät Nam. baèng caùch chuû ñoäng phoøng traùnh taùc nhaân gaây beänh vaø xöû lí kòp thôøi khi bò beänh. Ñeå phoøng choáng beänh, 2.2. Ñoái töôïng nghieân cöùu ngöôøi daân noùi chung vaø ngöôøi chaêm soùc treû noùi rieâng phaûi coù kieán thöùc ñaày ñuû veà phoøng beänh vaø caùch xöû Caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi. lyù khi treû bò maéc beänh ñeå giaûm tyû leä maéc vaø töû vong. Chính vì lyù do ñoù, chuùng toâi thöïc hieän nghieân cöùu: Tieâu chuaån löïa choïn: Laø caùc baø meï coù con döôùi “Kieán thöùc cuûa caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi veà 5 tuoåi, coù tinh thaàn minh maãn, töï nguyeän, hôïp taùc traû phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoâ haáp caáp lôøi phoûng vaán. tính ôû treû em taïi moät soá vuøng/mieàn Vieät Nam”, vôùi muïc tieâu moâ taû kieán thöùc cuûa caùc baø meï coù con döôùi Tieâu chuaån loaïi tröø: Tinh thaàn khoâng minh maãn 5 tuoåi veà phoøng choáng tieâu chaûy vaø nhieãm khuaån hoaëc khoâng coù maët taïi hoä gia ñình trong thôøi gian hoâ haáp ôû treû em taïi moät soá Biểu vuønđồ g/mieà 3.1.n Tỷ Vieälệt Nam nghieâ cơ cấu các n cöùNhà loại u hoaëtiêu c khoâHVS ng töï nguyeän, hôïp taùc trong quaù 14 2 Taïp chí Y teá Tạp Coâng coä tế Công ng, 3.2017, cộng, Soá 436/2020 Số 52 tháng
  6. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | trình phoûng vaá, nng . 2.6. Xöû lyù vaø phaân tích soá lieäu: Soá lieäu ñònh löôïng n tộc th ố , ng tại chỗ sau hoặc khi thu thaäploại ñöôïcnhà kieåmtiêu tra,chìm laøm saïcó ch,ống thông maõ hoaù vaø t ếp2.3. c nThieát ckeá nghieâ các n cöùuạ: Moâ nh taût caét ngang ng n c nhaä hơi)p cbaènt g phaàt nếpmeà c mn Epidata th p 3.1, xöû lyù thoáng keâ baèng phaàn meàm Stata 11, thoáng keâ moâ taû vôùi tyû leä ch ế (nhà tiêu tự hoại và nhà tiêu thấm 3.3.thoá Một sốsuy yếuluaätốnliên quan đến 2tiếp %, ng keâ vôùi kieåm ñònh . cận Nhà dội 2.4. nước)Côõ maãu vaø caùch choïn maãu ch ế 0,0 Các ạ nh t hô tiêu hợp vệ sinh của người dân tộc thiểu số tại (không 2.4.1.dùng nước Côõ maã u là nhà tiêu hai ngăn ủ phân 2.7. Ñaï xã Long o ñöùhuyện Sơn, c nghieâĐăk n cöùMil, u: Nghieâ tỉnh nĐăk cöùuNông ñöôïc tieán haønh döôùi söï chaáp thuaän cuûa chính quyeàn ñòa Söû duïng coâng thöùc tính côõ maãu cho moät tyû leä ñeå phöông, laõnh ñaïo cô quan y teá treân ñòa baøn nghieân xaùc ñònh Bảng soá Mối 3.3. hoä gialiên ñìnhquan coù baøgiữa meï coù đặcconđiểm döôùi của 5 tuoåchủ i: hộ cöùuvới vaø tiếp ñoái töôï cậnngnhà nghieân cöùhợp tiêu u. Thoâ vệ nsinh g tin (n=286) ñöôïc hoaøn toaøn baûo maät vaø keát quaû chæ ñöôïc söû duïng cho muïc Cóp tiếp 1 Pcận Không tiếpñíchcận nghieân cöùu. N Z 2 x Yếu tố 1 NT 2 pxHVS NT HVS OR (CI95%) p 2 3. Keát quaû n (%) n (%) Vôùi Z = 1,96 (öùng vôùi = 0,05), p = 0,37 [3], = 0,14 tính ñöôïc N = 334. Döï phoøng khoaûng 20% ñoái töôïng Giới töø tính choái traû lôøi, cuoái cuøng côõ maãu laø 409 hoä gia ñình coù con 3.1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ döôùi 5 tuoåi. 6 , buù ñuùng khi bò tieâu 05 60, ,0chaûy 0, 2.4.2. Caùch choïn maãu: 2 ,5 0 62,5 0,6 , Choïn maãu nhieàu giai ñoaïn Nhóm tuổi Giai ñoaïtn 1: moãi mieàn 60 , u nhieân 1 tænh: choïn ngaã 5 6 , 0, HoøTa Bình-mieà ntBaéc, Haø Tónh 0, 6 0 5 – Mieà, n Trung vaø Kieâ0n 6 , 0,6 ,5 Giang- Mieàm Nam; Trình độ học vấn Hình 1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ TGiai t ñoaïhn c2:t moãi tænh choïn ngaãu nhieân 3 xaõ bao buù ñuùng khi bò tieâu chaûy phaân theo ñòa dö goàm xaõ noâng thoân, thaønh thò50 (thò 2traá,5 n/phöôøng) vaø khoù2 2,5 0,26 ống (n=409) khaên (mieàn nuùi/haûi ñaûo): toång 9 xaõ; T CS t n 6 5 , Nhaän xeùt: 0, , Gaàn6 80% 0, baø meï coù kieán 0,00 thöùc ñuùng veà Giai ñoaïn 3: moãi xaõ choïn 46 hoä gia ñình coù caùch cho treû aên/buù khi bò tieâu chaûy, tyû leä baø meï ôû con döôùi 5 tuoåi, choïn ngaãu nhieân hoä gia ñìnhNghề ñaàu nghiệp mieàn nuùi coù kieán thöùc ñuùng veà caùch cho treû buù/aên khi tieâu, sau ñoù löïa choïn caùc hoä gia ñình tieáp theo, theo n ng/ 0 , 6 6 bò, tieâu chaûy chieám0,6tyû leä cao nhaát vôùi 83,9%, sau ñoù phöông phaùp laø “coång lieàn coång”. ñeán mieàn nuùi vaø thaáp nhaát laø ôû noâng thoâ0, n vôùi 74,3%. h ngh hác 50,0 50,0 0,2 ,6 Baûng 1. Lyù do khoâng cho treû aên buù bình thöôøng khi bò 2.5. Phöông phaùp, kyõ thuaät thu thaäp soá lieäu Điều kiện kinh tế HGĐ tieâu chaûy (n=409) T Boä t coâ ngng cuï: Phieá nh t u phoûng vaán ñöôïc xaây döïng vaø Thaønh Noâng Mieàn nuùi Toång chænh söûa sau khi coù thöû nghieäm thò thoân 05taïi Thaï , ch Thaát, Haø Noäi2. 5 ,6 Noäi dung p n n ,% n % n % n % n ngh phaùtp thu thaäp soá lieäu: Ñieàu tra vieân CPhöông 1,0 2 0,7 , 6 0,00 phoûng vaánống 6 coù,con döôùi 5 tuoåi.6 tröïc tieáp caùc baø meï ,Ngöôøi khaùc khuyeân 4,3 0 0 6 1,7 Sôï treû beänh naëng 5 3,6 17 12,1 11 8,5 33 8,1 0,006 theâm Sai soá vaø khoáng cheá saiNgười soá: Sai quyết địnhi cung soá do ngöôø chính trong gia đình (n=276) caáp thoâng tin boû soùt hoaëc coá tình sai thöïc teá, ñeå haïn Nhaän xeùt: Veà lyù do khoâng cho treû aên buù bình cheá sai soá, ñieàu tra vieân ñöôïc taä6p ,huaán kyõ, coù kinh , ng khi bò htieâu chaûy,ánh thöôø gaàn 10% ngöôøi ñöôïc phoûng nghieämCh trong ng giao tieá p . Sau khi 5 2,5keá t thuù c phoû n g vaán , 56 6 ,5vaá n cho raè n g treû ,6 2, , m neáu tieáp tuï bò naë n g theâ c cho aên/buù 0,00 ñieàu tra vieân kieåm tra laïi phieáu ngay ñeå khoâng boû bình thöôøng, trong ñoù, ngöôøi daân ôû noâng thoân chieám hác soùt thoâ ng tin.ố/Giaùm saùt vieân5kieå m tra phieáu khi keá 50,0 5 t 50,0 tyû leä cao nhaá2,2t vôùi0,12,1%,,2gaáp gaàn 4 laàn0,so vôùi thaønh thuùc ñeåchkòp hộ thôøi phaùt hieän sai soá vaø boå sung kòp thôøi. thò. Coù 1,7% ngöôøi khoâng cho treû aên/buù bình thöôøng do ngöôøi khaùc khuyeân. Söï khaùc bieät naøy coù yù nghóa ết ngh n c ch th hông c ố n ng g tính, nh t , ngh ngh p c TaïYp tế Tạp chí chíCông Y teá cộng, Coâng coä Sốn52 g, 3.2017, Soá 43 tháng 6/2020 15 33
  7. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | ch mothers hộ g being nh able to cdetect t ếp some severe c n nh t signs h pof diarrhea hông and c nhARI was low. nh Only 6.6% t of mothers ng / recognized wrinkled skin signs (14.4 % in urban and 2.1% in rural region, respectively); 11 % of recognized signs of dyspnea (25.9 % in urbanng, nh p 0,05 mothers andth1.5%h in mountainousc region). nh th Mothers’ ng , Ch knowledge hộ g about nh c prevention t nh ộ hofcdiarrhea n t tand hARIc in urban h wasn better n than that cof nmothers hông th ết in rural ng andnh mountain regions. t ống, h n ng g nh t ếp c n nh t t h h nh ng ch hộ g nh hông c Keywords: S ch ngDiarrhea, 26 acutechrespiratory hộ c t infections, nh t nh ộ knowledge,thunder c 5-year-old ến , child. ch ng “không có h c n t T CS t n 0,26 C 5 c gì phải xấu hổ khi đi tiêu trong rừng và ngoài 0, 6 0, p 0,00 ộg nh c nh rẫy/rừng” ến 6, ch ng c t Taù c giaû tế t t ng nh t : n h n ng t ếp c n nh ng T S tốn t nc công c . t 1. S Vieä c n ñaø g optaïo, Y hoïnc döï hộphoø g ng vaønhY cteá coâ n nngh g coäng, tröôøYế ng Ñaïtố i hoïc nh Y Haø tếNoä hội g nh c n n ến t ếp Email: thangtcyt@gmail.com h c ngh , C 5 c ,0 2 , c n T S, c th nh g nh ngh 2. Cuïc phoøng choáng HIV/AIDS – Boä Y teá p 0,00 Email: h longmoh@yahoo.com ng c n ết nh h c c n ngh th h n ng t ếp c n T chính 3. th CNYTCC4h n ngnaêgm hoïc 2015-2016, nh t ếp cVieä nnnh ñaøo taït o Y hoïc döï phoø S nch g vaø Y ng teá coân,g coänn nh g, tröôøng Ñaï i hoïc YgHaø Noänh i c S c Email: g p vietanhmsg1@gmail.com, ,6 n nh ng gdinhminhnb01@gmail.com nh nh tế há h n T ng h ngh n c t c 4. ết nhBoächính Y teá ch ng ,6 C 5 c c tác g g n n S th 2,0 n c Email: dducthien@yahoo.com, trantuananh2000@yahoo.com 2, , p 0,00 T n h c nh , n ố t ng t ng ngh n c n ng n tộc th ố c 4. Bàn luận t t các t nh phí c ông c 4.1. Thực trạng về tiếp cận nhà tiêu hợp vệ sinh c ch n nh c t c nh tác h p pháp, T hộ g nh n tộc th ố ng c hộ h n Chính nh ng S n1.t Ñaë ếp tcvaánn ñeà T S , ,c h n g m 2014. naê nh nghTöø ñoù th h ñöa coù theå n ng t ếpt soác khuyeá ra moä n Tn nghò S phuø c nghôïthp pvaøho coâ n ng taùc truyeà nh ngn thoâng ng phoø ng choáng hác nTieâ tộcu chaûy vaø Tnhieãmn khuaånnghoâ haáp, caáp ôûc treû tác em caùc beänh nhieãm khuaån cho treû em trong giai ñoaïn g haiCbeänTh laø c töû vong h coù tyû leä 5maéc vaø ột cao ố nhaánt tộc ôû nhöõnn g ch n nay. hieä t ếp c n T S ch c t n c nöôùc ñang phaù T ng n t trieå n . ÔÛ nöôù c ta, , ,80% töû vong do ông , tieâ u nh t ch ế ến 2,6 chaûy xaûy ra ôû treû em döôùi 2 tuoåi, bình quaân 1 treû döôùi 2. Phöông phaùp nghieân cöùu 5 tuoåi moãi naê 2,m maé6 c töøh 0,8-2,2 ng th ñôïp ht tieâ n u chaûy, öôùnc Yế tố n ng c T ng g nh ch hộ n tính th tộc haøng naêốmch coù ng1100c tröôø t ngn hôïpốc töû vong [6], [5]. th 2.1. h nÑòa ngñieå m vaø t ếp c nthôøiTgian nghieâ S c n ến cöùu , 5 n Veà NKHH, trung bình moãi naêm moät ñöùa treû maéc 4-9 n tộc c n c nh ng, nh ng g nh ng ch ng ch hộ laàn, tyû leä töû vong do NKHH chieám 1/3 (30-35%) so Nghieân cöùu ñöôïc thöïc hieän vaøo naêm 2014 taïi 3 chi töû vôù ngvong cchung t th [1], [4]. Tyû leä maéc vaø nh töûống vong ngcuûa phát tænh: Hoøh n HaøcTónhngh a Bình, n cn Giang, vaø Kieâ n ñaïCi dieä thn choố hai t n beä n h naø nh t y raá t cao nhöng h ng h hoaø n toaø n coù theå n tn cheá haï 3 mieà n ph nBaé c , Trung, Nam cuûa phá ế , n n t c nVieä t Nam. nt n baèng caùch chuû ñoäng phoøng traùnh taùc nhaân gaây beänh th xöû líckòp vaø t ếpthôø c i nkhi Tbò beänh.S Ñeåônphoøng choá c thngpbeähnh,n ch 2.2.nÑoá thi töôï n, gng nghieâ nh,n cöùt u t các c n ngöôøi daât n noù ngi chung nh ch vaø ng ngöôøc i chaê t mnsoùc treû ốc noùi rieâng t hông nh ng T S phaûi coù kieán thöùc ñaày ñuû veà phoøng beänh vaø caùch xöû Caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi. 4.2. nh ng h n ng t ếp c n c h ôn c h n lyù khiMột sốmaé treû bò yếuc beätốnhliên quan ñeå giaû m tyûđến tiếp leä maé c vaøcận nhà töû vong. Chính tiêu hợp vì lyù vệdosinhñoù, chuùng toâi thöïc hieän nghieân cöùu: n Tieâ g u chuaå , n löïng a choïn:ốnLaøc caùc baønmeï t coù n hconn döôù ch i “Kieán thöùc cuûa caùc baø meï coù con döôùi 5 tuoåi veà 5 tuoå nhi, coù ng tinh thaàth n minh n t maãngng, töï nguyeä nh n, hôïp taùc traû phoønngtộc thng tieâuố chaûy ng choá vaø nnhieãth m khuaå ngnchoâ haáộtp nhcaáp lôøi phoûng vaán. tính ôû treû em taï i moä t soá vuø chính (nơi đăng ký hộ khẩu thường trú) n g/mieà n Vieä t Nam”, vôù ộti muïc tieâu moâ taû kieán thöùc cuûa caùc baø meï coù con döôùi 5. Kết Tieâuluận, chuaånkhuyến loaïi tröø:nghị Tinh thaàn khoâng minh maãn nhtuoåti veà 5 n phoøng choá nghng tieâ ạ u chaûy vaø nhieãmống khuaåtạn hoaë Kếtcluận: khoângTcoù maëhộ t taïgi hoä gia nh ñình trongththôøi gian n tộc ố hoâ nh haáp ôût treû em 5 ng taïi moä /t t n, soá cách vuøng/mieành Vieät nNam c , nghieân cöùu hoaëc khoâng töï nguyeän, hôïp taùc trong quaù 14 Taïp chí Y teá Tạp Coâng coä tế Công ng, 3.2017, cộng, Soá 436/2020 Số 52 tháng
  8. | TOÅNG QUAN & NGHIEÂN CÖÙU | trình phoû 2.6. Xöû lyù vaø phaân tích soá lieäu: Soá lieäu ñònh löôïng ngngS vaán,n.h n , t nh ông 5 Ckhi thu sau Th thaäp ñöôï, Nghiên cứulaøáp c kieåm tra, dụng m saï ch, maõloại hoaùnhà vaø t ếp2.3. c nThieát keáTnghieâSn cöùu,: Moâ C ế tố n taû caét ngang nhaä tiêup hợp baèngvệphaàsinh n meàcho m Epidata hộ gia3.1, đìnhxöû Dao lyù thoátại ng xã keâ baèng phaàn meàm Stata 11, thoáng keâ moâ taû vôùi tyû leä n ến h n ng t ếp c n T Sg t nh Châu Sơn, huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang 2.4. Côõ maãu vaø caùch choïn maãu %, thoáng keâ suy luaän vôùi kieåm ñònh 2. ộ h c n, nh tế g nh ng n n theo hướng bền vững ộ, ạ h c ốc n chính 2.4.1. t ung g Côõ maã nh g 2.7. Ñaï ộ o 20 ñöùc6 nghieân cöùu: Nghieân cöùu ñöôïc tieán haønh döôùi söï chaáp thuaän cuûa chính quyeàn ñòa Khuyến nghị: T ếp t c th c h n c h Söû duïng coâng thöùc tính côõ maãu cho moät tyû leä ñeå 6 C c Y tế ph ng t , 200 Vệ sinh phöông, laõnh ñaïo cô quan y teá treân ñòa baøn nghieân các chính xaùc ñònh soánhhoä giac ñình nh coùnbaø meï c ốcoù con döôù ng i 5 tuoåni: môi cöù trường u vaø nông ñoái töôï thônnViệt ng nghieâ cöùu.Nam. ộ c200 Thoâng tin ñöôï hoaøn tộc th ố nh c nh, nh c , ph c p g á toaøn baûo maät vaø keát quaû chæ ñöôïc söû duïng cho muïc p 1 P ñíchT nghieâ n n ng cöùu. nh, t n n c, c, n ng c N nZ 2t í x n 2cạnh , chính nh t h nh nh tạ n n 1 px n ph ng c n h t g 2 nh ngh , C 3. Keá t quaû ộ 20 0 c nVôùngh , g (öùng nh i Z = 1,96 vôùi chính = 0,05),ách p = 0,37 h [3], c = th 0,14 tính ñöôïc N = 334. Döï phoøng khoaûng 20% ñoái töôïng töø T n h c nh, Thực trạng sử dụng nhà c hộ t ếplôøic, cuoá choái traû n i cuøTng côõ maã S u laø t ếp409choängiangñình n ốn coù con 3.1. Kieán thöùc cuûa baø meï veà caùch cho treû aên/ tiêu hợp vệ sinh của hộ gia đình và các yếu döôù i 5 tuoå i. t ng n h ng chính ách, t g á t buù ñuùng khi bò tieâu chaûy tố liên quan tại huyện Đắc Hà, tỉnh Hòa Bình, phápCaùchn choïng 2.4.2. n maãu:t ng c ng n ng c năm 2015 Y tế công cộng ộ, ạ h c Choï ch tn maãng u nhieà h ạt u giai ộng ñoaï tn nt ngá c c tế công cộng ộ 20 5 h , t ng t n ch ố t ng ph n Giai ñoaïn 1: moãi mieàn choïn ngaãu nhieân 1 tænh: g n n S Th Th nh ng, Hoøa Bình-mieàn Baéc, Haø Tónh – Mieàn Trung vaø Kieân Giang- Mieàm Nam; Th c t ạng ột ố ế tố n n ến nh TÀI LIỆU THAM KHẢO t h1. pKieán thöùnh c a baøngmeï veà caùcnh choTtreûn aên/ộ C , Hình c cuû Giai ñoaïn 2: moãi tænh choïn ngaãu nhieân 3 xaõ bao ộ ông ngh p hát t n nông thôn h n Tbuùnñuùng ng, khi tbònh tieâu chaû ngy phaâ Tháp n theo n ñòa20dö6 Y goàm xaõ noâng thoân, thaønh thò (thò traán/phöôøng) vaø khoù 20n 6(mieà , n nuù n i/haûni ñaû Ch (n=409) khaê o): toång ng 9t xaõ nh; ộng học cộng đồng. 20 6 6 ô nh nông n c ạch nông thôn Nhaän xeùt: Gaàn 80% baø meï coù kieán thöùc ñuùng veà Giai ñoaïn 3: moãi xaõ choïn 46 hoä gia ñình coù caù0ch cho treûngaên/buù, khit bò tieâu chaûy, , tyû leä gbaø meïC,ôû t n ết ,g ạn 20 6 2020 con döôùi 5 tuoåi, choïn ngaãu nhieân hoä gia ñình ñaàu mieàn nuùi ncoù kieán thöùtc ñuù nng nveà caù ccch cho , chtreûcbuù/taên khi tieâ 2 u, sau nth ñoùn löï , a choïCn caùc hoä gia th ñình tieáp theo, c pt theo n bòntieâuc chaûny ng chieám tyûhleä cao nhaá t n i 83,9%, t vôù p sau ncñoù phöông phaùp laø “coång lieàn coång”. ñeán mieàn nuùi vaø thaáp nhaát laø ôû noâng thoân vôùi 74,3%. c t th tc c p S , g n BMC public Baûng 1. Lyù do khoâng cho treû aên buù bình thöôøng khi bò t2.5. Phöông n phaù S np,t kyõt thuaä n t Sthu thaä c p soá lieäu nc health. tieâ 20u chaûy (n=409) 0 th p International journal n , Thaønh Noâ T,ng Mieàn nuùi , Toång Boä coâng cuï: Phieáu phoûng vaán ñöôïc xaây döïng vaø of environmental chænh research söûa sau khi coù thöû nghieäm taïand i Thaïpublic ch Thaát, health. Haø Noäi. C Noäi dung nt t t n t n thò thoân cc t n t tp n n % n % n % n % 20 5, 0 2 2 n th p n th n t n c t t Phöông phaùp thu thaäp soá lieäu: Ñieàu tra vieân Ngöôøi khaùc khuyeân 1 0,7 6 4,3 0 0 6 1,7 phoûng vaápn tröïcTtieáếng p caùc baøt meï coù ng conSdöôù n,i 5 tuoåi. n t p g 5 3,6n th t 20 5 BMC Sôï treû beänh naëng 17 12,1 11 8,5 33 8,1 0,006 http // p g/ / ng S n, theâm public health. 20 5 5 5 Sai soá vaø khoáng cheá sai soá: Sai soá do ngöôøi cung caáp thoâng tinh boû soù 20t hoaëc cccoá tình sai 2 thöï /0 c ,teá20 , ñeå haïn Nhaän xeùt: Veà lyù do khoâng cho treû aên buù bình cheá sai soá , ñieà u tra vieâ n ñöôï ộ Y tế, Thông t ố 5/2006/TT YT, c taä p huaá n kyõ , coùng kinh thöôøng khi bò tieâu chaûy, gaàn 10% ngöôøi ñöôïc phoûng nghieäm trong giao tieáp. Sau khi keát thuùc phoûng vaán, vaán cho raèng treû bò naëng theâm neáu tieáp tuïc cho aên/buù 0/u tra ñieà /2006 vieân kieåh m tranglaïi phieá n u ngayc t nng boûc ñeå khoâ bình thöôøng, trong ñoù, ngöôøi daân ôû noâng thoân chieám soùạch, t thoânng tin. c n ống nh t hộ g u nh Giaù m saù t vieâ n kieå m tra phieá khi keá nt tyû leä cao nhaát vôùi 12,1%, gaáp gaàn 4 laàn so vôùi thaønh thuùc ñeå kòp thôøi phaùt hieän sai soá vaø boå sung kòp thôøi. thò. Coù 1,7% ngöôøi khoâng cho treû aên/buù bình thöôøng ộ Y tế, ộ 2006 do ngöôøi khaùc khuyeân. Söï khaùc bieät naøy coù yù nghóa TaïYp tế Tạp chí chíCông Y teá cộng, Coâng coä Sốn52 g, 3.2017, Soá 43 tháng 6/2020 155
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2